COLUMN - In het Verenigd Koninkrijk zijn vorige week verkiezingen gehouden. Het nieuws daarover in de Nederlandse media vond ik over het algemeen nogal beperkt. Misschien is de inschatting van de redacties dat de interesse in de Britse politiek hier niet bepaald groot is. Mogelijk. Maar er zijn ongetwijfeld mensen die wel willen weten hoe de vlag er voor staat bij onze buren aan de overkant. En wat kregen zij dan als nieuws, eindeloos herhaald? Labour verliest, Starmers positie wankelt, Farage is de grote winnaar. Hij wint vooral in gebieden waar vanouds Labour wordt gestemd. Is hier iets bij dat u niet eerder had gehoord?
Voor meer details heb ik er dan maar The Guardian bijgehaald.
Een paar dingen vielen me op:
In het parlement van Wales hebben de nationalisten van Plaid Cymru, de partij van Wales, de eerste plaats overgenomen van Labour (43 zetels, bijna genoeg voor de meeerderheid). De partij komt exclusief op voor de belangen van de inwoners van Wales en verzet zich tegen de dominantie van de Londense politiek. ‘Wales not Westminster‘ is een van hun leuzen. Maar ze staan ook voor: ‘Prosperity not poverty‘, ‘Fairness not injustice‘ en ‘Tolerance not hate‘. Een van het eerste programmapunten is ‘Better Government‘. Dat kan Starmer in zijn zak steken. En Farage, die met 34 zetels op de tweede plaats kwam, kan hier weinig mee.
Farage won met zijn Reform UK bij de parlementsverkiezingen in Schotland, maar zal daar evenmin aan de bak komen. Labour verloor licht en is er nu even groot als Reform (17 zetels). De grote winnaar is de Schotse Nationale Partij SNP (58 zetels) onder het motto ‘always on Scotland’s side’. Ook hier de wens ‘to protect Scotland from Westminster’s wrong choices‘. Met een sociaal programma dat zorgt voor ‘more cost-of-living support, a stronger NHS, and a stronger economy.’
In de Engelse gemeenten waar dit keer gestemd werd won Reform UK enorm ten koste van Labour: meer dan 1400 raadsleden tegenover een verlies van meer dan 1200 voor Labour. In 14 gemeenten heeft Reform de meerderheid. In veel gemeenten is er geen ‘overall control‘ en moet er dus samengewerkt worden. In Groot-Londen heeft Reform in slechts één gemeente de meerderheid. Daarnaast hebben de Groenen ook veel gewonnen bij deze verkiezingen. In maar liefst drie Londense deelgemeenten zijn ze nu in de meerderheid.
Het doet uiteraard allemaal niets af aan de gigantische nederlaag van Labour en de winst van extreemrechts. Maar het geeft toch wel wat nuance. De Britten hebben zich niet overal overgegeven aan de racisten. Afkeer van Labour heeft ook geleid tot stemmen op partijen die wel een fatsoenlijk sociaal beleid willen voeren. Misschien kunnen we er hier wat van leren. Al was het maar om niet eindeloos dezelfde boodschap te herhalen. Herhalen is een recept voor de marketing. Politiek vraagt om nuance, details over stemmen van burgers en niet alleen over de strijd tussen kopstukken.