Waar baseert de Europese Commissie zich eigenlijk op?

Het zal even wat minder gezellig zijn geweest aan de Jaffalaan in Delft. Had Peter Boelhouwer van onderzoeksinstituut OTB net nog zijn ziel en zaligheid gestoken in een essay om de politiek – in opdracht van de bouwlobby – te overtuigen hogere leningen ten opzichte van het inkomen toe te staan, nu concludeerde de Europese Commissie al weer dat het terugschroeven van de maximale lening ten opzichte van de waarde van de woning zonder grote problemen zal verlopen. Daarbij baseert de EC zich nota bene op een rapport dat OTB samen met de bouwwereld maakt, de Monitor koopwoningmarkt. Dit baart mij om meerdere redenen zorgen. Verdere aanscherping leennormen Er is momenteel veel te doen om de leennormen in Nederland. Niet heel lang geleden kon je makkelijk een hypotheek voor de hele waarde van de woning plus 10 procent of meer ‘krijgen’, maar tot 2018 wordt de maximale hypotheek in stapjes van 1 procentpunt per jaar afgebouwd tot 100 procent van het aankoopbedrag. Een koper moet dus een steeds groter deel van de bijkomende kosten uit zijn spaargeld – of dat van zijn ouders – bekostigen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Wat nou, ‘nog nooit zo betaalbaar’?

Als je de betaalbaarheidsplaatjes moet geloven, is dit hét moment om een huis te kopen. Afgezien van het feit dat veel van die berekeningen niet letten op de kosten van aflossing en dus met een korreltje zout genomen moeten worden, knagen ze. Wie gelooft immers dat jongeren vandaag inderdaad een groter huis kunnen kopen dan twintig jaar geleden? De cijfers ter onderbouwing van die twijfel lijken alleen nooit te worden gepubliceerd.

Tijd dus om mijn kopietje van de WoON2012 database weer eens af te stoffen en zelf op onderzoek uit te gaan. De vraag die ik mezelf stelde is: ‘Wat was in 2012 de waarde van de woning van mensen die deze op een bepaalde leeftijd kochten – verdeeld naar het jaar waarin zij die aanschaf deden’.

koopkracht2
 

Het resultaat is schokkend – wie in 1995 tussen de 20 en 25 jaar was en een huis kocht, verwachtte in 2012 deze te kunnen verkopen voor 299 duizend euro. Wie op dezelfde leeftijd in 2010 een woning kocht verwachtte daarmee bij een eventuele verkoop in 2012 ‘slechts’ een kleine 184 duizend euro te incasseren. Anders gezegd; als de 24 jarige in 2010 het – vijftien jaar ouder geworden – huis wilde kopen van een inmiddels 39 jarige verkoper, kwam hij 115 duizend euro tekort, of 38 procent van het totaalbedrag!

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Het ging een paar uurtjes lang beter op de woningmarkt

Je huis wordt meer waard – behalve als je op Texel woont, kopte het NRC vandaag:

Na jaren van crisis gaat het eindelijk – voorzichtig – beter met de huizenmarkt. “Een soort prop is van de markt geschoten”, zei een opgeluchte voorzitter Ger Hukker van makelaarsvereniging NVM bij de presentatie van de vorige kwartaalcijfers, in juli. Vandaag presenteert de NVM de nieuwste cijfers. Hoe staat de woningmarkt ervoor?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Extreme piek kadasterinschrijvingen geeft te denken voor 2015

ANALYSE - In december 2014 registreerde het Kadaster 25.265 verkochte woningen. Dit is een stijging van 63,4% ten opzichte van december 2013 (15.463). Vergeleken met de voorgaande maand, november 2014, is er sprake van een stijging van 116,0%.

dec1
 
Nu registreert het kadaster altijd meer verkochte woningen in december, maar dit is een extreme sprong zoals niet eerder is vertoond. Afgelopen maand wisselden de meeste woningen van eigenaar sinds de registratie bij het CBS in 1995 begon. Dit heeft alles te maken met het einde van de verruimde schenkingsvrijstelling per 1 januari dit jaar.

Kennelijk hebben duizenden huizenkopers grote haast gemaakt om met een geschonken bedrag een woning te kopen. Persoonlijk kan ik me geen slechtere onderhandelaars voorstellen dan mensen met haast die beschikken over ‘andermans geld’. Deze grote sprong in verkopen zal zich dan ook ongetwijfeld in een prijssprongetje vertalen, maar informatie over de prijsontwikkeling wordt pas woensdag verstrekt, door het CBS.

De laatste keer dat er een flinke eindejaarsrun was, was eind 2012. Toen kochten mensen nog gauw een woning voordat de annuïteitenlening min of meer verplicht werd. In bovenstaande grafiek kun je zien hoe die opleving in het niet valt bij die van afgelopen maand.

Foto: Jeroen Mirck (cc)

Labiele woningmarkt vraagt meer journalistieke zorgvuldigheid

ACHTERGROND - Berichtgeving over woningprijzen lijkt het gedrag van kopers te beïnvloeden. En dat is een probleem als nieuwsberichten op gekleurde data worden gebaseerd.

Huizen in Amsterdam-West zijn alweer duurder dan voor de crisis, zo viel vorige week te lezen in een artikel in het Parool, dat nog het meest weg heeft van een makelaarsbrochure waarmee een wijk moet worden aangeprezen.

Vanwege de krapte op de markt steeg de prijs per vierkante meter in de Bellamybuurt met zelfs ruim 15% sinds 2011, van 4.500 euro naar 5.200 euro. Dat zijn nog eens cijfers! Maar kloppen ze ook?

De markt loopt zeker vlotjes in de genoemde buurt. Gekeken naar het woningaanbod in de Kinkerbuurt – de Bellamybuurt is niet als zodanig op Funda te vinden – is er in het afgelopen jaar bijna zesmaal zoveel verkocht als er nu te koop staat. Dat is een zeer goede score, waarmee deze buurt binnen Amsterdam het best scoort na Tuindorp-Buiksloot.

Maar anders dan het artikel in het Parool beweert, was volgens Funda de gemiddelde vraagprijs van een verkochte woning in 2014 slechts 4.043 euro per vierkante meter (mediaan: 3.980). Dat zou dus een daling van zo’n 11 procent betekenen sinds 2011, of een vergelijkbare prijs ten opzichte van afgelopen twee jaar.

‘Maar iedereen biedt toch weer boven de vraagprijs in Amsterdam?’ denk je nu misschien, ‘want dat heb ik gezien op het journaal.’ Klopt, de NOS bracht op 21 november 2013 groots in het nieuws dat er in Amsterdam ‘steeds vaker’ boven de vraagprijs wordt geboden. De acht procent van de gevallen waarin dit volgens makelaars gebeurt, is in werkelijkheid echter niet veel groter dan de maanden ervoor.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Wat kost een huurwoning per vierkante meter?

DATA - Nadat ik eerder al liet zien wat een koopwoning per vierkante meter moet kosten en wat een vierkante meter bouwgrond moet opbrengen, miste de prijs per vierkante meter huurwoning nog een beetje. Bij deze dus een overzicht van de vraagprijs per maand per vierkante meter woonoppervlak van een huurwoning.

De top twintig duurste plaatsen met meer dan tien objecten in de verhuur ziet er als volgt uit:

top20huur

De top twintig goedkoopste gemeenten om een woning te huren is als volgt:

20goedkoopst
Om tot deze kaart te komen heb ik de gegevens van 9300 woningen van Funda gebruikt waarvoor zowel oppervlak, postcode als prijs per maand eenduidig geautomatiseerd te bepalen waren. Ik hoop binnenkort de prijzen in gemeenten net over de grens ook in de kaart op te nemen.

Voor nu kan ik er vast bijvertellen dat huurwoningen net over de grens in Duitsland tussen de 5,90 euro en de 6,50 euro per vierkante meter per maand moeten kosten. In deze post licht ik een tipje van de sluier hoe je de data uit bovenstaande analyse makkelijk binnen haalt en verwerkt.

Via Woningmarktcijfers

Foto: Heiloo Online (cc)

Waarom de starterslening weg moet

OPINIE - Het klinkt zo sympathiek. Met een extra hypotheek nét dat laatste zetje geven zodat starters toch hun droomhuis kunnen kopen. In de jaren negentig dacht men precies zo – toen werd tussen 1994 en 1998 in stappen de maximale hypotheek van een doorsnee gezin met 86% verhoogd. De NVM waarschuwde in 1993 zelfs nog voor prijsdalingen in het goedkopere segment, omdat mensen deze woningen links zouden laten liggen nu de financieringsruimte steeg.

Inmiddels weten we beter; álle huizenprijzen passen zich rap aan het nieuwe leenvermogen aan. In 1999 waren huizenprijzen met 85% gestegen waarmee een doorsnee gezin precies hetzelfde huis kon kopen als in 1994. Dat gezin had daar nu wel 33% van beide inkomens voor nodig in plaats van 31% van alleen het hoogste. Gevolg is dat de Nederlandse woonlasten na de Griekse en Deense het hoogst zijn van Europa.

Tien jaar lang werd jaarlijks twintig à veertig miljard euro overwaarde geconsumeerd. Nu die geldstroom opdroogt merken we pas hoe onze private schulden – drie maal zo hoog als in de buurlanden en het dubbele van Spanje en Portugal – de economie verstikken. Als zonder starterslening huizen niet te financieren zijn, moeten niet de schulden en woonlasten omhoog maar de huizenprijzen omlaag.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Heiloo Online (cc)

Kritiek op hypotheekadvies Nibud mist eerlijke onderbouwing

ACHTERGROND - Slecht nieuws, volgend jaar krijgen huizenkopers een lagere hypotheek. Minister Blok kondigde vorige week in samenspraak met het Nibud nieuwe leenregels voor hypotheekverstrekkers aan. Alle inkomensgroepen mogen na 1 januari veel minder lenen voor een nieuwe woning.

De reacties waren niet mals. Volgens het FD heeft het Nibud te veel macht; Taco van Hoek en Peter Boelhouwer menen in Cobouw dat het Nibud onverstandig is; en volgens makelaars doet men aan Haagse betutteling.

Van Vereniging Eigen Huis en De Hypotheker moeten starters immers vooral snel een huis kopen, nu het nog kan.

Werkgeversorganisatie VNO/NCW wil vooral dat er ‘niet nu‘ veranderingen aan de leennorm worden gedaan.

Samengevat is dit de mediastorm rond de nieuwe Nibudregels voor 2015.

Hoezo betutteling?

Even vooropgesteld: er is geen land waar je zo’n hoge lening kunt krijgen als hier in ‘betuttelend’ Nederland. Niet lang geleden hadden Nederlandse banken nog grote moeite om aan de ECB uit te leggen dat onze hypotheekportefeuille echt niet zo waanzinnig risicovol is als deze er in internationaal perspectief uit ziet.

Belangrijk onderdeel van de uitleg was dat voor maar liefst zeventig procent van de recent afgesloten hypotheken de belastingbetaler via NHG garant staat en dat consumenten in Nederland juridisch geen poot om op te staan hebben bij betalingsproblemen. Als banken niet de garanties en juridische bescherming zouden krijgen als nu het geval is, zouden zij naar alle waarschijnlijkheid de Nibud norm op dit moment als veel te ruim bestempelen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

KORT | Wens te kopen bereikt nieuw dieptepunt

DATA - Uit de cijfers van de Eigen Huis marktindicator blijkt dat op dit moment slechts een op de drie personen de voorkeur heeft voor een koopwoning. Dit is minder dan de helft van het aantal mensen dat in februari 2008 aangaf de voorkeur te geven aan een eigen woning boven een huurwoning. Hiermee is een voorlopig dieptepunt bereikt in de geneigdheid om te kopen.

De voorkeur voor huren bereikt overigens geen hoogtepunt, omdat het aantal mensen dat ‘het even niet weet’ is toegenomen. Zowel het niveau van de huren als de rechten van huurders zijn afgelopen jaren verslechterd in de hoop mensen terug te bewegen richting een koopwoning. Dit lijkt dus beperkt effect te sorteren.

Via Woningmarktcijfers.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Fabio Bruna (cc)

Leeftijdsgrens starterslening Rhenen naar 45 jaar

Door deze verruiming komen ook die mensen in aanmerking die in deze tijd noodgedwongen op steeds latere leeftijd overgaan tot de koop van een 1e woning.

Bron: Gelderlander

Het speculeren op inkomstenstijging bij het aangaan van een hypotheek vond ik altijd al een kwalijke zaak, maar bij mensen van 45 wordt het wel helemaal dubieus. Als zij immers carrièremakers waren geweest hadden ze naar alle waarschijnlijkheid voldoende verdiend voor iets wat op een woning lijkt. Dat zij dat niet doen lijkt mij een reden aan te nemen dat er ook in de toekomst niet heel veel stijging meer in het vat zit. De gemiste rente inkomsten mogen door een volgend gemeentecollege worden uitgelegd. Het opeisen van de lening na 30 jaar ook.

De starterslening is steeds vaker een hele slechte smoes om het daadwerkelijke probleem niet op te lossen, namelijk het gebrek aan voldoende passende woonruimte. Dat mensen noodgedwongen woonruimte zoeken snap ik, maar als je noodgedwongen moet kopen terwijl je er niet het inkomen voor hebt, faalt gewoon het beleid. Zolang verkopers blijven hopen op die ene overgecrediteerde koper die nu nét wel dat huis tegen de te hoge vraagprijs kan betalen en wethouders mogen beweren dat ze probleemgevallen helpen met een extra lening worden problemen alleen maar erger.

Foto: Fabio Bruna (cc)

Woningmarkt: een vergelijking met de crash van 1978 in drie grafieken

DATA - Het aantal woningen op Funda heeft zich sinds 2007 tot een astronomische hoogte ontwikkeld. Wat ik mijzelf altijd wel afvraag bij deze cijfers, is hoe dit zich verhoudt tot bijvoorbeeld de crash in de jaren zeventig. Nu kom ik zo nu en dan wel cijfers van de NVM tegen in de krantenarchieven, maar het is moeilijk te zeggen hoe groot hun marktaandeel in die tijd was.

Vandaag kwam ik eigenlijk bij toeval een mooie grafiek uit 1984 tegen waarin het aantal te koop staande woningen wordt afgezet tegen het aantal verkochte woningen. Dit getal is ongeacht het marktaandeel van de NVM en de omvang van de totale woningvoorraad een mooie maatstaf om te kijken hoe groot het stuwmeer aan te verkopen woningen is.

In onderstaande grafiek heb ik deze voorraad weergegeven, net als de voorraad nu. De grafiek toont de ontwikkeling per kwartaal, vanaf de piek (qua huizenprijzen). Voor wie denkt dat voorraden tegenwoordig altijd hoger zijn dan vroeger; in het vierde kwartaal van 2007 was de voorraad te koop staande woningen gelijk aan zeven maanden verkoop.

Zoals je ziet is in het 23e kwartaal van deze crisis (het tweede kwartaal van 2014) de totale voorraad op Funda goed voor 22,63 maanden verkoop. Dit is ruim het dubbele van de voorraad in het zelfde kwartaal van de crisis in de jaren zeventig en tachtig. Over de gehele duur is het stuwmeer twee tot zelfs vier maal zo groot als destijds.

Foto: Fabio Bruna (cc)

Waarom de schenkingsvrijstelling een slecht idee is

OPINIE - ‘Liever met een warme hand, dan met een koude’, zei mijn oma bij iedere gulden en rijksdaalder die ze me vroeger gaf. Ik moest daar aan denken toen afgelopen tijd enkele berichten naar buiten kwamen over de omvang van het gebruik van de tijdelijk verhoogde vrijstelling op de schenkbelasting.

De regeling stimuleert ouders om geld aan hun kinderen te schenken in plaats van hen te laten wachten op een erfenis. Waar er normaal 10% belasting over het geschonken bedrag zou moeten worden betaald, kan nu tot een ton belastingvrij worden geschonken. Dit kan echter alleen als het geld wordt besteed aan de aankoop van een huis of de aflossing van een hypotheek. Met behulp van deze vrijstelling ontvingen inmiddels naar schatting rond de veertig duizend jongeren een bedrag van gemiddeld zestigduizend euro.

Waar ouderen het geld op een spaarrekening lieten staan, kunnen jongeren het goed gebruiken. Daarbij juichen makelaars dat het de prijsdaling op de woningmarkt heeft gestopt en 15% van de verkopen mede dankzij deze regeling tot stand kwam. Toch denk ik dat er een aantal redenen zijn waarom de schenkingsvrijstelling ten behoeve van de eigen woning een heel slecht idee is.

1. Het is oneerlijk naar mensen die geen eigen huis hebben of willen

Vorige Volgende