Tweede Kamer onjuist en onvolledig geïnformeerd over varend ontgassen

In een open brief gericht aan journalisten en politici doet schipper Ton Quist een dringende oproep om eindelijk een einde te maken aan varend ontgassen aan de buitenlucht. De brief is zondag 21 november gepubliceerd door Omroep Flevoland. In de brief geeft Quist meerdere voorbeelden van het onjuist en onvolledig informeren van de Tweede Kamer door opeenvolgende bewindslieden. Ooit was dat een hoofdzonde, tegenwoordig meer schering en inslag. Op woensdag 24 november is er een overleg van de Tweede Kamercommissie Maritiem, waar de stand van zaken met betrekking tot ontgassen een van de onderwerpen is. De grote vraag is of de Tweede Kamer nu eindelijk wel een doorbraak in dit al decennia slepende dossier weet te forceren, of dat verladers als Trafigura en Vitol wederom aan het langste eind trekken. Wat is ontgassen? Op 16 november ging de uitzending van De Hofbar over varend ontgassen. In die aflevering legde schipper Ton Quist simpel uit wat ontgassen is: [embed]https://www.youtube.com/watch?v=yqM9cCzWV2A[/embed] De hele aflevering is terug te zien op NPO Start. Brief Ton Quist In zijn brief gaat Ton Quist in op feitelijk onjuistheden en onvolledigheden van de minister bij het informeren van de Tweede Kamer en bij het beantwoorden van vragen. Ik behandel ze hier niet allemaal, maar haal de punten naar voren waar Sargasso ook al vaker op gewezen heeft. Ook geeft Quist aan dat de emissiecijfers mogelijk nog veel hoger liggen dan het RIVM en Emissieregistratie.nl melden. Quist komt op basis van statistieken en praktijkervaring uit op een uitstoot van van zeer zorgwekkende stoffen door ontgassingen van circa 12 miljoen m3 per jaar bedraagt. Omgerekend naar benzeen staat 12 miljoen m3 gelijk aan ruim 10 miljoen kg uitstoot. Volgens Emissiregistratie bedraagt de uitstoot slechts 1 miljoen kilogram vluchtige organische stoffen. De uitstoot van milieugevaarlijke en voor de mensheid iets minder schadelijke stoffen bij ‘open’ beladingen bedraag volgens Quist circa 38 miljoen m3. Dit is alleen nog maar de uitstoot veroorzaakt door binnenvaarttankers. Dat staat los van de uitstoot van zeevaarttankers en terminals. Nationaal verbod op varend ontgassen niet toegestaan vanwege het ADN-verdrag In de brief van de minister d.d. 30 april 2020, kenmerk I&W/BSK-2020/81476, zegt de Minister dat het varend ontgassen gebonden is aan voorwaarden zoals deze zijn gesteld in het ADN. (...) op de bij het Rijk in beheer zijnde wateren geldt het internationale ADN. Hiermee wekt de minister volgens Quist de indruk dat het ADN de Nederlandse Staat dwingt op zijn wateren ontgassingen naar de vrije atmosfeer toe te staan. Noch mevrouw Van Nieuwenhuizen noch mevrouw Visser noemen echter de voorwaarde uit artikel 7.2.3.7.0 in het ADN: Degassing of empty or unloaded cargo tanks and piping for loading and unloading into the atmosphere or to reception facilities is permitted under the conditions below but only if and insofar it is not prohibited on the basis of other legal requirements. Vrij vertaald: ‘Het ontgassen is alleen dan toegestaan indien het op grond van nationale wettelijke voorschriften niet is verboden’. Het ADN dwingt de minister dus absoluut niet ontgassingen toe te staan; het ADN biedt zelfs de mogelijkheid het ontgassen te verbieden, zoals de VVD in de doorrekening van haar verkiezingsprogramma 2017-2021 al wilde. Daarmee geeft Quist antwoord op de vraag die Sargasso al meermalen aan het Ministerie van VROM, I&M en I&W heeft gesteld en bevestigd hij het vermoeden dat er geen internationale grondslag is dat een nationaal verbod op varend ontgassen onmogelijk maakt. Dat is ook in lijn met het Europese milieurecht, dat veelal de mogelijkheid biedt om nationaal verdergaande eisen te stellen dan Europees. Ton Quist stelt daarnaast dat er al diverse nationale wetten en besluiten zijn die het ontgassen verbieden. Te weten de Wet Milieubeheer, het Besluit Activiteiten Leefomgeving, de Waterwet en de Wet Economische Delicten. Artikel 1.1 van de Wet Milieubeheer zegt het navolgende: Een ieder die het vermoeden kan hebben dat zijn handelen nadelige gevolgen voor het milieu kan hebben, dient dit handelen na te laten dan wel de nodige maatregelen te nemen te voorkomen dat zijn handeling nadelig voor het milieu kan zijn’. In de Wet Milieubeheer staat niet letterlijk dat ‘ontgassen verboden is’, maar stelt Quist in de wet staat ook niet letterlijk dat ‘het verbranden van grote hoeveelheden vrachtwagenbanden in een natuurgebied verboden is’, terwijl dit wel het geval is. Kortom het door een tankschip zonder een vergunning moedwillig in de atmosfeer brengen van enorme hoeveelheden Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) is zonder twijfel een activiteit, waarvan men op voorhand weet dat deze slecht is voor de natuur en het milieu (en inherent hieraan de volksgezondheid). Quist verwijst voor relevante wetgeving ook naar pagina 183 (rechterhelft van pagina 92 in de pdf versie) van het rapport Dreigingsbeeld Milieucriminaliteit 2021. Nationaal verbod mag niet vanwege de vrije doorvaart (Herziene Akte van Mannheim) Een andere internationale wet waarachter men zich verschuilt, is de Herziene Akte van Mannheim. Dit Europese verdrag waarborgt de vrije doorvaart van schepen op de Akte-wateren zoals de Rijn en de Lek. De minister beweert in diverse publicaties dat zij op deze rivieren niet zonder meer kan ingrijpen; met andere woorden het ontgassen niet kan verbieden. Quist betwijfelt of dit waar is. Artikel 7 van de Herziene Rijnvaartakte, Mannheim, 17-10-1868 stelt: De doorvoer van alle goederen langs de Rijn, van Bazel tot in de open zee, is vrij, tenzij gezondheidsmaatregelen uitzonderingen rechtvaardigen. Dit betekent dat het uitstoten van voor de volksgezondheid en het milieu zeer schadelijke dampen / gassen wel degelijk op de zogenaamde Aktewateren kan worden aangepakt, wanneer de volksgezondheid gevaar loopt. Het varend ontgassen van alle zeer zorgwekkende stoffen, waarvoor in EU verband een minimalisatie plicht geldt. In Nederland is deze vastgelegd in Artikel 2.4 van het Activiteitenbesluit milieubeheer. In combinatie met het ADN dat de verantwoordelijkheid voor ontgassen bij de verlader legt lijkt dit Sargasso een prima mogelijkheid om in de milieuvergunning van installaties in te regelen voor de omgevingsdiensten en handhaafbaar door IL&T bij internationaal opererende verladers als Trafigura en Vitol. Kwestie van inregelen dat verladers documentatie moeten overleggen van Stichting Afvalstoffen & Vaardocumenten Binnenvaart dat er verantwoord is ontgast (is volgens bronnen van Sargasso administratief al volledig voorbereid) of een bewijs dat de volgende verlader geen gasvrij verklaring heeft gevraagd. Van druk bevolkt gebied naar onbewoond gebied In het ADN is geregeld dat ontgassen onder bruggen, in sluizen en in druk bevolkt gebied (bedoelt als binnen steden) niet mag. In Nederland is dat door de Inspectie Leefomgeving en Transport vertaald in een kaart met groene en rode gebieden. Tegenover de heer Castricum verklaart de minister echter zonder blikken of blozen dat ‘ontgassen niet mag, waar mensen wonen’. Dat roept de vraag op of er in Zeeland geen mensen wonen? Zijn de provincie Flevoland, de Hoeksche Waard en West-Brabant door de mensheid verlaten gebieden? In deze regio’s mag conform het kaartje van de IL&T namelijk wel ongelimiteerd worden ontgast. Wie gedetailleerder kijkt vraagt zich ook af waarom er dan mag worden ontgast tussen Vlaardingen en Schiedam. Effect van varend ontgassen op Natura2000 gebieden In Kamerstuk 31409, nr. 275, zegt de minister in alinea 8 dat ‘varend ontgassen geen significante negatieve gevolgen voor Natura 2000 gebieden heeft’. Bij varend ontgassen komen vooral CMR-stoffen vrij ( carcinogeen / mutageen / reproductietoxisch ). CMR-stoffen zijn Zeer Zorgwekkende Stoffen. In het mede door haar eigen dienst (de IL&T) opgestelde rapport Dreigingsbeeld Milieucriminaliteit 2021 staat op pagina 179-183: Over een specifieke groep chemische stoffen maakt de Nederlandse overheid zich extra zorgen, bijvoorbeeld of ze kanker kunnen veroorzaken, de voortplanting beïnvloeden of dat ze in het milieu niet of nauwelijks worden afgebroken. Voor deze stoffen wordt tegenwoordig de term Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) gehanteerd. Het mogelijk grote effect hiervan voor de mens en de leefomgeving is vaak pas op de langere termijn waarneembaar. (...) In 2011 heeft het toenmalige Ministerie van Infrastructuur & Milieu bepaald dat deze ZZS met voorrang worden aangepakt, omdat ze gevaarlijk voor mens en milieu kunnen zijn. Met betrekking tot ZZS wordt geen onderscheid tussen vloeibare en gasvormige ZZS gemaakt. Niet alleen het rapport Dreigingsbeeld Milieucriminaliteit 2021 toont aan de minister een loopje met de waarheid neemt, wanneer zij stelt dat er geen negatieve gevolgen voor natuurgebieden zijn, ook alle Safety Data Sheets conform EC 1907/2006 (REACH) en EC 2015/830, welke bij de uitgestoten, schadelijke en milieugevaarlijke stoffen horen, spreken haar tegen. Zo waarschuwt een Sheet horende bij een stof met nummer UN 1268, een stof waarvan tankers zich via ontgassingen dikwijls ontdoen, voor de volgende gevaren H304 – may be fatal if enters airways H372- causes damage to organs through prolonged or repeated exposure P273- avoid release to the environment H411- toxic to aquatic life with long lasting effects’. De minister stelt echter dat er geen ‘significante negatieve gevolgen’ zijn voor Natura 2000 gebieden. In het licht van de recente gegevens over de gebrekkige Nederlandse waterkwaliteit en de toestand van Natura2000 gebieden zou meer aandacht van het Ministerie van I&W (waar ergens de restanten van het aloude Ministerie voor Milieu toe behoren) voor de impact van zeer zorgwekkende stoffen op gebieden als De Biesbosch, de Zeeuwse wateren, en het Markermeer gerechtvaardigd zijn. Provinciale ontgasverboden zijn niet handhaafbaar op rijkswateren In Kamerstuk 31409, nr. 275 beweert de minister dat een rechterlijke uitspraak, waaruit blijkt dat de provincie Zuid-Holland een verbod op ontgassingen op de Lek moet handhaven, geen gevolgen heeft op Rijkswateren, omdat daar internationale regelgeving geldt. Even de feiten op een rij: de Lek is een Rijkswater en tegelijkertijd een Aktewater! In het vonnis zegt de rechter desondanks niet dat de provincie niet op de Lek hoeft te handhaven, omdat het een Rijkswater zou zijn, waar internationale regelgeving op basis van het ADN zou gelden. Dit betekent dat de rechter de argumentatie van de minister in zijn geheel naast zich neerlegt! Bovendien toont dit vonnis aan dat het door provincies regelmatig gebruikte argument dat zij niets te vertellen hebben op de Rijkswateren, bezijden de waarheid is, anders had de rechter dit in zijn vonnis nadrukkelijk vermeld. De rechter vonnist: 5.3 De rechtbank overweegt daarover als volgt. Verweerder heeft blijkens de stukken en zijn verweerschrift welbewust de in dit geding aan de orde zijnde verbodsbepaling in de PMV opgenomen. Daarbij heeft verweerder het toezicht op de naleving op die verbodsbepaling vastgelegd in een vaste werkwijze en daarover afspraken met de milieudiensten in het betreffende gebied (waaronder ODMH en DCMR) gemaakt. Die werkwijze wordt ook gevolgd, zij het dat de operationele diensten na een melding die volgens de afgesproken werkwijze is uitgevoerd en behandeld, niet uitvaren. De werkwijze leidt er dus kennelijk toe dat geen overtredingen worden geconstateerd. 5.4 De rechtbank is van oordeel dat met deze aanpak sprake is van inadequaat toezicht op de naleving van het verbod en daarmee van onvoldoende invulling van de beginselplicht tot handhaving. Het heeft er immers op basis van de stukken alle schijn van dat er overtredingen plaatsvinden - verweerder ontkent dat ook niet - maar dat verweerder daarvan niet op de hoogte is omdat die overtredingen - naar de rechtbank aanneemt: onopzettelijk - niet worden geconstateerd. Hetgeen hier door verweerder tegenin wordt gebracht - in het kort: het constateren van overtreding is praktisch niet eenvoudig - kan naar het oordeel van de rechtbank niet gelden als een bijzondere omstandigheid waardoor van verweerder mag worden gevergd niet te handhaven. Het handhavingsverzoek 6. Eiseres heeft verzocht om het varend ontgassen van benzeen te handhaven op de [X]. Het handhavingsverzoek heeft in beginsel een onbepaalde looptijd; het is niet begrensd in de tijd en beperkt zich ook niet tot een bepaalde periode. De rechtbank laat in het midden of dit verzoek als zodanig voldoende concreet is om tot handhaving over te gaan. Eiseres heeft namelijk - in lijn met de door verweerder zelf in het leven geroepen werkwijze - meldingen gedaan die ieder op zich voldoende concreet zijn om te kunnen dienen als (invulling van het) verzoek om handhaving en elk een begin van bewijs bevatten dat er een overtreding heeft plaatsgevonden, zodat ook sprake is van een voldoende onderbouwd verzoek. De door eiseres overgelegde stukken bevatten namelijk een lijst met negentien meldingen bij de ODMH over de periode 9 juni 2018 tot en met 24 oktober 2018 die zijn doorgezet naar de DCMR. De bij de ODMH gedane meldingen bevatten een datum, tijdstip en klachtomschrijving. Na analyse door de DCMR zijn de operationele diensten in veertien gevallen ingeschakeld. In de lijst met meldingen is aangegeven wat op het moment van de melding in het e-nose netwerk werd gesignaleerd, wat uit de analyse in de meldkamer bij de DCMR kwam, welke actie is ondernomen en wat is teruggekoppeld. Heeft er een overtreding plaatsgevonden? 7. De rechtbank leest in de lijst met meldingen niet alleen hetgeen daarover in 6 is overwogen, maar begrijpt daaruit ook dat in sommige gevallen door de DCMR telefonisch contact is opgenomen met de schipper van het schip waar de melding betrekking op had. Daarbij is door de schipper een enkele maal erkend dat er werd ontgast. Ter zitting heeft de gemachtigde van verweerder gesteld dat een bekentenis onvoldoende is voor het constateren van een overtreding. De rechtbank onderschrijft dat het vaststellen van een overtreding deugdelijk dient te gebeuren. Echter overweegt zij dat in de onderhavige situatie een uitdrukkelijke erkenning van de verantwoordelijke schipper tegenover een deskundige milieudienst, in combinatie met de door de e-nose gemeten verhoging op de betreffende tijd en plaats een voldoende deugdelijke onderbouwing vormt. Immers wordt juist in de analyse door de DCMR bepaald of voldoende vermoeden is dat er wordt ontgast, zodat, als dit door de betreffende schipper wordt bevestigd, deze analyse tezamen met de uitdrukkelijke erkenning door de schipper, bestuursrechtelijk in beginsel voldoende zekerheid biedt om een overtreding vast te kunnen stellen. In dit verband wijst de rechtbank in het bijzonder op de melding van 9 juni 2018, op een datum gelegen voor het primaire besluit. Van deze melding kan naar het oordeel van de rechtbank in ieder geval worden gesteld dat sprake is geweest van een overtreding. Nu verweerder zijn besluit heeft gebaseerd op de grondslag dat er geen enkele overtreding is geconstateerd, is die motivering onjuist en is het beroep reeds daarom gegrond. De rechter vonnist dus niet alleen dat de provincie Zuid-Holland wel degelijk moet handhaven op een Rijkswater, de rechter constateert zelfs dat er bij een van de meldingen in beginsel zelfs sprake is van voldoende zekerheid om een overtreding vast te kunnen stellen. De rechterlijke uitspraak heeft dus wel gevolgen voor Rijkswateren in provincies met een provinciaal ontgasverbod (voor zover bekend bij Sargasso gaat dat om de provincies Noord-Brabant, Zuid-Holland, Noord-Holland, Utrecht, Flevoland, Zeeland en Gelderland)! Het verschil tussen laden en niet-laden Tijdens het interview met Rutger Castricum geeft de minister toe dat er nog vrijwel geen vergunningen voor gesloten ontgassingsinstallaties zijn afgegeven. De oorzaak is volgens haar gelegen in het feit dat deze installaties zich nog in de testfase bevinden. Dat zijn ze al 10 jaar. Ton Quist vraagt zich af of de minister kan verklaren waarom terminals in Amsterdam wel ladingdampen aan mogen nemen van schepen die laden en waarom diezelfde ladingdamp niet mag worden ingenomen van schepen die niet laden? Terminals in Amsterdam beschikken al decennia over vergunde dampverwerkingsinstallaties waarmee ze ladingdampen ( zijnde ‘afvalstoffen’ op aanraden van haar voorgangster.....) van de aldaar ladende tankers innemen. Toch krijgen deze terminals volgens Quist geen vergunning om dezelfde dampen in ontvangst te nemen, wanneer hetzelfde schip bij dezelfde dampverwerkingsinstallatie alleen wenst te ontgassen en geen lading inneemt. Waarom staat de overheid (in dit specifieke geval tevens de provincie Noord-Holland, de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en de gemeente Amsterdam) het innemen van dampen zijnde ‘afvalstoffen’ wel toe bij een ladend schip en niet bij een niet-ladend schip? Met als gevolg dat het niet-ladende schip de dampen uiteindelijk naar de vrije atmosfeer uitstoot. Terwijl het Activiteitenbesluit een minimalisatieplicht kent voor zeer zorgwekkende stoffen verkiest de overheid 100% uitstoot in de lucht boven een gesloten ontgassing met een reductie van de uitstootmet minimaal 90% door installaties eindeloos in een testfase te laten verblijven en te weigeren deze en andere installaties van een vergunning te voorzien. Waterbedeffect De minister verdedigt zich met de dreiging van ‘een waterbedeffect’, waardoor zij niet eenzijdig als land een verbod op ontgassingen kan invoeren. Loopt de minister misschien niet hopeloos achter de feiten aan, daar in Duitsland en België reeds ontgassingsverboden gelden ten gevolge waarvan tankers uit die landen naar Nederland komen, om aldaar te ontgassen en vervolgens terug te keren? Dit wordt ‘ontgassingstourisme’ genoemd. De Gelderlander schreef er al over en op Sargasso waarschuwde we jaren geleden al dat Zeeland het walhalla voor varend ontgassen zou worden. Quist geeft in zijn brief verschillende recente voorbeelden waaruit blijkt dat juist Nederland het afvoerputje voor ontgassen geworden is: Op 15 november passeerde ondergetekende tussen de Noordlandbrug en de Kreekrak nog een tergend langzaam varende collega, die al ontgassend op dat traject heen en weer voer, omdat hij in België niet naar de vrije atmosfeer mocht ontgassen. Op 19 november werd ik nog gebeld door een andere collega. Deze had in Bottrop (D) nafta gelost en moest in opdracht van derden naar Lobith varen om aldaar te kunnen beginnen met het uitstoten van de kankerverwekkende nafta. Hij zou tot Nijmegen varen en vervolgens weer omkeren naar Lobith. Zou het schip dan gasvrij zijn, dan zou hij zijn reis terug naar Bottrop vervolgen om aldaar een lading dieselolie in te nemen.........! ADN en ontgassen via de vlamwerende In Kamerstuk 31409 maakt de minister in alinea 11 melding van het verbaliseren van een Tsjechische schipper. De minister zegt hier met stelligheid dat ‘bij het ontgassen gebruik moet worden gemaakt van de verplichte vlamkerende roosters’. Ter verduidelijking voor alle leken legt Quist uit: deze roosters, waar hier op wordt gedoeld, bevinden zich in de vlamkerende inrichtingen, welke dan voor een ontgassing moeten worden geopend. Het ADN zegt echter in artikel 7.2.4.22.5 volgende: ‘Het openen van de vlamkerende inrichtingen is enkel toegestaan voor het schoonmaken of het wisselen van het vlamkerend rooster’. Deze veiligheidsinrichting mag helemaal niet voor het ontgassen worden geopend. De minister gaat aldus tegen bovenvermeld artikel uit het ADN in....!? Ter verduidelijking herhalen we dit filmpje van 4 jaar geleden, waar de voorganger van het ministerie van I&W aan meewerkte: [embed]https://www.youtube.com/watch?v=wHzeOzenifM[/embed] Om tafel met de industrie, maar waar zijn de handelaren? Tijdens het interview in De Hofbar gaf de minister aan met de industrie rond de tafel te gaan zitten. Hier wordt automatisch de suggestie gewekt dat het hierbij gaat om bedrijven als Shell, Esso, BP en Total. Misschien denkt een enkeling ook nog aan BASF en DOW. Opmerkingen in de uitzending voedden deze suggestieve gedachten. Maar is dit terecht? Zijn het juist hoofdzakelijk deze bedrijven, die tankers ‘dwingen’ hun schadelijke dampen / gassen naar de vrije atmosfeer uit te stoten? Uit ervaring beantwoord Quist deze vraag negatief. Er is een veel grotere, bij nagenoeg een ieder totaal onbekende groep van internationale oliehandelaren, die een veel grotere rol in het ontgassingsdossier speelt en die te allen tijde buiten de spotlights blijft. Twee in Nederland bekende partijen zijn Vitol en Trafigura, maar er zijn er ongetwijfeld nog een stuk meer. Vervolg De brief van Ton Quist bevat nog een stuk meer onwaarheden van de minister. Ook heeft hij nog een reeds vragen, die kan je hier lezen. De conclusie dat Sargasso terecht door is blijven vragen en dat het hoog tijd wordt dat overheden en verladers hun verantwoordelijkheid nemen. De Tweede Kamer door nu eindelijk eens door het zotte verweer dat het ADN een landelijk verbod verbiedt heen te breken en het advies van de Landsadvocaat hierover op te eisen. Ook zou het helpen als ontgassingsinstallaties desnoods onder gebracht worden in het innovatiedeel van de Crisis en Herstelwet, doet die wet misschien ook nog eens wat goeds. Voor provincies is het tijd om de provinciale ontgasverboden te gaan handhaven in plaats van het enkel als papier tijger te behandelen en gemeenten door te zorgen dat de vergunningen voor ontgassingsinstallaties nu eindelijk eens geregeld worden.

Foto: CorporatieNL (cc)

Rapport Remkes gemiste kans voor woningbouw

In het rapport Niet alles kan worden geen maatregelen genomen om de woningbouw snel vlot te trekken. Marc Chavannes stelt in NRC dat het rapport een reeks bekende problemen schetst en allerlei vormen van aanpak suggereert die noch snel noch drastisch zijn. Het rapport ‘Niet alles kan‘ beschrijft wie waarvoor verantwoordelijk is en wie waarmee rekening moet houden. Het rapport-Remkes is volgens Chavannes meer een sociografisch-bestuurlijke schets van Nederland dan een advies over kortetermijnoplossingen voor de 18.000 projecten die stil zijn komen te liggen door de uitspraak van de Raad van State eind mei.

In een interview met NPO radio 1 programma 1 op 1 stelt Johan Vollenbroek, voorzitter van Mobilisation for the Environment (MOB), dat de milieuschade 31 miljard Euro per jaar bedraagt*. Waarvan 6,5 miljard door de landbouw. Dat is hoger dan de Nederlandse export aan vleeswaren en zuivelproducten van 19 miljard euro. Het inkrimpen van de veestapel levert maatschappelijk gezien dus winst op. Hetzelfde geldt voor de luchtvaart, die al jaren boven z’n stand leeft. Vollenbroek zegt mild geweest te zijn voor Schiphol door slechts het schrappen van 100.000 vluchten gevraagd te hebben. Wel moet de snelheid op snelwegen terug naar 100 kilometer per uur, waardoor veel forensen paradoxaal genoeg een kortere reistijd zullen hebben.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Quote du Jour | Met dank aan het CDA…

“Laat duidelijk zijn dat 90% van de ellende van Hollandse makelij is. Met dank aan de CDA-ministers.” (VVD-Europarlementariër Jeanine Hennis-Plasschaert)

Het CDA trekt in Europa aan de bel. De partij zou de Europese regels ten aanzien van beschermde natuurgebieden in het zogenaamde Natura 2000-netwerk te streng vinden. Een brief hierover van Balkenende aan de Europese Commissie lekte onlangs uit. Volgens Balkenende zouden sommige ondernemers hun broodwinning door de Europese regels kunnen verliezen. De nieuwe EU-commissaris voor Milieu en Natuur, Janez Potocnik, moet nu in Nederland komen bekijken wat precies de problemen zijn.

Het bizarre van dit alles? Het CDA is zelf mede schuld aan de economische stagnatie rond Natura 2000-gebieden. De partij was namelijk zeer fanantiek in het aanwijzen van meren, plassen, velden, veenmoerassen en natte en droge heides als Natura 2000-gebied in de persoon van minister Verburg (CDA). In totaal zijn het 162 gebieden, verspreid over heel Nederland. Dankzij Verburg kwamen er ook nog speciale, maar ‘zeer knellende’ beheerplannen, die bepalen welke activiteiten wel en welke niet verboden zijn rond de aangewezen natuurgebieden.

Foto: copyright ok. Gecheckt 10-02-2022

Nederlandse vliegvelden opereren zonder Natuurvergunning

NIEUWS - De afgelopen weken is een bijzonder bijvangst van de rechterlijke uitspraak dat de programmatische aanpak stikstof (PAS) niet deugt naar boven gekomen. De Nederlandse vliegvelden Schiphol, Eindhoven Airport, Rotterdam The Hague Airport (RTHA), Maastricht Aachen Airport, Lelystad Airport en Groningen Airport Eelde blijken allen te opereren zonder Natuurbeschermingsvergunning. Daarmee zijn ze in overtreding. Dat zegt Mobilisation for the Environment (MOB) tegen EenVandaag. MOB heeft inmiddels een handhavingsverzoek ingediend bij de ministeries van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en Infrastructuur en Waterstaat (IenW).

Stikstofuitstoot verkeer

Zo’n vergunning is nodig vanwege de stikstofuitstoot van het vliegverkeer, dat schade toebrengt aan de natuur.  De berekende stikstofemissie van Schiphol bedraagt 3,4 miljoen kg/jaar bij 500.000 vliegbewegingen/jaar en 3,8 miljoen kg bij 540.000 vliegbewegingen/jaar, aldus MOB. De NOx-emissie van Schiphol is daarmee bijna zo hoog als het totaal van de vier Rotterdamse raffinaderijen bij  elkaar. De stikstofemissie van het verkeer is ruim 30 maal zo hoog als de stikstofemissie van alle vijf Nederlandse raffinaderijen bij elkaar. MOB concludeert daarom dat de verkeerssector ook een belangrijke bijdrage te leveren heeft aan het terugdringen van de stikstofdepositie in natuurgebieden.

Vorige week al diende MOB een handhavingsverzoek in tegen Schiphol, omdat 100.000 starts en landingen illegaal zouden zijn door het ontbreken van de natuurbeschermingsvergunning. Deze week heeft MOB een handhavingsverzoek tegen de andere vijf vliegvelden ingediend bij de ministeries van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en Infrastructuur en Waterstaat (IenW). Dat betekent volgens de milieuorganisatie concreet dat het aantal vliegbewegingen terug moet naar het niveau van 2004, om te voldoen aan de uitspraak van de Raad van State. Johan Vollenbroek van MOB houdt de mogelijkheid open dat het ijkjaar 1994 behoort te zijn:

Foto: copyright ok. Gecheckt 10-02-2022

Stikstofdepositie: onherroepelijk de PAS afgesneden?

Eerder dit jaar oordeelde de Raad van State dat de programmatische aanpak stikstof (PAS) niet als toe­stem­mings­ba­sis voor ac­ti­vi­tei­ten mag wor­den ge­bruikt. De Raad van State vond dat de PAS onvoldoende zekerheid bood dat de stikstofdepositie in Natura 2000 gebieden daadwerkelijk gaat dalen en daarmee dus ook onvoldoende bescherming bood aan natuurgebieden. Inmiddels heeft de rechter ook een streep getrokken door een bestaande en onherroepelijke vergunning. De rechter stelt: een vergunning die onder een verkeerde voorwaarde is verstrekt moet weer onder de loep worden genomen. Daarmee komen veel meer dan de 18.000 projecten waar NRC eerder over berichtte in de knel. Intussen is Mobilisation for the Environment, de milieuorganisatie die de PAS bij de Raad van State liet sneuvelen, acties begonnen tegen meerdere bestaande vergunningen.

Wat was de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS)?

De PAS was het logische vervolg op het nationaal samenwerkingplan luchtkwaliteit (NSL). Toen begin van deze eeuw de luchtkwaliteit niet voldeed aan de Europese normen en de bouw daardoor stil viel werd het NSL in het leven geroepen. Doel was om projecten doorgang te laten vinden en tegelijkertijd maatregelen voor verbetering van de luchtkwaliteit door te voeren, die soms pas op termijn effect zouden hebben. In 2012 koos het Kabinet met de PAS dezelfde route voor de aanpak van de neerslag van stikstof in natuurgebieden (met name ammoniak en stikstofoxides). De Raad van State uitte in haar voorlichting met be­trek­king tot de Pro­gram­ma­ti­sche Aan­pak Stik­stof al haar bedenkingen. Zeven jaar later bevestigde de Raad van State dit in haar oordeel over het uiteindelijke wetsvoorstel. Verleende en onherroepelijke vergunningen zouden niet worden aangetast volgens de uitspraak van de Raad van State. Een recente uitspraak van de rechtbank van Oost-Brabant gooit dit laatste beetje zekerheid volgens Trouw aan diggelen. Verleende vergunningen die de beschermde natuurgebieden in gevaar brengen, kunnen weer worden ingetrokken, zo waarschuwen advocaten.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Foto: copyright ok. Gecheckt 10-02-2022

Bezinning nodig na uitspraak Programmatische Aanpak Stikstof

ANALYSE - In mei vonniste de Raad van State dat de Programmatische Aanpak Stikstof in strijd is met Europese regels. Inmiddels is er een adviescollege onder leiding van Johan Remkes benoemt die oplossingen zoekt en worden de eerste gevolgen duidelijk. Vervolguitspraken van de Raad van State laten zien dat er ruimte blijft voor ontwikkelingen, ze laten echter ook zien dat de Raad van State de eisen voor nieuwe ontwikkelingen aanscherpt. Een mooi moment voor herbezinning over een aantal heilige huisjes die veel stikstof uitstoot veroorzaken en die ook kansen bieden voor het reduceren van klimaatemissies.

Stilvallende projecten

Grote projecten die in de problemen zijn gekomen door de uitspraak van de Raad van State zijn de opening van Lelystad Airport, de verbreding van de A27 bij Utrecht (Amelisweerd) en het evenemententerrein op het voormalig vliegveld Twente. Het openen van het vliegveld van Lelystad voor de luchtvaart zou tot een aanzienlijke stijging van de stikstofdepositie op Natura 2000 gebieden leiden. Waarschijnlijk gaat het dan zowel om de Weerribben als om de Veluwe en Utrechtse Heuvelrug. Dit geldt ook voor de verbreding van de snelweg bij Utrecht, die zeer waarschijnlijk tot extra stikstof op de Utrechtse Heuvelrug en de Amelisweerd zal leiden. Zonder maatregelen die de stikstofdepositie aantoonbaar verlaagd kunnen deze projecten dan ook niet doorgaan, tenzij projecten de zogenaamde ADC-toets doorstaan. Dat wil zeggen dat er geen alternatieven zijn, dat er wel dwingende redenen van openbaar belang zijn voor het project en dat er adequate compenserende maatregelen genomen worden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Balkenende’s beschamende “Dear José Manuel”

Leider Balkenende (Foto: Flickr/jacco de boer)

Zo, had de Volkskrant zowaar een ouderwetse scoop dit weekeinde. Premier Balkende heeft in een korte brief (.doc) deze zomer aan voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso gevraagd om het beleid voor bijzondere natuurgebieden in Europa, Natura 2000, af te zwakken. Volgens Balkenende ligt de nadruk teveel bij ecologie en te weinig bij economie.

Voor trouwe GC-lezers zal deze actie van de premier misschien geen verrassing zijn. Wij constateerden immers al eerder dat Natura 2000 met name voor het CDA een groot politiek probleem is. Overigens worden de argumenten van de premier in Barroso’s reactie (.doc) fijntjes weerlegd.

Inmiddels is er enige politieke ophef over de kwestie ontstaan. Die gaat met name over het ondermijnen door de premier van het natuurbeleid. Dat kun je slecht vinden, maar dat gaat wat mij betreft voorbij aan de kern van de zaak.

Wat deze actie van Balkenende namelijk zo onacceptabel maakt is dat hij als premier, namens het kabinet, een standpunt inneemt dat niet door het kabinet is ingenomen, nergens in het regeerakkoord staat en niet in de Tweede Kamer is besproken. Als de premier een beleidswijziging wil dient hij dat via het normale democratische proces te bewerkstelligen. Van de twee betrokken ministers, Verburg (CDA) van natuur en Cramer (PvdA) van milieu was de eerste wel op de hoogte, de tweede niet. Tel daar bij op dat Balkenende er voor koos om zijn partijgenoot Barroso aan te schrijven en niet de hiervoor verantwoordelijke liberale Commissaris Stavros Dimas, en het geheel begint behoorlijk op een zeer onverkwikkelijk christen-democratisch onderonsje te lijken, zoals die doorgaans alleen in de meest corrupte Limburgse gemeentepolitiek te zien is.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

het Saillant | Openheid Natura 2000 Gate

SaillantLOGOPremier Balkenende moet openheid geven over voor welke belangengroep(en) hij lobbyde toen hij heimelijk het Europese natuurbeschermingsbeleid Natura 2000 probeerde af te zwakken.

Dit weekeinde publiceerde de Volkskrant een briefwisseling tussen premier Balkenende en Europese Commissie voorzitter Barroso waaruit blijkt dat de premier heeft geprobeerd het Europese natuurbeschermingsbeleid Natura 2000 af te zwakken. Balkenende meent -ten onrechte- dat Natura 2000 schade toebrengt aan economische activiteiten. De premier werd door Barroso vervolgens vakkundig de oren gewassen. Lees hier de brief van Balkenende en de reactie van Barroso en u ziet dat de Nederlandse premier op al zijn punten miskleunt: een gênante vertoning. Maar nu de vraag: waarom deed hij zoiets doms en waarom deed hij het stiekem?

Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. Dit netwerk vormt de hoeksteen van het beleid van de EU voor behoud en herstel van biodiversiteit. Ondanks dat we in Europa hebben afgesproken het biodiversiteitsverlies per 2010 te stoppen is de staat van onze natuur zorgelijk, niet in de laatste plaats omdat economische activiteiten nog altijd niet duurzaam worden gepland en natuur daarom regelmatig aan het kortste eind trekt. Hoog tijd dus om het tij te keren en de praktijk in lijn met de fraaie doelstellingen te brengen enwel daarom is Balkenende’s actie niet verstandig.

Foto: Baijg (cc)

De stille mestoorlog

ANALYSE - Waarschijnlijk heeft u er weinig van gemerkt, maar er woedt een stille mestoorlog in Nederland. Dit heeft alles te maken met Natura 2000, een Europees programma van beschermde natuurgebieden. Deze gebieden moeten voor december officieel aangemeld worden bij de Europese Commissie. Dit heeft echter verregaande consequenties voor bedrijven in de buurt van die gebieden, met name de landbouw.

In theorie is het allemaal prachtig: zo’n 160 unieke natuurgebieden in Nederland, waarvan sommige behoorlijk groot (de Waddenzee, de Veluwe) en andere van maar een paar hectare, die door een serie maatregelen beschermd worden zodat de specifieke flora en fauna daar in stand gehouden kan worden. Helaas liggen nogal wat van de Natura 2000-gebieden op plekken waar ook veel aan intensieve veehouderij wordt gedaan, met name in de provincies Noord-Brabant, Limburg, Gelderland en Overijssel. Intensieve veehouderij (met name varkens, maar melkveehouderij is ook niet best) zorgt voor grote hoeveelheden stikstof in de vorm van mest. En mest is schadelijk voor deze natuurgebieden.

Omdat natuurgebieden van kilometers ver beïnvloed kunnen worden door hoge stikstofdeposities kan dit verregaande consequenties hebben voor de landbouw. Nu al is het zo dat op veel plekken in Nederland de (intensieve) landbouw ‘op slot’ zit. Dat wil zeggen dat er geen nieuwe vergunningen voor landbouwbedrijven of uitbreidingen van bestaande bedrijven worden afgegeven. Maar doorvoering van Natura 2000 zou naar alle waarschijnlijkheid betekenen dat honderden bedrijven zouden moeten verdwijnen. Geen wonder dus dat boerenbelangenberhatiger LTO en werkgeversorganisaties moord en brand schreeuwen. En voordat iemand ‘dan moeten ze maar biologisch worden’ gaat roepen, die bedrijven zitten met hetzelfde probleem.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.