Bezuinigingen en compromissen in de Amerikaanse politiek

In de VS is met de 'sequester' zojuist de volgende zware bezuinigingsronde begonnen. Goed idee of niet? En wat heeft de Nederlandse pers hierover te melden? Het grote nieuws van de afgelopen week uit de VS is de zogenaamde sequester, ofwel een groot pakket aan automatische bezuinigingen om het Amerikaanse begrotingstekort onder controle te brengen. Geschatte gevolgen: ruim een half procent minder economische groei en driekwart miljoen minder banen. Dankzij Obama's bezuinigingsmaatregelen daalt het Amerikaanse begrotingstekort echter al sinds 2009. Bovendien betaalt de Amerikaanse overheid al vanaf 2010 een negatieve reële rente op haar schuldpapier. Gemeten in reële goederen en diensten, levert geld lenen dus geld op, in plaats van dat het geld kost. Zodoende bestaat er geen enkele zinnige reden om middenin een economische depressie nóg meer drastische bezuinigingen af te kondigen.

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 23-11-2022
Foto: Kort - illustratie Sargasso

Kort | Kapot bezuinigen

, door

Het kabinet is een aantal extra bezuinigingen overeengekomen. Volgens premier Rutte gaat het pijn doen en zijn bezuinigingen in 2014 nodig om Nederland sterker uit de crisis te krijgen. De teller staat daarmee (exclusief Rutte I) op 25 miljard aan snijwerk. Rutte belooft wel een pakket van 500 miljoen euro om de economie weer aan te jagen.

Nederland is weer te repareren’, sust de premier. De vraag is echter, wie heeft wat kapot gemaakt? Misschien kan het Centraal Plan Bureau de volgende keer berekenen wanneer precies de economie is kapot bezuinigd.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Martin Eian (cc)

In perspectief: de redding van SNS versus bezuinigingen

, door

ANALYSE - Hoeveel bedraagt de steun voor SNS? En hoe verhoudt zich dat tot de bezuinigingen? Spoiler alert: alle bezuinigingen op zorg, welzijn, onderwijs en jeugd zijn in een klap zinloos. Een visualisatie.

Update onderaan:

De miljarden vliegen ons weer eens om de oren. Daarom een vergelijking van de redding van banken en de bezuinigingen die ons thans boven het hoofd hangen. Wat zijn de verhoudingen?

Eerst de redding van SNS. Directe steun is 3,7 miljard. Dat is geld dat SNS niet hoeft terug te betalen, dat extra is verkregen en dat voor het afstoten van de giftige vastgoedportefeuille is uitgetrokken. Daarnaast komt er een directe lening van 1,1 miljard euro en wordt er nog vijf miljard aan garanties uitgezet. Totaal (hoewel niet alles wordt uitgegeven, maar niet voor andere doeleinden kan worden aangewend) 9,8 miljard.

DB SNS

Op het eerste gezicht kost de redding van SNS bank bijna net zoveel als de bezuinigingen op zorg en welzijn en de sociale zekerheid opbrengen.

Als we de andere reddingsoperaties erbij zetten, krijgen we een heel ander beeld.

Het is niet helemaal eerlijk, want zowel ABN Amro als ING hebben al een flink deel van hun schuld afbetaald, met premie. Aan de andere kant is het geld toentertijd wel uitgegeven en drukte het op de Nederlandse schuldenlast (en heeft u al een VVD’er gaan piepen over de begrotingsnorm van drie procent?).

Foto: Tax Credits (cc)

Waarop heeft u bezuinigd?

, door

OPROEP - Rekeningen en salaris komen volgende weken weer binnen. Waarschijnlijk heeft u, net als ik, de laatste tijd berekend wat er nu overblijft en wat te bezuinigen valt. Enkele bevindingen.

De rommelkabinetten-Rutte hebben het afgelopen jaar voor de nodige onrust gezorgd in huize Tokmetzis. Dat het ferme bezuiningsbeleid ons in de portemonnee zou raken, was duidelijk en ook wel prima. Maar waar zouden de klappen vallen? Was het nodig om te bezuinigen en zo ja, waarop?

Waarschijnlijk heeft u net als wij in december rond de keukentafel gezeten met administratiemap en rekenmachine. Dit zijn onze bevindingen en overwegingen.

De eerste bevinding is dat we er flink op achteruit gaan dit jaar. Twee kinderen in de opvang (drie dagen per week) die straks ongeveer 300 euro per maand meer kost. Vrouwlief gaat een dag minder werken, ook een gevolg van de crisis. Daarnaast wordt alles natuurlijk duurder door de btw-verhoging. Al met al hebben we zo’n 600 tot 700 euro per maand minder te besteden verwacht ik.

De tweede bevinding is dat we flink wat vet hebben thuis. Beetje overbodig om nrc.next én NRC Handelsblad te hebben. Next kan wel weg. NatGeo mag ook de deur uit en of de Opzij blijft, moeten we ook nog maar zien. Misschien dat we het tv- en telefoonpakket opzeggen. TV-kijken doen we nog nauwelijks en wat we bekijken, kan ook online. De vaste telefoon gebruiken we amper. En de abonnementen op Artis verlengen we ook niet (al lijkt Artis daar anders over te denken). Met twee kleine kinderen is het budget voor uit eten, cultuur, etcetera nogal minimaal, dus daar valt weinig te halen.

Foto: Sebastiaan ter Burg (cc)

De ‘onvermijdelijkheid’ van bezuinigingspolitiek

, door

ANALYSE - Bezuinigingspolitiek is nooit neutraal of logisch. Niet in de jaren tachtig en nu ook niet. Dat veel economen suggereren dat economische politiek gebaseerd kan worden op een wetenschappelijke en objectieve analyse is aanvechtbaar, volgens hoogleraar Duco Hellema.

Ook eind jaren zeventig, begin jaren tachtig verkeerde de Nederlandse economie in een ernstige crisis. De werkloosheid was groot en zou tegen het midden van de jaren tachtig zelfs oplopen tot een miljoen, dit nog afgezien van de honderdduizenden die in de Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) zaten. Tevergeefs trachtten de kabinetten-Van Agt (1977-1982) de economie met stimuleringsmaatregelen weer op gang te brengen. Noodzakelijke bezuinigingen werden tweede helft jaren zeventig nog voor een belangrijk deel geblokkeerd door krachtige maatschappelijke oppositie, niet in de laatste plaats van de kant van de vakbeweging.

In 1982 trad het eerste kabinet-Lubbers aan, dat een harde saneringspolitiek doorzette (door met name een straffe beperking van de collectieve uitgaven). De Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV) sloot in hetzelfde jaar met de werkgevers het befaamde Akkoord van Wassenaar, gericht op loonmatiging en herverdeling van werk. Dat leverde succes op: het in de voorafgaande jaren (vooral tijdens de kabinetten-Van Agt) sterk gestegen begrotingstekort zou weer beginnen terug te lopen. De werkgelegenheid herstelde zich overigens aanvankelijk nog nauwelijks; dat zou pas in de tweede helft van de jaren tachtig gebeuren.

Foto: Thiendenland Thiendenland (cc)

Feit of fabel: kinderopvang

, door

ACHTERGROND - Er komt een nieuwe ronde bezuinigingen aan in de kinderopvang. De feiten op een rijtje.

Het kabinet Rutte I bezuinigde al flink op kinderopvang en ook onder Rutte II gaat er minder geld naar de kinderopvang. Volgens een groep organisaties (VergelijkDekinderopvang.nl, Voor Werkende Moeders, FNV, Abvakabo FNV, Brancheorganisatie Kinderopvang, VNO-NCW, MKB Nederland, CNV en MHP) zijn nieuwe bezuinigingen niet nodig, omdat de vraag naar kinderopvang lager wordt dan geraamd. De Tweede Kamerfracties van VVD en PvdA waren bereid te kijken of de bezuinigingen geschrapt konden worden, maar volgens minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher is dit technisch niet mogelijk en gaat de bezuiniging van 90 miljoen in 2013 door.

Een bezuiniging van 90 miljoen, is dat een groot deel van de totale uitgaven aan kinderopvang?

Nee, in 2011 gaf de overheid 2.9 miljard euro uit aan kinderopvang, het gaat dus om een bezuiniging van 3%. De kinderopvang is in 1995 geïntroduceerd, vanaf 2006 zijn de uitgaven hard gestegen.

iframe width=”500″ height=”400″ frameborder=”0″ src=”http://charts-datawrapper.s3.amazonaws.com/4JkGu/index.html”>

Hoe komt het dat de kosten sinds 2006 zo hard zijn gestegen?

In 2005 is de Wet Kinderopvang in werking getreden. Uit de CPB-publicatie ‘Kinderopvang in kaart‘: ‘Deze wet introduceerde vraagfinanciering op de markt voor kinderopvang – dat willen zeggen dat subsidies sindsdien direct aan gebruikers (ouders) in plaats van aan aanbieders worden verstrekt. Vóór 2005 waren gemeentes en werkgevers vrij om naar eigen inzicht kindplaatsen voor hun inwoners cq. werknemers bij kinderopvanginstellingen te bekostigen.’

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Truthout.org (cc)

De valse onderwijsbeloftes van Rutte II

, door

OPINIE - Het klonk zo mooi bij de presentatie van het regeerakkoord: Het onderwijs is de enige sector waarop niet bezuinigd wordt, maar waarin zal worden geïnvesteerd. Ook de andere voornemens zijn boterzacht.

Het klinkt mooi: ‘Onderwijs en wetenschap in Nederland zijn van hoog niveau, maar onze ambitie reikt verder: wij willen tot de top vijf van de wereld gaan horen. De kwaliteit van de man of vrouw voor de klas of in de collegezaal is daarbij van doorslaggevende betekenis. En die kwaliteit staat of valt met opleiding en selectie van leraren en van directeuren en bestuurders die hun medewerkers stimuleren, belonen en zo nodig sanctioneren. Dit zijn de mannen en vrouwen van wie we het moeten hebben: in hen willen we investeren.’ 

Kijken we echter naar de harde feiten, dan komt er een aanzienlijk minder mooi beeld naar voren.

Stille bezuinigingen en nullijn

Wat de nieuwe regering gemakshalve vergeet te vermelden is dat het onderwijs geconfronteerd wordt met allerlei stille bezuinigingen. Een paar voorbeelden: Het niet compenseren voor stijgende pensioenpremies. Materiële kosten die niet worden geïndexeerd. De invoering van de functiemix die niet volledig wordt vergoed. Het kan een school zomaar een strop van bijna 1 miljoen euro opleveren. Geen klein bier dus. Verder staan al sinds 2010 de salarissen in het onderwijs op de nullijn. Goed voor een besparing van 1,47 miljard euro. Een van de gevolgen is dat jonge leraren niet in het onderwijs kunnen blijven.

Foto: Bailey (& Muppet) (cc)

De feiten: bezuinigingen op de laagste inkomens

, door

ANALYSE - The Fact Club onderzoekt hoeveel er eigenlijk bezuinigd wordt op lage inkomens.

Diederik Samsom in Pauw en Witteman: ‘Je weet als je bezuinigt op zorg, sociale zekerheid en de overheid dan juist de mensen die van die overheid afhankelijk zijn  die krijgen de hardste klappen’.

Hoeveel wordt er nu eigenlijk bezuinigd?

Volgens de laatste doorrekening van het CPB wordt het begrotingssaldo met 15 miljard verbeterd tov het ‘basispad’.  Er wordt dus 15 miljard bezuinigd en niet 16. Deze 15 miljard is als volgt opgebouwd: er wordt 17.1 miljard bezuinigd en 6.9 miljard geïnvesteerd ten opzichte van het basispad. Dit is dus een bezuiniging van 10.2 mld. Tevens worden de lasten verzwaard met 4.8 miljard ten opzichte van het basispad. Dit levert dus een verbetering van het begrotingssaldo op van 15 miljard.

Hebben alle bezuinigingen invloed op de lage inkomens?

Grofweg kan je zeggen dat van die 17 miljard, 7 miljard lage inkomens niet harder raakt dan hoge inkomens. Denk hierbij aan de bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking (1 miljard), het inperken van de subsidies voor duurzame energie of het samenvoegen van kenniscentra in het MBO onderwijs. Bekijk hier het totaaloverzicht.

Samsom noemt ook de overheid, welke inkomens merken iets van bezuinigingen op dat gebied?

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Odysseas Gp (cc)

Het demonstratierecht onder druk

, door

OPINIE - Hoe harder de bezuinigingen, hoe meer het demonstratierecht in sommige Europese landen onder druk komt te staan. Een gevaarlijke ontwikkeling, meent Kees Hudig, schrijver bij globalinfo.

Bij het bezoek van Merkel gisteren aan Athene werd een noodverordening van stal gehaald om in een flink deel van de stad alle demonstraties en bijeenkomsten verboden te verklaren. Zo’n verordening is sinds de militaire dictatuur (1967-1974) niet afgekondigd. Nu zijn die Griekse demonstranten wel heel agressief, zult u misschien denken. Helaas is dergelijke dikhout-repressie de trend in Europa aan het worden. Eenzelfde totaalverbod, maar dan voor wel drie dagen, werd in mei in Frankfurt afgevaardigd toen demonstranten openlijk aangekondigd hadden de Europese Centrale Bank te willen gaan blokkeren.

Er lijkt een verontrustende schaarbeweging ingezet te zijn. Het nationale economische beleid raakt in veel landen steeds verder buiten de normale parlementaire controle. Beslissingen over bezuinigingen in Spanje of Italië zijn niet het resultaat van politieke debatten, maar worden opgelegd door de financiële markten en rating agencies. Ongekozen technocraten vervangen regeringsleiders, en de nieuwe Europese regels zitten vol automatic austerity. Geen wonder dus dat mensen massaal andere vormen van actie en protest gaan kiezen dan de parlementaire weg. Maar dan komen ze van een koude kermis thuis en wacht ze taferelen waarvan ze gedacht hadden dat die bij de dictaturen van het verleden hoorden…

Vorige Volgende