Geweld komt vaak van mensen die zelf slachtoffer zijn van onrecht, betoogt Ruud Welten. Welnee, betoogt Hans Achterhuis in een tweede essay, als we zo gaan redeneren, kan iedereen erop los slaan. In een reeks avonden van Studium Generale Utrecht en artikelen in Trouw gaat Denker des Vaderlands, Hans Achterhuis, in gesprek met Tegendenkers. Maandag vond het eerste gesprek plaats in een volle aula van het Academiegebouw in Utrecht. Hans Achterhuis omschreef geweld als 'het min of meer met opzet toebrengen of dreigen toe te brengen van schade aan mensen of voorwerpen'. In zijn magnum opus 'Met alle geweld' beschrijft hij de vele zichtbare verschijningsvormen van geweld. Maar, vroeg Tegendenker Ruud Welten zich af, hoe moeten we omgaan met de vele onzichtbare vormen van geweld die in onze maatschappij aanwezig zijn? Er is veel onzichtbaar geweld dat inherent is aan de moderne welvaart. Met een versluierende term uit het leger noemde Welten dat 'Collateral Damage': bijkomstige schade. Beveiliging, bureaucratie, intimidatie en sociale ongelijkheid lijken onze samenleving vredig te houden, maar zorgen structureel voor bijkomstige schade. Al zien we dat niet graag onder ogen. Vandaag het essay van Ruud Welten. Morgen om deze tijd het antwoord van Hans Achterhuis.
ANIMATIE - Het is een stad in een stad: de City of London. C.G.P. Grey schetst in twee leuke filmpjes wat zo raar is aan deze vreemde stedelijke constructie.
Deel 2 is net online en die vind je hier.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
Bankiers sjoemelen, liegen en bedriegen. Maar jij kan dat net zo goed.
Wat is erger? Een paar bankiers dat hun klanten een flinke loer draait, of duizenden mensen zoals jij en ik die zo hier en daar een beetje liegen, of wel eens iets pakken wat eigenlijk niet van ons is?
De bekende gedragseconoom Dan Ariely vertelt in onderstaande animatiefilm dat er eigenlijk niet zo veel verschil is tussen de twee. We liegen allemaal wel eens, als de omstandigheden er naar zijn. Hoe kleiner de leugen, hoe beter we die kunnen rationaliseren. Neem illegaal downloaden.
Wie heeft het niet voor zichzelf goedgepraat? Iedereen doet het. De artiesten hebben er baat bij. De mediabedrijven zijn corrupt. Ik hoef mij niet te conformeren aan een ouderwets model. Anders zou ik de muziek of de film ook niet aanschaffen. Maar hoe je het ook wendt of keert: het blijft diefstal.
Het positieve van zijn verhaal is dat er ook iets tegen kleine en grote leugens te doen is. Dan kom je al snel op het terrein van prikkels. En vreemd genoeg zijn juist katholieken daar bijzonder handig in, zo blijkt.
Foto flickr cc Leo Reynolds
Houdt u vandaag met klamme handjes het rode potlood vast? Weet u niet op wie te stemmen? Dat is niet zo gek. Kiezen is moeilijk.
Er is iets raars aan de hand. Nog nooit was er zoveel te kiezen in het leven – politiek, economisch, privé – en nog nooit (denk ik) leverde dat zoveel stress en ongeluk op. Hoe kan dat?
In onderstaand animatiefilmpje (reeds een jaar oud, maar zeer fraai en actueel) geeft de Sloveense filosofe Renata Salecl een aantal verklaringen waarom keuzes zo vaak tot stress leiden. Kiezen is slechts ten dele een individuele aangelegenheid. Groepsdruk speelt altijd mee. Ten tweede wordt ons aangepraat dat we altijd ideale keuzes moeten maken. En keuze leidt altijd tot verlies.
In hoeverre zijn deze verklaringen op u van toepassing vandaag? Kijk hieronder dus het fraaie filmpje (tien minuten).
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
En als u de Nederlandse studie niet overtuigend vindt, probeer deze dan.
Credits NYT
DATA - Zonder goede MBO’ers loopt dit land vast. Maar doen de MBO’ers wel de juiste studies?
MBO’s worden vaak wat stiefmoederlijk behandeld in de media. Als het gaat over technische studies en aansluiting op de arbeidsmarkt, komen steevast de HBO’s in beeld. Deze week kwam de NS echter in het nieuws omdat zij een eigen vakopleiding begint. Het niveau van de afgestudeerden is onvoldoende. Het bedrijfsleven schreeuwt om goede vakmensen. En die komen vaak van het MBO.
Het niveau is dus onvoldoende, maar er is nog een ander probleem: te weinig MBO’ers kiezen een technische opleiding. Welke leerrichtingen zijn dan wel populair op het MBO? Op het eerste gezicht ziet dat er niet eens zo slecht uit.
De populairste studierichtingen zijn detailhandel, sociaal-pedagogisch werk, bouw en sociaal-juridische dienstverlening. Veel sociaal dus. Maar ook ICT, verpleging, autotechniek, boekhouding en vervoer scoren hoog. Weinig echt technische richtingen echter. En ook een aantal pretrichtingen, zoals verzorging en sport en beweging.
Daarnaast heb ik even gekeken welke richtingen aan populariteit winnen sinds 2007. Dan ziet het beeld er een stuk slechter uit, als we ervan uitgaan dat we meer technische vakmensen willen.
Studies die hoog scoren zijn maatschappelijke en sociaal-juridische dienstverlening (+250 procent toename), vervoer, kunst, brood- en banketbakkerij, audiovisuele productie.
Amerikanen slapen sinds 1960 30% minder lang: waar volwassenen in 1960 aangaven dat ze zo’n 8 tot 9 uur per nacht sliepen, claimden ze in 2005 nog maar 6 uur per nacht onder de wol te gaan. In dezelfde periode is obesitas onder Amerikanen schrikbarend toegenomen. Steeds meer studies beschrijven een oorzakelijk verband tussen de verkorte nacht en overgewicht, vaak gelinkt aan het functioneren van de biologische klok. Hoe zit dat?
De biologische klok is een hersenstructuur die zorgt dat ons lichaam optimaal gebruik maakt van de licht-/donkercyclus. Onze ogen detecteren of het licht of donker is en deze informatie wordt geregistreerd door de biologische klok: de suprachiasmatische nucleus (SCN), een onderdeel van de hypothalamus, een belangrijk regelcentrum in onze hersenen. De SCN speelt deze informatie vervolgens door aan vrijwel alle organen in ons lichaam, met als gevolg dat veel lichaamsfuncties fluctueren gedurende een etmaal. Dit wordt ‘circadiaan ritme’ genoemd, wat komt van ‘circa dies’, dus ongeveer een dag.
Ons natuurlijk ritme wijkt iets af van 24 uur, dus moet onze klok iedere dag een beetje worden bijgesteld wat gebeurt onder invloed van daglicht. Onze huidige leefstijl zorgt er echter voor dat we onze klok veel meer dan een beetje bijstellen, omdat we de natuurlijke donkere fase ‘vervuilen’ met kunstlicht. We zijn veel langer wakker dan wat goed is voor onze lichamen, inclusief de biologische klok, met als gevolg dat onze circadiane ritmes verstoord zijn. We hebben als het ware een permanente jetlag.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
De bestudering van de Oudheid is een zinvolle bezigheid. Oudheidkundigen maakten een eind aan de letterlijke uitleg van de Bijbel en legden zo de grondslag van de Verlichting. Darwins evolutietheorie is geïnspireerd door de wijze waarop classici oude teksten reconstrueren. De krankjorume racistische theorieën van het nationaal-socialisme hadden alles te maken met gemakzuchtige uitleg van antieke etnografische literatuur. Oudheidkundigen dragen bij aan de vorming van onze cultuur en samenleving. Hun vak is belangrijk.
Dat de media aandacht aan de oudheidkunde besteden, is daarom terecht. Het gaat echter zo vaak verkeerd dat ik daar elke week twee of drie keer over kan bloggen. Vandaag is het een Nu.nl-bericht over het oude Egypte en morgen is het weer iets anders.
“Na tien jaar onderzoek heeft de Amerikaanse archeologe Angela Micol mogelijk een opmerkelijke vondst gedaan. Micol denkt twee nieuwe piramides te hebben gevonden in Egypte.”
Dat klinkt aardig, maar wie verder leest ontdekt twee dingen, en je hoeft geen oudheidkundige vooropleiding te hebben om te weten dat het bericht over Micol, althans in deze vorm, niet juist kan zijn.
“Ze ontdekte de bouwwerken via Google Earth. Op twee verschillende locaties in Egypte zijn via het programma ongebruikelijk gevormde vierhoekige ‘bergen’ gevonden die er mogelijk op wijzen dat daar piramides liggen verscholen.”
Exposure to radioactive material released into the environment has caused mutations in butterflies found in Japan, a study suggests. Scientists found an increase in leg, antennae and wing shape mutations among butterflies collected following the 2011 Fukushima accident. The link between the mutations and the radioactive material was shown by laboratory experiments, they report.
By comparing mutations found on the butterflies collected from the different sites, the team found that areas with greater amounts of radiation in the environment were home to butterflies with much smaller wings and irregularly developed eyes.
(via TISOTIT)
Beeld: cc Nature, Scientific Reports
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Het Mausoleum van keizer Augustus is een van de indrukwekkendste ruïnes van Rome. Mussolini liet het oude gebouw vrij leggen en er een vierkant plein omheen bouwen. Of het mooi is, laat ik in het midden, maar het is wat het moet zijn: een etalage voor de ruïne.
En een ruimte voor fascistische propaganda. Aan de noordzijde zijn reliëfs aangebracht waarin een parallel wordt getrokken tussen de tijd van Augustus en die van het fascisme. In oktober 1982 stond ik, tijdens het gymnasiumreisje, licht geschokt te kijken naar de moderne inscriptie die er was aangebracht: weliswaar had iemand met cement geprobeerd de tekst weg te werken, maar echt succesvol was hij daarbij niet geweest, zodat de naam “Mussolini” nog duidelijk zichtbaar was.
Mijn docent, meneer Johannesma, had een leuke kwinkslag: was dit niet een mooi symbool voor het naoorlogse Italië, dat zijn fascistische verleden wel had geprobeerd weg te werken, maar daarbij nou niet bepaald het vuur uit de sloffen had gelopen? Ik heb de grap later ook door andere gidsen horen maken, ik heb me er zelf ook wel eens aan bezondigd, en ik ben niet de enige die het jammer vindt dat ergens in de jaren negentig iemand het cement heeft weggehaald. De schoongemaakte inscriptie is een tekst waarvan er in Rome dertien in een dozijn gaan, de half-weggewerkte was uniek en symbolisch, en hoorde daarom eigenlijk – ik schrijf dit zonder ironie – op de monumentenlijst.
Natalia Nowakowska is universitair docent Middeleeuwse geschiedenis aan Oxford, met een interesse in de Renaissancepausen. Alleen daarom al kon ze de DVD-set van The Borgia’s niet onbekeken laten.
Met ietwat brutale timing werd op Paaszondag 2012 de eerste aflevering van seizoen 2 van The Borgias uitgezonden in Noord-Amerika, een weelderige serie van Showtime met Jeremy Irons in de hoofdrol. Ik had met Kerst de DVD-doos gekregen van de eerste serie/seizoen 1, en ik heb deze in de weken voor Paaszondag zoveel en zover als ik kon doorgekeken.
Het beruchte pontificaat van de mollige en lustige Rodrigo Borgia, paus Alexander VI (1492-1503), heeft lange tijd in het middelpunt van mijn belangstelling als historicus gestaan, sinds ik het (nu helaas opgeheven) speciale onderwerp van Rome onder de Renaissancepausen bestudeerde in mijn laatste jaar aan Oxford.
De vragen over de vijftiende eeuw die me het meest interesseerden toen ik mijn masterfase aanving, zijn in wezen dezelfde als degenen die ten grondslag liggen aan mijn huidige onderzoek: welke krachten in de middeleeuwse kerk brachten een pausschap voort van zulke gevierde schunnigheid, seksuele schandalen en militaire bruutheid. Hoe werd er naar de strapatsen van de Borgiadynastie in Rome in het wijdere Christendom gekeken, in koninkrijken als Polen, en welk effect hadden ze daar op de kerk en de wijze waarop die zich ontwikkelde?
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Zomer of geen zomer, bij de Studium Generale Utrecht houden ze toptalenten in het oog. Tekst: Ruben Dieleman.
Het versterkte broeikaseffect treedt op doordat er te hoge concentraties CO2 in de atmosfeer zitten. Het is echt een klimatologisch probleem van deze tijd. Of niet?
Door aardbodemonderzoek is bekend dat er tussen de vijftig en zestig miljoen jaar geleden een hoge concentratie CO2 in de lucht was. Dr. Appy Sluijs, als paleoklimatoloog werkzaam aan de Universiteit Utrecht doet onderzoek naar de effecten van die hoge CO2 concentraties op het klimaat toen om iets te kunnen zeggen over toekomstige klimaatontwikkelingen.
In het filmpje op de website fastfacts.nl sprak hij over deze effecten.
Bij Studium Generale sprak dr. Appy Sluijs eerder in de reeks ‘Verkenners in de Wetenschap‘ over hoe het verleden van onze aarde is vastgelegd in sedimenten. Met de goede sedimenten heb je een waar geschiedenisboek in handen. Wat kan dit geschiedenisboek ons vertellen over de toekomst? Kijk hier de hele lezing terug.