COLUMN - In het Verenigd Koninkrijk zijn vorige week verkiezingen gehouden. Het nieuws daarover in de Nederlandse media vond ik over het algemeen nogal beperkt. Misschien is de inschatting van de redacties dat de interesse in de Britse politiek hier niet bepaald groot is. Mogelijk. Maar er zijn ongetwijfeld mensen die wel willen weten hoe de vlag er voor staat bij onze buren aan de overkant. En wat kregen zij dan als nieuws, eindeloos herhaald? Labour verliest, Starmers positie wankelt, Farage is de grote winnaar. Hij wint vooral in gebieden waar vanouds Labour wordt gestemd. Is hier iets bij dat u niet eerder had gehoord?
Voor meer details heb ik er dan maar The Guardian bijgehaald.
Een paar dingen vielen me op:
In het parlement van Wales hebben de nationalisten van Plaid Cymru, de partij van Wales, de eerste plaats overgenomen van Labour (43 zetels, bijna genoeg voor de meeerderheid). De partij komt exclusief op voor de belangen van de inwoners van Wales en verzet zich tegen de dominantie van de Londense politiek. ‘Wales not Westminster‘ is een van hun leuzen. Maar ze staan ook voor: ‘Prosperity not poverty‘, ‘Fairness not injustice‘ en ‘Tolerance not hate‘. Een van het eerste programmapunten is ‘Better Government‘. Dat kan Starmer in zijn zak steken. En Farage, die met 34 zetels op de tweede plaats kwam, kan hier weinig mee.
Farage won met zijn Reform UK bij de parlementsverkiezingen in Schotland, maar zal daar evenmin aan de bak komen. Labour verloor licht en is er nu even groot als Reform (17 zetels). De grote winnaar is de Schotse Nationale Partij SNP (58 zetels) onder het motto ‘always on Scotland’s side’. Ook hier de wens ‘to protect Scotland from Westminster’s wrong choices‘. Met een sociaal programma dat zorgt voor ‘more cost-of-living support, a stronger NHS, and a stronger economy.’
In de Engelse gemeenten waar dit keer gestemd werd won Reform UK enorm ten koste van Labour: meer dan 1400 raadsleden tegenover een verlies van meer dan 1200 voor Labour. In 14 gemeenten heeft Reform de meerderheid. In veel gemeenten is er geen ‘overall control‘ en moet er dus samengewerkt worden. In Groot-Londen heeft Reform in slechts één gemeente de meerderheid. Daarnaast hebben de Groenen ook veel gewonnen bij deze verkiezingen. In maar liefst drie Londense deelgemeenten zijn ze nu in de meerderheid.
Het doet uiteraard allemaal niets af aan de gigantische nederlaag van Labour en de winst van extreemrechts. Maar het geeft toch wel wat nuance. De Britten hebben zich niet overal overgegeven aan de racisten. Afkeer van Labour heeft ook geleid tot stemmen op partijen die wel een fatsoenlijk sociaal beleid willen voeren. Misschien kunnen we er hier wat van leren. Al was het maar om niet eindeloos dezelfde boodschap te herhalen. Herhalen is een recept voor de marketing. Politiek vraagt om nuance, details over stemmen van burgers en niet alleen over de strijd tussen kopstukken.
Reacties (23)
Je vraagt je af wie er belang bij heeft, bij de beeldvorming “dat de fascisten nu de baas zijn”? Dank voor de aangegeven nuancering.
Heeft de indeling in kiesdistricten hier nog invloed op de uitslag?
Of is dat alleen bij nationale verkiezingen?
Blijkbaar kunnen ze dat per eenheid zelf bepalen. Ik las iig. dat allerlei vormen voorkomen (proportioneel, transferrable vote, in de meeste raden FPTP, maar ook nog wat andere exotische vormen).
Waar ik echt niet bij kan (en niet alleen in het VK) is dat partijen als Reform er keer op keer een zooi van maken, en dan toch weer zo gigantisch veel winst maken.
Is de kiezer echt een idioot? Het lijkt er wel op.
Veel mensen willen blijkbaar verneukt worden en ze hebben een korte termijn geheugen (Brexit campagne 2016, wat beloofde Farage ook al weer m.b.t. NHS???). Vooral als anderen maar de prijs moeten betalen. Of dat men zich laat wijsmaken dat allerlei internationale shit buiten de deur gehouden kan worden. Je ziet keer op keer dat er gouden bergen en sprookjes beloofd worden, vooral door populistisch rechts.
Idioot, of cynisch? Iets als: “Als we dan toch worden belazerd, dan maar door de partij die daar openlijk voor uitkomt”. Ik zou er niet van opkijken als een deel van de kiezers die houding heeft. Starmer heeft in elk geval heel hard zijn best gedaan om het vertrouwen in Labour in korte tijd compleet om zeep te helpen. Zelfs Blair had daar meer tijd voor nodig.
Komen ze er openlijk voor uit dan?
Min of meer. Ze laten in elk geval zelden blijken dat ze zich schamen voor hun leugens en corruptie, als daar iets over naar buiten komt. Laat staan dat ze er spijt van hebben, of van plan zijn het in de toekomst beter te doen.
Ik vrees dat veel mensen niet veel verder kijken dan het oppervlakkige nieuws dat ze dagelijks voorgeschoteld krijgen. Daarin figureert Starmer als iemand die niet levert en niet te vertrouwen is. Zo iemand als Farage wint het dan met goedkope leuzen. Wat ontbreekt is het vermogen en misschien ook wel de wil om een rationele afweging te maken. Moedeloos en gefrustreerd, dat is niet de goeie stemming om een verstandige keuze te maken.
Wanneer wordt de kiezer ook medeverantwoordelijk? Ik bedoel, het wordt bij jou zo een beetje een schrödingers kiezer: tegelijkertijd slim én dom.
Ooit is er een onderzoek gedaan in Engeland. Er werden zonder partijen te benoemen, partijstandpunten voorgelegd aan de kiezer. In meerderheid koos men het programma van Labour en men stemde Thatcher. Ik weet ook niet hoe dat kan en verwacht dat dit effect er nog steeds is, ook hier. Slim genoeg om te kiezen voor wat goed voor je is, dom genoeg om in loze beloften te trappen. Al jaren en jaren.
Ja, in de VS is ook iedereen een democraat als je ze naar beleid gaat vragen. Maar dus niet slim genoeg om te kiezen wat goed voor je is
Maar daar hebben de Democraten ook bar weinig waargemaakt van hun beloftes, als ze de macht hadden. Deels doordat de Republikeinen veel plannen succesvol wisten te saboteren. Maar ook omdat een veel Democraten in de zak zitten van hun campagnesponsors. Waardoor ze het bijvoorbeeld nog steeds niet voor elkaar hebben gekregen om een behoorlijke gezondheidszorg te regelen voor iedereen. Niet zo gek toch, dat kiezers dan het vertrouwen verliezen?
Jawel slim genoeg om te kiezen voor de goede maatregelen, maar dom genoeg ook om in de “marketing” of het charisma (alhoewel Thatcher en charisma) te trappen, of de Telegraaf en Wierd Duk of Johan Derksen te geloven … ik vind het een mysterie.
De kiezers zijn natuurlijk altijd verantwoordelijk voor hun keuze. Maar de omstandigheden die hun keuze beïnvloeden kun je niet zomaar negeren. Geen enkele kiezer leeft in een vacuüm.
En …?
En de beeldvorming rond links is bepaald niet geholpen bij al die types die regelmatig hun misplaatste minachting voor het “domme volk” tentoonspreiden. Dat is niet zo’n snuggere houding om anderen te winnen voor jouw ideeën.
Lastig uitleggen wel. Men is niet dom, maar stemt dom?
Nee hoor, helemaal niet lastig uitleggen. Iedereen doet regelmatig domme dingen, zelfs hele slimme mensen. Er bestaat, met andere woorden, een fundamenteel onderscheid tussen iets doms doen en dom zijn. Het komt bijvoorbeeld niet heel snugger over als je dat onderscheid niet lijkt te snappen. Maar dat hoeft helemaal niet te betekenen dat je in alle opzichten een domoor bent.
@ 3.15
Constateren dat slimme mensen ook domme dingen doen is een vaststelling, geen uitleg. Het feit dat kiezers aantoonbaar tegen hun eigen belangen stemmen, terwijl men begrijpt waar de eigen belangen liggen, blijft een raadsel voor mij.
Als je straatinterviews met MAGA Amerikanen op internet kijkt, dan zie je talloze mensen die puur op imago en (campagne-)kreten afgaan. Ze stemmen op gevoel, niet op ratio.
Ze lezen nauwelijks kranten en volgen de politiek niet, ze hebben er vaak een hekel aan. Als je ze confronteert met strijdigheden van wat hun politicus zegt vs wat hij doet, dan weten ze het niet eens of ze ontkennen het domweg als fake news.
Zolang je maar roept dat asielzoekers en D66 voor ALLES wat fout gaat verantwoordelijk zijn, dan ben je hun held, of je die held nu pedofiel is of jouw gezondheidszorg afpakt en de BTW weer eens omhoog jaagt, het maakt ze geen reet uit, als ze überhaupt al weten dat hun held dat doet.
Het is best logisch dat veel kiezers niet de moeite nemen om zich uitgebreid in verkiezingsprogramma’s te verdiepen, als ze de politiek niet vertrouwen. Waarom zou je, als je meent dat die programma’s vol loze beloftes staan? Ze zullen er ook niet allemaal tijd en energie voor hebben. Bijvoorbeeld die Amerikanen die niet rond kunnen komen van één slecht betaalde voltijdsbaan, en er dus nog een tweede baan bij hebben. En dan worden ze ook nog eens bedolven onder de desinformatie, via social media, of via de tv. Niet iedereen heeft de luxe om zich uitgebreid in van alles te kunnen verdiepen. Wie teveel dagelijkse beslommeringen heeft, krijgt dat simpelweg niet voor elkaar.
En verder zou ik er niet zomaar vanuit gaan dat de straatinterviews die je te zien krijgt representatief zijn voor de hele bevolking.
Ik ben wel benieuwd hoe groot de groep kiezers is die wel werk heeft maar door alle sores de politiek heeft opgegeven omdat er toch niets in hun voordeel veranderd. Het lijkt me iets wat vooral in de VS speelde/speelt en nu ook steeds meer in Europa.