Het einde van de banken

Veel mensen hebben het vertrouwen in banken verloren. Zij zijn immers de veroorzakers van de crisis die er met ons geld op los speculeerden, te veel risico namen en gered moesten worden met gemeenschapsgeld. Hoe worden we onafhankelijker van deze 'dienstverleners'? Dit is de vraag die de initiatiefnemers van de inmiddels vijfduizend alternatieve valuta op de hele wereld, zichzelf stelden. Hoe ontwikkel je een alternatief monetair systeem buiten de banken om? De bekendste van deze alternatieve munteenheden is de Bitcoin, die het betaalmiddel van de toekomst zou worden. Lokale alternatieven als La Mora in Spanje en de Bristol Pound in Engeland zijn voorbeelden van Local Exchange Trade Systems (LETS). Ook in Nederland zien we een groeiende behoefte aan alternatieve valuta.

Door: Foto: epSos .de (cc)
Waan van de dag

Dijsselbloem: Banken proberen onder crisismaatregelen uit te komen

, door

Met “gezochte en feitelijk onjuiste argumenten” probeert de financiële sector onder crisismaatregelen uit te komen, schrijft Dijsselbloem in NRC Handelblad.

In de financiële sector bestaat volgens Dijsselbloem een “vrij massieve weerstand” tegen onder meer extra kapitaaleisen voor banken, nieuwe solvabiliteiteisen voor verzekeraars, een nieuwe rekenrente voor pensioenfondsen en nieuwe leennormen voor hypotheekverstrekkers. “De lobby heeft inmiddels ook de Eerste Kamer bereikt.” Onterecht, zegt Dijsselbloem, omdat de crisismaatregelen niet “onnodig beperkend” zijn.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: DennisM2 (cc)

Too big to fail

, door

ANALYSE - Financiële crises zijn niets nieuws. Toch was de impact van de crisis van 2008 groter dan ooit. Dit heeft te maken met de ontwikkeling die banken de laatste decennia hebben doorgemaakt. Hoe konden banken uitgroeien tot de bijna almachtige instellingen die het nu zijn? En wat betekent dat voor de consequenties van crises?

Prof. Dr. Joost Jonker (Economische en Sociale Geschiedenis, UU en Bedrijfsgeschiedenis, UvA) stelt dat we crises goed kunnen omschrijven, maar nooit volledig kunnen verklaren. Voorspellen is al helemaal een stap te ver.

Ingrediënten van een crisis

‘De ene crisis is de andere niet,’ zegt Jonker, ‘maar er zijn wel overeenkomsten.’ Zo zijn er een aantal standaard ingrediënten die je in elke crisis terugziet.

Eerst is er een kunstmatige piek in de prijzen van een vermogensbestanddeel, bijvoorbeeld van tulpen tijdens de tulpenmanie in 1637, of de internetbubbel eind jaren negentig. De prijzen worden omhoog gestuwd door beleggers naar een prijs die het product helemaal niet waard is. Totdat er een kantelpunt komt, dan knalt de prijs naar beneden. Door de prijsval ontstaat er een loop op contant geld, dat waardevast is, en lenen mensen elkaar geen geld meer uit. Het krediet droogt op waardoor financiële instellingen failliet gaan. Dan volgt er een neerwaartse spiraal van prijzen, vertrouwen en krediet en loopt de economische activiteit terug: recessie.

Foto: Duopolie

Duopolie | Rapportcijfers

, door

COLUMN - Ieder jaar produceert de Autoriteit Financiële Markten een rapportcijfer voor de grootste Nederlands banken en verzekeraars op het zogenaamde “Klantbelang Dashboard”. Getoetst wordt of producten en diensten kostenefficiënt, nuttig en begrijpelijk zijn “met als doel dat banken en verzekeraars het klantbelang blijvend centraal stellen”. De AFM zegt dat haar aanpak effect heeft en dat de klantvriendelijkheid de afgelopen jaren is verbeterd.

Het zou voor de hand liggen om deze informatie aan de consument door te spelen zodat die betere keuzes kan maken, net als een soort sterrensysteem voor hotels. Dat kan echter niet omdat de Wet Financieel Toezicht voorschrijft dat de AFM alleen het gemiddelde rapportcijfer mag publiceren en niet de cijfers van de individuele instellingen.

Vrijwillige publicatie zien de banken en verzekeraars voorlopig nog niet zitten. Pas nadat de Consumentenbond, Vereniging Eigen Huis en Vereniging van Effectenbezitters de organisaties een aanmanende brief stuurden ging een deel van de verzekeraars, maar geen van de aangeschreven banken overstag. Alleen de Rabobank publiceert haar rapportcijfers, de andere banken lieten weten dat ze de cijfers daarvoor “ongeschikt” vinden, en eerst met de toezichthouder in overleg willen. Deze collectieve weigering wekt de indruk dat er een soort gentlemen’s agreement bestaat om de sector te beschermen tegen concurrentie.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Waan van de dag

Bankcultuur zet medewerkers aan tot sjoemelen

, door

Trouw:

Bankiers worden al te vaak geassocieerd met fraude en zelfverrijking. Trekt de bankensector alleen bedriegers aan? Nee, de normen van de bank maken mensen oneerlijk, blijkt uit onderzoek in Nature.

Medewerkers van een bank zijn in hun vrije tijd net zo eerlijk als ieder ander. Totdat ze aan het werk gaan of zelfs maar aan hun functie denken. Dan sluipt er iets in ze waardoor ze minder oprecht worden en soms zelfs de boel belazeren.

Het is dus niet zo dat de financiële markten een speciale aantrekkingskracht hebben op graaiers of bedriegers, schrijven Zwitserse economen vandaag in het vakblad Nature. Of dat deze competitieve wereld met zijn bonussen het slechte in de mens aanwakkert. Nee, het is de cultuur van het bankwezen die de medewerkers oneerlijk maakt.

Foto: Stijn Nieuwendijk (cc)

Het systeem begint bij de mens

, door

Vorige week was ik bij de uitvaart van Otto van Verschuer, die bijna twintig jaar lang voorzitter was van de Raad van Beheer/Toezicht bij de Rabobank. Tijdens de kerkdienst memoreerde Herman Wijffels, destijds directeur, dat de toezichthouder standaard bij de directievergaderingen zat, weinig sprak, maar onmiddellijk in het geweer kwam zodra een directiebeslissing niet principieel in het belang van de klanten en de leden van de bank leek te zijn.

Tijdens koffie na afloop bedacht ik (en zeker niet als eerste) dat met dit soort mannen aan het roer de bankwereld nooit in een duikvlucht van hebzucht beland zou zijn. Ik betrapte mezelf zelfs even op een heimwee naar een aristocratisch management dat weliswaar ook goed voor zichzelf zorgde, maar tenminste niet de boel uit de vingers liet glippen. Waar ging het mis?

Me dat afvragend moest ik aan Patrick Bateman denken, de moordende bankier uit American Psycho. Bateman, als arrogant kind van de jaren tachtig, zou geen boodschap gehad hebben aan de mannen die toen nog de Rabobank bestierden. Ik vermoed dat het daar ergens is misgegaan. Een meedogenloos zelfzuchtige generatie kreeg een banksysteem in handen dat bij elkaar gehouden werd door aristocratisch plichtsbesef en vertrouwen. De spelregels waren niet bestand tegen de nieuwe spelers.

Foto: Duopolie

Duopolie | Bankier Barnier

, door

COLUMN - In de VS is gisteren de ‘Volckerregel’ tegen bankieren voor eigen rekening ingegaan. In het VK trad afgelopen december de Banking Reform Act in werking. Ondertussen schiet het in de rest van Europa nog niet echt op met het hervormen van de bancaire sector.

Michel Barnier, Eurocommissaris voor de interne markt, deed in januari weliswaar een voorstel, maar dat wordt niet behandeld door het Europees Parlement, omdat het te dicht op de verkiezingen ligt. Maar ook als het voorstel niet zo dicht op de verkiezingen had gelegen, was het de vraag geweest of de bancaire sector ook echt stabieler was geworden door het voorstel. Want wat staat er nu eigenlijk in?

Het belangrijkste aspect van het voorstel van Barnier  is dat dertig grote banken in Europa voortaan een verbod krijgen op handel voor eigen rekening, ongeveer zoals de Volckerregel in de VS. Daarnaast mogen banken sowieso niet te veel handelsactiviteiten ondernemen, of die nu in het belang van de klant zijn of voor eigen rekening. Als de handelsactiviteiten boven een bepaalde grens uitkomen, kunnen toezichthouders de bank dwingen die activiteiten af te stoten.

Op zich is het wel begrijpelijk dat Barnier de regels maar voor dertig grote banken wil laten gelden, omdat juist die grote banken voor problemen zorgen wanneer ze in financiële moeilijkheden komen. Maar door de regels niet voor alle banken te laten gelden, worden soms vreemde scheidslijnen getrokken. Voor Nederland vallen bijvoorbeeld ING en Rabobank onder het voorstel, maar ABN AMRO niet. Dit terwijl de Nederlandse overheid ABN AMRO nationaliseerde toen de bank failliet dreigde te gaan. De keuze voor dertig banken lijkt redelijk arbitrair, en bepaalde banken ontspringen de dans, ook al zijn ze evident systeemrelevant in de ogen van nationale overheden.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Waan van de dag

‘Schaduwelite beschermt banken’

, door

Klinkt dit als aluhoedjesmateriaal? Ja, dit klinkt als aluhoedjesmateriaal, maar het wordt wél gezegd door hoogleraar Ewald Engelen. En die is volgens mij geen fantast:

Een ‘schaduwelite’ heeft er met lobbyen en dreigementen, chantage en leugens voor gezorgd dat beperkingen van de bankensector na de crisis werden gestopt of afgezwakt.

Dat zegt financieel geograaf Ewald Engelen in zijn nieuwe boek ‘De schaduwelite’. Volgens hem heeft deze groep ervoor gezorgd dat maatregelen om de banken en andere financiële instellingen aan banden te leggen uitbleven of sneuvelden.

Engelens schaduwelite bestaat onder anderen uit de voormalige en huidige burgemeester van Amsterdam, Job Cohen en Eberhard van der Laan, de voormalige Amsterdamse wethouders Lodewijk Asscher en Maarten van Poelgeest en landelijke politici, bankiers en toezichthouders op de financiële sector.

Foto: 24oranges.nl (cc)

Wat de ING had moeten doen

, door

ING kwam met het plan om de financiële handel en wandel van haar klanten vrijwillig te vertalen naar mooie aanbiedingen om extra geld aan uit te geven. Los van de privacydiscussie, is deze benadering van ING een gemiste kans.

Laten we eerst even beginnen met waartoe banken op aarde zijn. Vanuit mijn perspectief als consument, bestaan banken om mijn geld veilig en een beetje waardevast te kunnen bewaren. Als ik diezelfde bank vervolgens ook nog kan gebruiken om geld van en naar andere mensen en bedrijven te kunnen verplaatsen, zonder het eerst in cash om te moeten zetten, is het helemaal top.

Daar valt eigenlijk verder niet echt op te concurreren. En misschien is een markt ook niet zo’n goed idee voor wat in essentie een nutsfunctie is. Maar goed, het is toch een markt. Dus waar kunnen de diverse banken zich dan op onderscheiden? Op drie vlakken:

  • Zo renderend mogelijk met mijn geld omgaan (lage kosten, hoge rente).
  • Zo netjes mogelijk met mijn geld omgaan (duidelijk beleid over waar ze het wel en niet in beleggen).
  • Zo makkelijk mogelijk met mijn geld laten omgaan middels slimme aanvullende diensten (denk pinnen en iDeal).

    • Eigenlijk komt het er allemaal neer op dat ik zoveel mogelijk de juiste dingen kan doen met mijn geld, tegen zo min mogelijke kosten. En het ontvangen van advertenties op basis van mijn betaalgedrag past daar dus niet in. Want die zijn alleen maar bedoeld om meer geld uit te geven.

    Waan van de dag

    ‘Nederlandse banken mogelijk betrokken bij belastingontwijking’

    , door

    Zou het heus?

    Veel Nederlandse banken, waaronder Rabobank, ING en ABN Amro zijn mogelijk betrokken bij belastingontwijking. Zij hebben vestigingen in (voormalige) belastingparadijzen en hebben bedrijven en particulieren als klant die vanuit deze tax havens opereren. Hoeveel belasting er met de hulp van Nederlandse banken wordt ontweken, is niet bekend.

    Dit stelt het onderszoeksbureau Profundo in het rapport Dutch Banks and Tax Avoidance, […]

    Het bureau onderzocht hoeveel dochterbedrijven de banken hebben in belastingparadijzen zoals de Kaaimaneilanden, Maagdeneilanden, Jersey, Guernsey, de Amerikaanse staat Delaware, Zwitserland en Luxemburg en wat die dochters precies doen. In totaal bleken acht Nederlandse banken 166 dochters te hebben in zulke oorden. ASN Bank, SNS Reaal en Triodos hebben ze niet. […]

    Wat die 166 dochters doen, bleek lastig te achterhalen – en vaak niet. Vragen die de onderzoekers daarover vervolgens aan de banken stelden, werden lang niet altijd afdoende beantwoord, zo stelt althans De Eerlijke Bankwijzer.

    Quote du Jour

    Quote du jour | Machteloos

    , door

    De belangrijkste drijfveer voor het aanpakken van excessieve bonussen was het wegnemen van een perverse prikkel.

    Minister Jeroen Dijsselbloem blijft achter zijn bonuswetgeving staan, ondanks het feit dat (staatsbank!) ABN Amro onlangs het wettelijk vastgestelde bonusplafond omzeilde door de vaste beloning van de honderd hoogste topmanagers met twintig procent te verhogen.

    Hoewel Dijsselbloem natuurlijk gelijk heeft dat zijn bonusplafond risicovol kortetermijndenken wel degelijk zal inperken, illustreert deze episode tegelijkertijd de volstrekte machteloosheid van de samenleving ten opzichte van de bankensector.

    Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

    Mededeling

    Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

    Vorige Volgende