Schriftroof
ACHTERGROND - Volgens onbevestigde berichten zouden in Jemen, in de hoofdstad Sana’a, oude koranmanuscripten zijn gestolen, waaronder één van circa 1300 jaar oud. Tot vandaag kan ik er maar drie nieuwsberichten over vinden, één van de Ahlul Bayt News Agency, één van The Voice of Russia en één van National Yemen. Niet bepaald bronnen waar je je wereldnieuws vandaan haalt. Maar als het klopt wat hier wordt bericht, dan zou dat wereldnieuws moeten zijn. Nieuws dat vergelijkbaar is met de diefstal van een originele Gutenberg-bijbel of een fors deel van de Dode Zeerollen.
De koran kon pas in zijn definitieve vorm worden opgeschreven nadat Mohammed was overleden. Zolang hij nog in leven was, kwamen er immers steeds teksten bij. De profeet overleed in 632 en dat wil zeggen dat de koran dit jaar op zijn hoogst 1381 jaar oud is. Een koran van circa 1300 jaar oud behoort dus tot de zeldzame korans die nog uit de eerste eeuw van de islam stammen. Alleen al daarom zou de diefstal ervan een ramp zijn. Maar er is meer aan de hand.
Het zou heel goed om de Codex Sana’a I kunnen gaan. Dat hoeft niet per se – het nieuws is nog aan alle kanten onbevestigd – maar deze codex is een goed voorbeeld om de omvang van deze diefstal mee te schetsen. Het gaat om in de jaren zeventig in een opslagplaats in de oude moskee van Sana’a aangetroffen koranmanuscripten. In de opslagplaats zijn duizenden oude korans en koranfragmenten aangetroffen, gezamenlijk bekend als de Sana’a manuscripten. Maar juist over Codex I is nogal wat te doen geweest. De datering betreft namelijk de tekst waarmee het perkament als eerste is beschreven. Die tekst is later weggeschraapt en het perkament is daarna hergebruikt voor de tekst die nu nog zichtbaar is. Met kwartslampen kan de verwijderde tekst echter weer zichtbaar gemaakt worden, zoals u op de afbeelding kunt zien. Een dergelijk manuscript heet palimpsest.





