Rente, crisis en groeidwang

Gerben Nap is medewerker van Stichting STRO, een organisatie die al jaren werkt aan ideeenvorming over groei, crisis, armoede en milieuproblematiek. Dit artikel is een reactie op het artikel van Michel Verbeek over het volgeld-initiatief van BurgerInitiatief Ons Geld / George Van Houts. Een ander perspectief: het belang van omloopsnelheid en locatie van geld In zijn reactie op het pleidooi van George van Houts stelt Michel Verbeek dat het volgeldvoorstel op dit moment onnodig is: dat het huidige stelsel wel verbeterd kan worden, maar dat dat dan wel eerst met minder radicale middelen geprobeerd moet worden, zoals het sturen van nieuw gecreëerd geld (weg van sectoren die oververhit raken), Keynesiaans fiscaal beleid (staatsschuld tijdelijk verhogen om de economie te stimuleren), of aanpassingen aan het stelsel van sociale zekerheid en pensioenen (overdrachtsbetalingen). Ik zie meer in de oplossing van Van Houts en Ons Geld dan het gebruiken van de standaard middelen die Verbeek voorstaat, al ben ik het met geen van beide volledig eens. Dat komt door de andere insteek bij mijn analyse van het probleem: niet alleen de geldcreatie en initiële besteding bekijken, maar ook het pad van geld verder door de economie: de geografische locatie en de omloopsnelheid.

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 05-10-2022
Foto: Marco Sanchez (cc)

Het neoliberalisme is de oorzaak van de crisis

, door

ANALYSE - Vorige week heb ik een kritisch stuk geschreven over het voorstel van het Burgerinitiatief Ons Geld om het volgeldsysteem in te voeren. Het is door Sargasso lezers slecht ontvangen [1]. Ik zou het volgeldsysteem geen recht doen en niet goed begrepen hebben wat het inhoudt en wat de bedoeling ervan is.

‘Volgeld’ is een voorbeeld van een plan [2] dat voortkomt uit oprechte verontrusting over het financieel-economisch beleid. Die zorgen deel ik, en ik heb respect voor het idealisme van de indieners, maar ondanks de goede bedoelingen ben ik kritisch. Niet alleen omdat het plan utopisch is, maar ook omdat dat het gebaseerd is op een verkeerde analyse van de problemen.

Ook de euro is het resultaat van een utopie. Het was ooit de droom van de Europese elite om Europa, door het creëren van één geldsysteem te verenigen. Integendeel, hun droom is nu onze nachtmerrie zonder dat Europa erdoor verenigd is. Ik zal vandaag laten zien waarom. Morgen verschijnt een stuk van Gerben Nap van de Stichting STRO met een reactie op mijn vorige artikel. Later deze week zal ik daarop reageren.

De oorsprong van het eurosysteem

De eerste ideeën voor een nieuw geldsysteem in Europa ontstonden na het uiteenvallen van Bretton Woods, waarin alle munten gekoppeld waren aan de dollar. Het nieuwe systeem moest de basis vormen van de economische gemeenschap (EEG) en zou uiteindelijk moeten leiden tot een politieke unie (EU).

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Waan van de dag

Tegenlicht: De Slimme Staat

, door

REPORTAGE - Tegenwoordig eist en krijgt de private sector verreweg het meeste krediet voor technologische innovatie. Vanavond (om 21u05 op NPO 2) biedt Tegenlicht weerwoord aan dit idee; met o.a. de Italiaans-Amerikaanse econome Mariana Mazzucato.

We denken dat nieuwe technologie wordt ontwikkeld door hippe bedrijven als Google en Apple.Maar is dat wel zo? Tegenlicht onderzoekt het innovatieklimaat in Europa en welke rol overheid en bedrijfsleven daarin spelen.

Wie betaalt er voor de ontwikkeling en wie verdient eraan?

Foto: copyright ok. Gecheckt 28-02-2022

Het Nederlandse managementnetwerk

, door

Drieënveertig van de vijftig grote Nederlandse ondernemingen delen bestuurders. Acht van die bestuurders hebben ieder bij drie organisaties een positie. Het grootste deel gaat om commissarissen.

Bij Managementscope.nl hebben ze een overzicht van welke manager bij welke bedrijven actief is en was. Deze lijst is gecombineerd met de top 500 grootste bedrijven van Elsevier van vorig jaar. De selectie van de 50 grootste bedrijven geeft een duidelijk beeld van de verwevenheid op bestuursniveau.
top50v3_475

De dikte van de lijn tussen bedrijven is een indicatie van het aantal gedeelde bestuurders. Wanneer dit er meer dan 1 is, staat het aantal bij de lijn.
De omvang van de bol van een bedrijf correspondeert met het totaal aantal gedeelde bestuurders.

Slechts zeven van de 50 bedrijven delen geen bestuurder met een ander bedrijf uit de top50.
Een interactieve versie van bovenstaande grafiek is hier te vinden.

In het top50 netwerk zitten 75 bestuurders met een rol bij meerdere bedrijven. Daarvan zijn er 16 vrouw. Wanneer alle personen in dit netwerk gesorteerd worden op aantal dubbelrollen, komen er acht bestuurders uit met drie rollen.
top8_top50_475

Het hebben van meerdere commissariaten is een bekend verschijnsel. Maar ook een voorzitter van een raad van bestuur kan daarnaast ook commissaris elders zijn. Zoals bijvoorbeeld Gerrit Zalm die bij zowel ABN AMRO zit als Shell.

Foto: 350 .org (cc)

Gaswinning Groningen alleen naar beneden bij warme winter

, door

De gaswinning uit het Groningen-veld is de komende periode alleen lager dan dit jaar bij een warme winter en als we meer importeren uit Rusland. Dat blijkt uit het rapport “Onderzoek andere benadering van de gaswinning” van het ministerie van Economische Zaken, Gasunie Transport Services (GTS), GasTerra en de NAM. Dit jaar is de winning 30 miljard kubieke meter (m3).

Het rapport bevat duidelijke waarschuwingen om niet teveel aan de Groninger gaskraan te draaien: “GTS en de regionale netbeheerders zullen bij een tekort aan laagcalorisch gas in het systeem gebruikers moeten afschakelen; eerst industriële grootverbruikers en tot slot de meest kwetsbare afnemers.” (p 16) En: “Iedere miljard m3 die minder uit Groningen wordt geproduceerd zal bij de huidige gasprijs leiden tot een tegenvaller van ongeveer € 175 miljoen voor de rijksbegroting.” (p 3), terwijl “GasTerra en NAM zullen (binnen het winningsplafond) de productie van Groningengas willen maximaliseren – dat is immers de kern van hun verdienmodel.” ( p 16)

Het rapport gaat over de leveringszekerheid van gas van Groninger kwaliteit. Gas uit het Groningen-veld bevat meer stikstof dan gas uit bijna alle andere velden. Daarom heet het laagcalorisch gas. Aardgas uit bijvoorbeeld Rusland is hoogcalorisch gas. Door dit gas te mengen met stikstof krijg je gas van Groningeer kwaliteit. Dat gebeurt nu al in stikstoffabrieken, maar die hebben een beperkte capaciteit.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: copyright ok. Gecheckt 02-03-2022

Kip en Gas

, door

Geweldig hoe Arjen Lubach een discussie in Nederland heeft weten los te maken over TTIP, het handelsverdrag dat Europa op korte termijn met Amerika wil afsluiten en dat zich nu in de laatste stadia van onderhandelingen bevindt. Milieu- en burgerrechtenorganisaties probeerden al eerder te wijzen op de nadelige gevolgen van het beoogde verdrag, maar tevergeefs.

Het is dan ook een complex verhaal. De kern: buitenlandse bedrijven kunnen nationale wetgeving omzeilen met een beroep op hun eerder gedane investering, dan wel op de wetgeving in hun land van herkomst. De chloorkip – Lubachs favoriete voorbeeld – mag in Europa niet worden verkocht, maar is in Amerika toegestaan. Aangezien zulk chemisch ‘schoongespoeld’ vlees in Amerika is toegestaan, mogen EU-lidstaten volgens de TTIP de chloorkip niet langer de toegang tot hun markten ontzeggen.

Open grenzen voor de chloorkip!

Maar dat is niet het engste aan de TTIP. Als consument kun je immers, ook na invoering van het verdrag, zelfstandig besluiten zulk vlees niet te kopen: ook de TTIP kan niet om een consumentenstaking heen.

Het heetste hangijzer is de provisie dat een buitenlands bedrijf een land kan aanklagen indien hun beleid de investeringen van zo’n bedrijf schaadt. Dat betekent serieus dat internationale bedrijven een land kunnen aanklagen wanneer dat beleid implementeert dat hun investeringen of hun winstverwachting schaadt. Alles wijkt voor winst.

Waan van de dag

Volkswagen roept miljoenen wagens terug

, door

Elf miljoen Volkswagens moeten terugkomen om de sjoemelsoftware te laten verwijderen. Dat klinkt boetvaardig, maar het is ook een beetje raar. Die software kwam immers alleen in actie als de auto getest werd op milieunormen, dus ze hoeft alleen verwijderd te worden bij die paar exemplaren die op de rollenbank belanden. Of gaat VW de software nu ook zo aanpassen dat de milieuprestaties van de auto’s verbeteren, ten koste van de traditionele rijprestaties?

Waan van de dag

Rabobank van plan duizenden medewerkers te ontslaan

, door

Naar verwachting zal de bank duizenden mensen moeten. Dat blijkt uit gesprekken die het FD voerde met bronnen binnen en buiten de bank en het strategiedocument ‘Op weg naar Strategisch Kader 2016-2020’ dat in handen is van de krant

Aldus BNR Nieuwsradio. De Rabobank loopt achter in de concurrentie met winstgevender banken als ING en ABN-Amro. Bovendien is het wettelijk verplicht haar buffers te vergroten.

Quote du Jour

Quote du Jour | No mandate

, door

I do not take my mandate from the European people.

Aldus Eurocommissaris voor Handel, Cecilia Malmström, gevraagd naar haar opinie over de oppositie tegen handelsakkoord TTIP.

Waan van de dag

Pleidooi tégen gelijkheid van kansen

, door

ANALYSE - De mens is een dier dat nogal een hoge pet opheeft van zichzelf, daarom hoor je ze vaak zeggen dat ze niet per se voor gelijke (economische) uitkomsten zijn, maar wel voor gelijke kansen.

Het klinkt op het eerste gezicht ook erg rechtvaardig:

talent × inzet = succes …

Het is dan ook een praktisch onomstreden ideaal. Het enige aspect ervan waar doorgaans onenigheid over bestaat is of en in hoeverre het al van kracht is. Economisch succesvolle mensen zijn geneigd te denken van wel, omdat het voor hun ego immers prettig is om te denken dat ze dat succes vooral aan zichzelf te danken hebben, en niet aan een voorsprong die ze bijvoorbeeld hebben opgelopen door hun afkomst of andere vormen van geluk. En economisch onsuccesvolle mensen zijn geneigd te denken van niet, omdat het voor het ego immers niet zo prettig is om te denken dat ze dit gebrek aan succes aan zichzelf te danken hebben, en schuiven het dus liever af op een achterstand die ze bijvoorbeeld hebben opgelopen door hun afkomst of andere vormen van pech.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Vorige Volgende