Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
Krom
Vandaag een tweede bijdrage van Robbert Ophorst als gastredacteur. Op zijn eigen weblog Toespelingen schrijft hij iedere keer weer vanuit verrassende invalshoeken over gebeurtenissen in de wereld.
De Australopithecus anamensis, de Kenyanthropus platyops, de Australopithecus aethiopicus. Het lezen van deze namen zal voor eenieder een feest van herkenning zijn. Want zeg nou zelf: wie kent ze niet?
Nou, de Keniaanse jeugd. Tenminste, als het aan de Keniaanse bisschop Boniface Adoyo ligt. Want wat wil het geval: The National Museum of Kenya is van plan flink uit te pakken met een tentoonstelling getiteld The Origin of Man. Kenia is nogal rijk bedeeld met fossielen van aap- en mensachtigen. Wetenschappers beschouwen het land dan ook als de bakermat van onze beschaving. De fossielen zijn de broncode van onze evolutie, overblijfselen uit de tijd dat we met z’n allen nog krom liepen, vrouwen verzamelaars waren en mannen jagers. Reden genoeg voor een tentoonstelling, zou je zeggen. Dat vinden ze bij de EU ook, daarom was men niet zuinig met subsidies.
Maar bisschop Adoyo denkt er anders over. Hij roept op tot een verbod. De tentoonstelling zou schadelijk zijn voor de roomblanke zieltjes van de christelijke jeugd aldaar. Bij het zien van al die fossielen, gaan ze straks nog geloven dat de mens van de aap afstamt, zo vreest Adoyo. En dat klopt natuurlijk niet.
De god van Nederland
‘Wanneer men van allen die zich inschryven als behoorden behoorende tot een der tallooze christelyke gezindheden, aftrok de velen die zich gereformeerd lutersch, katholiek noemen, of: omdat ze nu eenmaal tot die gemeente behooren, of: omdat men toch iets wezen moet, of: om ’t voorbeeld voor de kinderen, of: uit mensenvrees dan voorzeker zouden er weinigen overblyven.’ – Multatuli (1872)
Op dit moment zien we eigenlijk twee soorten geloofsbelevingen in Nederland op de voorgrond treden; enerzijds kennen we nog het orthodoxe strenge geloof zoals dat tot uiting komt in de zwarte kousen gemeenschappen van de SGP die nog vroom op zondag de was niet buiten hangen, de televisie uit laten en beledigd zijn wanneer Madonna in ons land verschijnt en zich aan een kruis laat ophangen, terwijl de enige waarde die je daar aan mee moet geven, de iconische is. Aan de andere kant heb je de geloofscultuur zoals die naar voren komt tijdens de EO-jongerendagen waarbij het prijzen van de heer ineens hip geworden is en jongeren in merkkleding (die je vroeger nooit zag in de Galgenwaard) in extase raken bij het gezang van een moderne profeet.
Het bovengeschetste is natuurlijk enigszins gechargeerd, maar feit is wel dat de christelijke geloofsbeleving de afgelopen decennia veranderd is. In de jaren negentig kenden we nog een opkomst van de new age stromingen, terwijl het er nu op lijkt dat er weer een revival van het christelijke geloof in gang is gezet. Weliswaar lopen de kerken leeg; acht jaar geleden rekende de helft van de bevolking zich nog tot een kerkgenootschap, nu is dat 33 procent, maar de invulling van het geloof is aan het veranderen. De mens heeft nu eenmaal behoefte aan samenkomst en aan een symboliek die de onzekerheden in het leven kan reduceren. Hoe deze beleving er heden ten dage uit ziet, is goed te zien op de fototentoonstelling De God van Nederland in het Catharijneconvent in Utrecht.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Religies voor vrede
De laatste tijd is religie vaak negatief in het nieuws. Hedendaags terrorisme, de burgeroorlog in Irak en de rellen in noodwest India hebben een relatie met religie.
Je zou door al die berichten haast vergeten dat er ook een vredezoekende kant aan veel religies zit.
Daarom is het jammer dat het achtste wereldcongres van Religies voor Vrede zo weinig aandacht krijgt in de media. Een congres met 2000 vertegenwoordigers van allerlei varianten van religies die samen werken aan het zoeken van vreedzame oplossingen voor bestaande conflicten. En dat doen met respect voor elkaars overtuigingen. Daar mag toch best wel wat meer waardering voor gegeven worden.
Zeker als je weet dat men zich ook nog eens bezig houdt met het bestrijden van armoede en het promoten van duurzame ontwikkeling.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Quote du Jour – Zinnige Dingen
“Een aanzienlijk deel van de bevolking kent de kerken geen prestige toe. De helft van de Nederlanders ontkent bijvoorbeeld dat de kerken zinnige dingen kunnen zeggen over levensbeschouwelijke vraagstukken. De Nederlanders onderschrijven het idee dat de kerken goede oplossingen hebben voor individuele en sociale problemen nog minder. Pas als het gaat om zeer abstract geformuleerde problemen, zoals de armoede en de discriminatie, begint het gezag van de kerken weer te tellen. Het prestige van de kerken is niet alleen laag in Nederland. Dezelfde situatie doet zich voor in de omringende landen.”
In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.