Rijken worden weer rijker in Nederland

Slecht nieuws, het totale vermogen van mensen in Nederland is gedaald van 2011 naar 2012. Maar dit nieuws verhult een ander verhaal. De rijkste 20% van Nederland had in 2009 75,5% van het vermogen in handen. In 2012 was hun aandeel gestegen naar 80,5%. De rest van Nederland werd armer. Vermogen volgens CBS is het totaal van bezittingen en schulden. Sinds 2008 is er nogal wat vermogen verdwenen, met name door de daling van huizenprijzen. Ook de rijken hebben vermogen verloren sinds 2008. Maar niet ten opzichte van 2006. Maar belangrijker, het aandeel van de rijkste 40% van de bevolking in het vermogen is sinds 2008 gestegen van 96% naar 99%.

Door: Foto: Tax Credits (cc)
Foto: copyright ok. Gecheckt 10-02-2022

Duopolie | Regels voor Astro-tv

COLUMN - Rambam had vorige week een uitzending waarin de programmamakers infiltreren bij de paranormale advieslijn Astro-tv. Met een paar goedgekozen ‘paranormale’ clichés  in hun sollicitatiegesprek sleepten ze een contract als medium in de wacht. Eenmaal aan de slag, ontdekten ze dat veel bellers serieuze financiële of medische problemen hebben. Door deze kwetsbare mensen met banale adviezen tegen 90 cent per minuut aan het lijntje te houden draait Astro-tv een miljoenenomzet.

Hoewel het hilarische televisie oplevert, vragen veel mensen zich af of er niet iets tegen zulke geldklopperij ondernomen moet worden, bijvoorbeeld in de vorm van een verbod. Er zijn precedenten voor dit soort acties. De Belgische minister van Media en Armoedebestrijding verbood Astro-tv in 2012 omdat het vooral ‘de zwaksten in de samenleving’ zou treffen. Ebay verbood in datzelfde jaar de verkoop van metafysische objecten en adviessessies, omdat zulke transacties vaak “complicaties” opleveren.

Hoewel een verbod tegemoetkomt aan een (terecht) gevoel van morele verontwaardiging, moet voor het verbieden van vrijwillige transacties tussen privépersonen wel een hele goede reden bestaan. Het OM zou bijvoordeeld kunnen kijken of er sprake is van oplichting. Artikel 326 van het Wetboek van Strafrecht spreekt van oplichting als iemand door middel van een ‘valse hoedanigheid’, ‘listige  kunstgrepen’ of een ‘samenweefsel van verdichtsels’ een ander geld of goederen afhandig maakt met het oogmerk om zichzelf te bevoordelen.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: James (cc)

Het aardbevingsseizoen is begonnen

DATA - Het aantal aardbevingen is de afgelopen 27 jaar aanzienlijk toegenomen. Het is minstens even waardevol om te weten hoe de aardbevingen over het jaar zijn verdeeld.

De wil van een meerderheid in de Tweede Kamer om de gaswinning in Groningen te beperken, komt niets te vroeg. Het aardbevingsseizoen is namelijk net begonnen. In onderstaande grafiek is de verdeling van de aardbevingen over de maanden van het jaar te zien.

aardbevingsseizoen

In de periode van juli tot en met november zijn er duidelijk minder aardbevingen dan gemiddeld (rode lijn) en de piek ligt in de maanden april tot met juni. Verder valt op dat in augustus de meeste bevingen met een kracht van meer dan twee plaatsvinden. Een voorzichtige conclusie hieruit is dat het even duurt voor een koude periode (en dus hoger verbruik van gas) meer bevingen tot gevolg heeft. Voor dit jaar zou de bijgestelde mening van de Tweede Kamer wel eens te laat kunnen komen. De opvattingen van de Tweede Kamer worden nu eenmaal niet vaak vertaald in snelle acties.

Een uitsplitsing naar zwaartecategorieën laat duidelijk zien dat de grootste variatie wordt veroorzaakt door bevingen met een kracht van minder dan één en bevingen met een kracht tussen één en twee.

Foto: James (cc)

De seriebeving van Noordlaren

DATA - Afgelopen vrijdag zagen we dat Midlaren hoog scoorde qua aantal bevingen. Hierbij viel op dat het hoofdzakelijk bevingen betrof met een kracht van minder dan één.

Nadere analyse van de data laat zien dat de KNMI niet zo goed is in het toewijzen van plaatsen aan bevingen. Alle bevingen die de KNMI onder Midlaren heeft gecategoriseerd, liggen veel dichter bij het dorpje Noordlaren, zoals in onderstaand kaartje is te zien.

4-noordlarenmap

De bevingen van Midlaren Noordlaren afgezet tegen de tijd laten een ander interessant fenomeen zien. De bevingen zijn niet alleen geconcentreerd in het Noordlaarder Bos, maar ze zijn meer geconcentreerd in de tijd.

4-noordlaren

Alle bevingen vonden plaats binnen de tijdsduur van één maand in 2009. De piek lag op 17 maart met maar liefst zeventien bevingen op één dag. Sommige van deze bevingen volgenden elkaar echter zó kort na elkaar op (minder dan één minuut), dat je je af kunt vragen of het om twee aparte bevingen ging of één grotere beving. Maar zelfs als het niet om aparte bevingen ging, dan vonden die dag nog steeds twaalf bevingen plaats in hetzelfde gebied.

Het zal waarschijnlijk nooit precies duidelijk worden wat hier precies aan de hand is geweest en wat de exacte oorzaak is. De wetenschap dat een dergelijke seriebeving tot de mogelijkheden behoort, lijkt me in ieder geval geen geruststellende gedachte voor de inwoners van Groningen.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Ontslagen Rabobankbestuurder en eindverantwoordelijke voor Liborfraude krijgt negen ton mee

Misdaad loont:

De ontslagen Rabobankbestuurder Sipko Schat krijgt als ontslagvergoeding 884.000 euro mee. […]

Schat moest weg na de Liboraffaire, waarbij bankiers van Rabobank manipuleerden met rentetarieven. Schat was verantwoordelijk voor de afdeling die zich aan de fraude schuldig maakte. Rabobank kreeg boetes tot 774 miljoen euro opgelegd in deze zaak.

Zodanig slecht je werk doen dat je werkgever wordt opgezadeld met een boete van 774 miljoen euro (plus reputatieschade) zou normaal gesproken toch reden genoeg moeten zijn om zonder ontslagvergoeding aan de kant te worden gezet. Maar als je iets belangrijks bent bij een bank gelden blijkbaar opeens hele andere regels:

Foto: James (cc)

Meest getroffen plaatsen in Groningen

DATA - In nieuwsberichten wordt vaak gesproken over een aardbeving in Groningen, maar lang niet altijd wordt er een plaats bij genoemd. Tijd om daar verandering in te brengen.

Het totaal aantal aardbevingen in Noord-Oost Nederland, ook Drenthe en Friesland hebben er last van, is 985 in de afgelopen 27 jaar. Het centrum van een beving ligt vaak in de buurt van een (klein) dorp. In totaal zijn 189 plaatsen één of meerdere keren getroffen door een aardbeving.

3-top20

Deze plaatsen zijn goed voor ca. 45% van de bevingen. Tussen de plaatsen zijn flinke verschillen te zien in de kracht van de bevingen. De nummer 1, Midlaren, heeft bijna alleen maar bevingen gehad met een kracht van minder dan één. Roswinkel daarentegen is zelfs getroffen door drie bevingen met een kracht van meer dan drie en twaalf bevingen met een kracht van tussen de twee en drie. Op basis van de bevingskracht krijgt Roswinkel dus de twijfelachtige eer van de zwaarst getroffen plaats.

De plaatsen die er wat mij betreft qua kracht van de bevingen uit springen in deze top 20 zijn naast Roswinkel ook Westeremden en Stedum. Beide plaatsen hebben relatief veel zware bevingen.

Foto: James (cc)

Gasbevingen door de jaren heen

DATA - De aardbevingen in Groningen komen vaker voor en volgen elkaar sneller op, maar zijn niet sterker dan in voorgaande jaren.

2013 was een recordjaar met 127 gasbevingen in Groningen en omstreken. Hoe heeft het aantal bevingen zich ontwikkeld na de eerste beving in Assen in 1986? In de eerste grafiek staan het aantal bevingen per jaar en het voortschrijdend 3-jaars gemiddelde (rode lijn). Het moge duidelijk zijn dat er de laatste jaren een sterke stijgende trend is in het aantal aardbevingen.

2-jaar

Interessant is om ook te kijken naar de tijd die tussen de bevingen zit. Zoals in de tweede grafiek te zien is, zit daar een grote variëteit in. Ook in 2013 duurt het soms nog meer dan tien dagen voordat de volgende zich voordoet, maar een dergelijke pauze is aanzienlijk zeldzamer dan in eerdere jaren.

2-difftime

Als laatste is het waardevol om te weten hoe de kracht van de aardbevingen zich door de jaren heen heeft ontwikkeld. De trendlijn laat zien dat de kracht van de bevingen, met uitzondering van de eerste jaren, redelijk stabiel blijft ondanks eerdere voorspellingen. Maar als het aantal bevingen zo sterk toeneemt als de eerste grafiek laat zien, is dat zeker geen geruststelling.

Foto: copyright ok. Gecheckt 10-02-2022

Duopolie | Pensioen en hypotheek

COLUMN - Het Financieel Dagblad berichtte begin dit jaar dat pensioenfondsen niet genoeg rendement behalen. Tussen 2006 en 2011 hebben de grootste vijftig pensioenfondsen gemiddeld zo’n vier procent rendement gehaald, wat minder is dan de stijging van hun verplichtingen. Niet zo gek dus dat pensioenfondsen op zoek zijn naar nieuwe manieren om geld te verdienen, zoals het opkopen van hypotheekobligaties. En dat zou best lucratief kunnen zijn: over de periode 2006-2011 was de gemiddelde hypotheekrente zo’n 4.8 procent. Maar het investeren van pensioenfondsen in hypotheken lijkt een omslachtige manier om hetzelfde te bereiken als wanneer je mensen hun pensioenopbouw laat gebruiken voor het afbetalen van hun hypotheek.

Pensioenfondsen financieren zich met premies die werknemers verplicht betalen. Daarna is het (binnen bepaalde regels) in principe aan het pensioenfonds hoe deze de premies wil beleggen, bijvoorbeeld door aandelen of obligaties te kopen, of door te beleggen in hypotheken, wat nu ook al op kleine schaal gebeurt. Het pensioenfonds geeft dan geld aan een bank, die in ruil daarvoor belooft hypotheekbetalingen aan het pensioenfonds te geven. Nu ontstaat een bijzondere situatie: werknemers leggen spaargeld in bij hun pensioenfonds, en het pensioenfonds koopt vervolgens via de bank de hypotheek van de werknemers. De werknemers financieren dus als het ware hun eigen hypotheek via het pensioenfonds, en betalen zichzelf terug via hun hypotheekaflossing die ze ontvangen in de vorm van pensioenkapitaal.

Foto: James (cc)

Aardbevingen in Groningen

DATA - Met behulp van openbaar beschikbare data onderzoekt Sargasso in een nieuwe serie de aardbevingen in Groningen.

Afgelopen week demonstreerde een groep van ruim honderd Groningers bij de nieuwjaarsreceptie van de provincie. Aanleiding waren de sluiting van aluminiumsmelter Aldel en de aardbevingen in Groningen. De teneur: Nederland wil wel de baten, maar niet de lasten, die vooral op het bordje van de Groningers komen.

Maar Groningers kunnen hun schade toch melden bij de NAM? Dat klopt, maar de afhandeling gaat niet echt soepel, laat onderstaande reportage van het programma Altijd Wat van 26 februari vorig jaar zien.

Maar hoe groot is het probleem eigenlijk? En waar precies is het een probleem? Op het onderstaande kaartje is te zien waar de aardbevingen plaats hebben gevonden in de periode van de eerste beving in Assen in 1986 tot en met de laatste beving in 2014.

Aardbevingen in Groningen, Drenthe en Friesland

Aardgasbevingen in Groningen, Drenthe en Friesland

Duidelijk is te zien dat er in het gebied tussen de stad Groningen en Delfzijl flink wat bevingen zijn geweest. Onderzoek na onderzoek wordt aangekondigd, maar vooralsnog gebeurt er niet veel. In een data-serie over de aardbevingen in Groningen zal Sargasso de problematiek van verschillende kanten belichten met behulp van openbaar beschikbare data. Morgen deel 2 over ontwikkelingen in de tijd.

Vorige Volgende