Recensie Zomergasten Reinbert de Leeuw

Er klonk een stukje uit de beroemdste aria uit de Matthäus Passion. Onze twintig weken oude kat kwam een kijkje nemen. Hij bleef onbewogen naar de tv kijken terwijl een jonge jongen Erbarme Dich, Mein Gott zong in het laatste fragment van Zomergasten. Reinbert de Leeuw zei dat de muziek van Bach het hoogste was dat een menselijke geest ooit heeft bereikt en ooit zal bereiken. 

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 09-02-2022

Voorbeschouwing | Zomergasten Reinbert de Leeuw

, door

OPEN DRAAD - Wilfried de Jong ontvangt in de vierde aflevering van Zomergasten Reinbert de Leeuw (Amsterdam, 1938). Volgens Wikipedia dirigent, pianist, componist, muziekpedagoog en hoogleraar. In de jaren ’60 was hij een van de voortrekkers van De Notenkrakers, een beweging van jonge componisten die de volgens hen ingeslapen Nederlandse muziekwereld wilden wakker schudden door met veel lawaai concerten te verstoren. Hij stond, kortom, samen met zijn kornuiten dronken, dol en dwaas bij Hotel de Goudfazant vol vuur de vette vieze varkens van de burgerij uit te schelden. Samen met diezelfde kornuiten (waaronder Peter Schat en Louis Andriessen) componeerde hij de opera Reconstructie over Che Guevara. Harry Mulisch en Hugo Claus namen de libretto’s voor hun rekening. 

Over Harry Mulsich gesproken: Reinbert de Leeuw maakte later deel uit van de Herenclub, het illustere gezelschap schrijvers, politici, kunstenaars en journalisten rond de bepijpte schrijver, dat regelmatig een happie at in hotel le Garage. Volgens Max Pam (ooit ook lid van de herenclub, tevens schrijver van de alleraardigste satirische roman De Herenclub) moet Reinbert de Leeuw de belangrijkste bron voor Connie Palmen zijn geweest bij het schrijven van Lucifer waarin zij, hoewel ze andere namen gebruikt, componist Peter Schat de dood van zijn vrouw in de schoenen schuift.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: copyright ok. Gecheckt 06-11-2022

Rwanda: schokkend, lieflijk

, door

ACHTERGROND – Op vakantie in een land dat in het Westen vooral – of uitsluitend – bekend is vanwege genocide? Het kan. Het is aangenaam. En het is confronterend omdat die genocide op elke straathoek nog voelbaar is.

Rwanda dus.

Ik beland er in 2007, met mijn dan 8-jarige dochter, eigenlijk toevallig; op bezoek bij een bevriend gezin dat er voor werk naar is uitgezonden.

Vóór vertrek krijg ik van het thuisfront bezorgde vragen, ‘is het daar wel veilig?’ Alsof je vraagt of Duitsland in 1958 weer veilig is. Ja dus, Rwanda is dertien jaar na de allesverwoestende slachting van voorjaar 1994 volkomen vredig. En lieflijk. Pays des mille collines, Land van Duizend Heuvels. In Rwanda is het lang zoeken naar een stukje vlak. Groen en harmonieus ontrolt zich het landschap waar we, meestal in kleine propvolle minibusjes, doorheen jakkeren. Op de heuvels krioelt het van de menselijke activiteit. Het piepkleine Rwanda (iets kleiner nog dan België) is het dichtstbevolkte land van Afrika. Dat gegeven was één van de lonten in het kruitvat van 1994, toen Hutu’s de Tutsi-minderheid naar het leven stonden en in drie maanden 800.000 mensen aan stukken werden gehakt. Les événements, zo wordt deze episode licht eufemistisch genoemd.

De hoofdstad Kigali is een met kloven doorgroefde stad. De heuvels hebben de kleur van tennisbanen-gravel. Overal bouwactiviteiten, huizen vooral voor de teruggekeerde vluchtelingen. Maar ook chique hotels en trendy restaurants, de stad ontwikkelt zich tot een on-Afrikaans hippe metropool.

Foto: Sergio Calleja (Life is a trip) (cc)

Kunst op Zondag | Elitair

, door

Kunst is elitair. Een opvatting die al lang niet meer op waarheid berust. Toch ventileren roeptoeters nog bijna dagelijks dat kunst elitair is. De ondertoon is dat elitair niet kan, niet mag en dat kunst nooit een groot publiek zal bereiken als kunst elitair is.

Toen het kabinet Rutte I forse bezuinigingen in de kunstwereld aankondigde laaiden discussies op over de vraag of kunst al dan niet elitair is. Tot op vandaag woekeren die discussies voort. Er worden verschillende oorzaken genoemd die het elitaire karakter van de kunst in stand zouden houden.

A. De toegang tot kunst is duur en dus niet bereikbaar voor mensen met een klein inkomen. Dat geldt zeker voor concerten, theater en ballet, maar al lang niet meer voor museumbezoek. Mede dankzij de museumjaarkaart stijgen de bezoekersaantallen de laatste jaren gestaag.

B. Kunst is ook voor de elite omdat het duur in aanschaf is. Slechts een handvol kunsthandelaren en rijke verzamelaars kunnen meesterwerken van wereldberoemde kunstenaars verwerven. Soms ten koste van musea zodat het gewone publiek zo´n meesterwerk amper tot niet te zien krijgt.

Vermakelijk in dit kader is de documentaire “Who the #$&% Is Jackson Pollock?” (2006), waarin iemand voor een paar dollar een schilderij van Pollock op de kop tikt, maar dat de kunstautoriteiten bestwisten dat het om een echte Pollock gaat.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Quote du Jour

Quote du jour | Extreme armoede

, door

In 1990 was het aantal armen 50 procent op een wereldbevolking van toen 5,3 miljard mensen. Dat waren 2,65 miljard mensen. Nu is dat 45 procent van 7 miljard mensen of 3,15 miljard. In absolute getallen zijn er juist 500 miljoen armen bij gekomen. In 1990 consumeerde de armste helft van de wereldbevolking 3 procent van het wereld-bbp en de rijkste helft 97 procent. In 2008 consumeerde de armste helft van de wereldbevolking 2,7 procent van het wereld-bbp en de rijkste helft 97,3 procent. De armste helft heeft zijn bestedingen dus met 10 procent zien teruglopen.

Foto: Steve Cohen (cc)

De oprechtheid van een verontschuldiging

, door

COLUMN - Hoe ga je als goede collega’s met elkaar om? Naarmate we inniger relaties met mensen hebben, horen daar cultuureigen opvattingen bij over hoe we dat doen. Gevoelsmatig kan dat wel eens heel verrassend zijn, legt Yvonne van der Pol uit.

Aan het eind van een lange week hard werken, hadden de leden van ons internationale consultancyteam elkaar goed leren kennen. Voordat iedereen weer terug zou vliegen naar huis, zouden we nog een keer met elkaar gaan dineren in de stad. Allen gingen zich even opfrissen in het hotel, om elkaar over een uurtje weer te treffen op het centrale plein. En wat schetst onze verbazing: de helft komt niet opdagen! Sms’jes blijven onbeantwoord en we gaan dus met een kleine groep eten en blikken terug op de afgelopen week. Maar het is een beetje onbevredigend. Waar zijn ze en waarom komen ze niet? Er is toch niets gebeurd?

Uitleggen of zwijgen?

En het gekste komt nog: de volgende dag op het vliegveld loop ik een van die collega’s tegen het lijf. “Hallo, hoe is het? Hoe laat is jouw vlucht?” Blabla, koetjes en kalfjes en geen woord over gisterenavond! Hier is iets aan de hand. Ik verwacht duidelijk iets anders dan hij.

Een prachtig artikel van Roger Baumgarte over cultuurverschillen en vriendschap geeft opheldering. Naarmate we inniger relaties met mensen hebben, horen daar cultuureigen opvattingen bij over hoe we met goede vrienden en nabije collega’s omgaan. Een van de vriendschapsdimensies waarin we verschillen gaat over hoe we omgaan met overtredingen of nalatigheid. Geef je een gedetailleerde uitleg met een oprechte verontschuldiging? Of verwacht je dat de goede vriend of collega het wel begrijpt, juist omdat je elkaar zo goed kent? In dat geval zouden excuses zelfs misplaatst zijn en wantrouwen creëren!

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Wel plussen, geen minnen

, door

MEDEDELING - Zoals jullie waarschijnlijk hebben gemerkt, is het vanaf nu niet langer mogelijk berichten of reacties van een min te voorzien.

We hebben lang over deze stap nagedacht. Maar zo langzamerhand begon het gevoel te overheersen dat vooral de minnen meer kwaad dan goed deden.

Het schiep soms een nodeloos negatieve sfeer. Ook omdat een klein aantal bezoekers stelselmatig zo’n beetje alles van een min voorzag.

We hebben overwogen om tegelijkertijd met de minnen ook de plussen af te schaffen, maar dat – zo vonden we – zou een stuk als dit tekort te doen: nul reacties, maar toch hogelijk gewaardeerd.

Vandaar het nieuwe systeem: wel plussen, maar geen minnen.

Ben je het niet eens met een stuk of een reactie, dan zul je dat in een (volgende) reactie onder woorden moeten brengen. Iets meer werk, maar hopelijk komt het de discussie ten goede.

Waan van de dag

Koerdische troepen helpen Jezidi’s redden

, door

Nu.nl:

In het noordwesten van Irak zijn meer dan 10.000 yezidi’s gered uit het Sinjar-gebergte, doordat Koerdische troepen een doorgang hebben gemaakt. […]

De yezidi’s zijn via de doorgang de grens over naar Syrië gevlucht, waar ook veel Koerden wonen. Vanuit Syrië worden ze weer teruggeleid naar het noorden van Irak, naar de stad Zakho in de Koerdische autonome regio.

Volgens de gouverneur verlopen de reddingswerkzaamheden goed, maar is er meer hulp nodig om de evacuatie van de door IS omsingelde yezidi’s te versnellen. Tientallen van hen zijn al omgekomen door een combinatie van honger, dorst en hitte in het dorre gebergte.

Quote du Jour

Quote du jour | Stigmatisering

, door

Dus een politieke anti-Marokkanen- en anti-islamagenda is geen probleem in dit land. Een debat over het Marokkanenprobleem in de Tweede Kamer moet kunnen. Dat behoort onder het kopje benoemen. Moslims in het parlement wegzetten als horizonvervuiling, dat hoort in de subcategorie ‘duiding’. Om ‘minder, minder, minder Marokkanen’ roepen: ach, een bevlieging.

Maar wat écht niet kan. Waar je ‘BN-ers’ mee in actie krijgt, is een aantal losgeslagen idioten die stuitend walgelijke dingen zeggen over Joden. Dan willen ze zich wel roeren, hoor. Want haat op de straat gaat ook zo veel verder dan door de staat gelegitimeerde discriminatie en stigmatisering, nietwaar? […]

Het is volstrekt normaal geworden om je haat voor Marokkanen en moslims hartstochtelijk te belijden. Om zwarte vrouwen met een mening voor ‘neofascistische dikke hoax koe’ uit te maken en te pleiten voor knieschoten voor Oost-Europeanen. Je verwant te voelen met Breivik, moslims te vergelijken met snoepjes gevende fascisten. Te treuren om de dood van een bloggende Breivikbewonderaar, omdat je nu zijn bijdragen aan het debat moet missen. Islamofobie te verdedigen. Tweets te verminken om critici verdacht te maken. Moslimhaat te cultiveren. Lynchmobs te organiseren tegen vermeende pedofielen. Te dreigen er voor te gaan zorgen dat iemand zijn ‘Kerstdiner door een slangetje krijgt’.

Maar ja, dit zijn prominenten en die mogen dat. Dat maakt deel uit van het debat. Een paar totaalidioten die hatelijkheden krijsen en – gelukkig – massaal veroordeeld worden en juridisch aangepakt, die zijn kennelijk gevaarlijker.

Vorige Volgende