In december adviseerde de Commissie Dessens – wellicht op advies van de NSA - om de bevoegdheden van de inlichtingendiensten MIVD en AIVD stevig uit te breiden. In reactie op dit rapport (en de recente ophef rondom de metadata van 1,8 miljoen onderschepte telefoongesprekken) wil het kabinet dat de verantwoordelijke minister voortaan toestemming geeft voor de uitwisseling van 'bulkdata' met buitenlandse diensten. Over het voorstel van de Commissie Dessens om de Nederlandse diensten ook kabelgebonden data ongericht te laten 'verkennen en analyseren', wil het kabinet zich nog beraden. 'De regering houdt de mogelijkheid voor een ongerichte tapbevoegdheid uitdrukkelijk open,' schrijft Bits of Freedom in een reactie. Desondanks reageert Janneke Slöetjes (Bits of Freedom) gematigd positief: Het is goed om te zien dat toezichtsmechanismen wellicht worden verbeterd. Tegelijkertijd blijft de commissie Stiekem in de Tweede Kamer de belangrijkste vorm van parlementaire controle. Dat is ontransparant en onvoldoende. Nu afwachten wat er uiteindelijk met die ongerichte tapbevoegdheid gaat gebeuren. Maar voor buitenlandse diensten is je privacy sowieso nog niet veilig...
NIEUWS - De NSA heeft een lobby gevoerd om in Nederland wetgeving in te voeren die het mogelijk maakt om ongericht af te te tappen. Dat beweert NSA-klokkenluider Edward Snowden. In Nederland wordt nu gewerkt aan dergelijke wetgeving.
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
ANALYSE - Dinsdag stemt de Eerste Kamer over de nieuwe Jeugdwet. De wet heeft vergaande impact op de privacy van de jeugd en hun ouders.
De nieuwe Jeugdwet is allereerst bedoeld om de diverse diensten te bundelen en de regie bij de gemeente onder te brengen. Daar valt van alles over te zeggen, maar daar gaat dit stuk niet over. Hier kijken we alleen even naar de privacyaspecten die met de wet verder aangetast worden. Een groot deel van de zaken zijn overigens al een tijd gemeengoed. Maar met de huidige wet wordt het nog een beetje uitgebreid en verankerd.
Het hele verhaal begon een jaar of zeven geleden met de introductie van het elektronische kinddossier (EKD). Het papieren, lokale, dossier werd vervangen door een centrale, voor iedereen toegankelijke, versie. En als je dan toch bezig bent, stop je er gewoon nog wat meer informatie in. Vervolgens kregen we ook nog een landelijke verwijsindex risicojongeren (VIR). Daarin komen meldingen bij elkaar over jongeren. Met als doel dat hulpverleners niet langs elkaar heen werken.
Dit alles zorgt ervoor dat er inmiddels een enorme opslag van gegevens over de jeugd plaatsvindt. Ouders van net geboren kinderen krijgen al heel snel bezoek waarbij een enorme lijst met vragen voorbij komt. Alle antwoorden verdwijnen in het dossier. Alle bezoekjes aan instanties als een consultatiebureau leveren weer aanvullingen op. Als een kind vijf jaar is, komt er een brief van de JGZ met daarbij weer heel veel vragen (check vraag 21). Vrijwel niemand heeft in de gaten dat je eigenlijk helemaal geen antwoord hoeft te geven. Hoewel je dat natuurlijk weer verdacht maakt, dan lijk je immers een zorgmijder.
COLUMN - Heeft u gisteravond en nacht het debat gevolgd met ministers Plasterk en Hennis over de onduidelijke uitspraken van Plasterk over het verzamelen van 1,8 miljoen metadata? Ik niet. Het was namelijk een nutteloos debat, slechts voor de politieke bühne. En iedereen speelde het spelletje mee.
Het ging vooral over het al dan niet helemaal juist informeren van de Tweede Kamer. Niet juist informeren van de Tweede Kamer heet een politieke doodzonde te zijn en kan de minister een motie van wantrouwen opleveren. Immers, de Tweede Kamer is het hoogste politieke orgaan in onze democratische rangorde. En als die al niet goed geïnformeerd wordt, wat stelt democratische controle dan nog voor?
Maar terwijl iedereen zich concentreerde op een enkele, mogelijk foutieve, uitspraak van Plasterk, negeerde vrijwel iedereen de olifant die in de porseleinkast staat. Het debat ging namelijk over een hoop zaken niet, die eigenlijk wel om politieke aandacht schreeuwen. En in die zin verwaarloosde de Tweede Kamer haar echte controletaak terwijl ze probeerde een politiek puntje te scoren (of het scoren te voorkomen).
Laten we even stilstaan bij wat er vooral niet besproken werd.
Het gaat niet over wat die metagegevens, die we met miljoenen tegelijk verzamelen, precies behelsen.
Het gaat niet over wat wij precies met al die metagegevens doen en hoe lang we ze bewaren.
Het gaat niet over wat er met die metagegevens gebeurt.
Het gaat niet over met wie we, naast de Amerikanen, de metagegevens allemaal delen.
Het gaat niet over wat er daarna met al die metagegevens, vaak over Nederlandse burgers, gebeurt.
Het gaat niet over alle andere data die door AIVD, MIVD, NSO en andere organisaties jaarlijks massaal wordt verzameld.
Het gaat niet over nut, noodzaak en effectiviteit van het verzamelen van al die gegevens (worden er daadwerkelijk aanslagen mee voorkomen?)
Het gaat niet over alle valse positieven (mensen die, soms tijdelijk, verdacht zijn op basis van verkeerde aannames) die ontstaan door het verzamelen van al die gegevens.
Het gaat niet over wie binnen de overheid en de speciale diensten allemaal toegang hebben tot die gegevens, waar ze voor gebruikt worden en wie dat (niet) controleert.
Het gaat niet over waarom artikel 10 van de Nederlandse Grondwet regelmatig met voeten getreden wordt.
Het gaat niet over het gebruik van al die onder het mom van “veiligheid” verzamelde gegevens voor andere doeleinden (zoals natrekken gedrag uitkeringsgerechtigden).
Het gaat niet over het informeren van burgers over wat er nu zoal allemaal van ze vastgelegd wordt, stiekem of openlijk.
Het gaat niet over de inherente onveiligheid van de opslag van heel veel gegevens en wat anderen (werkelijk kwaadwillenden) daarmee kunnen doen.
Het gaat niet over mogelijke toekomstige scenario’s waarin regeringen die het nog minder nauw nemen met privacy nog verder kunnen gaan met het misbruiken van reeds opgeslagen gegevens.
Het gaat over heel veel dingen niet.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
OPINIE - Als je je privacy wil beschermen, dan zul je moeten betalen. Wordt privacy daarmee iets dat alleen de welgestelden zich kunnen veroorloven? En wie garandeert dat al die beloften ook echt worden waargemaakt?
Julia Angwin pleit in de New york Times voor o.a. een betere borging van de kwaliteit van privacy beschermende producten:
As more privacy-protecting services pop up, we need to consider two important questions: Can we ensure that those who can afford to buy privacy services are not being deceived? And even more important, do we want privacy to be something that only those with disposable money and time can afford?
The food industry can offer some possible answers to those questions. Our government enforces baseline standards for the safety of all food and has strict production and labeling requirements for organic food. It may be time to start doing the same for our data.
OPINIE - Iets meer dan twee maanden geleden heb ik het gehad over het risico op het betalen van losgeld voor je Renault, waarin ik ook heb gewaarschuwd voor een overheid die last heeft van mission creep. Dat leek vergezocht. Naar nu blijkt was het dat helaas niet.
De EU overweegt namelijk om autofabrikanten te verplichten hun auto’s uit te rusten met een apparaat waarmee deze op afstand zijn uit te zetten. De politie wil daarmee voortvluchtige en verdachte criminelen makkelijk kunnen stoppen. Bedacht binnen het European Network of Law Enforcement Technologies en geaccordeerd door het COSI, een EU-veiligheidsclubje.
De frame die gebruikt gaat worden om het publiek een dergelijk maatregel te laten slikken is duidelijk. Het is alleen maar bedoeld om beter de criminaliteit te kunnen bestrijden. Dat argument zal er in ieder geval bij een gedeelte van het publiek ingaan als zoete koek. Mocht dat onverhoopt niet lukken, dan is er altijd nog de terrorisme-frame.
Horrorscenario’s
Het lijkt allemaal mooi en de politie heeft uiteraard alleen goede bedoelingen. Het is echter niet zo moeilijk om een aantal reële horrorscenario’s te bedenken. Dergelijke techniek zal ook criminaliteit uitlokken. Het wordt voor criminele bendes aantrekkelijk om de apparatuur te hacken. Als dit eenmaal is gelukt, dan zijn de toepassingsmogelijkheden legio: autodiefstal, diefstal van kostbare vrachtladingen, ontvoering, losgeld voor geblokkeerde (vracht)auto’s of het bewust veroorzaken van opstoppingen om zo de politie dwars te zitten.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
NIEUWS - Patiëntgegevens in Groot-Brittannië op een Google server en op aanvraag beschikbaar voor onderzoeksinstellingen, verzekeraars en geneesmiddelenfabrikanten. Brrr…
De gegevens worden ook nog eens niet volledig geanonimiseerd. Misschien dat EPD toch maar eens definitief afschaffen?
Ministerie zette journalist Brenno de Winter op zwarte lijst. Door zijn speurtochten naar alle privacyschendingen en beveiligingslekken van de overheid werd hij een persona non grata. Tegenwerking was zijn deel.
Een beschamende vertoning voor een democratie.
Update 12:30 uur: D66 kamerlid Schouw heeft kamervragen gesteld.
NIEUWS - Ook al heb je de wet nog nooit overtreden, dan kun je nog steeds op de ‘heat list‘ van de politie van Chicago terecht komen. Iedereen die op deze lijst staat kan een bezoekje verwachten van een agent die een waarschuwing af komt geven.
De Electronic Frontier Foundation is kritisch: Op basis van welke criteria en door wie wordt beslist wie er op de lijst komen?
NIEUWS - Niet alleen in Europa wil men e.e.a. op afstand uit kunnen zetten. In Californië is er nu een wet ingediend die van vereist dat iedere verkochte telefoon is voorzien van een mogelijkheid om deze op afstand uit te kunnen zetten. Het gevaar dat de overheid zo’n “kill switch” ook voor andere zaken dan het tegengaan van diefstal in wil zetten is niet geheel ondenkbaar.
NIEUWS - De Britse politie heeft toegang tot alle medische dossiers. Ook van mensen die hebben aangegeven dat hun gegevens in de NHS database niet mogen worden gedeeld.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.