Wederom een gastbijdrage van iamzero. Het stuk staat ook op zijn eigen blog. Toen ik mij drie jaar terug helemaal opwond over het gebruik van het woord ‘helemaal’ in plaats van ‘heel’ (als in ‘En, hoe was het?’ – ‘Ja, helemaal leuk! Helemaal gezellig!’ – zie hier en hier), had ik niet de minste illusie dat ik daarmee een verderfelijke ontwikkeling tot staan zou brengen. In de donkerste doemscenario’s kwam echter ook niet voor wat zich nu lijkt te voltrekken: dat men het weerzinwekkende ‘helemaal’ lijkt af te zweren ten faveure van een nog veel ergerniswekkender equivalent. Iets wat niet zomaar irritant is, maar echt tenenkrómmend tenenkrommend. Ik heb het natuurlijk over de verdubbelaar.
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
“De Nederlandse taal zal de komende eeuw niet verdwijnen.”
Mark Rutte had het in het journaal over de ‘Turkse administratie’ in plaats van over de Turkse regering. Een beweging die is opgericht om Nederland Nederlands te houden noemt zich de “Dutch Defence League”. Weliswaar uit eerbetoon aan hun Engelse zusterorganisatie, maar toch. Vorige week zag ik een hoogleraar het woord ‘groeps survey’ opschrijven. Wat betekent ‘groeps’? Waar Nederlandse begrippen voldoen, mogen Engelse termen achterwege blijven. Toch wil ik geen ‘huilie-huilie’ doen over de teloorgang van onze taal. De Nederlandse taal is springlevend. Wekelijks ontstaan er nieuwe Nederlandse woorden. Voor 23 miljoen mensen is het Nederlands de moedertaal. Regels veranderen, woorden vallen af en er komen nieuwe woorden bij. Zo is het altijd geweest. Daarbij komt: als iedereen een Engelse term gebruikt, kun je met het Nederlandse equivalent positief opvallen. Op je schootcomputer je webstek bijwerken klinkt toch ook prima?
Taal verandert continu op democratische wijze, zonder dat er verkiezingen aan te pas komen. De veranderingen gaan snel, maar toch niet zo snel dat de veranderingen dagelijks opvallen. Doordat ik 2 keer per jaar naar de Canarische eilanden ga, hoor ik de taal daar wel bewust veranderen. Een intrigerend proces. In het Spaans is er net als in het Nederlands een onderscheid tussen jullie (vosotros) en het meervoudige u (ustedes). Op het vasteland gebruikt men meestal ‘vosotros’, wil je beleefd zijn dan zeg je ‘ustedes’. Kortom: dezelfde situatie als in Nederland. Op de Canarische eilanden, en de meeste Latijns-Amerikaanse landen, gebruikt men alleen maar ‘ustedes’. Het woord ‘vosotros’ gebruikt men daar nooit.
Sinds een paar jaar zeggen veel eilanders vaker ‘vosotros’. Vooral winkelpersoneel, obers en hotelpersoneel. Ik ben er nog niet uit waarom dat zo is. Misschien komen er meer toeristen vanaf het vasteland of wellicht wordt er minder naar de regionale TV gekeken. Het gekke is: de eilandbewoners gebruiken ‘vosotros’ vooralsnog alleen maar in de openingszin. Het lijkt een uiting te zijn van: ‘we weten wel hoe het hoort’. Na de openingszin gaan ze verder op de voor hen ‘normale’ wijze. Je krijgt dan merkwaardige conversaties. In het Nederlands vertaald hoor je een ober bijvoorbeeld zeggen: ‘Het spijt me dat jullie even moesten wachten. Mag ik uw bestelling opnemen?’
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
En waar de gedachte wordt verdoezeld ligt de gedachteloosheid, in de zin zoals Hannah Arendt dat begrip gebruikt, op de loer. Dan wordt taal een vruchtbare voedingsbodem voor potentiële barbarij. Want al hebben talen dan een groot incasseringsvermogen, ze kunnen, zo zegt Steiner, niet tot in het oneindige hysterie en banaliteit absorberen.
Colet van der Ven staat stil bij de belangrijke rol die taal, en taalverruwing, speelt bij politieke veranderingen. Het stuk verdient aandacht juist in deze tijd, zeker daar er nu rechtszaken gevoerd worden over “uitspraken”.
Ophef in het Élysée-paleis: op Youtube is een filmpje opgedoken waar de franse première dame Carla Bruni in een ranzige tv-show vieze woordjes praat. In het programma Eurotrash prijst ze een soort Veronica Praatwaaier aan (dé hit van Interrail 1992) waarmee je kan communiceren met mede-Europeanen. Net als de legendarische praatwaaier bevat het vollop seksuele toespelingen. Zo laat Bruni horen hoe je in zeven verschillende talen “stop je vinger in mijn kont” kan zeggen. Een heerlijk lunchfilmpje met een mooie vrijzinnige Europese boodschap.
Het Nederlands is weer een paar lelijke woorden rijker. Almere krijgt kansenpanden en talenthuizen. De taaldiarree van beleidsmakers kan echter niet verhullen dat deze optimistische newspeak vaak een gapende leegte maskeert. Sterker nog, hoe lelijker het woord, hoe leger en kanslozer het beleid (ook al zo’n vreselijk nietszeggend woord).
Kansenpanden en talenthuizen moeten sociale en economische initiatieven ontplooien. Maar wat klopt er niet in dit plaatje (ja ook lelijk woord): ,, Centraal in het plan staat het stimuleren van ideeën en gedachten van de mensen zélf. Almere wil ideeën over wonen en werken niet van bovenaf opleggen, maar initiatieven van onderop aanjagen en belonen. Dit bevordert volgens de stadsplanners de sociale samenhang en zorgt ervoor dat de wijk aantrekkelijk blijft.’’
We mogen niet meer van achterbuurten spreken, maar hebben het over kracht- en prachtwijken (sommige media doen daar daadwerkelijk aan mee). Amsterdam Oud-Zuid is volgens mij een prachtwijk, maar ja, daar wonen ook rijke mensen. Veel sterkte toegewenst aan degene die van Kanaleneiland Utrecht, Transvaal Den Haag, Spangen Rotterdam een krachtwijk wil maken. Was Vogelaarwijk overigens geen betere term? Leuk initiatief, maar net even te hoog gegrepen.
Professionals (volgens mij is het probleem juist dat professionals vaak helemaal niet zo professioneel zijn) in de zorg moeten steeds vaker niet-pluisgevoelens over kinderen melden. Niet-pluisgevoelens. Het is een officiële term. Je ziet de wijkverpleegster (oh nee, die is op de meeste plekken wegbezuinigd), sorry, de integrale handhaafster al met haar kladblok hoofdschuddend door je huis banjeren, mompelend: ,,Hier is iets niet pluis.’’ Maar wat zijn niet-pluisgevoelens? Rouvoet vond dat ook wat vaag dus heeft hij er een werkgroep op gezet om een concrete lijst samen te stellen. Het resultaat is dat over u en uw gezin waarschijnlijk een hoop niet-pluisgevoelens te melden zijn (ik heb ze even in een wordbestandje gegoten).
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
Raad van State tegen Nederlands in de grondwet
Niet nodig en anders ook Fries, Papiaments en Engels
De woensdagmiddag is op GeenCommentaar Wondere Woensdagmiddag. Met extra aandacht voor de nieuwste ontwikkelingen in Wetenschap- en Techniekland.
Gisteren zag ik dan eindelijk James Cameron’s technisch meesterwerk Avatar, met een gigantische 3D-bril op de neus. Inderdaad, het is ‘Dances with Smurfs’ zoals een belangrijk filmcriticus opmerkte, maar na alles wat ik erover gelezen had viel de film mij 100% mee: we hebben hier inderdaad van doen met een fenomeen van het kaliber Star Wars, Jurassic Park, Titanic of Lord of the Rings. Wat je terugziet is het perfectionistisch oog voor detail waarmee James Cameron zestien jaar lang aan de film werkte. Over alle details is al veel geschreven, ook vanuit een wetenschappelijk oogpunt: de flora en fauna van de verzonnen wereld Pandora, over de astrofysica, ze passeren allemaal de revue. Mij viel ook het werk van die ene Ph.D. op de aftiteling van de film op: de verzonnen taal van de Na’vi, de blauwe reuzen die Pandora bevolken.
Voor de ontwikkeling van deze taal riep James Cameron de hulp in van Paul R. Frommer. Frommer is professor aan de University of Southern California (USC) en schnabbelt bij als linguistic consultant. Hij kreeg van Cameron de opdracht een nieuwe taal te maken die volledig nieuw was, niet teveel op één bestaande taal leek en relatief gemakkeliijk te leren viel.
Dat Frommer deze opdracht serieus nam blijkt uit het uiteindelijke product: het Na’vi. De taal heeft zo’n 1000 woorden (je kan een lijst hier downloaden) en een uitgebreide grammatica. De auteur van de taal geeft zelf een mooi overzicht van de fonologie (hoe woorden gesproken worden) in een post op een taalblog van de University of Pennsylvania. In december verscheen een stuk in de New York times waarin hij het Na’vi bespreekt, bij de digitale versie zit als bonus een stukje gesproken dialoog van een Na’vi-sprekende Frommer.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
