Nog nooit eerder in de geschiedenis van het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten werd een volledig concept-vonnis gelekt. Maandagavond publiceerde nieuwswebsite POLITICO een geschreven uitspraak van 60 pagina’s in de abortus-zaak Dobbs v. Jackson Women's Health Organization; de uitspraak zou pas over enkele weken worden gedaan. De inhoud van het vonnis is nog explosiever dan het lek. De uitspraak zou korte metten maken met de grondwettelijke beschermingen op het abortusrecht en – zijdelings – andere fundamentele rechten, zoals de openstelling van het huwelijk en het verbod op anti-sodomiewetgeving, op de helling zetten. Amerika is in rep en roer. De uiteindelijke inhoud van de uitspraak moet nog worden bepaald; en mogelijk dat de scherpste kantjes eraf worden gehaald. Desalniettemin schetst het conceptvonnis – en het feit dat de conservatieve vleugel van het Hoogegerechtshof met 6 tegen 3 in de meerderheid is – een donker toekomstbeeld voor het Amerikaanse abortusrecht en de Amerikaanse grondrechten in bredere zin. Roe v Wade Tot 1973 werd het recht op abortus bepaald door de verschillende Amerikaanse staten. Destijds was in het merendeel van die staten abortus onder de meeste omstandigheden verboden; in enkele staten was abortus op aanvraag legaal. In 1973 stelde het Hooggerechtshof in de zaak Roe v. Wade een ondergrens aan wat staten konden verbieden ten aanzien van abortus. In de decennia die daarop volgden is die ondergrens verschoven. De kern van Roe v. Wade bleef altijd overeind staan, namelijk dat de grondwettelijke bescherming van de persoonlijke levenssfeer betekende dat abortus niet overmatig beperkt mocht worden. Wetgeving die de toegang tot abortus overmatige beperkte werd door de federale rechter onverbindend verklaard. Deze status-quo wordt door krap twee-derde van het Amerikaanse publiek ondersteund. Liberale Amerikanen zijn blij met de grondwettelijke bescherming van het abortusrecht, maar ook veel conservatievere Amerikanen menen dat de status-quo een goede balans biedt tussen grondrechten en de wetgevende macht van de verschillende staten. Anti-abortuslobby Dat het grondwettelijke recht op abortus toch op het punt staat om te sneuvelen is voor een groot deel toe te rekenen aan de sterk-georganiseerde anti-abortuslobby die in de decennia na de Roe-uitspraak alsmaar sterker is geworden. In samenwerking met conservatieve juridische organisaties en de Republikeinse partij heeft de lobby er werk van gemaakt om tijdens de termijnen van Republikeinse presidenten zoveel mogelijk (aarts)conservatieve rechters te benoemen en tijdens de termijnen van Democratische presidenten zoveel mogelijke rechterlijke benoemingen te dwarsbomen. Zo weigerden in 2016 de Republikeinen in de Senaat de benoeming van Merrick Gardland tot het Hooggerechtshof in behandeling te nemen. Het resultaat is een conservatieve “take-over” van de federale gerechtelijke macht; van de rechtbanken van eerste aanleg tot en met het Hooggerechtshof, waar de conservatieven met een meerderheid van 6 tegen 3 de scepter zwaaien. En gezien rechters voor het leven worden benoemd, is de conservatieve houdgreep van de federale rechtspraak niet zomaar ongedaan te maken. Post-Roe reality Dit alles betekent dat liberaal Amerika zich klaar moet maken voor een “post-Roe reality”, waar het recht op abortus slechts op decentraal niveau wordt beslist. De verwachting is dan dat in een dertiental staten het recht op abortus in zijn geheel verdwijnt en in nog eens een tiental sterk worden ingeperkt. In 16 staten zou abortus op aanvraag vooralsnog legaal blijven. In de rest van de staten is nog niet duidelijk wat juridische status van het abortusrecht zou worden. Weliswaar kunnen de Democraten in het Congres in theorie federale (d.w.z. landelijke) wetgeving aannemen die het recht op abortus vastlegt, maar de realiteit is weerbarstig. De toegestane reikwijdte van federale wetgeving is gezien het federale karakter van de VS beperkt en het is onwaarschijnlijk dat een abortuswet het voordeel van de twijfel krijgt van het conservatieve Hooggerechtshof. Dat gezegd hebbende, zijn er wel bepaalde acties die de Democraten in een “post-Roe reality” kunnen ondernemen. Zo zouden ze via federale en decentrale wetgeving het makkelijker en goedkoper kunnen maken voor inwoners van staten met een abortusverbod om abortus uit te voeren in een staat waar dit wel legaal is. Daarnaast kan de FDA, het federale medicijnenagentschap, waarschijnlijk juridisch afdwingen dat abortusmedicijnen (voor zelf-toediening) ook verkrijgbaar zijn in staten met een abortusverbod. Een einde van een tijdperk Het einde van het Roe v. Wade tijdperk zou tot op heden de grootste beperking van het Amerikaanse abortusrecht vormen. Mensen die het niet kunnen betalen om af te reizen naar andere staat voor een abortus verliezen de mogelijkheid tot een abortus. Sociaaleconomische verschillen tussen witte Amerikanen en etnische minderheden, die disproportioneel gebruik moeten maken van abortus, zullen alleen maar toenemen. Om nog maar te zwijgen van de toename van illegale improvisatie-abortussen, met alle gevolgen van dien. Het lek van POLITICO is een veeg teken voor het abortusrecht in de Verenigde Staten. Hoewel de precieze verwoording en reikwijdte van de uitspraak nog op zich laat wachten, is meer dan duidelijk dat de conservatief-reactionaire stroming voor de komende decennia de juridische teneur wordt. De verworvenheden van tientallen jaren aan emancipatie liggen op het hakblok.
‘Pace’ is het openingsnummer van Kilumi, de debuut-EP van de Keniaanse dj en artieste Coco Em. Ze beschrijft haar (dj-)stijl zelf als een “afro-cocktail”, waarmee ze een van de weinigen is die verschillende Oost-Afrikaanse stijlen verwerkt tot house en andere elektronische stijlen, en al helemaal een van de weinige vrouwen die dat doet.
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
In Rusland is het woord “oorlog” verboden in alle uitingen. En protesteren tegen de huidige oorlog die Rusland in Oekraïne voert al helemaal.
En zoals dat tegenwoordig gaat in Rusland, handhaven ze dat heel hard. Maar goed, als je het woord “oorlog” niet mag noemen, verzin je wat anders. Zo ontstaat er een surrealistische “oorlog” tussen de mensen die wel willen protesteren en de autoriteiten.
Alhier gevat in een paar tweets.
In den beginne mocht dit dus niet meer:
Maar goed, met een beetje creativiteit kan je het Russische “No to war” (нет войны) ook vervangen door drie en vijf sterretjes.
Helaas:
Nou, dan maar een papiertje omhoog houden met “twee woorden” in het Russisch?
Sorry:
Jeemig, dan maar een leeg papier proberen:
Nope:
Nou zouden ze nog kunnen proberen alleen nog maar te doen alsof ze een papier vasthouden. Maar dat mocht ook in 2014 al niet meer (onterecht als huidig protest gemeld, zie reacties).
En een tekst uit de grondwet op een papier zetten? Mag ook al niet.
En dan in Nederland durven roepen “je mag ook niets meer zeggen!”
COLUMN - Een schrijver kan een wereld verzinnen waarin draken rondlopen, of waarin de wetten van de zwaartekracht worden getart, of een wereld waarin vrijwel iedereen een verdorven persoon is. Maar een wereld waarin onze moraal niet geldt, dat wordt lastiger, stellen Daniel Altshuler en Emar Maier in een nieuw artikel in het Journal of Semantics.
Neem het volgende verhaaltje:
Jozef was een jongetje dat het leuk vond om katten dood te treiteren. Zijn vader waarschuwde: ‘Doe dat niet meer, of je krijgt straf.’ Maar hij draaide zich nog niet om, of, hup, Jozef had alweer een jong poesje in de brand gestoken. Net goed, rotbeesten.
(Ik heb eerder over dit verhaaltje geschreven toen ik een proefschrift besprak van een van de promovendi van Emar Maier.)
De kwestie zit hem in de laatste zin Net goed. Je kunt er als lezer eigenlijk niet aan dat de schrijver hier een wereld heeft geschapen waarin het inderdaad echt moreel juist is om in het wilde weg katten om het leven te brengen. De natuurwetten kun je kennelijk ombuigen, maar morele wetten niet.
Wat wel kan, en de strategie de de gemiddelde lezer daarom vrijwel gedachteloos doet: dat vreemde oordeel toeschrijven aan een personage. Een moreel verdorven personage bedenken is kennelijk makkelijker dan een moreel andere wereld. De manier waarop je als lezer het oordeel aan een personage toeschrijft kan soms zijn door een zin te duiden als een indirecte rede: je interpreteert dan “Net goed” als een gedachte van Jozef. Het alternatief is dat je aanneemt dat de verteller het verdorven morele oordeel voor zijn rekening neemt. Die verteller heeft zich in de eerdere zinnen weliswaar niet expliciet laten kennen, maar door dat vreemde morele oordeel ga je er toch ineens vanuit dat hij er is.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Poly Styrene, oftewel, Marianne Joan Elliott-Said, Somalische vader, Schots/Ierse moeder, zangeres van de punkband X-Ray Specs. Toen ze 18 jaar oud was, zag ze een optreden van The Sexs Pistols, en dat inspireerde haar om ook een band te beginnen: X-Ray Specs. En die hadden in ieder geval één song, die decennia later,
(Oh Bondage! Up Yours! komt uit 1977), nog steeds staat als een huis, klinkt als een klok..
ANALYSE - Le Pen is verslagen door Macron. En Janez Janša, de extreemrechtse premier van Slovenië, is verslagen door de centrumlinkse Golob.
[ Dit artikel verscheen maandag 25 april op grutjes.nl ]
Goed nieuws zou je zeggen, en dat is het ook.
Maar het soort teksten zoals Michael McFaul (adviseur van president Obama) die hier bezigt, zijn compleet over de top.
Dit is namelijk totaal geen “gigantische overwinning voor democratische waarden”, laat staan dat “het wereldwijde tij nu gekeerd is”, de extremistische Janša heeft ongeveer net zoveel stemmen gekregen als de vorige keer.
Het is gaaf dat een andere partij groter is geworden, maar extreemrechts is niet kleiner geworden. Janša’s SDS (De Sociaaldemocratische Partij van Slovenië hernoemde zich in 2003 in SDS, Sloveense Democratische Partij) is tegenwoordig niet alleen maar radicaal rechts-populistisch, maar heeft zelfs banden met neonazistische Blood and Honour-groepen. En ze hebben dus net zoveel stemmen als de vorige keer.
En de Franse Le Pen dan? Die heeft zelfs juist veel méér stemmen dan vorige keer.
Zelfs ondanks de oorlog in Oekraïne, en het algemeen bekende feit dat Poetin Le Pen met miljoenen heeft gesteund.
Dus hoezo hebben de democratische krachten een gigantische overwinning behaald op extreemrechts? Extreemrechts is precies even sterk gebleven in het ene land, en is flink gegroeid in het andere.
Als ooit het laatste restje handwerk de wereld uit is, zal de Dag van de Arbeid wellicht vervangen worden door de Dag van de Machines. Vooralsnog is er een enorm tekort aan handen.
Tot zover de toestand in ’s werelds economie en arbeidsomstandigheden.
Rob Møhlmann schildert al jaren niet meer. Een tragische gebeurtenis leidde er toe dat hij in 2013 besloot het schilderen te laten liggen en al zijn energie in zijn museum te steken. Vorig jaar werd hij 65 (u weet wel, de leeftijd waarop vroeger iedereen met AOW ging) en dat wil hij luister bij zetten met de jubileumtentoonstelling ‘Het schilderen voorbij….’ (tot en met 31 juli).
Een drieluik zelfs. Drie tentoonstellingen waarbij drie goedgevulde boeken horen. Over zijn werk, over zijn geboortejaar en over zijn handicap. Hij heeft een wat onhandige erfelijke aandoening: zijn vingers zijn te kort.
Dat is ook de inspiratie voor ‘De meesterhand’, de eerste ‘Galerij der Meesterhanden’. De hand als zelfportret van de kunstenaar. Zo’n 94 kunstenaars maakten voor Møhlmann een portret van hun hand.
Rob Møhlmann – Meesterlijk mislukt (2001), olieverf op paneel, 42×20 cm, Collectie Galerij der Meesterhanden
Tobias Baanders – De Linkse Meesterhand en de Museumdirecteur (2022), olieverf en alkyd op paneel, 30×30 cm, Collectie Galerij der Meesterhanden
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Daan Heerma van Voss schrijft in de NRC over zijn afnemend vertrouwen in de politiek. Dat begon volgens hem bij de bruiloft van Grapperhaus die zich bij die gelegenheid niet aan de coronaregels hield. Daarop volgde een Kamerdebat.
Was Grapperhaus nog geloofwaardig, was de vraag. Premier Rutte zei van wel. Rutte vond dat zijn collega nog geloofwaardig was, en dus was hij het ook. De premier deed daarmee een poging eigenhandig de regels van het sociale contract [tussen burgers en volksvertegenwoordigers] te herschrijven. Want waar politici de macht hebben om wetten te bedenken en beleid te voeren, hebben ze níet de macht om te bepalen of ze geloofwaardig zijn. Dat oordeel is aan de burger.
Vandaag een iets andere Closing Time dan u van ons gewend bent. Geen muziekstuk dat geplaatst wordt omdat het mooi gevonden wordt door een van onze redacteurs, maar keiharde propaganda.
En ja, dat van het slachtoffer van een brute oorlog bekijk je uiteraard iets meer welwillend, maar het blijft natuurlijk wel propaganda. Onderstaand nummer, met stevige beat en ditto boodschap is een goed voorbeeld. Mooi detail: let ook op het Iwo Jima vlagmoment (op 1 minuut), wat zelf ook al een van de meest succesvolle propagandamomenten was van de Tweede Wereldoorlog.
Drs. P, oftewel Heinz Polzer met een ijzingwekkend, dystopisch lied. En zo precies onder woorden gebracht: steeds die vier lettergrepen. Niet meer dan dat. Dat ritme, maakt het naargeestige lot dat wacht, ondanks dat er wat luchtige elementen in zitten, helemaal onontkoombaar en dramatisch.
Het land is moe, de hemel grijs
De wind is koud, zo koud als ijs
Mijn jas is dun, de kleur is vaal
De weg is lang, de boom is kaalMijn rug is krom, en macht is recht
De lucht is vuil,het brood is slecht
De vloer is rot, het dak is lek
De ruit is stuk, het kind is gekLa la la la, la la la la
La la la la, et cetera