Wereldtemperatuur | Update maart 2020

Al weken lang zeer blauwe lucht door de plotse verandering in het vliegverkeer. Welke invloed zal dit op korte en lange termijn hebben op het klimaat? Het is een bijzondere tijd. Maar daardoor lijkt het ook alsof bepaalde klimaatonderzoekers even geen tijd hebben voor het basiswerk. Dus de cijfers laten soms wat lang op zich wachten. Maar hier alsnog de update voor maart 2020. De eerste drie maanden van 2020 waren bijzonder warm, zonder een directe aanleiding zoals een stevige El Nino.

Door: Foto: Toshiyuki IMAI (cc)
Foto: Toshiyuki IMAI (cc)

Wereldtemperatuur | Update februari 2020

DATA - Oh ja, dat klimaat. Dat trekt zich natuurlijk weinig aan van zo’n tijdelijk voorbijrazend virusje. Zal misschien net een beetje merkbare impact hebben op het tempo van de opwarming, maar het stoppen? Ha!
Maar goed, de maker van de grafiek is dan wel weer totaal geabsorbeerd door dat virus. Dus een zeer korte update. De op twee na hoogste afwijking van de wereldtemperatuur werd in februari geconstateerd. En dat zonder nog steeds enige El Nino. Als we klaar zijn met dat rottige virus, moeten we toch echt weer hard aan de slag voor het klimaat.


Nieuws? Ook weinig tijd voor gehad. Alleen een artikel over het smelten van de Noordpool.
Wanneer is de eerste virusmars?

Het overzicht van de wereldwijde temperatuurafwijkingen is gebaseerd op de metingen van RSS MSU TLT 4.0, GISS – gistemp v4, Hadcrut4 (4.6), NOAA/NCEI (NOAAGlobalTemp v5), Copernicus ERA5 en JMA.
We nemen daar maandelijks het gemiddelde van en bepalen ook nog het lopende gemiddelde over alle metingen van 36 maanden (drie jaar), 132 maanden (elf jaar) en dertig jaar. Let op: het gaat hier om gemiddelde afwijkingen over meerdere reeksen met verschillende referentieperiodes. Getallen bieden dus alleen een indicatie van de trend.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Vliegen – het hoger onderwijs geeft het goede voorbeeld

In het hoger onderwijs, zeker aan universiteiten, vliegt men zich het heen en weer. Conferenties en congressen zijn in de wetenschap nog altijd erg belangrijk. Maar dat vliegen gaat minder worden:

Zomaar in het vliegtuig stappen naar Lyon is er voor medewerkers van de universiteit vanaf september niet meer bij. Een treinrit naar die Zuid-Franse stad neemt minder dan zeven uur in beslag en dus is het vliegtuig vanaf volgend jaar geen optie meer. Hetzelfde geldt voor werkreizen naar Londen, Zürich en Berlijn.

Het niet meer toestaan van korte vluchten is een van de maatregelen die het college van bestuur volgend jaar wil laten ingaan. Alleen met ‘zwaarwegende’ redenen zouden medewerkers onder de zeven-uurregeling uit kunnen komen.

Foto: david silver (cc)

De maakbaarheid van een gezonde samenleving

COLUMN - “Het coronavirus deelt nu al een gevoelige klap uit aan de globalisering” (Trouw, 21 maart).

“De staat blijkt twee keer in twaalf jaar tijd onmisbaar om de wereld voor een depressie te behoeden. Het neoliberalisme is nu echt dood, maar wat komt er in de plaats?” (MO*, 19 maart).

“Er is momentum voor grote veranderingen” (Volkskrant, 20 maart)

In plaats van in één keer de draconische maatregelen te treffen die een Chinees communistische bestuurde staat nam, wordt in ons land eerst geëxperimenteerd met het vertrouwen in de eigen verantwoordelijkheid van het individu en stapje voor stapje naar een algehele noodtoestand toegewerkt.

Nog even en ‘gans het raderwerk staat stil’ omdat het coronavirus dat zo wil.

Optimisten beweren dat uit deze crisis heel wat te leren is en die lessen toegepast moeten worden als we weer gezond zijn.  Is het mogelijk, terwijl er hard getimmerd wordt aan de inrichting van de huidige zieke samenleving, te werken aan de maakbaarheid van een gezonde maatschappij?

Testen, testen, testen

Het enige vuiltje aan de lucht lijkt het virus te zijn. Verder knapt de boel aardig op omdat er minder met de auto wordt gereden (van 130 via 100 naar 0 km maximumsnelheid), er minder wordt gevlogen en de industrie op een lager pitje draait.

Foto: Karen Eliot (cc)

Meer klimaat-twijfel met Clintel

VERSLAG - In de week dat het KRO-NCRV programma Pointer een kritische uitzending heeft over het ‘klimaatsceptische Clintel’, vindt er ook een bijeenkomst plaats in Giessen, gemeente Altena. Clintel is uitgenodigd door Wim Verbaarschot van Altena Klimaat van Tafel. Wim Verbaarschot heeft voor de PVV Noord-Brabant op de kieslijst gestaan en is in het dagelijks leven proces-operator bij Shell Moerdijk.

Volgens eigen zeggen is Verbaarschot op zoek naar ‘een ander geluid’, volgens hem is de huidige klimaatverandering puur natuur en heeft de mens geen invloed. Hij zegt dat het CO2 gehalte de temperatuur volgt, in plaats van andersom. Dat dit massaal wordt tegengesproken door klimaatwetenschappers en door wetenschappers bij zijn werkgever Shell, deert hem niet.

Kortom, echt een avond waar Clintel bij past. Oprichter Marcel Crok krijgt het woord.

Crok over Pointer

Crok valt met de deur in huis: handen omhoog voor wie de uitzending van Pointer gezien heeft over ‘klimaatsceptici’? Of, zoals Crok zegt, “mensen die met gezond verstand naar een complex vraagstuk kijken”. Verder vertelt Crok dat hij fan is van de journalistieke website ‘Follow the Money’ (FTM), althans, totdat ze dit stuk publiceerden: “Klimaatsceptisch Nederland profiteert nog altijd van netwerk en geld uit fossiele industrie“.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Marc Veraart (cc)

Clintel: koudste winter van de eeuw

SATIRE - Volgens de klimaatrealistische stichting Clintel heeft Nederland zojuist de koudste winter van deze eeuw meegemaakt. Dit zou blijken uit onafhankelijk onderzoek dat door de stichting zelf verricht is.

‘Het heeft vrijwel continu gevroren’, zegt woordvoerder Ronald Plasterk namens de stichting. ‘Eigenlijk is het merkwaardig dat er geen Elfstedentocht gereden is. We kunnen daaruit alleen maar concluderen dat de organiserende vereniging meegaat in de doemverhalen over het klimaat. Hoe dan ook, we zijn blij dat er nu eindelijk harde data bestaat om onze stelling te ondersteunen dat er geen klimaatcrisis bestaat.’

De meetreeksen van Clintel laten zien dat de gemiddelde dagtemperatuur in Nederland in januari en februari vier graden onder nul was, met uitschieters naar min achttien. Dat deze metingen sterk afwijken van de officiële reeksen komt volgens Clintel omdat het KNMI zijn meetinstrumenten bewust op warme plaatsen opstelt, met het doel de klimaathoax te continueren. Het KNMI zet daar tegenover dat Clintel zijn thermometers heeft opgehangen in de koelhuizen van de Nederlandse zuivel- en vleesindustrie.

‘Dat is anekdotisch bewijs van generlij waarde’, werpt Plasterk tegen. ‘Als je de lengte- en breedtegraden van onze waarnemingspunten neemt en dan de variantie berekent van de afstand tot het geografische zwaartepunt van Nederland, zul je zien dat onze meetpunten evenwichtiger gespreid zijn dan die van het KNMI. Wij gaan niet mee in de redenering dat de stukjes Nederland van het KNMI meettechnisch superieur zouden zijn. Als je pretendeert uitspraken over heel Nederland te kunnen doen, is het irrelevant waar je precies meet. De gemiddelde uitkomst zou overal hetzelfde moeten zijn.’

Foto: Toshiyuki IMAI (cc)

Wereldtemperatuur | Update januari 2020

DATA - Als we dan toch een bruggetje moeten slaan tussen het Covid19 virus en het klimaat: de aarde heeft koorts en de mens is het virus.
Maar die vergelijking gaat vervolgens volledig mank verder. Dus vergeet maar weer.
Het aparte is wel dat door Covid19 er minder gevlogen wordt en een deel van de industrie op zijn gat ligt. Dus tijdelijk minder uitstoot.

Neemt niet weg dat januari 2020 de warmste januari uit onze reeks is. Er is verder dus totaal geen reden voor optimisme.


Maar omdat mijn aandacht de afgelopen weken naar Covid19 uitging, weinig nieuws gevolgd mbt klimaat. Dus twee magere linkjes.
Eentje over de CO2 footprint van voedsel. Niet volledig, wel interessant.
En eentje over het bewijs voor relatie CO2 en opwarming. Een standaard opmerking die van ontkenners komt: “maar er is totaal geen wetenschappelijk bewijs dat CO2 ook daadwerkelijk een broeikas gas is, laat staan dat er een directe koppeling is tussen niveau CO2 en huidige opwarming”. Afijn, hier staat alles op een rijtje. Bookmarken en als standaard antwoord gebruiken.

Het overzicht van de wereldwijde temperatuurafwijkingen is gebaseerd op de metingen van RSS MSU TLT 4.0, GISS – gistemp v4, Hadcrut4 (4.6), NOAA/NCEI (NOAAGlobalTemp v5), Copernicus ERA5 en JMA.
We nemen daar maandelijks het gemiddelde van en bepalen ook nog het lopende gemiddelde over alle metingen van 36 maanden (drie jaar), 132 maanden (elf jaar) en dertig jaar. Let op: het gaat hier om gemiddelde afwijkingen over meerdere reeksen met verschillende referentieperiodes. Getallen bieden dus alleen een indicatie van de trend.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Erik de Haan (cc)

Het water zakt!

Onze rivieren zijn gekanaliseerd, meren uitgegraven en polders drooggelegd. In Nederland hebben we enorme infrastructuren rondom onze waterwegen gerealiseerd. Maar blijven we meester over het water nu we vaker te maken krijgen met periodes van aanhoudende droogte? En de zeespiegel stijgt? Volgens hydroloog Nico Wanders staan we voor een lastige keuze.

“Help, het water zakt!” zal je niet zo snel horen. In tegenstelling tot een stijgende zeespiegel is droogte een sluipende natuurramp. Droogte is een heel langzaam proces dat tegelijkertijd langdurige en soms onomkeerbare gevolgen heeft. De gortdroge zomer van 2018 kun jij je bijvoorbeeld misschien niet meer herinneren, maar de natuur is daar pas net van bijgekomen. Volgens hydroloog Nico Wanders (UU) moeten we ons in Nederland dan ook niet alleen zorgen maken over een stijgende zeespiegel, maar des te meer over watertekorten.

Ook natte gebieden hebben last van droogte

Bij droogte moet je waarschijnlijk eerder denken aan warme oorden en uitgestrekte zoutvlakten dan aan ons eigen kikkerlandje. Maar “een woestijn is geen droogte”, legt Wanders uit, “dat is een natuurverschijnsel”. Je spreekt van droogte op het moment dat er voor een langere periode minder water is dan normaal het geval is binnen een groot gebied.

Foto: cc commons.wikimedia.org Luchtfoto Groningen Airport. Foto Kas van Zonneveld

Emissieloze luchtvaart in het noorden?

Groningen Airport Eelde, de op 4 na grootste luchthaven van Nederland. Van de 21 burgerluchthavens – zeg ik er maar even bij. Of van de 49 Nederlandse luchthavens in totaal. Dat klinkt nog beter.

Vorige week maandag schetste minister Van Nieuwenhuizen de karakteristiek van vliegveldje bij Eelde: de op één na oudste, op vier na grootste en één van de meest toekomstgerichte luchthavens van Nederland.

Toekomstgericht? Jawel. Toekomstbestendig? Dat is nog maar zeer de vraag.

De minister sprak er ter gelegenheid van de opening van een zonnepark van 63.196 zonnepanelen, aangelegd tussen  de start- en landingsbaan. Het is volgens de eigenaren GroenLeven en Groningen Airport Eelde “het eerste zonnepark ter wereld dat op deze manier op een actieve gereguleerde luchthaven is aangelegd.”

Samen met de zonnepanelen die op een passagierscorridor zijn aangebracht, zou het vliegveld zelfvoorzienend zijn in haar elektriciteitsverbruik zijn. Voor de verdere toekomst ziet het vliegveld zich als proeftuin voor elektrisch vliegen en andere luchtvaart gerelateerde innovatieprojecten.

Een voorbeeld daarvan is DroneHub GAE, dat nieuwe dronetoepassingen wil ontwikkelen. Vorig jaar is er 1 miljoen euro aan subsidiegeld binnen gehaald.

Of al die mooie plannen en recente investeringen in duurzaamheid het vliegveld zullen redden, is uiterst discutabel. Het vliegveld lijdt al jaren verlies en de lokale aandeelhouders (de provincies Groningen en Drenthe en de gemeenten Groningen, Assen en Tynaarlo).

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Toshiyuki IMAI (cc)

Wereldtemperatuur | Update december 2019

DATA - Er is weer een jaar voorbij. In de meeste klimaatreeksen was 2019 het op een na warmste jaar sinds start metingen. Zonder iets als een El Nino. Duidelijke indicatie van de structureel voortdenderende opwarming. Ook in onze weergave is 2019 het op een na warmste jaar. Maar wat vooral opvalt, is het gebrek aan uitschieters naar beneden de laatste 5 jaar.


Als we even de vrijheid nemen de jaren in onze reeks ook individueel te beschouwen, ziet het er zo uit:

Voor de oceanen was 2019 overigens wel het warmste jaar. En omdat ongeveer 90% van de opwarming in de oceanen gaat zitten, is dat ook zorgwekkend.

Nog wat ander nieuws. Het overschakelen van de hele wereld naar een volledig duurzame energievoorziening kost 73 duizend miljard dollar. En is in zeven jaar terugverdiend….

Het overzicht van de wereldwijde temperatuurafwijkingen is gebaseerd op de metingen van RSS MSU TLT 4.0, GISS – gistemp v4, Hadcrut4 (4.6), NCDC (NOAAGlobalTemp v5), Copernicus ERA5 en JMA.
We nemen daar maandelijks het gemiddelde van en bepalen ook nog het lopende gemiddelde over alle metingen van 36 maanden (drie jaar), 132 maanden (elf jaar) en dertig jaar. Let op: het gaat hier om gemiddelde afwijkingen over meerdere reeksen met verschillende referentieperiodes. Getallen bieden dus alleen een indicatie van de trend.

Vorige Volgende