Fortune 500 | Invloed top 100 neemt weer toe

De Fortune Global 500 staat weer online. Een lijst van de 500 grootste bedrijven ter wereld. Net als vorig jaar heb ik maar weer eens gekeken hoe het aandeel van de top 100 zich verhoudt tot het GDP van de gehele wereld. Nu was 2008 natuurlijk op twee manieren een bijzonder jaar. Ten eerste brak de kredietcrisis uit, wat een rem op de bedrijven en GDP zou moeten zijn. Ten tweede was er de extreem hoge olieprijs, wat een stevige duw aan de oliemaatschappijen gaf. Het eerste effect zie ik niet zo heel sterk terug, het tweede wel. Misschien is mede daarom het gewicht van de top100 t.o.v. het GDP weer wat toegenomen na een eerdere daling. Hier de cijfers van de laatste vijf jaar plus die van 1995 even op een rijtje (bedragen in miljarden dollars):  199520042005200620072008 World GDP  29302,77  40894,78  43886,04  48144,47  54347,04  60115,46 Top 1005056,078140,369267,9510228,4810331,9412225,78 Aandeel top 100  17,25%19,91%21,12%21,25%19,01%20,34%

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

IceSave: een nietszeggend excuus

“Sorry Noord-Holland, het is fout gelopen. We hadden beter op moeten letten. We hebben geld verloren, maar geef ons de kans de fouten te herstellen.”

Allemachtig, meent PvdA-fractievoorzitter Talsma dit echt? Ik mag toch hopen van niet. Had de provincie écht beter op moeten letten? Wat de eigenlijke vraag zou moeten zijn is of er reden was voor de provincie om extra op te letten. Achteraf is het natuurlijk makkelijk praten. Maar vooraf? Ice-save werd goed gewaardeerd, de bank had een A-rating, net als bijvoorbeeld Aegon. De belegging voldeed aan de eisen zoals gesteld door de overheid.

Moeten de provincies en gemeenten dus maar financieel experts in gaan huren om banken vooraf door te lichten, en alle keurmerken die er zijn maar gewoon negeren?

Dat is natuurlijk een compleet ondoenlijke zaak. Dat soort kennis kunnen ze niet opkopen. Daarbij, Landsbanki, de moeder van Icesave, stond ook bekend als betrouwbaar, en de bank gaf weliswaar een hoge rente, maar deze was niet zo belachelijk hoog dat direct achter de oren moest worden gekrabd. Het was geen ponzi scheme zoals die waar enkele grote banken ingetrapt zijn.

Ja, achteraf gezien natuurlijk wel. Maar feit is dat zo goed als niemand dit heeft zien aankomen en dat het dus wel erg makkelijk met het vingertje wijzen is. Dat het rating-systeem van moody’s nergens op gebaseerd bleek en de bank zomaar om kon vallen verwachtte zo goed als niemand. Enkele andere banken zijn slechts op het nippertje gered. Had Talsma ook zijn excuses gemaakt als hij al het geld dat bij ABN-AMRO en Fortis stond kwijt was geweest? Had de provincie dan ook “beter op moeten letten”?

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

WW: Het Peterprincipe

De woensdagmiddag is op GeenCommentaar Wondere Woensdagmiddag. Met extra aandacht voor de nieuwste ontwikkelingen in Wetenschap- en Techniekland.

Schets van een hiearchische organisatie (Bron: Flickr/suzgarten)

Iedereen die in een grotere organisatie werkt is bewust dan wel onbewust bekend met het Peterprincipe, zoals in 1969 geformuleerd door de organisatieonderzoeker Laurence Peter:

“In a hierarchy every employee tends to rise to his level of incompetence.”

Op het eerste gezicht lijkt het hier te gaan om een Dilbert-achtige kantoorgrap (*). Maar wie bekend is met het functioneren van hierarchische organisaties ziet snel in dat Peter het toch aardig zag: Een medewerker wordt immers naar een hoger niveau gepromoveerd als hij een aantal jaar goed functioneert in zijn huidige functie. Dit proces gaat door totdat de medewerker op een plek belandt waar hij niet goed genoeg functioneert voor verdere promotie en zo belandt iedereen op de plek die hij eigenlijk niet aankan. Hoewel er veel op de simplificaties van Peter valt af te dingen is het toch een populaire ‘wet’ die maar al te vaak wordt aangehaald om het hopeloze falen van organisaties te illustreren.

Om de validiteit van het principe aan te tonen besloot onderzoeker Alessandro Pluchino om het principe te testen door middel van een computersimulatie. Voor hun onderzoek simuleerden ze een pyramide-hierarchische organisatie als een multi-agent systeem. Er werd een tweetal regels voor promotie en competentie toegevoegd:

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Bernie Madoff, de Don Juan van de hebzucht

Graffiti in New York wil Madoff vrij (Foto: Flickr/sabeth718)

In het voorwoord bij Les Cenci geeft Stendhal een analyse van de figuur van Don Juan. De dwangmatige vrouwenversierder wordt gedreven door meer dan alleen lust. Minstens zoveel genoegen ontleent hij aan de wetenschap dat hij al de conventies met voeten treedt, en dat hij ongestraft een spoor van schade achterlaat. Gewoon omdat het kan.

Vergelijkbare drijfveren lijken in het spel bij Bernie Madoff, de Ponzi-fraudeur die tot honderdvijftig jaar gevangenis veroordeeld is. Zoals Casanova verontwaardigd geweest zou zijn wanneer men het aantal van zijn veroveringen onderschatte, protesteerde Madoff dat hij dertien miljard dollar verduisterd zou hebben. Wel vijftig miljard had hij erdoorheen gejaagd!

Bij alle verontwaardiging over alle ontmaagde beleggers (die zich op het moment zelf maar al te graag lieten verleiden) is echter ook het begin van heldenverering waarneembaar. Madoff heeft de zwakheid en de hypocrisie van het burgerlijke systeem blootgelegd. Die schaamteloosheid levert ook bewondering op, zij het van het besmuikte soort.

Met Francesco Cenci, die zich zelfs aan zijn eigen dochter vergreep, liep het erg slecht af in de geschiedenis van Stendhal: hij werd door zijn vrouw en kinderen vermoord. Madoff werd door zijn eigen zoons aangegeven. Buiten persoonlijke ethiek is het vooruitzicht van minachting en straf waarschijnlijk de belangrijkste morele hindernis die potentiële Don Juans moeten nemen. Als ze ermee weg konden komen, zouden miljoenen mensen graag Bernie Madoff zijn.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Boekhoudkundige truc tegen de crisis

Zolang ze betalen, is er niks aan de hand (Foto: Flickr/joelogon)

De kredietcrisis kwam, zoals bekend, op gang doordat banken ingewikkelde pakketten hypotheken aan elkaar doorverkochten die bij elke verkoop weer meer waard werden. Op een gegeven moment riep iemand ‘de keizer heeft geen kleren aan’ en kelderde de waarde van al die hypotheken. Vervolgens moesten de banken honderden miljarden afschrijven van hun balansen, want dat schrijven de boekhoudkundige regels voor.

Maar boekhoudkundige regels kun je uiteraard gewoon veranderen. En daar hebben de getroffen banken, met hulp van de regeringen die voor de kosten van de crisis dreigen op te draaien, heel erg hard voor gelobbyd. Ze willen momenteel afgeschreven hypotheken weer op hun balans kunnen zetten, zolang de rente gewoon betaald wordt. De lobby lijkt effect te hebben. In juli komt de International Accounting Standards Board, die voor honderd landen de regels vaststelt, met een voorstel.

Als het lukt is dat goed nieuws voor de Nederlandse belastingbetaler. Die staat momenteel garant voor zo’n 22 miljard aan foute hypotheken van ING. Die garantie is dan niet meer nodig, zodat Wouter Bos dus een half jaar lang een financiële reus overeind heeft gehouden zonder dat het per saldo iemand iets gekost heeft. Indertijd was er veel kritiek op de constructie, maar Bos had toen waarschijnlijk al de boekhoudkundige truc in het vizier. Geen hond die het snapt, dus de PvdA zal er geen electoraal garen bij spinnen, maar het lijkt er toch echt op dat Bos en zijn ambtenaren op het juiste paard gewed hebben.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Vorige Volgende