De feiten: bezuinigingen op de laagste inkomens

ANALYSE - The Fact Club onderzoekt hoeveel er eigenlijk bezuinigd wordt op lage inkomens.

Diederik Samsom in Pauw en Witteman: ‘Je weet als je bezuinigt op zorg, sociale zekerheid en de overheid dan juist de mensen die van die overheid afhankelijk zijn  die krijgen de hardste klappen’.

Hoeveel wordt er nu eigenlijk bezuinigd?

Volgens de laatste doorrekening van het CPB wordt het begrotingssaldo met 15 miljard verbeterd tov het ‘basispad’.  Er wordt dus 15 miljard bezuinigd en niet 16. Deze 15 miljard is als volgt opgebouwd: er wordt 17.1 miljard bezuinigd en 6.9 miljard geïnvesteerd ten opzichte van het basispad. Dit is dus een bezuiniging van 10.2 mld. Tevens worden de lasten verzwaard met 4.8 miljard ten opzichte van het basispad. Dit levert dus een verbetering van het begrotingssaldo op van 15 miljard.

Hebben alle bezuinigingen invloed op de lage inkomens?

Grofweg kan je zeggen dat van die 17 miljard, 7 miljard lage inkomens niet harder raakt dan hoge inkomens. Denk hierbij aan de bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking (1 miljard), het inperken van de subsidies voor duurzame energie of het samenvoegen van kenniscentra in het MBO onderwijs. Bekijk hier het totaaloverzicht.

Samsom noemt ook de overheid, welke inkomens merken iets van bezuinigingen op dat gebied?

Er wordt flink bezuinigd op de overheid, sommige hebben vooral invloed op het Rijk zelf (samenvoegen instanties etc), maar een groot deel van de bezuinigingen valt op lokaal niveau. We kunnen hiervan niet zeggen of deze lage inkomens harder raken, maar het is te verwachten dat als lokale overheden minder kunnen doen lage inkomens dit zullen merken.

Welke bezuinigingen raken inderdaad raken lage inkomens wel harder?

De grootste bezuinigingen vallen binnen de zorg en de sociale zekerheid. Hier vallen ook de meeste bezuinigingen die lage inkomens harder raken dan hoge inkomens. In totaal voor 7,4 miljard. Denk aan overheveling van de AWBZ naar de WMO, het verhogen van de AOW leeftijd, het afschaffen van de bijstandstoeslag voor alleenstaande ouders. Bekijk hier het totaaloverzicht.

In hoeverre worden deze groepen gecompenseerd?

De meeste investeringen van het kabinet vallen echter ook binnen de zorg en sociale zekerheid. Er komen extra wijkverpleegkundigen, AOW’ers worden gecompenseerd, het armoedebeleid wordt geïntensiveerd.

Netto vallen de bezuinigingen die lage inkomens harder raken hoger (7,4 miljard) uit dan de investeringen (4.9 miljard) die hen ten goede komen.

Hier een overzicht van alle bezuinigingen en investeringen.

Bronnen
CPB: Actualisatie analyse economische effecten financieel kader Regeerakkoord
Regeerakkoord 2012

Lees meer bij The Fact Club.

  1. 1

    “… van die 17 miljard, 7 miljard lage inkomens niet harder raakt dan hoge inkomens. Denk aan de bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking”
    Ooit was deze uitgave bedoeld voor de echte armen dus met hele lage inkomens.

  2. 2

    “We kunnen hiervan niet zeggen of deze lage inkomens harder raken, maar het is te verwachten dat als lokale overheden minder kunnen doen lage inkomens dit zullen merken.”

    Decentralisatie. De uitspraak klopt wel. Al hoewel de gemeenten met de grootste groepen uitkeringstrekkers meestal door de PvdA medebestuurd worden. Benieuwd hoe ze dat gaan doen in Den Haag.

  3. 3

    Ik durf wel aan dat bezuinigen op het MBO-onderwijs de lage inkomens harder raakt dan de hoge. Iemand met voldoende geld zorgt er namelijk wel voor dat zijn kind minimaal door het HBO heen gesleept wordt (en dan moet het al haast verstandelijk gehandicapt zijn, anders wordt het wel aan een universitair diploma geholpen).

  4. 4

    Interessanter is natuurlijk wat de situatie is voor die bezuinigingen. De start is namelijk al erg ongelijk. Voordat de bezuinigingen plaats vinden heeft de hogere middenklasse al heel erg goed voor zich zelf gezorgd. De staat als geluksmachine is bij uitstek van toepassing op die groep.

  5. 6

    @5, ja, maar we hebben hier alleen gekeken naar bezuinigingen en bewust niet naar lastenverzwaringen, omdat de effecten daarvan moeilijker te bepalen zijn, dan beland je weer in puntenwolken.

    @3, het gaat hier om een samenvoeging van kenniscentra rondom het MBO, zoals het in regeerakkoord staat lijkt het niet dat dit invloed heeft op het onderwijs.

    Stefan (The Fact Club)