Zomergasten 2021 met Hans Klok

Enig gevoel voor cynische humor kan de redactie van Zomergasten niet worden ontzegd. De serie begon dit jaar met een act die als variéténummer in een circus niet had misstaan: het meisje in de kliko bij Floris van Alkemade. De serie eindigt met Hans Klok. Hij “heeft veel kennis van het variété en kan hier gedreven over vertellen” (lezen we in de vijf redenen om vanavond te gaan kijken). Hans Klok is illusionist. Goochelaar die sneller is dan onze ogen. In de eerste vijf uitzendingen liep er continu een rode draad tussen het programma en de ‘toestand in de wereld’. Met duiding en hoop. Zou de Zomergastenredactie de serie nu willen afsluiten met de boodschap dat alles illusie is? Janine Abbring zal die vraag niet aan haar gast stellen. Zijn keuzes voor het programma zijn leidend: Natuurlijk focus ik speciaal op mijn vak; het illusionisme, de magie. Een eerbetoon aan al die artiesten die ooit wereldberoemd waren, maar nu vergeten dreigen te worden. Er zijn zoveel prachtige beelden bewaard gebleven. Ieder tijdsgewricht vraagt om zijn eigen soort entertainment. Verwacht dus geen politieke of sociaal-maatschappelijke statements van Hans Klok. Hij is Penn of Teller niet. Het Amerikaanse goochelaarsduo steekt hun politieke opvattingen niet onder stoelen of banken. Ze zijn lid van het Cato Institute, een libertaire denktank gefinancierd door de oerconservatieve Koch-broers. Wat kunnen we wel verwachten? Natuurlijk iets over de carrière van Hans Klok zelf. Hij lijkt continu aan zijn eigen illusies ten onder te gaan. Na jaren in het schnabbelcircuit en stijgende roem dankzij een plaatsje in de  André van Duin Revue, eindigde Kloks eerste illusie (een Europese tour met een eigen show) in een schuld van een paar miljoen gulden. Joop van den Ende neemt zijn handel over en ze gaan op avontuur in Las Vegas. Hans Klok wordt een volgende illusie armer: “Maar weer blijken de kosten te hoog en de bezoekersaantallen te laag.” Een tweede poging wereldster in Las Vegas te worden wordt om een andere reden een desillusie: alles gaat plat door het coronavirus en Klok gaat terug naar Nederland. Op de een of andere manier hebben Nederlandse goochelaars iets met Amerika. Christian Farla zou door Siegfried & Roy (inspirators voor Hans Klok) zijn uitgenodigd voor optredens in Las Vegas. Flip Hallema besloot in1972 professioneel goochelaar te worden, na een tournee van enige maanden door de VS. Magic Unlimited, zijnde Oscar, Renzo (de zonen van Hans Kazàn) en Mara,  zijn de jongste illusionisten ter wereld die ooit optraden in Las Vegas. Na een optreden in de Ed Sullivan Show kreeg Peter Pit bekendheid in de VS, waar hij zich in 1962 definitief vestigde. Richard Ross (een van de leermeesters van Hans Klok) is naast Fred Kaps,  Flip Hallema en Tommy Wonder de enige Nederklandse goochelaar die een "Fellowship Award" heeft ontvangen van de "Academy of Magical Arts" in Hollywood. Nadat Fred Kaps in 1950 de Grand Prix voor goochelaars won, werd hij wereldwijd uitgenodigd. Onder andere bij de Ed Sullivan Show (Amerikaans variétéprogramma) in 1964. https://www.youtube.com/watch?v=o-r-aHedHRU Hans Klok heeft het vak zo goed als zelf moeten ontwikkelen. Hij moest het doen met af en toe een televisieshow of boeken, want internet bestond nog niet. Met al die kennis en ervaring wil hij “aanstormende artiesten begeleiden. En dan niet alleen shows, maar ook presentatie, choreografie, interviewtechnieken, het hele pakket” (bron: AD, 29 maart 2021). Een variétéprogramma zoals de Ed Sullivan Show kennen we niet in Nederland. Ook geen programma als ‘Le plus grand cabaret du monde’, eenmaal per maand op wat de Franse NPO2 mag heten. Voor nieuw goochel- en variététalent moeten we het tegenwoordig hebben van ‘xxx got talent’- programma’s (vul voor xxx een willekeurig land in). Er was ooit ‘De nieuwe Uri Geller’, waar goocheltalent werd beoordeeld door de lepeltjebuiger die flink is ontmaskerd door James Randi. Maar wacht even, er valt toch niets te ontmaskeren aan illusionisten? We weten immers dat list en bedrog nu eenmaal hun vak is? Tja, maar als een illusionist volhoudt over meer dan technische gaven te beschikken, dan mag dat wel aan nadere kritisch blikken worden onderworpen. Hoe zou Hans Klok daar over denken? Zijn gedachtelezers, hypnotiseurs. ‘mindfuckers’ als Dynamo en Victor Mids en een ‘paranormaal medium’ als Char, illusionisten of bedriegers? Bij Hans Klok gaat het gewoon om goocheltrucs in een modern jasje. Vooralsnog koopt hij de trucs, die hij in zijn eigen stijl giet. Hij hoopt ooit zelf een nieuw truc te kunnen bedenken. Dat wordt lastig. Iets met dieren kan in dit tijdsgewricht niet meer. Het alternatief is ondertussen al bedacht door Hakan Berg, ‘King of Birds’. https://www.youtube.com/watch?v=si3vmHS6OcM Misschien kan het van groot, groter, grootst naar wat kleiner en intiemer? Zoals bij Yann Frisch? https://www.youtube.com/watch?v=Jy0T-55dru4 Wie meer wil zien en weten kan zich een oriënteren bij het FISM, de ‘Fédération Internationale des Sociétés Magiques’. De federatie organiseert eens in de drie jaar wereldkampioenschappen, waar illusionisten in diverse categorieën hun trucs vertonen. In 1997 werd Hans Klok daar tweede in de categorie ‘Stage Illusions’. Veel van de winnaars zijn op het internet te zien. Hans Klok gaan we vanavond zien op het platscherm dus, om 20.20 uur bij NPO 2, of via de livestream op NPO Start. Uw gedachten en opmerkingen graag hieronder in de reacties. Morgen leest u hier de recensie van collega Max Molovich. We sluiten af met wat variété uit de oude doos. Variété is meer dan goochelen, zang en dans. Een combinatie van goochelen en illusie, met elementen die ook te zien waren in shows van de Ashton Brothers. https://www.youtube.com/watch?v=sf5hCob7XGM Op Sargasso was er nog wat ‘old skool comedy’. Met Larry Griswold, de uitvinder van de trampoline en George Carl, meester van de onderkoelde humor. En tot slot Tommy Cooper, die het vak van goochelaar en jongleur meesterlijk nuanceert. https://www.youtube.com/watch?v=PWh011M7gRs

Door: Foto: © VPRO Zomergasten 2021 met Hans Klok

Closing Time | Nasum

Grindcore is hier op Sargasso een beetje ondergewaardeerd genre. Zonde! Aan Nasum de eer om hier de welverdiende schijnwerper op te zetten. Wees niet bang, laat u niet afschrikken door het plaatje… naar goed gebruik duurt een nummer maar zo’n anderhalve minuut, dus als u het niets vindt is het ook zo weer voorbij!

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: © VPRO Zomergasten 2021 met Alfred Birney

Zomergasten 2021 met Alfred Birney

Al vanaf de eerste Zomergastenuitzending lopen er lijntjes met de actualiteit. Ook vanavond weer: zouden er enige overeenkomsten zijn tussen het overheidsbeleid ten aanzien van de Afghaanse tolken nu en dat ten tijde van ‘De tolk van Java’?

In de vijfde aflevering van VPRO’s Zomergasten is schrijver Alfred Birney te gast. Zijn vader was in dienst van het KNIL (Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger) en was ook tolk voor de Britten die de Indonesische nationalisten bestreden.

In de roman ‘De tolk van Java’ (gelauwerd met de Libris Literatuur Prijs) beschrijft Birney hoe ellendig de opvoeding (of niet-opvoeding) door een getraumatiseerde vader kan verlopen. Persoonlijk leed als eerste overeenkomst. Dat zal vandaag, de dag van de Nationale Indië Herdenking, door meer hoofden spoken.

De wijze waarop de Nederlandse overheid haar verantwoordlijkheden invult is overeenkomst twee. Tot op vandaag kan de Indische gemeenschap daar over meepraten en is nog steeds niet alles erkend en geregeld (o.a. de backpay-kwestie).

Natuurlijk, er zijn verschillen tussen Indonesië toen en Afghanistan nu. Maar het zal toch niet zo zijn dat de overeenkomst is dat de overheid mensen die in haar dienst werkten in de steek laat? Wellicht komt dat vanavond aan de orde.

Foto: Bill Gracey (cc)

Kunst op Zondag | De trap

Een trap die had moeten verdwijnen krijgt speciale aandacht in een expositie in  het Centraal Museum Utrecht. ‘Vanishing Staircase’, bedacht door Birthe Leemijer, zou overwoekerd moeten zijn door de natuur. Een gemeentemedewerker brandde het nog prille groen weg.

In september opent het Centraal Museum de tentoonstelling ‘Botanische Revolutie’ en de trap, het verdwenen groen, krijgt daarin een plaatsje. De trap zelf ondergaat geduldig de nieuwe beplanting.

“De museumtrap verdwijnt”, staat er in de brochure bij ‘Vanishing Staircase’’. Nu gaat het om een trap die geen trap is. De treden zijn gekanteld, dat wordt struikelen als je naar hoven of beneden wil. Er zijn echte museumtrappen die wat mij betreft ook wel mogen verdwijnen om plaats te maken voor een beter begaanbaar exemplaar.

Wat dacht u van de ‘hoogtevrees’-trap in het Bonnefantenmuseum?

Aldo RossiBonnefantenmuseum, Treppenstrasse, 1995.
Flickr André Ruoppolo Biazoti Bonnefanten Museum, Maastricht, Netherlands CC BY 2.0

Die trap heeft dezelfde steil als de trap in het Joods Museum (Berlijn). Maar in Berlijn is de trap een stuk smaller en is er links en rechts wel iets meer houvast te vinden.

Daniel LibeskindJoods Museum, Berlijn, 2001.
Flickr Antoon Kuper Jüdisches Museum Berlin, het Joods Museum CC BY-NC-ND 2.0

Als architecten al niet je hoogtevrees kietelen, dan toch wel je evenwichtsgevoel. In een Japans en een Canadees museum zou je wat draaierig kunnen worden op de wenteltrappen.

https://www.youtube.com/watch?v=nuoMIZG18V8

Closing Time | Whiskey In The Jar

Onzinteksten heb ik altijd leuk gevonden, leuk en raadselachtig, het prikkelt de fantasie: Oote oote oote boe.

Dus als een band met zo’n tekst komt  dan luister ik wel verder. En als zo’n band dat nummer live brengt, tijdens een festival, dan hoor je zo’n hele weide ‘Musha ring dumb a do dumb a da’ meebrullen – en niemand die weet wat het betekent, maar er is ook niemand die daar dan ook erg mee zit.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Closing Time | Geboren Voe Te Leven

Afgelopen zaterdagavond zappte ik langs de televisiezenders tot ik uitkwam bij Canvas, waar ik middenin een Vlaamse speelfilm viel: ‘Het varken van Madonna’. De film, de onzekere toekomst van een dorpje in een krimpregio, bleek een mengeling te zijn van een streekroman met maatschappijkritische elementen, de last van de geschiedenis, uiteraard wat romantiek, plus wat wonderlijke gebeurtenissen a la de boeken van Gabriel García Márquez. Enfin, zie de Wiki-link hierboven.

Closing Time | Mien Moder in ‘45

Halverwege juli werd Limburg getroffen door een overstroming. Er was een ongekende wateroverlast die veel schade veroorzaakt heeft. Code rood werd ingesteld en Limburg werd officieel tot rampgebied uitgeroepen. De vele regenval in Limburg zelf plus de recordhoogte sinds honderd jaar van de Maas (in de zomer) zorgde voor veel schade. De steden en dorpen stonden blank. De huizen waren onbewoonbaar door de vuiligheid die de overstroming achterliet. Duizenden inwoners moesten geëvacueerd worden.

Closing Time | Complainte Pour Ste. Catherine

Je vraagt je toch af hoe er destijds (1976) over ‘beeld’ werd gedacht, je programma heet tenslotte toch TOPPOP, nietwaar? Daar krijg je toch de associatie van de bovenste beste van, lijkt mij, in beeld en geluid. Maar wat ik zie zijn twee wat stijve, niet echt vrolijke zangeressen (de zussen McGarrigle, er kan geen glimlachje af) en een voor de rest statisch decor waarin alleen een bloemstukje op de piano met daarin een paar zieltogende tulpen.

Closing Time | 100 Nights, 100 Days

Soms denk ik wel ‘ns: ‘wat doe ik hier eigenlijk op Sargasso. Dat progressieve, linkse blog waar zelfs de muziek moet schuren. En dan kom ik daar aan met van die historiserende, retro-deuntjes waar de vernieuwing niet echt vanaf springt.’

Maar dan denk ik, wat mankeert er aan Soul, warmbloedig, gloedvol en stijlvol vertolkt. Of is dit allemaal dubbelop? Lekker stijlvast gebracht ook door Sharon Jones en The Dap Kings. The Dap Kings strak in het pak met stropdas en Sharon in jurk at the front.

Closing Time | Kahauna Dream

Het was in de zomer van 1980. Mijn ouders waren met vakantie en ik bleef thuis om voor de tuin en de hond te zorgen. Overdag was ik minimaal bezig in de tuin en las ik Oorlog en Vrede, en liep uren met de hond.

Vriend A. kwam op een gegeven moment langs, hij had wat elpees meegenomen. En wat rookwaar, een heel assortiment: wiet, Libanon, in twee soorten, Maroc en Afghaan. Op een gegeven moment zaten we in de tuin, af en toe was er nog een krekel te horen, kwamen we op het idee om de elpee Future Games van Spirit te beluisteren op een speciale manier. Ik ging plat op mijn rug liggen in het gras, kijkend naar de sterren, terwijl ik met mijn hoofd lag tussen de speakerboxen die we naar buiten hadden gesjouwd.

Closing Time | Maria También

 De Closing Time van 9 augustus had ‘m al, Khruangbin. Ik kende van die band maar één song, Texas Sun, en die was me eigenlijk niet zo bijgebleven, wist me niet te pakken. Maar dat ligt anders bij Maria También, een instrumentaaltje dat ook 45 jaar geleden gecomponeerd had kunnen zijn. En wie zei er dat bassisten altijd van die suffe types zijn?

Closing Time | Supernatural

Op de dag dat ik verjaarde, overleed hij, Vic Chesnutt. Dat was in 2009. En ik was hem eerlijk gezegd uit het oog verloren. En dat terwijl hij in de jaren negentig toch zwaar indruk op mij maakte met de song, Supernatural.

Vic Chesnutt had zijn eigen positie in de singer-songwritersscene. Dat lag aan zijn onnavolgbare gitaarspel, deels veroorzaakt door zijn verlamming. Maar ook aan zijn zwarte, sardonische teksten en zijn uitstraling. Op de video verdringen aandoenlijkheid en eigenzinnigheid elkaar (en wanhoop en pijn kijken om de hoek).

Vorige Volgende