Anglicismen zijn niet altijd onschuldig
OPINIE - De bovenstaande advertentie, geplaatst in De Volkskrant door de Tilburgse universiteit, figureerde vandaag nogal opvallend in mijn sociale-media-filterbubbel. U kunt de reacties uittekenen want de verwijten zijn de laatste maanden nogal voorspelbaar: je gaat toch niet in een Nederlandse krant aan een Nederlands publiek iets uitleggen in het Engels?
Eerlijk is eerlijk: de weerzin tegen de verengelsing is ten dele irrationeel. We leven nu eenmaal in een globaliserende wereld. Ik schrijf dit op een Japanse computer, rechts van me ligt een Chinese mobiele telefoon en links staat mijn koffie (Braziliaans) in een mok uit Jordanië. Dat onze taalwereld eveneens globaliseert, is alleen maar logisch. Van de andere kant: computers, telefoons en koffie koop je zelf. Op de verengelsing heb je daarentegen geen vat terwijl de taal, meer dan een koffiemok, een soort huis is waarin je woont. Verandering ligt dan gevoelig.
Veel veranderingen zijn echter niet van dien aard dat je je er zorgen om moet maken. Ja, “planetoïde” is nauwkeuriger dan “asteroïde”. En er is geen noodzaak te spreken over “transhumance” als je al het woord “verweiding” hebt. Echt ernstig vind ik zulke verschuivingen echter niet.
Maar een enkele keer aarzel ik. Soms is de weerzin tegen verengelsing misschien niet helemaal irrationeel. Eén voorbeeld zet althans mij aan het denken: de “natie-staat” die de laatste tijd zo vaak in het nieuws is. De staat dus waarbinnen één volk woont. Die heette vijfentwintig jaar geleden nog gewoon “nationale staat”.