Lokale pers en de vloek van toegang

De hoofdredacteuren van de NOS, NRC, ANP en Omroep Brabant moeten natuurlijk niet zo zeiken. Dat ze in de grap van de homowijk zijn getrapt, onthult hun blinde vertrouwen in het openbaar bestuur. Dat het ANP de gemeente Tilburg op een lijst dubieuze bronnen heeft geplaatst, lijkt mij overigens terecht. Daar zouden alle gemeenten van Nederland op moeten staan. Het houdt de redactie scherp en dwingt hen elk persbericht tegen het licht te houden. En daarmee houdt het professionele communicatieafdelingen ook scherp – niet alles kan zomaar naar buiten. Peter Burger (full disclosure: een directe collega van mij aan de Universiteit Leiden) heeft natuurlijk gelijk als hij zegt dat de boze brief naar Noordanus, de Tilburgse burgervader in het complot, een stijloefening in hypocrisie is en de reden waarom er waarschijnlijk niemand op zijn stuk heeft gereageerd. Maar achter de onterechte misbaar gaan twee structurelere problemen in het lokale openbaar bestuur en politieke communicatie schuil: dubbelchecken kan bij gebrek aan tijd en mankracht nauwelijks meer en als journalisten dat willen, gaan gemeentehuizen op slot.

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 23-11-2022
Foto: RXAphotos (cc)

Henk en Ingrid hebben het niet gedaan

OPINIE - Gisteren gelezen op een Engels blog:

When we talk about fascism and far right politics, we are too quick to talk about the role working class people play in driving it forwards, and too slow to talk about the responsibility of journalists, academics, politicians, scientists, and all sorts of other middle class professionals who have historically been central to the rise of fascism whenever it has occurred.

En alsof je de duvel op zijn staart trapt, is hier Elsevierredacteur Eric Vrijsen op de website van zijn werkgever:

Bij terugkeer in Nederland zullen [Syriëgangers] hun gevechtservaringen, trauma’s en frustraties concretiseren in geweld tegen Nederlanders. […]

Justitie zal er uiteindelijk niet aan ontkomen om deze ‘veteranen’ preventief op te sluiten. Zo ontstaat een Nederlandse versie van Guantánamo Bay. De PvdA waarschuwt daar nog tegen, maar op den duur zal ook deze partij moeten meegaan in de trend van een keiharde aanpak.

Ofwel: de Nederlandse rechtsstaat mag op de mestvaalt. Gewoon een beetje preventief staatsautoritarisme in de onvermijdelijke clash tussen beschaving en bruine mensenbarbarij.

En Elsevier heeft uiteraard de reputatie van een fatsoenlijk blad voor de beter gesitueerden. De verslaggevers en redacteuren dragen op de meegeleverde foto’s keurige overhemden en dassen. Vrijsen zelf afficheert zich als gestudeerd politicoloog.

Quote du jour | Bij wijze van spreken

Als de zionistische entiteit een faux pas begaat, is ze de eerste om verontwaardigd te protesteren. Dan stroomt het Museumplein bij wijze van spreken onmiddellijk vol. Als moslims op grote schaal moslims afslachten blijft het nagenoeg stil.

Elma Drayer in Trouw.

Voor wie het nog niet opviel: de uitdrukkingen ‘bij wijze van spreken’ en ‘faux pas’ doen veel werk in bovenstaande ‘conclusie’.

Foto: Pascal (cc)

Houd jij ze dom, dan houd ik ze arm

Zei de directeur tegen meneer pastoor.

Voor dat arm houden hebben we zoals altijd – lekker traditioneel! – de werkgevers.

Voor dat dom houden, hebben we columnisten bij landelijke dagbladen.

Zoals Lex Oomkes in Trouw.

Zomaar een passage uit ‘De SP mag straks terecht de erfenis van Drees claimen’:

De PvdA schudde, om de beruchte Paradiso-rede van Wim Kok te parafraseren, in de jaren negentig in de paarse periode niet alleen de ideologische veren op, de partij liet er ook een paar. Begrijpelijk in het tijdsgewricht, maar, met de wijsheid achteraf, de kans voor open doel waar de SP op wachtte.

Naar verluidt heeft partijleider Diederik Samsom prominente vertegenwoordigers van de PvdA uit de paarse periode als Jo Ritzen, voormalig minister van onderwijs, die wel weer iets wilden doen in de partij, te verstaan gegeven niet op hun bemoeienis te zitten wachten. De huidige partij wil niet geassocieerd worden met de neo-liberale wind van destijds.

Mocht in dat gerucht waarheid zitten, dan is het een ontkenning van de situatie waarin de PvdA zich bevindt. Hoeveel goede redenen daar ook voor zijn – hervormingen in de economie zijn noodzakelijk, de crisis kan niet worden bestreden door de overheidsfinanciën verder en verder in het slop te helpen – uiteindelijk is van de sociaal-democratische ambitie om de scherpste kantjes van crisisbeleid af te slijpen niet veel zichtbaar.

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-11-2022

Op zoek naar een eerlijke conservatief

OPROEP - Zijn er conservatieve of (moderne) liberale auteurs die tegenwoordig nog de moeite van het lezen waard zijn? Ik geloof er zo langzamerhand niets meer van.

Rick Perlstein, journalist en chroniqueur van het moderne Amerikaanse conservatisme, schreef onlangs in The Nation:

Last November I received a friendly request from an editor at a political publication. A liberal himself, surrounded by liberal colleagues, he wanted to make sure that the journalists he was hiring were not drawn exclusively from the left. He wondered if I might help him out with a list of “conservative reporters, writers and commentators” whom I admired most. “Who on the right does the best job of covering politics or the economy or anything else, for that matter, in a thoughtful, fair and accurate way?”

Maybe if I had a time machine and could travel back to the 1970s or 1980s, I could name names. Now, though, I can’t think of a single one.

There are no more honest conservatives, so stop looking for one, is, kort gezegd, de boodschap die Perlstein wil uitdragen.

Aha, weer zo’n zure linksert die hopeloos ongenuanceerd de sterke kanten van het conservatisme of liberalisme weigert te benoemen!

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Omheinde homowijk in Tilburg slechte grap?

Het Brabants Dagblad (en ook nu.nl en RTL Nieuws):

Een volledig omheinde wijk waar homoseksuelen, biseksuelen en transgenders veilig kunnen wonen. Tilburg zou met deze Gay Village de Nederlandse primeur krijgen.

Projectontwikkelaar Blauwhoed wil […] zo’n wijkje ontwikkelen. Onderzoek moet uitwijzen of er genoeg belangstelling voor is.

Dat ‘onderzoek’ is overigens een online poll, aangemaakt met gratis dienst Survey Monkey.

Heel serieus zullen de plannen dus wel niet zijn.

Foto: William Murphy (cc)

Meer aandacht dan stemmen

ACHTERGROND - Donderdag zijn er weer Europese verkiezingen. Net als bij de vorige Europese verkiezingen krijgt ‘Brussel’ er in de media flink van langs en staan eurosceptici centraal in de campagne. Dit is opmerkelijk, want uit peilingen rijst een heel ander beeld. Net als bij de vorige Europese verkiezingen gaan de meeste stemmen weer naar partijen die absoluut niet eurosceptisch zijn. De media mogen het eurosceptisch geluid wel wat meer in perspectief plaatsen.

Jesse Klaver is ‘uit de kast’. Het GroenLinks-Tweede Kamerlid sprak afgelopen week openlijk over zijn liefde voor Europa. Klaver riep bekende Nederlanders op om ook uit te komen voor hun ware gevoelens voor de EU. Hij koos zijn woorden zorgvuldig, alsof hij de eerste openlijke homoseksueel onder profvoetballers was. Mocht je bij jezelf het gevoel ontdekken dat de EU ons ooit wel eens iets goeds heeft gebracht dan verberg je dat. Je heimelijke fantasieën over een democratischer en sterker Europa houd je angstvallig voor je. Overdreven natuurlijk, maar er zit een kern van waarheid in. Of je Klavers standpunten nu deelt of niet, het verkondigen ervan is in deze campagne roeien tegen de stroom in.

Vijftien jaar geleden waaide de mediawind nog uit tegengestelde richting. Bij de Europese verkiezingscampagne van 1999 kreeg geen enkele EU-kritische partij veel aandacht. Die campagne ging sowieso vrijwel ongemerkt voorbij. Deels omdat er weinig te kiezen viel: alle grote partijen waren pro-EU. De vijf grootste partijen indertijd, samen goed voor 137 Tweede Kamerzetels, waren het grotendeels eens over de EU. Ook bij de vier Europese verkiezingen vóór 1999 viel haast geen kwaad woord over ‘Brussel’. Destijds waren het de eurosceptici die tegen de stroom in roeiden. Het pro-EU-kamp ontving telkens minstens 83% van de stemmen. De mediaberichtgeving strookte dus met het stemgedrag.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Laagste oplage betaalde papieren kranten in 60 jaar

DATA - De daling van het aantal verkochte papieren kranten (landelijk en regionaal) zet onverminderd voort. En zo volgt ook het ene laagterecord na het ander. In 2013 bereikten we het niveau van voor 1954!

Net als vorig jaar geven we u ook nu weer een update over die goede oude papieren krant. Nu de jaarlijkse cijfers van HOI bekend zijn*, kunnen we u de nieuwe grafieken tonen. En die spreken voor zich.
Natuurlijk is het zo dat een deel van de traditionele lezers overstapt naar een digitale editie. Maar we kijken hier alleen even naar de teloorgang van een historisch belangrijk fenomeen.

Om te beginnen met de totale betaalde oplage:
betaalde_kranten_1946_2013_475

Maar deze absolute getallen moeten we natuurlijk wel relateren aan de omvang van de bevolking om echt een goed beeld te krijgen. Daarom kijken we naar betaalde kranten per huishouden en per bewoner van 15+ (internationaal gezien de standaardgroep die kranten leest).
betaalde_kranten_bev_1946_2013_475

Om het plaatje nog wat completer te maken, halen we er ook de gratis kranten bij. Die zijn immers concurrerend.
alle_kranten_1990_2013_475

En ook dit relateren we weer aan de bevolkingsomvang:
alle_kranten_bev_1990_2013_475

En tot slot even de betaalde oplage van de landelijke en regionale kranten uitgesplitst:
land_reg_krant_1980_2013_475

Quote du jour | Brussel

De boodschap van de kiezers is duidelijk: in plaats van voortdurend doorhollen, moet Brussel zich bezinnen over waar de EU zich wel en niet mee moet bemoeien.

Opinieredacteur Hans Wansink van de Volkskrant begrijpt niet dat de soevereine lidstaten van de EU beslissen waar Brussel zich wel of niet mee mag bemoeien.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Vier lessen over financieel nieuws in één goocheltruc

ANALYSE - Financieel nieuws vangt onze aandacht met relevante ontwikkelingen en bewegingen in economische data. Het houdt onze aandacht echter te kort vast om er echt wijzer van te worden. Daarbij racen media om een scoop te scoren en besteden ze te weinig tijd aan het geven van duiding en diepgang bij de gigantische stroom aan berichten.

Ik wil graag uitleggen hoe dit komt en wat hier mis mee is, aan de hand van een simpele goocheltruc. Hierbij zal ik een muntje wegtoveren door deze hard tegen mijn elleboog aan te wrijven. Omdat ik dit stuk onder een krappe deadline schrijf is het geen vlekkeloos filmpje geworden (les 1: geen bericht is perfect), maar bear with me:


Les 2: de zender van het bericht bepaalt welke beweging de aandacht krijgt

De hoeveelheid data die je zou kunnen gebruiken om nieuws te maken is immens. Nieuwsredacties komen er schijnbaar niet vaak aan toe om aan deze bak met data te schudden tot er relevant en betrouwbaar nieuws uit komt rollen. In plaats daarvan maken zij gretig gebruik van een onuitputtelijke stroom persberichten waarin interessante bewegingen voor de pers worden uitgelicht.

Deze persberichten zijn vrijwel altijd voor- of door belanghebbenden opgesteld. Zij bepalen dus welke beweging de volle aandacht gaat krijgen van de media en dus ook van jou. Zo bepalen zij dat je leest dat een hypotheek nog nooit zo voordelig was vanwege de lage rente en zij bepalen dat jij leest dat er inmiddels 130 miljard euro is verdampt op de woningmarkt.

Quote du jour | Waarom?

We klagen massaal, maar schikken ons in ons lot. Waarom pikken we dat eigenlijk? Waarom zeggen we niet: Geert, je zoekt het maar uit; wij gaan weg. Hij heeft de media net zo hard nodig als wij hem.

RTL-verslaggever Jos Heymans vraagt zich af waarom hij (en andere journalisten) zich honds laten behandelen door de PVV.

Maar om terug te komen op bovenstaande vraag: ja, waarom eigenlijk?

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Vorige Volgende