De akelige Oekraïne

Boeiend stukje over de enquête van Foreign Affairs, onder 23 deskundigen, met de vraag of het westen Rusland geprovoceerd heeft, met de annexatie van de Krim en de onrust in het oosten van  Oekraïne als gevolg. Wie de antwoorden bekijkt, ziet dat men op basis van dezelfde feiten niettemin sterk verschillende antwoorden geeft op de vraag. De meerderheid zegt dat het westen niet geprovoceerd heeft, maar toch zijn er ook mensen die het sterk eens zijn met de stelling. Poetin en Stalin Het is een aansporing verder te kijken. Helpt het gepsychologiseer over Poetin? Ik aarzel. Regressie naar Stalin is onmiskenbaar, met bijbehorende show: Poetin de jager, Poetin de motorpunk, Poetin de jet-piloot, Poetin de judoka. Gary Kasparow noemt Poetin een groot risico. Ook ik huiver als Poetin openlijk refereert aan de mogelijke inzet van kernwapens, maar het blijft onbevredigend. Zou de wereldgeschiedenis geheel anders verlopen zijn, als b.v. Hitler in 1936 zou zijn gedood bij een aanslag? Het is wel een boeiende vraag: waren de Duitsers zo gevaarlijk en rancuneus, dat een oorlog ook zonder Hitler zou zijn ontvlamd? Meer dan onderhoudende speculatie is het toch niet, want het is niet zo gelopen. Het is beter terughoudend te zijn met psychologische duiding van wereldleiders. Een rol heeft het zeker, maar verdere analyse is nodig.

Generaal Breedlove (ex-NAVO) onder dubieuze invloed

Het meest angstaanjagende nieuwsbericht van vorige week:

Dangerous Propaganda: Network Close To NATO Military Leader Fueled Ukraine Conflict

Notendop: uit gelekte e-mails blijkt dat Generaal Philip Breedlove, tot voor kort de SACEUR (Supreme Allied Commander Europe) van NAVO, onder invloed van een netwerk stond dat op basis van dubieuze informatie een escalatie van de oorlog in Oekraïne zocht.

Al eerder wist Der Spiegel te melden dat uitspraken van “superhavik” Breedlove volgens Duitse inlichtingen niet betrouwbaar waren en schijnbaar alleen bedoeld om een diplomatieke oplossing te ondermijnen, deze gelekte e-mails bevestigen dat Breedlove inderdaad niet afkerig was van wat alarmistische overdrijving voor het goede doel: oorlog.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Foto: Andriy Baranskyy (cc)

Oekraïne: beslist de economie?

OPINIE - De media-aandacht voor Oekraïne is gericht op het gewapend conflict in het oosten van het land. Maar op de achtergrond speelt een economische crisis, door de oorlog verscherpt, die wel eens beslissend zou kunnen zijn voor de toekomst van Oekraïne. Economische dwang zou daarom tot een schikking tussen Oekraïne en Rusland kunnen leiden, meent Hans van Zon.

Nog voor de EuroMaidan revolutie van begin 2014 stond Oekraïne aan de rand van het bankroet. Dat was niet uitsluitend te wijten aan het bijzonder corrupte bewind van president Janoekovitsj. De elite van Oekraïne als geheel heeft gefaald sinds het land eind 1991 onafhankelijk werd.

Was het welvaartspeil in Oekraïne in 1991 op ongeveer gelijk niveau als dat van Polen en Rusland, nu zijn beide buurlanden ongeveer twee en een half keer zo rijk, gerekend in bruto nationaal product per hoofd van de bevolking. Oekraïne heeft sinds 1991 vrijwel geen economische vooruitgang geboekt. Nu is het gemiddelde maandloon 213 dollar (officieel geregisteerde verdiensten, wisselkoers 16 hryvna voor een dollar) terwijl de prijzen van eerste levensbehoeften, zoals voedsel, niet veel lager zijn dan in Nederland.

Gelukkig betalen Oekraïners heel weinig voor energie. Maar hier ligt nu juist een probleem. Volgens het IMF subsidieert de regering energieverbruik tot een bedrag van 7% van het Bruto Nationaal Product. Ondanks die subsidies kan het staatsgasbedrijf de Russische gasrekening niet betalen. Dat in december de uitstaande schulden alsnog betaald zijn, zodat na een half jaar onderbreking Rusland de gasleveranties weer kon hervatten, is te danken aan druk van de EU die Oekraïne tot een nieuw gasakkoord dwong alsook door het feit dat de EU en IMF de Oekraïense gasschulden betalen.

Foto: Pavel Kazachkov (cc)

Escalatie in Oekraïne

ANALYSE - De toenemende direct Russische betrokkenheid bij het conflict in de Oekraïne, maakt een overwinning van Kiev steeds minder waarschijnlijk.

Separatisten hebben volgens de BBC een nieuw front geopend in het uiterste zuid-oosten van Oekraïne.

De burgemeester van Novoazovsk, aan de Zee van Azov, meldt dat ‘tientallen’ tanks en gepantserde voertuigen zijn doorgedrongen tot het plaatsje.

Een blik op de kaart leert dat deze troepen niet uit gebied onder controle van de separatisten afkomstig kunnen zijn en direct uit Rusland moeten zijn gekomen.

Tegelijkertijd verliest het Oekraïense leger, na weken van geleidelijke successen, terrein rondom het noordelijker gelegen Loegansk als gevolg van een hevige tegenaanval van separatisten.

Deze ontwikkelingen kunnen niet los worden gezien van de steeds openlijker militaire steun die Rusland de separatisten geeft, variërend van materiaalleveringen, artilleriebeschietingen en de directe inzet van Russische soldaten, zoals blijkt uit de tien Russische paratroopers die onlangs door het Oekraïense leger werden gevangen genomen en, aldus verschillende Russische oppositiekranten (als ik de BBC mag geloven), mysterieuze begrafenissen van soldaten die zouden zijn omgekomen tijdens ‘exercities’.

Dmitri Gorenburg schrijft naar aanleiding hiervan het volgende:

One can invade a country through a direct frontal assault. Or one can do it in secret, a little bit at a time. The Russian government has chosen the second path. It doesn’t make it any less of an invasion.

It also means that the Minsk talks are almost certainly a diversion, meant to distract Western leaders from the reality of what is happening on the ground. The idea is that as long as world leaders think there is a chance at successful peace talks, they will refrain from strong words or actions condemning what Russia is doing in Ukraine. This seems to be working out for Russia so far, but it should not distract us from events on the ground.

I should be clear that I don’t think Russia is currently planning a full takeover of any part of eastern Ukraine. The goal remains what it has been for months now: to ensure that Ukraine remains unstable and weak. For now, in order to accomplish this goal, Russia needs to make sure the separatists are not defeated and remain a viable force. Both the escalation in assistance and the opening of the new front are a response to the losses that the separatists had suffered in recent weeks.

Bestel je boeken bij Bazarow

Bazarow is een verkopende boekensite, waar je ook recensies, nieuws, een agenda en een digitaal magazine kan vinden. Nog niet alles is af, maar veel boeken zijn al te vinden en er komt de komende maanden steeds meer bij.

Het doel van Bazarow is om een site te vormen die evenveel gemak biedt als de online giganten maar die wél teruggeeft aan de boekensector. Tegen roofkapitalisme, en voor teruggeefkapitalisme, bijvoorbeeld door te zorgen dat een flink deel van de opbrengst terug naar de sector gaat en door boekhandels te steunen.

Russische economie nog steeds in negatieve spiraal; Poetin omringt zich met hardliners

Over de Russische economie: Remember Russia? It’s still doomed.

Over Poetins nieuwe coterie: The Chilly Fallout Between Putin and His Oligarch Pals:

Vladimir Putin isn’t just angering leaders from Berlin to Washington. He’s irking some of his richest friends, too, by snubbing their pleas to end the conflict in Ukraine and ostracizing all but a handful of hardliners. […]

Businessmen who have long been close to Putin are “on the periphery now,” said Sergei Markov, a political consultant who helped monitor the referendum in Crimea that led to Russia’s annexation of the peninsula in March.

The core group around Putin is led by Security Council Secretary Nikolai Patrushev, Federal Security Service head Alexander Bortnikov, Foreign Intelligence Service chief Mikhail Fradkov and Defense Minister Sergei Shoigu, according to Markov.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

NAVO: ‘Oekraïne heeft militaire strijd in het oosten nu al verloren’

Dankzij de sterk opgeschroefde Russische betrokkenheid van de afgelopen dagen:

Die Nato hat ihre militärische Einschätzung der Lage in der Ostukraine grundlegend geändert. Noch vor einer Woche gingen die Strategen der Allianz davon aus, dass Russland die Separatisten mit verdeckt operierenden Truppen nur deshalb verstärkt hat, weil die prorussischen Rebellen unter Druck der ukrainischen Armee zurückweichen mussten.

Als die Generäle der Allianz dann aber Ende der vergangenen Woche zu einer Krisensitzung über die Lage des Militärs des ukrainischen Präsidenten Petro Poroschenko zusammen kamen, zeichneten sie ein düsteres Bild. “Militärisch ist der Konflikt für Kiew bereits verloren”, konstatierte ein ranghoher Nato-General. Poroschenko, so das Urteil, blieben “eigentlich nur noch Verhandlungen, um seine Männer lebend aus der Zange der Russen abzuziehen”.

Russische troepenopbouw gaat door

Nu Oekraïense separatisten steeds verder in het nauw komen, neemt de druk op Poetin toe om militair in te grijpen:

According to The New York Times, this weekend has seen an immense build-up of Russian forces poised along the Ukrainian border. This comes at the same time that the Ukrainian military has launched its long-awaited assault on Donetsk, urging civilians to evacuate from the rebel-held “people’s republics.” The Ukrainian separatists are encircled and increasingly desperate; the pressure for Russia to act is mounting. […] the stage is being set for a Russian invasion under the guise of a “peacekeeping” operation. Vehicles arrayed just over the border reportedly bear the insignia of Russian peacekeeping forces.

EU kondigt economische sancties af tegen Rusland

EU kondigt economische sancties af tegen Rusland.
De sancties:

  • Financiële restricties EU-ingezetenen en -bedrijven mogen geen nieuwe aandelen of verwante producten (behalve staatsobligaties) meer kopen van Russische staatsbanken en hun dochterbedrijven.
  • Wapenembargo geldt voor import en export. Oude contracten kunnen wel worden gerespecteerd.
  • Verbod op EU-export van goederen en technologieën die zowel civiele als militaire toepassingen kunnen hebben en die zijn bedoeld voor een militaire eindgebruiker.
  • ‘Gevoelige’ producten en technologieën krijgen alleen een exportvergunning als ze niet zijn bestemd voor olie-exploratie op de Noordpool, diepzee-olie-exploratie en schalie-olieprojecten in Rusland.
  • Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

    Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

    Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

    Volgende