Wederom een bijdrage van Paul Teule. Sommige levenslessen hebben een incubatietijd. 10 jaar geleden leerde de markante en lijvige dr. Odink ons UvA economiestudentjes dat alles relatief is. “Alles?”, vroeg ik dan. “Alles”, donderde Odink. Pas de laatste jaren ontdekte ik hoe waar dit is en, belangrijk, hoe je met relativeringsvermogen de werkelijkheid naar je toe kan trekken. Zondag bij Buitenhof bijvoorbeeld. Clairy Polak vraagt de Vlaamse hoogleraar Europese politiek Hendrik Vos – ter inleiding van een opvallend goed debat over Europese belastingen – naar het Europese budget. Vos: ‘Europa werkt eigenlijk vandaag met een bedrag van laat ons zeggen ongeveer 130 miljard euro.’ Polak (gespeeld verbaasd): ‘130 miljard? Toe maar! Het is dus niet zo gek dat heel veel mensen vinden dat Europa een geldverslindende machine is.’
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
Vandaag een analyse van het Montesquieu Instituut naar aanleiding van de recente ophef over de rol van de koningin in de regering. Het stuk staat ook op zijn blog.
In 1917 promoveerde de latere filosoof van de calvinistische ‘wijsbegeerte der wetsidee’, Herman Dooyeweerd, aan de Vrije Universiteit op een staatsrechtelijk proefschrift over de ministerraad (1). Daarin leverde hij een analyse van het ontstaan en de betekenis van de ministerraad, waarbij zowel historisch als rechtsvergelijkend grondig werk werd geleverd. Omdat het proefschrift over de ministerraad ging, moest het onvermijdelijk ook gaan over de koning en zijn rol in het staatsrecht.
In de Grondwet van die jaren werd immers helemaal niet over een ministerraad gesproken, noch over de regering maar enkel over ‘de Koning’. Die term duidde op de persoon van de koning en, bij voorbeeld, zijn erfopvolging. Hij duidde ook op de regering, formeel door de koning uitgeoefend. Zo had Thorbecke het in 1848 geformuleerd, of liever laten staan, in de Grondwetstekst. Niet zo’n wonder want ook in de landen om ons heen vielen begrippen als ‘koning’ en ‘regering’ samen.
Het bestaan van de ministerraad als een afzonderlijk instituut werd door Thorbecke als het ware ontkend. Niet in de praktijk overigens, want juist hij gaf aan de ministerraad zelfstandige betekenis door het reglement van orde ervan te vernieuwen (in 1851) en daarin op te nemen dat de ministerraad bij meerderheid zou beslissen en alleen zijn meerderheidsadvies aan de koning zou voorleggen ter ondertekening. De keuzevrijheid van de koning werd verregaand beperkt.
Dat er nog een volgende Koninginnedag op 30 april zal plaatsvinden is hoogst onwaarschijnlijk geworden. De ramp, de aanslag op de koninklijke familie valt niet meer uit te wissen en zal altijd kleven aan deze datum. Niet eerder heb ik zo’n aangeslagen en vermoeide Beatrix gezien als gisteren (het plaatje is een screenshot van de toespraak die zij gisteren op tv gaf). In haar ogen valt welhaast af te lezen, dat het nu om meerdere redenen hoogste tijd is om binnen afzienbare tijd afstand te doen van de troon.
Allereerst is er nu de datum die als festiviteit (de verjaardag van Juliana) niet meer houdbaar is voor een volgende gelegenheid. Volgend jaar zal 30 april een datum van rouw en herdenking zijn, daar is geen ontkomen aan. Voorts is de koningin duidelijk toe aan rust en heeft het nieuwe koninklijke koppel zich lang genoeg in de schaduw van haar protocollaire verplichtingen kunnen voorbereiden op de taak die hen wacht in onze constitutionele monarchie, voorzien van een parlementair stelsel…
Nieuwe data dienen zich aan voor een viering van Koningsdag-nieuwe stijl. De datum van kroning van Willem Alexander tot Koning Willem IV. Of wellicht zijn geboortedatum: 27 april.
Het is bijzonder onwaarschijnlijk dat de Koningsdag dan nog zal bestaan uit het touren door Nederland, met ieder jaar weer nieuwe bestemmingen in het land. Veeleer valt te verwachten dat als viering uitsluitend nog het voorheen traditionele defilé ten paleize zal terugkeren, waar risico’s op een ramp als die van gisteren vrijwel kunnen worden uitgesloten.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Prinses zet geld weg in belastingparadijs, kopte de Volkskrant vanochtend. Dat dit bericht niet onmiddellijk via het ANP op andere nieuwssites opdook, zegt al wat over de waarde ervan. Collega-journalisten zien namelijk meteen dat hier met een stukje tendentieuze verslaggeving de verjaardag van de vorstin gevierd wordt.
Zo moet het ongeveer gegaan zijn: een secretaresse van advocaat Nijnens heeft zich aan de bar tegenover een persrat laten ontglippen dat de baas met iets fiscaals bezig was voor prinses Christina. De journalist rook een schandaaltje en toog naar de Kamer van Koophandel, waar hij een document bemachtigde (bravo!), waaruit bleek dat een trust in belastingparadijs Guernsey beheerd werd vanuit paleis Noordeinde. Koningshuis ontduikt belastingen!
Flux een verontwaardigd stukje getikt en ter commentaar voorgelegd aan de Rijksvoorlichtingsdienst, die keihard terugsloeg door te melden dat de hele constructie is goedgekeurd door belastingdiensten in Nederland en Engeland. Fiscaal niks aan de hand dus, maar wel een fijn stukje onderzoeksjournalistiek naar de ratsmodee geholpen. Geen nood echter, want als je er een suggestieve kop boven zet, de ogenschijnlijk belastende feiten vooraan in het stukje zet en de uitleg van de RVD aan het eind, dan is er altijd wel een PvdA’er die erin trapt.
De recente rel in Engeland rondom prins Harry was weer eens een schoolvoorbeeld van hoe niet met een koningshuis om te gaan. Wat is er gebeurd? Zoals normaal voor een jongeman in een multiculturele samenleving houdt prins Harry er allochtone vrienden op na. Zoals ook vrij gebruikelijk praat hij soms op licht-racistische wijze over de vrienden in kwestie. En zo af en toe wordt hij daarbij met een mobiele telefoon gefilmd. Niks aan de hand, zou je zeggen. Of toch?
Een filmpje waarin prins Harry iemand ‘our Paki friend’ noemt heeft enig opzien gebaard. Een lid van het koningshuis heeft iets gezegd dat een heel klein beetje racistisch is! Het land is te klein! Eerst haalde het verhaal de voorpagina van de tabloids, toen de serieuze kranten. Eerst stelde de oppositie vragen, en uiteindelijk moest de premier de jonge prins ernstig toespreken. Het verdrong de instortende economie voor korte tijd van de voorpagina’s.
In vergelijking hiermee gaan we in Nederland toch verstandiger met ons koningshuis om. Het koningshuis van Nederland is enerzijds een sprookje, en anderzijds een mythe. Een dergelijke mythe is voor velen een psychische noodzaak. Miljoenen Nederlanders geloven stiekem dat koningin Beatrix de feitelijke macht in Nederland in handen heeft, en het beste met ons voor heeft. Het is pure projectie, maar wel een projectie die het functioneren van de democratie verbeterd. Want de irreële droombeelden worden hierdoor niet op gekozen politici geprojecteerd, die daarom beter controleerbaar blijven.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
“Opvallend is dat de kroonprins – die in het leger de rang van generaal bekleedt en op zijn uniform talloze militaire onderscheidingen draagt – niet deelnam aan de eerste hulpacties. Net als de rest van het gezelschap dook Willem Alexander weg op de open bus en maakte dat hij wegkwam. Als Welingelichte kringen goed is geïnformeerd, is het strafbaar om je snel uit de voeten te maken als mensen zich in levensgevaar bevinden.” (Henk Steenhuis, oud-hoofdredacteur HP/DeTijd en tegenwoordig uitbater van het blog Welingelichtekringen.nl)
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.