Echt Nederlands: de Olympusschotel

Terwijl we deze week het menu aan het bestuderen waren in het Griekse, vroeg mijn gezelschap ineens aan mij: 'Die Olympusschotel, zou die nu in ieder restaurant hetzelfde zijn? Of zeggen ze maar wat?' Die vraag bleek, eenmaal thuisgekomen, vrij gemakkelijk te beantwoorden: ja en nee. Ja, omdat het altijd gaat over een combinatie van giros andere vleesgerechten, doorgaans van de grill. Nee, omdat, pakweg Thessaloniki in Den Haag '2 suzuki, 2 souflaki, 2 bifteki met giros' aanbiedt onder deze naam, terwijl u bij Athene in Groningen 'schnitzel, suzuki en giros' krijgt (wanneer u de Haagse Olympusschotel in Groningen wil eten, zou ik een Sokratesschotel nemen en daar apart bifteki bij bestellen). Maar daarmee waren we er nog niet, want waar kwam die naam eigenlijk vandaan?

Door: Foto: Pastitio, http://www.flickr.com/photos/baklava/ copyright ok. Gecheckt 23-11-2022
Foto: copyright ok. Gecheckt 23-11-2022

De beste nudge: alleen chips op zaterdagavond

Gezond eten kun je aan mensen overlaten of je kunt hardhandig ingrijpen. Nudging is een redelijk alternatief, zeggen Denise de Ridder, Emely de Vet, Marijn Stok en Marieke Adriaanse. Voeding kent echter weinig succesvolle nudges; we worden weliswaar overladen met informatie wat en hoeveel we moeten eten, maar zelden horen we iets over wanneer en waar we zouden moeten eten.

De moderne voedselomgeving wordt ‘obesogeen’ (of dikmakend) genoemd omdat er op iedere plaats en op ieder moment van de dag ongezond en calorierijk eten te verkrijgen is – in flinke porties bovendien. Het gevolg is dat mensen meer eten dan goed voor ze is en dat inmiddels ruim de helft van de Nederlandse bevolking te dik is.

Voeding kent weinig succesvolle nudges
De roep om maatregelen om de effecten van de obesogene omgeving terug te dringen is groot. Een maatregel die op veel bijval kan rekenen is om mensen te stimuleren om gezondere keuzes te maken (zie bijvoorbeeld het artikel van Krispijn Faddegon op deze site), helaas in de meeste gevallen zonder concrete aanwijzingen hoe ze dat zouden moeten doen. Zo benadrukt minister Schippers bij herhaling dat de burger zelf verantwoordelijk is voor het consumeren van gezond voedsel, maar laat in het midden hoe ze dat voor elkaar moeten krijgen in een omgeving die vergeven is van ongezond voedsel.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Andijviesalade met kweepeer, Hollandse geitenkaas en geroosterde pompoenpit

Foto copyright Andrei Tchernikov, recept & foodstyling Fiona Ivanov

De Flexitariër gelooft dat je met groenten, granen, kruiden, vruchten, bloemen, wieren, noten en zaden heel fijne maaltijden kunt samenstellen. Smaakt een gerecht echter beter met wat bouillon, vis of een eitje erbij dan doet de Flexitariër daar niet moeilijk over. De Flexitariër houdt niet van dogma’s in het eten.
De Flexitariër is een samenwerking tussen fotograaf Andrei Tchernikov en receptontwikkelaar Fiona Ivanov.

Andijviesalade met kweepeer, Hollandse geitenkaas en geroosterde pompoenpit

vegetarisch voor- of lunchgerecht, 4 personen

2 kweeperen, gewassen
3 el walnootolie
1 mespunt grove mosterd
1 el appelazijn
1 kleine mooie verse krop jonge andijvie, bladeren gewassen
100 g halfrijpe Hollandse geitenkaas (bv Wolverlei), verbrokkeld
2 el pompoenpitten, geroosterd

Kook de kweeperen in een goed passende (kleine) afgedekte pan in water zonder suiker in
2 uur gaar, laat afkoelen. Schil de gekookte kweeperen, halveer ze, verwijder de pitten en snijd het vruchtvlees in plakjes. Klop een dressing van de walnootolie met de mosterd, azijn en zout en peper naar smaak. Droog de goed gewassen jonge andijviebladeren, scheur ze daarna in reepjes en schep om met de dressing, de kweepeer en de geitenkaas. Garneer met de pompoenpitten.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: copyright ok. Gecheckt 23-11-2022

Vogelspinnen eten in Cambodja

VPRO’s Metropolis ging tarantula’s knabbelen in Spidercity in Cambodja. U dacht dat kip het meest veelzijdige stukje vlees was? De culinaire mogelijkheden met vogelspin lijken oneindig, maar de beelden zijn niet geschikt voor de fijngevoeligen onder u…

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Savooiekool gevuld met wortel en paddenstoel

foto Andrei Tchernikov, recept & foodstyling Fiona Ivanov

De Flexitariër gelooft dat je met groenten, granen, kruiden, vruchten, bloemen, wieren, noten en zaden heel fijne maaltijden kunt samenstellen. Smaakt een gerecht echter beter met wat bouillon, vis of een eitje erbij dan doet de Flexitariër daar niet moeilijk over. De Flexitariër houdt niet van dogma’s in het eten.
De Flexitariër is een samenwerking tussen fotograaf Andrei Tchernikov en receptontwikkelaar Fiona Ivanov.

Savooiekool gevuld met wortel & paddenstoel
flexitarisch hoofdgerecht, 4-6 personen

2-3 liter kippenbouillon
1 savooiekool
2 uien, gesnipperd
3 el olie
150 g paddenstoelen, gesneden
200 g wortel, geraspt
1 el tomatenpuree
2 tl gemalen kaneel
250 g gekookte rijst
1 ei

keukentouw
ovenschaal
aluminiumfolie

Breng de bouillon in een ruime pan aan de kook, leg de kool erin met daarop een groot bord met een gewicht erop zodat de kool helemaal onder staat, laat 15 minuten op laag vuur koken. Neem de kool uit de bouillon en laat wat afkoelen. Bak de ui op laag vuur goudgeel in de olie, voeg daarna de paddenstoelen en wortel toe en bak nog 5 minuten. Roer de tomatenpuree erdoor, schep dan de rijst erbij. Breng het geheel op smaak met wat zout, versgemalen peper en kaneel en bak nog enkele minuten, schep af en toe om en laat wat afkoelen.Vouw de koolbladeren open, verwijder met een mesje de binnenste bladeren. Snijd de helft van dit binnenste stuk kool fijn (de rest wordt in dit recept niet meer gebruikt) en meng dit, samen met het ei, door het rijstmengsel. Vul de buitenste koolbladeren met het rijstmengsel, vouw de bladeren eromheen strak dicht en bind het geheel vast met keukentouw. Leg de kool in een ovenschaal, schenk de kippenbouillon erbij en dek af met alumiumfolie. Verwarm de kool 40-50 minuten in een voorverwarmde oven van 180 °C. Snijd de kool in vier of zes punten en schenk er wat bouillon over. Lekker met fijngeraspte bieten en geroosterde hazelnoot.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Kleien

Laat ons juichen, want er is iets moois tot stand gebracht. Nee, de honger in de wereld is nog niet uitgebannen en er zijn ook nog steeds dodelijke ziekten, maar we hebben toch in elk geval dit: boetseerchocolade. En daar is over nagedacht ook, want door het hoge smeltpunt krijgt junior er niet eens vieze vingers van.

Tja, wat moet je daar nu mee? Chocolade met een smeltpunt boven lichaamstemperatuur. Smelt dus niet in de hand, maar ook niet in de mond. Zal dus meer dan waarschijnlijk niet te hachelen zijn, qua mondgevoel. nee, u hebt gelijk, daar zitten die kinderen natuurlijk niet mee. Die zijn tenslotte meestal ook blij met een Happy Meal.

De vraag blijft waarom je met chocola per se moet kleien. Je zou ook je kind kunnen laten kleien met klei en het vervolgens, als je dat leuk vindt, een stukje chocolade kunnen geven. Misschien is dit ontzettend calvinistisch van mij, maar ik vind nog steeds dat speelgoed is om te spelen en eten om te eten. Zó rooskleurig is de voedselsituatie op onze wereld niet, en jong geleerd is nog altijd oud gedaan.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Hoe fout is zout?

Van allerlei kanten, het Voedingscentrum voorop, horen we dat het absoluut minder moet met het zout in onze voeding. Nu is het waar dat kant-en-klaar producten vaak oneetbaar zout zijn. Kennelijk is het nog steeds niet doorgedrongen dat zout toevoegen makkelijker is dan zout ergens uit verwijderen. Hetzelfde geldt voor suiker.

Maar natuurlijk gaat het de voorlichters niet in de eerste plaats om de smaak, maar om onze gezondheid. Meer dan zes gram zout per dag is niet best voor ons. Ik heb al statistieken voorbij zien komen waaruit bleek dat de sterfte aanzienlijk zou afnemen als we ons allemaal aan die zes-gramnorm hielden.

Juist in dat licht is het opmerkelijk dat in diverse buitenlanden steeds meer studies komen die erop lijken te wijzen dat zout helemaal niet zo fout is. Eerder al kwam uit Leuven het bericht dat een behoorlijke zoutconsumptie zelfs de kans op een hartaanval kan beperken en nu is er in Groot-Brittannië weer een publicatie verschenen waarin wordt gemeld dat zoutreductie weliswaar tot een geringe verlaging van de bloeddruk lijkt te leiden, maar dat dit zich niet vertaalde in verminderde sterfte of incidentie van hartziekten.

Wat je daar nu weer mee moet als gewone sterveling? Ik wou dat ik het wist. We hebben in het verleden soortgelijke dingen over vet gehoord, vóór we erachter kwamen dat er heel veel verschillende soorten vet zijn met heel verschillende effecten die we ook nog steeds niet accuraat in kaart hebben gebracht.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Vorige Volgende