Ben jij eerlijker dan een bankier?

Bankiers sjoemelen, liegen en bedriegen. Maar jij kan dat net zo goed.

Wat is erger? Een paar bankiers dat hun klanten een flinke loer draait, of duizenden mensen zoals jij en ik die zo hier en daar een beetje liegen, of wel eens iets pakken wat eigenlijk niet van ons is?

De bekende gedragseconoom Dan Ariely vertelt in onderstaande animatiefilm dat er eigenlijk niet zo veel verschil is tussen de twee. We liegen allemaal wel eens, als de omstandigheden er naar zijn. Hoe kleiner de leugen, hoe beter we die kunnen rationaliseren. Neem illegaal downloaden.

Wie heeft het niet voor zichzelf goedgepraat? Iedereen doet het. De artiesten hebben er baat bij. De mediabedrijven zijn corrupt. Ik hoef mij niet te conformeren aan een ouderwets model. Anders zou ik de muziek of de film ook niet aanschaffen. Maar hoe je het ook wendt of keert: het blijft diefstal.

Het positieve van zijn verhaal is dat er ook iets tegen kleine en grote leugens te doen is. Dan kom je al snel op het terrein van prikkels. En vreemd genoeg zijn juist katholieken daar bijzonder handig in, zo blijkt.

Foto flickr cc Leo Reynolds

  1. 1

    Dom, dom, dom, Dimitri: in NL is downloaden legaal, alleen het uploaden wordt met straf bedreigd. Niet als diefstal, trouwens, maar als inbreuk op het Intellectuele Eigendomsrecht.

  2. 2

    art. 310 Sr.

    “Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie.”

    Kritiek woordje hier is “wegneemt”, dat niet hetzelfde betekend als “vermenigvuldigt” of “kopieert”. In de engelse definitie is het nog beter te zien (emphasis mine):

    “A person is guilty of theft, if he dishonestly appropriates property belonging to another with the intention of permanently depriving the other of it; and “thief” and “steal” shall be construed accordingly.”

    Dus, downloaden is geen diefstal.

  3. 4

    Het is een onzinnig verhaal.
    Tot de VS ons voorging in tulpenbollenspeculatie, de derivaten, werd er in Nederland behoedzaam gebankierd.
    Ik denk dat het in IJsland net zo ging.
    De internationalisatie dwong toezichthouders net zo slecht te zijn als de slechtste, de VS.
    Vraag me dan ook af of deze gedragseconoom, op zich al iets onzinnigs, economie gaat over gedrag, is ingehuurd door de VS bankiers.

  4. 5

    Diefstal ontleent zijn betekenis aan de wet en als downloaden volgens de wet geen strafrechtelijk delict is, dan is het dus geen diefstal. Je mag het immoreel vinden, enzovoorts, maar downloaden is geen diefstal.

    Overigens jammer dat een potentieel interessant artikel om zeep wordt geholpen omdat de schrijver liever een punt maakt over downloaden.

  5. 7

    Downloaden is inderdaad een slecht voorbeeld hier in Nederland, omdat het in Nederland niet wettelijk verboden is. Maar dat doet niks af aan de essentie van het verhaal. Je kunt het voorbeeld eenvoudig vervangen door iets wat wel wettelijk verboden is, zoiets als te hard rijden of door rood rijden. Mensen weten dat te rationaliseren, terwijl we allemaal weten dat ongelukken nog steeds voor een groot gedeelte veroorzaakt worden doordat 1 iemand zich niet aan de regels hield.

  6. 9

    Kopiëren en stelen zijn toch echt verschillende dingen, al zijn er wel situaties waarin de financiële gevolgen vergelijkbaar zijn.
    Intellectueel eigendom is sowieso iets dat pas heel laat in de geschiedenis bedacht is. Duizenden jaren lang kenden we wel diefstal, maar bestond er niet of nauwelijks zoiets als verwijtbaar kopiëren.
    Als je alle vormen van kopiëren van ideeën in onze huidige samenleving bekijkt, dan blijkt dat er nog steeds maar een zeer beperkt aantal gevallen is waarin we dat als illegaal of verwijtbaar aanmerken.

  7. 10

    “Je betaalt geen copyright en ontneemt een artiest zijn inkomsten.”
    Nu heb ik al heel veel aan indirect aan copyrights betaald: via de aankoop van mijn cd/dvd-speler, mijn recorders, bij ieder leeg cassettebandje, VHS-videoband, te beschrijven CD en DVD, tot en met iedere aankoop van een harde schijf en USB-stick. En de firma die dat geld beheerd, is de dief als een artiest zijn deel niet krijgt. Door de gelegitimeerde diefstal van de roverheid, voel ik me niet in het minst beschaamd bij het downloaden.
    En het voorbeeld van de roverheid door btw te heffen op accijns, et cetera.
    De 80-jarige oorlog begon om een 10e penning!!!

  8. 13

    He Forumfetishisisten.
    Copyright/download/diefstal vette discussie.

    Maar om Ariely zo beperkt op te vatten is iets met kind en badwater..

    (PS lange versie: http://www.thersa.org/events/video/vision-videos/free-beer-the-truth-about-dishonesty )
    Hij laat zien (heeft onderzocht) hoe iedereen n beetje liegt/steelt en niet enkelen heel veel.
    Daarnaast laat hij zien dat hoe verder een object afstaat van zijn financiele gelijke, hoe makkelijker mensen een object vervreemden;

    briefjes van $1 nemen ze nauwelijks mee uit een gezamenlijke keuken, blikjes cola wel. Dubbeltje steel je niet van je baas, pennetje pak je mee.

    En dat is interessant gezien de steeds lossere relatie tussen een klomp goud en transacties; voor kinderen komt geld gewoon uit de muur..
    voor (sommige) bankiers is veel van hun werk meer een spelletje risk oid dan met echt geld omgaan…

    Relatie tussen intrede van plastic geld en schuldtoename zou mij niet verbazen.

  9. 17

    Zonde is zonde, ja ja. Verdoemd zijn we.

    Maar wat nu, als je bijvoorbeeld spijt krijgt, en besluit om het meer dan een beetje goed te maken ? Door bijvoorbeeld een paar weken in een Indiase sloppenwijk te helpen ? Ik zal je vertellen dat je dan buiten de waard hebt gerekend. De hoogst officiele waardigheidsbekleders zijn ook maar dienaartjes van God natuurlijk en ik zal ze er niet hard om vallen, maar lees dit eens en vraag me nog eens wat precies zonde is en wat niet.

    http://www.l1.nl/nieuws/192701-india-stuurt-hulpverleners-horst-rechtsomkeert