Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Boy Edgar en ik

, door

Matthijs van Nieuwkerk had weer iets aardigs: wij hadden ooit een grote bandleider en daarvan waren geen platen meer te koop. Dat is een schandelijke verwaarlozing van ons cultureel  erfgoed. Wist een jongere iets anders dan de ‘Boy Edgar prijs’? Nou dan! En op een oude pick-up werd even oud vinyl gedraaid, secondenlang. Zou hij zo bekend worden bij een jong publiek?

Ik kwam Boy Edgar tegen, toen ik welzijnswerk deed in de Bijlmermeer. Geen idee meer waar het precies om ging, vermoedelijk werkruimte voor het maatschappelijk werk of zoiets. Met een aantal actieve bewoners hadden we het kantoor van Bestuurscontacten bezet, op het Bijlmerplein. Daar was net de oude Vrije Volk journalist, Dick Lammers, bezig aan zijn eerste dag als ambtenaar. Hij begon zenuwachtig te bellen met het Stadhuis, maar een bezetting was toen een tamelijk gangbare routine. De bezetters waren aktieve bewoners: onder hen, Jan Alberts, schrijver Heere Heeresma , Boy Edgar en het hele leger activisten dat wij doorgaans op de been brachten. De avond duurde tamelijk lang, de opwinding was aanzienlijk; Boy Edgar toonde zijn overwicht en leiderschap. De burgemeester, Samkalden, toch ook niet zo maar iemand, was voor hem “het burgemeestertje”.

Uiteindelijk kregen de bezetters hun zin en ging de oploop vredig uiteen. Gingen we nog ergens iets drinken? Boy Edgar wilde wel, want hij kon van opwinding toch niet slapen.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De eerste woorden

, door

Schrijvers mogen nooit vergeten dat de inleiding altijd een onderdeel van de tekst is. Misschien lijkt dit vanzelfsprekend, maar afgelopen zaterdagavond kwam ik er achter dat niet iedereen er zo over denkt. Ik was in de houtzaagmolen ‘De Ster” in Utrecht om te luisteren naar schrijvers die graag voorlezen uit eigen werk. Het concept van de ‘Vorlesebühne’ is opgepikt in Berlijn, de stad waar tientallen voorleespodia floreren. Het thema in Utrecht was dit keer: ‘De inleiding’. Ik verwachtte de mooiste zinnen, de allereerste woordenstroom die de auteur op papier had gekregen bij het schrijven van een boeiend verhaal.

Nu is de Vorlesebühne in Utrecht vooral bedoeld voor absurdistisch proza, dus dat ze een lange inleiding gingen geven op de inleidingen die daarna zouden volgen, dat had ik wel verwacht. Maar het verrassende was: er kwamen geen inleidingen, tenminste geen inleidingen zoals je die van een prozaschrijver mag verwachten. De voordrachtjes bestonden uit huishoudelijke mededelingen, terzijdes, rondvragen, samenvattingen en wat verder ter tafel komt; het hele instrumentarium uit de cursus vergadertechnieken trok aan mij voorbij. Soms dacht ik even dat er toch een inleiding werd voorgelezen, maar later bleek het een voorwoord te zijn. Een geslaagde poging was het sprookje van de sierlijke slurfjes. Een sprookje is eigenlijk één lange inleiding, een aaneenschakeling van fictieve feitelijkheden die je allemaal moet weten om de kern van het verhaal te snappen.

Kunst op de koets

, door

Als kunstwerk doet de Gouden Koets het uitstekend, dat moet gezegd worden. Werken die honderddertien jaar na dato nog altijd als shockerend worden ervaren – Damien Hirst doet het Van der Waay niet na. Het ding heeft ook exact de campy, trashy uitstraling die past in de hedendaagse beeldtaal.

Mocht het echter toch zo ver komen dat de panelen van Van der Waay niet meer acceptabel zijn, dan zie ik graag een koetsbrede beschildering, voorstellende de Redding der Natie.

Op het linkerpaneel zien wij een Hollands straatbeeld met drie moskeeën. Onder de duistere hemel lopen mensen gebukt en verslagen, de vouwen met hoofddoekjes. Onderin zien we nog juist hoe drie donkere knullen met bontkraagjes zich aan een blond, blank meisje vergrijpen. De politie, ook bestaande uit donkere mannen, kijkt lachend toe.

Op het middenpaneel zien wij Hare Majesteit, omgeven door een stralenkrans en gezeten op een troon. Met Haar rechterhand (voor de kijkers links) maakt Zij een afwerend gebaar naar de duistere ellende van het linkerpaneel en met Haar linkerhand wijst Zij, Koningin bij de Gratie Gods, de Redder des Vaderlands aan. Wij zien deze rechtsonder, zijn haar oplichtend door de Gloed des Majesteits en omgeven door zijn discipelen: een grijze politieagent, een wijsgeer met het boek Eurabia in handen, een ridder met het wapen van Limburg op de borst en een hondje in de armen en een stoere veteraan in uniform met gevelde klewang.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De verleiding van Bolkestein

, door

Bolkestein schrijft zoals hij praat. De zinnen zijn kort en helder. Het is een genoegen hem te lezen en te beluisteren, ook wanneer je het met hem oneens bent. Alleen: het is wel de praktische politicus, die aan het woord is, de meester van de persuasieve communicatie.

Veel ruimte voor aanvulling of verschil van mening laat hij niet: zijn teksten zijn nogal apodictisch, hij doceert eigenlijk in een beetje ouderwetse stijl. Dat werkt, bedoeld of onbedoeld, niet zo liberaal. Zijn laatste boek, “De intellectuele verleiding”, heeft deze effecten ook. Het is Bolkestein, met zijn erudiete breedheid en zijn durf. Maar zijn beste boek is het niet.

Het thema

Bolkestein wil de kracht en werking van ideeën in de geschiedenis onderzoeken. Dat is geen klein onderwerp. Hoe hij dat precies wil doen en waarin hij zich wil onderscheiden van andere filosofen of historici is minder duidelijk.

Het onderwerp brengt met zich dat je iets moet vinden van intellectuelen. Bolkestein vindt zichzelf een prakticus: hij is eerst in de handel gegaan, daarna in de praktische politiek. Daarmee neemt hij afstand van de academische wetenschap, misschien zelfs ook van de hoge cultuur.

Dat lijkt mij wel in orde. Want in zijn tekst toont hij zich in terzijdes een klassiek conservatief politicus.  Politiek moet vooral niet groots en meeslepend zijn.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Wat eten we vandaag, Polynesisch of Tunesisch?

, door

Alwéér aardappelen op tafel? Met bloemkool of bietjes, een lapje vlees en een kuiltje jus? De doorsnee Hollandse maaltijd blinkt nu niet echt uit in creativiteit. De Chinese restaurants zorgen vanaf de tweede helft van de 20e eeuw voor wat afwisseling, maar het hield nog niet echt over. De ‘buitenlandse’ keuken werd specifiek aangepast om aan de Hollandse platte smaak te voldoen. Gelukkig heeft de voedingsindustrie daar een antwoord op gegeven. In menig supermarkt kun je tegenwoordig kant en klare wereldmaaltijden uit het schap trekken, zoals moussaka, teriyaki of burrito’s. Alles zit erin, afhankelijk van het soort gerecht, een zakje rijst, een kruidenmix, een tarwetortilla en/of een marinade. Alleen een stukje kip en een bosuitje of een paprika toevoegen en klaar. Een kind kan de was doen, toch? Totdat het moment komt dat je beseft dat die industrieel vervaardigde pakken voedsel allemaal een beetje hetzelfde smaken: vlak, flauw en smakeloos.

Chris en Carolyn Caldicott runnen al geruime tijd het World Food Café in London en zijn verzot op reizen. De recepten die zij vanuit de hele wereld verzamelen hebben zij uitgebracht in een drietal boeken, vergezeld van korte reisverslagen, anekdotes en prachtige foto’s. Twee van die boeken zijn onlangs gebundeld in één dik boekwerk: World Food Café Classics. Voor wie de eeuwige stamppot en de voorgekauwde Unilever-meuk zat is geworden en wie zoekt naar exotischer maaltijden vormt deze compilatie een veelzijdig alternatief. De gerechten in World Food Café Classics komen uit alle hoeken van de wereld, van Latijns-Amerika tot India en van Polynesië tot Afrika. Het boek bevat recepten voor soepen, curry’s, tajines, sauzen, salades, hoofdgerechten en bijgerechten. Je vindt er simpele maaltijden en gerechten die wat meer tijd nodig hebben, maar zeer zeker ook de moeite waard zijn. Serveer eens een heerlijke Polynesische soep van zoete aardappelen en kokos. Maak eens amok (met broccoli en spinazie). Treiter je PVV-buren door met het open raam een Tunesische lablabi of een Marokkaanse chermoula te bereiden. Eitje bakken? Probeer eens de curry-omelet met kokosmelk, currybladeren en chilipepers. Peruviaanse aardappelkoekjes. Indische narangi pulao met sinaasappelrijst. Braziliaanse mangosalsa. Indonesische tempeh goreng. Creoolse cajun-tofoe. Honderden verschillende kruidige en smaakvolle gerechten uit alle windstreken, voor de liefhebber van lekker eten.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Zwarte Pinksterdag

, door

Ik had daar moeten zijn, op de Stadhouderskade, om mijn roekeloos fietsende jongen tegen te houden, hem op te vangen. Er was niemand in de kamer om me van iets te betichten, maar ik had geen beschuldigende vinger nodig om me tot in mijn merg schuldig te voelen, schuldig te weten. Naast Mirjam zat ik te beven en te zweten van schuldbesef om wat ik ’s ochtends vroeg zomaar had laten gebeuren.

Dit is geen fictie, maar realiteit. Het enig kind van A.F.Th. van der Heijden en Mirjam Rotenstreich komt op de Eerste Pinksterdag van 2010 bij een verkeersongeval om het leven. Van der Heijden doet het enige waar hij op dat moment toe in staat is: in zijn herinnering graven, aantekeningen maken en schrijven. Een bijna dwangmatig schrijven waaruit ruim zeshonderd bladzijdes zijn voortgekomen.

‘Tóóóóóóó-niii-ióóóóó…!’.

De naam waarmee de roman begint, en die nooit vaker is geroepen dan in de krap vier maanden die verstreken sinds Zwarte Pinksterdag. De dag waarop Tonio in kritieke toestand naar het AMC wordt gebracht, en diezelfde dag nog komt te overlijden. Deze roman is een nauwgezette reconstructie van een jongen die te vroeg aan zijn einde moest komen. Twee dwingende vragen blijven van der Heijden achtervolgen: wat gebeurde er met Tonio in de laatste uren en dagen voorafgaand aan de ramp, en hoe kon dit ongeluk plaatsvinden? Uit deze vragen komt een zoektocht voort die leidt langs verschillende ooggetuigen, vrienden, politiemensen, artsen en het mysterieuze meisje Jenny, dat in de laatste weken van Tonio’s leven een belangrijke rol blijkt te hebben vervuld.

Microscopisch voedsel

, door

That’s not an aerial landscape photo you see above. It’s a picture of a fortune cookie taken with the help of an electron microscope. Caren Alpert specializes in photographing food and ready meals. From the artist’s website:

What’s in our food? What’s the difference between a bird’s-eye view of a remote vegetable crop and a microscopic swath from a pineapple leaf? How distinct is a pile of table salt from miles and miles of icebergs? Photographs taken with electron microscopes have seized my interest because of their mystery and simultaneous familiarity.

This medium deconstructs, abstracts, and reveals the ordinary in a riveting way. The closer the lens got, the more I saw food – and consumers of food – as part of a larger eco-system. There’s so much rhetoric in our culture around food: food science, food journalism, food history, and food how-to. It is my hope that these photographs might transform our food obsession into a newfound closeness with what nourishes us.

Caren Alpert’s website. Foto: courtesy Caren Alpert

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Sex sells

, door

Talloze media meldden vorige week dat het boek Sex van Madonna bovenaan de lijst van meest gezochte boeken staat. Een aanzienlijk aantal van hen interpreteerde dat jaarlijkse onderzoek van Bookfinder.com als ware het boek ook praktisch onvindbaar. Dat is echter een misvatting, want zeldzaam of hard to get is het allerminst. Een snelle zoektocht op de meest complete site voor antiquarische boeken levert binnen enkele seconden enige honderden exemplaren op. Niet op de lijst, maar wél bijna onvindbaar is het eerste boek van Monaldi en Sorti, een succesvol Italiaans schrijversechtpaar dat stelt al jarenlang slachtoffer te zijn van een boycot in eigen land.

Hun debuut Imprimatur is een op eigen onderzoek gebaseerde historische roman, waarin naar voren komt dat de zeventiende-eeuwse paus Innocentius XI een zeer dubieuze dubbelrol heeft gespeeld bij het bevorderen van de benoeming van de protestantse Willem III van Oranje tot koning van Engeland. Reden: persoonlijk financieel gewin. Dat laatste is op zich geen wereldschokkend gegeven, want Innocentius bevindt zich in een illuster gezelschap van kerkvaders die hun spirituele taken ondergeschikt maakten aan wereldlijke geneugten.

De paus speelde echter een belangrijke rol bij het afslaan van de Turkse aanval op Wenen in 1683 (inderdaad, hetzelfde jaar waarnaar de titel van Breiviks manifest verwijst) en stond op het punt zalig verklaard te worden. Een beter symbool in deze roerige tijden kon het Vaticaan zich niet wensen. De Heilige Stoel was dan ook not amused met de pijnlijke onthulling en deed het boek in de ban.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Sneller dan een slak

, door

“Mijn ergste vijand is de slak. Slakken zijn dol op paddenstoelen en ze hebben ze meestal snel te pakken. Het gaat er dus om sneller te zijn dan de slakken”. Aan het woord is Edwin Florès, ooit succesvol in de uitzendbranche maar nu bij culi’s bekend als ‘de man met het mandje’, professioneel wildplukker voor horeca en specialisten, paddenstoelenprofessor en sinds kort ook schrijver. Zijn Paddenstoelenboek (zoeken – kweken – koken) verscheen deze week bij uitgeverij Becht.

Edwin is duidelijk in zijn element in het bos. Ter gelegenheid van de lancering van zijn debuutboek neemt hij een twintigtal schrijvende culi’s mee naar het prachtige Park Sonsbeek in Arnhem voor een snelcursus ‘paddenstoelen hunten‘, zoals hij het noemt. Het is missionarissenwerk, want Nederland is op het gebied van eten uit de natuur buitengewoon benepen. In geen enkel ander land in Europa staat het plukken van wilde paddenstoelen op gespannen voet met wet- en regelgeving, en die situatie vloeit voornamelijk voort uit onwetendheid. “De plantsoenendiensten plegen routineus massamoorden op weidechampignons, maar het bos in trekken voor wat verantwoord plukwerk zou bedreigend zijn voor ons paddenstoelenbestand? Allemaal onzin, geboren uit onkunde”, weet Edwin.
En dan is er nog de angst, die er bij velen van kindsbeen af in is gestampt. Levensgevaarlijk zou het zijn om zó maar paddenstoelen uit de natuur te eten. Edwin erkent dat er behoorlijk wat giftige exemplaren zijn waar je soms goed ziek van kunt worden. “Maar echt dodelijk is er in Nederland maar één, de groene knolamaniet”. Met een beetje basiskennis is er echter volgens de man met het mandje niets aan de hand.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Zomerserie | Passie voor Dickens is niet genoeg

, door

De laatste aflevering van onze zomerserie over kleine literaire musea brengt MB in het Dickens museum in Bronkhorst. Het wordt een verbazingwekkend bezoek, niet echt in positieve zin.

Laat ik beginnen met de opmerking dat ik houd van kleine musea. Ik heb veel waardering voor de vaak tomeloze inzet van de vrijwilligers die graag een verhaal vertellen. Ik begrijp dat deze musea het vaak met zeer beperkte middelen en menskracht moeten rooien en heb dan vaak ook snel respect voor het resultaat. Hoe klein het onderwerp soms ook mag zijn, met enthousiasme en een goed verhaal kom je een heel eind. Na een bezoek aan het Dickensmuseum in het piepkleine stadje Bronkhorst heb ik mezelf echter beter leren kennen. Ik had nooit gedacht dat ik op dit vlak een onbewuste ondergrens zou kennen; laat staan dat er musea zijn die die ondergrens bij lange na niet halen.

Het museum staat in het stadje Bronkorst. Een gehucht in de Achterhoek, niet ver van Steenderen. Het gehucht is meer een museumdorp, vergelijkbaar met Orvelte, dan een echt boerendorp, waar geleefd wordt. De gemaakt-historische sfeer van het plaatsje dient ook eens per jaar als decor voor een mini-Dickensfestival, zoals dat ook in bijvoorbeeld Deventer georganiseerd wordt. Vanzelfsprekend doen de eeuwenoude twintigste eeuwse boerderijen in deze landelijke omgeving in niets denken aan het sterk geïndustrialiseerde negentiende eeuwse London van Dickens, maar vooruit. Vroeger is vroeger.

Vorige Volgende