Het levensverhaal van een illusie

Soms zijn er van die dagen dat alles lukt. Je projectvoorstel wordt gehonoreerd, je baas verrast je met een promotie, en onderweg naar huis vind je ook nog eens 10 euro op straat. Op zulke dagen zou je bijna, tegen beter weten in, een kraslot kopen om dit tijdelijke geluk optimaal te benutten.

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 09-02-2022
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Frontale cortex levert subsidie op

COLUMN - breinlerenEen psychologische verklaring wordt plausibeler als in die verklaring neurowetenschappelijke termen worden gebruikt, zoals frontale cortex of gebied van Broca of pFC – ook als die termen alleen maar staan in speciaal toegevoegde stukjes die logischerwijs niets bijdragen aan de verklaring. Dezelfde truc werkt niet met termen uit de sociale wetenschappen (stimulus for social interaction) of uit de natuurwetenschappen (FOX2P). Dat blijkt uit een nieuw artikel in het Journal for Cognitive Neuroscience.

De auteurs deden een onderzoek waarin studenten verklaringen van psychologische verschijnselen moesten lezen die dus onder andere op deze manier gemanipuleerd werden. De auteurs van het onderzoek concluderen uit de resultaten dat het niet alleen gaat om het wetenschappelijke prestige van de neurowetenschap, want dan zouden de (andere) natuurwetenschappen ook goed doen.

Kennelijk, zeggen zij, kennen mensen een zeer grote waarde toe aan de gedachte dat het brein de motor is achter onze geest – dat alle psychologie uiteindelijk tot neurologie kan worden gereduceerd. Dat is onder andere aantrekkelijk omdat je dan één eenvoudige bron van alles kunt aanwijzen: de neurale netwerken. Dat het brein een rol speelt in de werking van de geest, zal niemand ontkennen. Het voordeel van neuronaal reductionisme is dat je zegt dat het de enige rol speelt die er te vergeven is.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Bosma winkelt selectief in historische bronnen

Bram Vermeulen (voormalig Zuid-Afrikacorrespondent) laat in NRC (betaalmuur) zien dat Martin Bosma in zijn Cassandralied over Zuid-Afrika de mythes voor zoete koek slikt van surpremacistische blanke Afrikaners uit het extreem-rechtse milieu waar ook de beruchte leider van de Afrikaner Weerstandsbeweging, Eugene Terre’Blanche, toe behoorde.

Volgens Bosma koloniseerden de blanken een onontgonnen gebied in Zuid-Afrika, waar af en toe een paar nomadenstammen voorbij kwamen. Pas toen de blanken het land opbouwden en voor werkgelegenheid zorgden, immigreerden er drommen zwarten naar Zuid-Afrika, die de oorspronkelijke bevolking (de blanke ‘Afrikaners’) verdrongen.

Scores rekentoets zeggen niet alles over prestaties school

ANALYSE, DATA - Op 6 mei publiceerde het Ministerie van OCW een lijst met de gemiddelde scores op de rekentoets. Dat ging niet zonder slag of stoot, er was een WOB-verzoek van onderwijsjournalisten Ronald Buitelaar en Anja Vink voor nodig om publicatie af te dwingen. De spreiding van deze schoolgemiddelden ziet er als volgt uit:

schoolgemiddelden

Zou het kunnen zijn dat de kwaliteit van de leerlingenpopulatie van invloed is? De verdeling, maar dan zonder de categorale gymnasia, laat zien dat het schooltype nogal wat uitmaakt:

schoolgemiddelden-excatgym

De rechteruitloper van de grafiek is flink korter geworden. Op zich niet gek dat de categorale gymnasia beter scoren op de rekentoets dan brede scholengemeenschappen. Ze halen immers de top-leerlingen van de basisschool binnen. Maar dit is een nogal grove benadering. Beter is om te kijken naar de verschillen per schooltype.

Verschillen per schooltype

Het ministerie heeft ook de data per schooltype beschikbaar gesteld. Deze kun je echter niet zomaar met elkaar vergelijken omdat de rekentoets verschillende niveaus kent. Havo en vwo leerlingen krijgen toetsen op 3F-niveau terwijl vmbo-leerlingen een toets krijgen op 2F-niveau. Binnen het vmbo wordt er nog eens gecompenseerd voor het niveau door leerlingen van de gemengde en theoretische leerwegen een punt aftrek te geven en de leerlingen van de basis-beroepsleerweg een punt extra.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

‘Bloot of bedekt’ roept vooral vragen op

RECENSIE - Kleding, naaktheid en alles taboes daaromheen – het is een fascinerend maar ook een heel omvangrijk onderwerp.coverblootofbedekt

Je zou er een prachtig boek over kunnen schrijven, maar dat vereist dan wel een stevige greep op een ongelofelijke hoeveelheid materiaal. Mineke Schipper heeft het ongetwijfeld geprobeerd, maar is daar helaas niet in geslaagd. ‘Bloot of Bedekt’ stijgt niet uit boven een grote verzameling feitjes en anekdotes.

De hoofdstuktitels suggereren thema en structuur maar eenmaal van start, schiet Schipper al snel alle kanten op.

Het eerste hoofdstuk, ‘Niets om het lijf’, begint met het thema (reacties op) naaktheid, maar meandert al snel in de richting van de sociale rol van kleding.

Hoofdstuk nummer twee, ‘Van een touwtje naar meer’, start met sierlittekens (een greepje voorbeelden), en gaat dan via de peniskoker (het eigenlijke onderwerp) naar de vraag waarom mannelijke kleding de laatste tweehonderd jaar zo saai is geworden. Daar valt veel over te zeggen (meer dan ze doet), maar doe het niet híér.

De hoofdstukken zijn, kortom, ongeleide projectielen.

Zo’n anekdotenboekje zou op zich nog vermakelijk leesvoer kunnen zijn, maar Schipper drijft de lezer (deze lezer) regelmatig tot wanhoop door slordig taalgebruik, vaagheden, vergissingen en (zoals te verwachten) onverwachte sprongen naar totaal andere onderwerpen.

Rechtsblog Jalta besmeurt nagedachtenis Marokkaanse WOII-strijders

In twee artikelen zet Bart Schut de Marokkaanse strijders die meevochten aan de kant van de geallieerden weg als groepsverkrachters. In Freudenstadt zouden zij zich vergrepen hebben aan 600 vrouwen.

Schuts uiteindelijke bron blijkt echter een overtuigde nazi-gynaecologe, die de massaverkrachting uit haar duim heeft gezogen:

De dan 76-jarige arts zit op haar praatstoel en ontsteekt in een monoloog van extremiteiten. Ze vertelt dat slechts zelden een vrouw haar echt vertelde verkracht te zijn, ze vermoedde het slechts op basis van hun houding en ging dan over tot de voorgeschreven preventieve spoelingen. Ze pleegde inderdaad abortussen, maar dat deed ze tijdens de oorlog ook en bleef dat nog jaren doen.

Ze draagt een, door Schut onvermelde, oorzaak aan voor het feit dat er nooit slachtoffers zijn gaan spreken over wat hen is aangedaan. Niet alleen zou er sprake zijn van schaamte maar ook werd er gezwegen omdat volgens haar de vrouwen gewoon simpele wezens waren. De herinneringen aan de groepsverkrachting zouden ondergesneeuwd zijn geraakt in de rest van de rottigheid in hun levens, zoals huiselijk geweld, meent ze.

Foto: Rex Pe (cc)

Stijging van aantal leerlingen op Islamitische basisscholen in perspectief

DATA - “Steeds meer kinderen naar islamitische basisschool” kopte het AD afgelopen vrijdag. In de papieren editie stond “In 5 jaar tijd stijgt ’t aantal leerlingen met 22 procent”. We doken er even in.

Allereerst valt op dat het AD (en alle media die het bericht overnemen) niet aan bronvermelding doet. Maar aangezien de autoriteit op dit punt het DUO is, konden we snel de gegevens boven tafel halen. En jawel, in 2010 waren het er 8.981 en in 2014 10.830. Een stijging van 20,6%, maar een kniesoor die daar op let.
Vervat in een grafiek ziet het er dan zo uit:
leerlingen1_475
De kop van het bericht klopt dus. Maar….

Er wordt gesuggereerd dat het veel is. In het artikel spreekt men ook nog over de daling van het totale aantal leerlingen op basisscholen (primair onderwijs). Vanwege demografische ontwikkelingen heel natuurlijk. De suggestie is echter dat het aandeel van de Islamitische scholen hiermee aanzienlijk wordt.
En dat vraagt wat nuancering. Wat het AD namelijk niet vermeld heeft, is het totale aantal leerlingen. Voor 2014 waren er dat ruim 1,5 miljoen. Het aandeel op Islamitische scholen is momenteel dus 0,7%. Veel lager dan op basis van het aantal moslims in Nederland verwacht zou mogen worden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Raketlanceringen

DATA - Deze week werd weer een Ariane 5 gelanceerd, met succes. Dat leidde tot een korte zoektocht hoe het nu staat met de ruimtevaart. Een aantal jaar geleden was er duidelijk sprake van afname van belangstelling en investering. Nu lijkt er, mede door inbreng van commerciële partijen, sprake van een opleving.
Ik heb ruim 5000 lanceringen (orbital zoals dat heet) gevonden en in kaart gebracht. Er lijkt inderdaad sprake van een opleving.

Alleen het schalen gaat nog niet goed. Bekijk het hier voor beter overzicht.

Quote du jour | Draagvlak

Uit de pilot van de VO-raad bleek dat veel docenten het plan ondersteunen en de manier hoe het nu gaat als een probleem zien.

Voldoende draagvlak voor de plannen volgens een woordvoerder van het ministerie van OCW. Ondanks dat een meerderheid van de Tweede Kamer tegen de invoering was van het omdraaien van de correctievolgorde bij het eindexamen was, voerde staatssecretaris Sander Dekker deze maatregel toch door. Er waren immers veel docenten die voor omkering. Hoeveel? 17 van de 39 deelnemers aan een pilot van de VO-raad om precies te zijn. Afgezien van dat het niet eens een meerderheid is, kun je bij dergelijke kleine aantallen onmogelijk spreken van een solide draagvlak. Niet gek dat inmiddels al ruim 3500 docenten een petitie tegen deze maatregel hebben getekend.

Quote du Jour | Trigger warning

Given that the difficult and potentially triggering material we teach must not be abandoned because it’s timeless, provocative, germane, or simply canonical by accident of history—and given that a trigger warning can actually open up a discussion of material with which students have an initially low comfort level—we simply can’t dismiss student calls for trigger warnings. We have to take them seriously, not because literature (or life) needs a censor or students need to be coddled, but because being more acutely aware of how students are responding to challenging material is just better and more responsible pedagogy

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De radicalisering van Tamerlan Tsarnaev

Wij kennen hen als de ‘Boston Bombers’: Tamerlan en Dzhokhar Tsarnaev lieten in 2013 eigengemaakte bommen ontploffen tijdens de marathon van Boston. Drie mensen kwamen om, enkele honderden raakten gewond. De oudere broer kwam op de vlucht om, Dzhokhar werd onlangs ter dood veroordeeld. De Russisch-Amerikaanse journaliste Masha Gessen schreef een boek over de twee en hun familieachtergrond.

Gessen gaat daarin vooral in op de familieachtergronden en de ontwikkeling van Tamerlan, de oudste broer. Dat biedt een nogal afwijkend plaatje van hoe veel mensen denken dat radicalisering in z’n werk gaat.

Volgens Gessen raakte Tamerlan pas geradicaliseerd toen zijn academische en bokscarrière in het slop raakten en zijn moeder niet aan de bak kwam als schoonheidsspecialiste vanwege de financiële crisis in 2008.

De familie Tsarnaev had de halve wereld afgereisd om de toekomst van hun kinderen veilig te stellen: van Siberië naar Kirgizië, toen naar de Kaspische zee, daarna weer terug naar Kirgizië, vervolgens naar Tsjetsjenië, net op het moment toen de oorlog uitbrak, dus weer terug naar Kirgizië, om uiteindelijk in de VS neer te strijken.

Belangrijkste voor de ouders van Tamerlan en Dzhokhar (die ook nog twee dochters hebben) is dat hun kinderen een goede opleiding konden voltooien en succes zouden hebben.

Studenten en keuzevrijheid

Als ik kijk naar mijn studententijd, dan besef ik me hoeveel keuzevrijheid ik had. Ik ben begonnen met studeren in 1999 en heb acht jaar over mijn studie gedaan. Dat was een keuze die ik kon maken.* Ik ben vroeg in mijn studie actief geworden bij verschillende studentenorganisaties, en merkte al snel dat ik daar minstens zo veel leerde als tijdens mijn studie. Ik koos daarom om een dozijn internationale studentenconferenties op mijn vakgebied te bezoeken en er een paar te organiseren, om actief te zijn in de studentenbeweging, om verschillende studentenorganisaties te besturen, om aan statuten te schrijven en om hoofdredacteur te zijn van een verenigingsblaadje.

Ook had ik veel keuze binnen mijn studie. Om, enkele verplichte werkgroepen uitgezonderd, wel of niet op college te verschijnen. Ik had de keuze om zelf mijn eigen scriptieonderwerp te kiezen, en dat helemaal vorm te geven naar mijn eigen wensen en interesses. Ik had bijna een volledig studiejaar aan vrijekeuzeruimte (39 van de 42 studiepunten die een jaar toen telde). Zolang ik beargumenteerde waarom een bepaald vak (van welke studie dan ook) voor mij nuttig en relevant was, kon ik volgen wat ik wilde.

Al deze keuzevrijheid is grotendeels verdwenen voor de meeste studenten van nu, tot mijn spijt. Veel opleidingen kennen een strenge aanwezigheidsplicht, en veel studies hebben een bindend studieadvies. Er is een harde knip tussen de bachelor en de master, dus een leuk mastervak ‘er bij’ volgen tijdens de bachelor is verboden. Studenten moeten vaak binnen een bepaalde tijd hun vakken halen anders vervallen de studiepunten, dus vakken erbij doen is sowieso iets dat wordt ontmoedigd. De vrije ruimte is daarnaast danig ingeperkt, vergeleken met toen ik studeerde. Wat er nog is, is vaak gegoten in een systeem van minors, waarbij studenten een hapklaar pakket van 30EC kunnen kiezen. Scriptieonderwerpen zijn bij veel studies niet meer vrij, maar dienen de onderzoekslijn van de opleiding te volgen of gekozen te worden van een lijst met onderwerpen.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Vorige Volgende