Het probleem dat politieke partij heet

De hoofdrolspelers in ons politieke stelsel zitten niet in de Tweede Kamer of het kabinet. Ze hebben daar wel afgevaardigden die als woordvoerder fungeren en hun standpunten naar voren brengen. Ze hebben een bestuur zonder mandaat van de Nederlandse kiezer. En ze bepalen op wie wij in maart mogen stemmen. Die hoofdrolspelers zijn de politieke partijen. Over hen gaat de reeks waar dit het startpunt van is. En over een alternatief. Want zou het niet fijn zijn om niet op een partij te hoeven stemmen? OPMAAT Een korte terugblik op 2020. Van politieke partijen zou je kunnen denken dat ze zich ophouden in de coulissen van het politieke toneel. Maar ook in het afgelopen jaar waren ze weer regelmatig op het hoofdpodium te vinden. Voor sommige van hen was het een turbulent jaar. Partijfolklore in vijf bedrijven. 50 Plus Voorjaar 2020. Terwijl Nederland druk bezig is overrompeld te worden door een pandemie, zit 50 Plus niet stil. Vanaf eind 2019 wordt er samengewerkt met Femke Merel van Kooten-Arissen, het afgesplitste kamerlid van de Partij voor de Dieren. Een op het oog constructieve samenwerking, wat ongebruikelijk is in ons partijpolitieke landschap. Versplintering komt als tijdverdrijf vaker voor, zeker onder ouderenpartijen. Maar het duurt niet lang voordat 50 Plus zich herpakt en Henk Krol, zijn grote talent aanwendend, de partij vakkundig de sloot in begint te fietsen. De vele episodes van persoonlijke onmin en kinnesinne die volgen zijn de vergetelheid waardig. Het heeft met politiek weinig van doen. DENK Ook DENK zorgt in het voorjaar voor wat afleiding. Wie grijpt de macht, in deze partij zonder noemenswaardige macht? Het is voer voor journalisten. Lang verhaal kort. Er wordt geworsteld. Er is getouwtrek. Het porselein vliegt door de kamer, maar de partij blijft ternauwernood heel. De vrede wordt getekend. En net op tijd om voor de verkiezingen aanbreken, zelf nog even de scherven onder het tapijt van de geschiedenis te vegen. Dat lijkt gezien de laatste peilingen enigszins gelukt. CDA Het is de partij waar partijpolitiek uitgevonden moet zijn, maar staat CDA verder nog ergens voor? Afgelopen zomer lijkt de D weer even voor Democratie te staan. Er is een lijsttrekkersverkiezing. Blijkt lastig. Een stemronde moet over omdat mogelijk valse stemmen uitgebracht kunnen worden. Vervolgens worden sommige Omzigtstemmers door de verkiezingssoftware bedankt voor hun stem op Hugo de Jonge. De software blijkt ontworpen, gemaakt, getest en beheerd door één persoon. In opdracht van het bestuur. Dat roept in de buitenwereld vragen op die de binnenwereld niet beantwoord wil zien. In het najaar trekt De Jonge zich terug en veegt het partijbestuur de verkiezingsuitslag van tafel. De A van CDA blijkt nu van belang. Er wordt een appèl gedaan op voorkeurskandidaat Hoekstra. Niet de democratie, maar de partij heeft weer haar zin. SP Najaar 2020. Olaf Kemerink, de (inmiddels ex-) voorzitter van SP jongerenvereniging Rood, heeft iets gemeen met Jan Marijnissen. Voordat Marijnissen de SP begin jaren 70 oprichtte was hij bestuurslid van haar voorloper, de Kommunistiese Partij Nederland/Marxisties Leninisties (KPN/ML). Een soort zolderkamercommunist dus. Ook Kemerink sympathiseert met het communisme, maar daar is de huidige SP niet blij mee. Bestuurslid Hoekstra noemt hem, niet als koosnaampje, een geradicaliseerde zolderkamercommunist. De SP wil niets meer van het communisme weten, maar reageert op de kwestie als een communistische partij. Ondanks leden die voor verzoening pleiten, wil ze geen openheid of interne discussie. Ligt daarin wellicht de kern van het conflict? Uit het programma op basis waarvan Kemerink gekozen word: Openlijke kritiek op de partij en discussie over de koers moet mogelijk zijn. Zonder botsingen van ideeën komt de arbeidersbeweging niet vooruit. In plaats van bang te zijn voor kritiek kunnen we veel van elkaar leren. Blijkbaar is een open discussie voor de SP nog steeds een te radicaal idee. FvD In november komen er, niet voor het eerst, berichten naar buiten over antisemitisme in de appgroepen van de jongerenpartij van Forum. Thierry Baudet grijpt niet in. Wel jaagt hij tijdens een besloten bijeenkomst de prominenten die hij om zich heen heeft verzameld tegen zich in het harnas. Tweespalt volgt en de partij valt in fracties uiteen. Er ontstaat een waar mediadelirium. Journalisten verdringen zich op de stoep voor het grachtenpand dat als partijkantoor dient voor deze partij tegen de elite. De twee Kamerzetels tellende partij weet dagenlang alle journalistieke ogen op zich gericht. Kortom, ook dit jaar zorgde politieke partijen vanuit de coulissen weer voor politiek variété. En er was ook behoefte aan vermaak, dus daar is ruimschoots in voorzien. Maar het gekrakeel binnen partijen is er altijd en leidt ook de aandacht af van het politieke hoofdpodium. Politieke redacties lijken partijpolitiek soms gelijk te stellen aan politiek. Dat levert journalistiek op die z’n ogen niet op de bal houdt. En het bestendigt de hoofdrol die partijen graag opeisen. Terwijl die hoofdrol juist ter discussie moet komen te staan. INLEIDING In maart stel ik me de vraag weer. Stem ik op dat wat ik als een groot probleem van onze democratie beschouw, of stem ik niet? Een keus tussen twee kwaden. Stemmen is geen plicht. Maar niet stemmen als daad, is moeilijk anders te zien dan als daad tegen de democratie. Terwijl ik overwegend voor ben. Dat betekent stemmen op een politieke partij. Het instituut dat diezelfde democratie op verschillende manieren saboteert. Dit inleidende artikel is het begin van een reeks over het probleem dat politieke partij heet. En niet onbelangrijk, over een alternatief. Daarbij zullen bezwaren passeren die in 1966 al werden geduid als een ernstige devaluatie van onze democratie. Dat leverde destijds geen alternatief op. Slechts een nieuwe politieke partij, D66. Bezwaren leven er nog steeds, bijvoorbeeld bij Forum, toen ze zich nog met democratie bezighield De meeste mensen hebben moeite met één of twee partijen elders op het politieke spectrum. Dat getuigt van teveel mildheid voor de partij van eigen keuze. Die mildheid is na 100 jaar partijpolitieke dominantie niet meer gepast. We moeten inzien dat, ongeacht links of rechts, de politieke partij zelf een probleem is. Door de schade die ze toebrengt in het hart van ons politieke bestel, waar ze open en bloot democratische beginselen saboteert. Terwijl politieke partijen, grondwettelijk, niet eens bestaansrecht hebben. Een dekmantel van goede bedoelingen Gelukkig worden politieke partijen, althans dat is mijn indruk, bevolkt door heel erg goedbedoelende en welwillende leden die ook best voor democratie zijn. Problematisch zijn dan ook niet de individuele partijleden. Het is de vorm waarin ze zijn georganiseerd en de plek in ons bestel die die organisaties zich hebben toegeëigend. Wel vormen al die goede bedoelingen en welwillendheid een soort dekmantel, die de kritische blik op partijpolitieke onbetrouwbaarheid smoort. Twee procent van Nederland is zo’n partijlid, accepteert de consequenties van partijpolitiek en zwijgt. ‘Dat hoort bij politiek’, is dan misschien de gedachte. Terwijl er niets noodzakelijks is aan de ijzeren greep die politieke partijen op ons bestel hebben. Voor 1917 was dat anders. Destijds werden we vertegenwoordigd door individuen, die vaak ook lid waren van een partij. Tegenwoordig worden we vertegenwoordigd door partijen, waarbinnen we soms nog wel eens een individu aantreffen. Maar aan het Binnenhof, waar nagenoeg iedereen lid is van een partij, stelt niemand het bestaansrecht van politieke partijen überhaupt ter discussie. De 98 procent Zelf behoor ik tot de 98 procent van Nederland die geen partijlid is en in die die zin niet vertegenwoordigd wordt. Een vorm van politieke uitsluiting, die me overigens heel lang goed bevallen is. Al vanaf het moment dat ik van geen enkele partij lid werd, geniet ik ervan geen onderdeel te zijn van de folklore van foldertjes, sjaaltjes en motietjes op congresjes. Maar in deze tijd waarin politiek er meer toe doet wordt die uitsluiting wel ongemakkelijk. Dat brengt me er toe om, met gepaste boosaardigheid en vilein, die politieke organisaties die intellectuele onafhankelijkheid smoren, artikel 67 van de grondwet aan hun laars lappen en de scheiding der machten ongedaan maken, dan maar met het toetsenbord te lijf te gaan. Dat is het minste wat ik kan doen. En gelukkig is er een alternatief! Een alternatief dat op het eerste oog weinig verschil lijkt te kunnen maken, maar vergaande gevolgen kan hebben voor het functioneren van politieke partijen. Het heeft de potentie partijen te dwingen anders te gaan opereren, de controlerende macht van de Tweede Kamer te vergroten, de link tussen kiezer en gekozenen te versterken en de formatie te veranderen. Ten gunste van de democratie. Vraag: wat zijn de sterkste staaltjes partijpolitiek die je je herinnert? Wellicht kan ik ze meenemen in de reeks. Andere suggesties zijn natuurlijk ook welkom. Natuurlijk kunnen ook partijleden reageren - ik wil niemand uitsluiten. En voel je vrij in je reactie te vermelden of je zelf lid bent van een partij of niet.

Door: Foto: © Sargasso

Vuile campagne met stemmingsuitslagen

ANALYSE - Het delen van stemmingsuitslagen van moties kan misleidend zijn als belangrijke informatie over die stemming wordt achtergehouden. De politiek dient zich tegen dit soort misleiding te wapenen.  

Tegen het verhogen van het minimumloon?

Afgelopen week postte het tweedekamerlid Jasper van Dijk van de SP op zijn Facebook-pagina een foto van een stemmingsuitslag van de Tweede Kamer. Het betrof de stemming over zijn motie over de verhoging van het minimumloon. Duidelijk zichtbaar was dat onder andere GroenLinks en de PvdA tegen gestemd hadden. Zijn commentaar:

“In het rood de partijen die tegen verhoging vh minimumloon stemmen.”

De boodschap is helder: GroenLinks en de PvdA zijn niet te vertrouwen. Over het minimumloon hebben ze mooie verhalen, maar in praktijk stemmen ze tegen een verhoging. Onder de post van van Dijk staan dan ook woedende reacties van links georiënteerde mensen, en de foto wordt grif gedeeld. Alleen, er is een probleem.

Misleiding

Wat van Dijk stelt, is niet waar. Wat hij namelijk niet vermeldt, is dat in hetzelfde debat ook een andere motie werd ingediend door 50+. In deze motie wordt óók voor een verhoging van het minimumloon gepleit. Alleen is hier de financiële dekking bewust opengelaten, en er wordt geen vast percentage voor de stijging genoemd. In de stemmingsuitslag van deze (eveneens verworpen) motie zien we dat GroenLinks en de PvdA wél voor stemden.

Klimaatlabel politieke partijen 2019

ANALYSE - In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 heeft Sargasso het klimaatbeleid uit alle verkiezingsprogramma’s beoordeeld. Voor de provinciale verkiezingen is dat ondoenlijk met een redactie vol vrijwilligers. In tegenstelling tot de Tweede Kamerverkiezingen in 2017 speelt klimaatbeleid nu wel een landelijke rol, waarbij de provinciale statenverkiezingen een dubbel belang hebben. Klimaatbeleid voor de eigen provincie en de leden van de provinciale staten kiezen de nieuwe leden van de Eerste Kamer.

Foto: Opgelet, onderstaande tekst kan sporen van ironie bevatten

KRAS | Denk het niet

De mannen van Denk hadden een slecht idee. Ze herkenden het eerst niet, dachten dat het een goed idee was. Maar toen ze even iets dieper nadachten beseften ze alsnog dat het een slecht idee was en lieten het verder rusten. Kous af. Tot een journalist er lucht van kreeg en dacht: hé, hier zou best nog eens een relletje in kunnen zitten.

En verrek, het zat erin. De mannen van Denk kregen namelijk opnieuw een slecht idee. Deze keer zagen ze er niet op tijd van af. Ze begonnen de journalist tegen te werken. Zieken, zuigen, beetje boos doen, enfin, van die dingen waarin je als moslimpoliticus alhier toch net een stukje minder gelijk bent dan je witte collega’s. Gelukkig pakte het relletje daardoor voor iedereen gunstig uit: journalist boos wegens intimidatie, Denkmannen boos wegens uitlokking. Toch weer een uurtje televisie gevuld. Maar ik vroeg me wel af wat we hier nu met z’n allen mee waren opgeschoten.

Foto: Opgelet, onderstaande tekst kan sporen van ironie bevatten

KRAS | Turkshaming

Een partij met vooral Turkse kaderleden stemde in de Tweede Kamer tegen de vaststelling dat de Armeense genocide heeft plaatsgevonden, of nou ja, het was misschien wel heel vervelend allemaal van die doden, maar er gingen zoveel mensen dood en om nou per se hier een punt van te maken dat was vooral een potje turkshaming en … enfin, om de onwelgevallige gebeurtenis goed uit te melken vroegen ze een hoofdelijke stemming aan en nagelden de Turken van andere partijen vervolgens vrolijk aan de schandpaal in het moederland. Turkshaming, zeg maar, maar dan anders.

De voorman verscheen op de Erdoganbuis en beet de erkenners toe dat ze moesten kiezen aan welke kant ze stonden. Die kon ik niet helemaal volgen. Ik had namelijk het idee dat de kamerleden van GroenLinks, SP, PvdA en VVD een duidelijke keus gemaakt hadden. Ze zijn in de eerste plaats Nederlander. De identiteitscrisis drukt waarschijnlijk niet op hen.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Quote du Jour | Middenpartijen

Het gaat niet om die extreme partijen, het gaat juist om de middenpartijen. Zij hebben steken laten vallen, ze zijn te veel op zoek gegaan naar de boze witte burger.

Farid Azarkan legt in de Volkskrant uit dat Denk zijn bestaansrecht niet ontleent aan PVV of FvD, maar aan de middenpartijen die hun oren teveel naar extreem rechts laten hangen.

Twee jaar Denk in de krant

ANALYSE - Deze maand deed de Raad voor de Journalistiek uitspraak omtrent een klacht van Kamerlid Selçuk Öztürk tegen NRC Handelsblad. In het algemeen vindt Öztürks partij, Denk, dat diverse kranten zeer negatief over haar berichten. Blijkt zulke negativiteit ook uit onderzoek?

“Een drietrapsraket” is wat Denk beschrijft in een veelgedeeld online filmpje: “De eerste stap is dat de journalist (…) gaat graven in het verleden (…). De tweede stap is dat de journalist (…) een strafeis gaat opstellen. De derde (…) stap is dat ze (…) een vonnis vellen over iemand en daarmee iemand monddood maken.” Denk besluit het filmpje met de gevleugelde woorden: “Trap er dus niet in.”

Is die “iemand” misschien Selçuk Öztürk? Het filmpje verscheen op 13 juni 2016, twee dagen voordat NRC Next opende met: “Onderzoek integriteit Denk-voorzitter Öztürk.” Deze week oordeelde de Raad dat die kop en bijgaande ondertitel “te stellig” waren. Wel voegde de Raad daar aan toe dat het voorpagina-artikel zelf berustte op “deugdelijk onderzoek” na toepassing van “voldoende wederhoor.”

Criminalisering

Denk lijkt in het filmpje te refereren aan criminalisering. Dit wil zeggen dat berichtgeving zich richt op misstappen, al dan niet strafbaar, die zouden zijn begaan door een nieuwe partij of haar leden. Zulke berichtgeving over een partij lijkt sterk op misdaadverslaggeving. Dit brengt de partij in diskrediet. Het leidt ook de aandacht af van de politieke boodschap die de partij wil uitdragen.

Quote du jour | Etnische stem

De kans is behoorlijk reëel dat we na maart volgend jaar voor het eerst in de parlementaire geschiedenis een partij in de Tweede Kamer hebben die gebaseerd is op de etnische stem, hoe hard Kuzu ook roept dat Denk geen etnische partij is.

Trouwcolumnist Lex Oomkes zag het afgelopen week niet zo zitten dat Denk, de partij van Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk, bij de komende Tweede Kamerverkiezingen wellicht één of meerdere zetels zou kunnen behalen.

Bestel je boeken bij Bazarow

Bazarow is een verkopende boekensite, waar je ook recensies, nieuws, een agenda en een digitaal magazine kan vinden. Nog niet alles is af, maar veel boeken zijn al te vinden en er komt de komende maanden steeds meer bij.

Het doel van Bazarow is om een site te vormen die evenveel gemak biedt als de online giganten maar die wél teruggeeft aan de boekensector. Tegen roofkapitalisme, en voor teruggeefkapitalisme, bijvoorbeeld door te zorgen dat een flink deel van de opbrengst terug naar de sector gaat en door boekhandels te steunen.

Volgende