De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
Journalisten De Pers checken de feiten niet
Zo langzamerhand heb ik er een dagtaak aan om iedere keer weer de fabeltjes over de olie- en benzineprijs uit de wereld te helpen.
Dit keer was het De Pers die zich liet misbruiken door United Consumers en de BOVAG. En niet gehinderd door enige drang om op zoek te gaan naar feiten hebben ze klakkeloos de persuitingen overgeschreven.
Dus laat ik kort zijn. Nee, het is nog steeds niet de hoogste benzineprijs (voor inflatie gecorrigeerd). Dat zou iets van 1,74 moeten zijn.
En ja, als de benzineprijs in 2008 werkelijk de olieprijs had gevolgd, zouden we een revolutie gehad hebben. Dus wees blij dat de oliemaatschappijen juist niet iedere verhoging in de olieprijs altijd helemaal doorberekenen.

En doordat ze ook weer over accijns begonnen, heb ik mijn grafiekje op dat punt ook maar weer eens bijgewerkt. Daar kan dus best nog een beetje bovenop.

Tendentieuze journalistiek bij ‘Altijd wat’
In het programma Altijd wat van afgelopen vrijdag werd in het onderdeel Feit of fictie aandacht besteed aan de benzineprijs. “In deze rubriek onderwerpt de redactie elke week een bewering aan een waarheidstest en stelt zich de vraag: feit of fictie?” Deze keer een mooi staaltje tendentieuze journalistiek. En dat terwijl ze beweren op zoek te gaan naar de waarheid.
De bewering/suggestie
In deze aflevering staat de bewering centraal of de onrust in Libië de echte oorzaak is van de stijging van de benzineprijs. Al snel wordt het vermoeden geuit dat de prijs van benzine net zo hard stijgt als de olieprijs, maar minder hard daalt.
De analyse van Feit of fictie
Verslaggever Ronald Sistermans begint goed. Interviews met Coby van de Linde van Clingendael en Paul Lasseur van BNR leveren een aardig beeld op van de verschillende invloeden op de olieprijs. Maar dan gaat het programma opzichtig in de fout.
Na een interview met Sharon Dijksma (PvdA), een belletje naar Shell en een gesprek met Paul Selms van United Consumers is de conclusie ineens dat de overheid en de oliemaatschappijen samenspannen om de consument zoveel mogelijk geld uit de zak te kloppen. Huhh?? Omdat Sharon Dijksma dat zegt? Of omdat Shell geen antwoord wil geven? Of omdat Paul Selms dit zegt? Waar zijn de feiten?
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Grafiek olieprijs versus benzineprijs bij EenVandaag
In het item eerder op de avond bij EenVandaag over het gewenste onderzoek door de Tweede Kamer naar de “te hoge” benzineprijs zag u even een grafiek van ons voorbij komen. Die presenteren we u natuurlijk ook graag zelf:

Meer achtergrond bij dit verhaal vindt u in een eerder artikel van ons hierover.
En voor al die reaguurders bij EenVandaag die beginnen over het kwartje van Kok hebben we ook nog wat nadere informatie in onze archieven zitten.
Minder rijden door hoge benzineprijs?
DATA - Jawel hoor, daar kwam het voorspelbare onderzoek naar het effect van de hoge benzineprijs op het pakken van de auto. En ja hoor, de automobilist zegt dat hij/zij de auto wat vaker zal laten staan als de benzineprijs hoger wordt. Maar zeggen en doen zijn twee zaken.
En dus kon ik eindelijk aan de slag met het fraaie voorbeeld dat ik bijna een jaar geleden in de New York Times zag staan.
Daarin een relatie tussen de hoogte van de benzineprijs en het aantal autokilometers per hoofd van de bevolking in dat jaar. En in de VS was er wel duidelijk sprake van een remmende werking van de benzineprijs op het aantal kilometers.
Hoe zou dat in Nederland dan zitten?

Helaas hebben we wat minder data beschikbaar over het aantal gereden kilometers in het verleden. Dus we hebben alleen gegevens vanaf 1980 met dan nog wat gaten. De benzineprijs is voor inflatie gecorrigeerd. En ik ben alleen uitgegaan van de volwassen bevolking.
Het lijkt er een beetje op dat er in Nederland niet zo’n hele duidelijke relatie bestaat. Maar misschien komt het ook doordat fluctuaties in de benzineprijs verhoudingsgewijs minder heftig zijn dan in de VS. Daar zit namelijk gewoon minder belasting en accijns in de prijs.
Benzineprijs op recordhoogte? Niet helemaal
DATA - Ja, het is weer zover, Nederland in paniek. De benzineprijs staat op recordhoogte.
Maar is dit werkelijk het geval? Het is maar hoe je het bekijkt. Puur op de pompprijs bekeken klopt het. Het oude record was 1,692. En morgen staat de teller op 1,697.
Maar als je het corrigeert voor inflatie (ja discutabel, want benzine deel inflatiemandje) dan is het oude record in 2011 euro’s eigenlijk 1,736. Nog vier cent te gaan dus.
Niet dat ik er aan twijfel dat we dit jaar het record stevig gaan breken.
Hier de ontwikkeling mooi in een grafiek (ongecorrigeerd en gecorrigeerd).

En als we dan toch bezig zijn, hier nog iets over de relatie olieprijs vs benzineprijs.
Via de mail had ik namelijk contact met Gert-Jan Flikkema. Die is nog wat dieper ingegaan op mijn verhaal over die relatie tussen de olieprijs en benzineprijs. Ook hij kwam tot de conclusie dat het fabeltje over de benzine die wel altijd stijgt als de olie stijgt maar nooit daalt als de olie daalt, inderdaad een fabeltje is. Hier mooi weergegeven met behulp van dagkoersen.

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
Volgt de benzineprijs wel de olieprijs? Update april 2010
Update mei 2011: De meest recente versie van de grafiek staat hier.
Ja hoor, benzineprijs aan de pomp een beetje omhoog en gelijk hoor je weer “de man op straat” mopperen over kwartjes van Kok en de oliemaatschappijen die zulke graaiers zijn. Dat laatste hebben we een keer ontkracht. Maar we zitten weer wat verder in de tijd, dus de gegevens maar weer geactualiseerd. En wat blijkt? De oliemaatschappijen volgen heel netjes de prijs, op én neer.

Hoe moet u de grafiek lezen?
Om te beginnen is de gemiddelde benzineprijs (Euro 95 loodvrij) per week genomen. Daar is eerst de btw vanaf gehaald en vervolgens de accijns en andere toeslagen van de overheid. Daarbij hebben we de olieprijs in euro’s genomen in diezelfde week.
Om de getallen vergelijkbaar te maken hebben we de prijs in de startweek vertaald naar 100. Alle opvolgende weken zijn dus in verhouding tot die 100.
Hier de ruwe data in Excel formaat. Kunt u zelf ook spelen.
Binnenkort ook maar weer een update van de benzineprijs in historisch perspectief (inflatiegecorrigeerd)
Overdrijven met de benzineprijs in nu.nl advertorial
Natuurlijk is een advertorial bedoelt om de schijn op te wekken normale content te zijn maar tegelijk een gunstig beeld te schetsen van het product dat je kwijt moet. Maar wees dan wel voorzichtig met cijfers. In dit geval gaat het om een advertorial van VW op de site van nu.nl, die graag zuinige auto’s verkoopt (lovenswaardig). Om dat een beetje aan te moedigen halen ze een oud rapport van de Bovag uit te kast waarin staat dat de benzineprijs sinds 1971 met een factor 5 is gestegen. En zelfs reken houdend met inflatie 1,5 keer zo snel.
Tja, dat klopt als je kijkt naar de piekprijs in 2008. Maar daar moet je nu niet mee aankomen. De huidige prijs aan de pomp is geen €1,59 maar €1,35.
En als ik het uitreken is dat dus (volgens mijn tabel) een factor 4,7. En als je het inflatiegecorrigeerd bekijkt, is het een factor 1,3.
Maar we kunnen het nog wat mooier maken door de minimum prijs dit jaar te pakken, €1,18. Dan zijn de factoren respectievelijk 4,1 en 1,1.
Tot zover dit korreltje zout. Goed excuus om de benzineprijstabel weer eens een update te geven. Nu ook met de minimumprijs per jaar (inflatiegecorrigeerd).

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
Update benzineprijs door de jaren – oktober 2008
Eigenlijk had ik dit een maand of twee geleden moeten doen. Toen bereikte de benzineprijs een nieuw record met €1,79. Dat was zowel in absolute euro’s als in inflatiegecorrigeerde euro’s. Nu is hij alweer terug naar €1,37.
Maar omdat een reaguurder aangaf dat hij de grafiek samen met de historische (ongecorrigeerde) prijs te willen zien. U vraagt, wij draaien.
Volgend jaar ga ik proberen van ieder jaar ook het minimum en het maximum te laten zien.

Update (05-11-08): Mijn onuitgesproken vraagteken bij de hoogste prijs van €1,79 werd bevestigd door een bron binnen de industrie. Feitelijk is de prijs niet boven de €1,69 aan de pomp uitgekomen. Nog steeds wel een record overigens, maar net iets minder heftig.
Concurrentie op de oliemarkt?

De benzineprijzen schieten de laatste tijd omhoog, en wie krijgt daarvan in toenemende mate de schuld? Uiteraard de overheid, aangezien zij een niet onaanzienlijk deel incasseert in de vorm van belastingen. Er wordt hard geschreeuwd om teruggave van het Kwartje van Kok.
Minder aandacht wordt er geschonken aan de oliemaatschappijen. Maar minstens zo opvallend als de toenemende overheidinkomsten op benzine is het feit dat in een branche waarvan de grondstoffen steeds duurder worden, tegelijkertijd hogere winsten worden gemeld. Helemaal gek wordt het als je de reden hoort van deze winsttoenames: de stijgende olieprijs.
Stel je eens voor dat een computerfabrikant zou melden dat zijn winst is toegenomen wegens een hogere prijs van de onderdelen. Daar zou vreemd op neergekeken worden. Maar hoe je het ook wendt of keert, er lijkt iets fout te gaan in een nogal belangrijk onderdeel in ons kapitalistische systeem: de oliemaatschappijen concurreren niet of nauwelijks op prijs, terwijl deze tijden daar juist om vragen.
Nu lijkt het erop dat ook een aantal consumenten het licht heeft gezien en het geld niet bij de overheid wil gaan halen, maar bij de maatschappijen. Hoe ik dat weet? Ik kreeg een kettingbrief per mail. Goed, ik heb een tyfushekel aan kettingbrieven, maar toch krijg ik ze en toch lees ik ze. Doorsturen doe ik ze nooit, maar dit initiatief verdient wel wat aandacht, vind ik. De meegemailde powerpointpresentatie staat vol met feitelijke fouten, maar de boodschap is interessant: boycot een paar maatschappijen voor een tijdje, en dwing ze zo tot het verlagen van de prijzen.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Benzineprijs door de magische grens
DATA - In de discussie over de hoogte van de benzineprijzen hoor je mensen vaak roepen “maar gecorrigeerd naar inflatie waren de prijzen tijdens de oliecrisis veel hoger, dus het valt allemaal nog mee“.
Die mensen moeten nu een ander argument verzinnen. Deze gaat namelijk niet meer op.
Ik heb de benzineprijzen (Euro 95) vanaf 1970 (bron, pag. 65, met een marge naar boven) genomen en daar de jaarlijkse inflatiecijfers op los gelaten om de prijs naar de dag van vandaag te vertalen.
En dan kan je zien dat de twee eerdere pieken in 1981 (toen f1,70) en 1985 (f1,95)omgerekend naar vandaag een prijs van €1,32 oplevert. Dat punt werd in april van dit jaar al bereikt. En afgelopen zaterdag was de adviesprijs maar liefst €1,54.
De magische “oliecrisis” grens is doorbroken.
Deze primeur wordt u aangeboden door het Sargasso team (thx DP)!
(U kunt de getallen zelf controleren door bijgaande spreadsheet (Excel) te downloaden. Commentaar (ook op de bronnen) vernemen we graag).
Update (2007-11-11): Nieuwe grafiek beschikbaar voor 2007
Update (2012-03-08): Nieuwe grafiek voor nieuw record in 2012 beschikbaar.