Kunst op Zondag verkent Hoge Luchten

In het Stedelijk Museum in Zutphen bezoek ik voor Kunst op Zondag de tentoonstelling Hoge Luchten. De expositie bestaat uit een selectie van 40 werken uit het Rijksmuseum. De lucht en de beleving van dit natuurfenomeen vormen het centrale thema. Martin & Inge Riebeek stelden in opdracht van het museum de video-installatie ‘Stadslucht Maakt Vrij’ samen. Hoge Luchten, schatten uit het Rijks nog te zien tot en met 20 maart 2022 in Hanzestad Zutphen. [caption id="attachment_336382" align="aligncenter" width="450"] IJsgezicht op Zutphen (1655) Barend Avercamp (1612-1679) © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Grijze lucht boven de Hanzestad Als we naar de locatie van Musea Zutphen lopen, hangt er een vale grijze lucht boven ons hoofd. De zon is vandaag niet sterk genoeg om een gaatje in het wolkendek te branden. We zijn benieuwd naar de hoge luchten die ons worden beloofd. Van de 52 kunstwerken komen er 40 uit de collectie van het Rijksmuseum. Uit de eigen verzameling heeft het team 12 aanvullende werken geselecteerd. En zoals je mag verwachten, worden we in de eerste zaal direct getrakteerd op drie gezichten op Zutphen. [caption id="attachment_336384" align="aligncenter" width="450"] Walburgiskerk Zutphen (1864) Jan Jacob Fels (1816-1883) © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Winter in Zutphen Het eerste werk is een gezicht op de beroemde Walburgiskerk uit Zutphen (1864). Het doek is geschilderd door Jan Jacob Fels (1816-1883). Naast dit winterse tafereel staat de bronzen schaatsenrijder (1960) van Piet Esser (1914-2004). Dit beeld komt uit de collectie van Museum Henriëtte Polak. Iets verderop hangt ‘gezicht op Zutphen’ uit 1820 van een anonieme kunstenaar. Ook Barend Avercamp (1612-1679) heeft zich door het stadsbeeld van Zutphen laten inspireren voor zijn doek ‘IJsgezicht op Zutphen’ (1655). [caption id="attachment_336378" align="aligncenter" width="450"] Herbert Fiedler in Musea Zutphen Hoge_Luchten © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Stadsgezichten Na de winterpret lopen we door naar enkele stadsgezichten. Via de penseelstreken van Pieter Godfried Bertichen (1797-1856) slenteren we over de scheepstimmerwerf ’St. Jago’ (1823) op het Amsterdamse Bickers Eiland. Iets verderop neemt Harry Op De Laak uit Venlo (1925-2012) ons mee naar de loswal in het Limburgse Tegelen (1970). Verder gaat de reis, alsof we op jagende wolken zitten. Cornelis Springer (1817-1891) laat ons de Zuiderhaven van Enkhuizen in 1868 zien. Met ‘Gezicht op de Berkel’ (1888) van Karel Alexander August Jan Boom (1862-1943) komen we terug in Zutphen. Naast de IJssel is de Berkel de tweede rivier die door Hanzestad Zutphen stroomt. [caption id="attachment_336385" align="aligncenter" width="450"] Willem den Ouden in Hoge Luchten Musea Zutphen © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Stadspoorten Een ander thema in deze expositie is 'stadspoorten'. Jan Weissenbruch (1822-1880) laat zijn impressie zien van de Witte Steigerpoort uit Leerdam (1860). Jan van Kessel (1626-1679) heeft tussen 1660 en 1680 de Heiligewegstadspoort in Amsterdam op het doek vastgelegd. Deze poort zie je hier vanuit de noordoostelijke richting, het gebied van de zogenaamde stadsvrijheid. Dit is een gebied buiten de stadsmuur waar het stadsrecht nog gold. Het gebied werd gemarkeerd door limietpalen. Pieter Gerard Vertin (1819-1893) brengt me met ‘Koepoort te Delft’ in een flits terug naar deze studentenstad. [caption id="attachment_336381" align="aligncenter" width="450"] Het Valkhof in Nijmegen (1614) Jan van Goyen (1596-1656) © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Nijmegen in zicht Op de eerste verdieping worden we verrast op twee gezichten op Nijmegen. Als de Keizer Karel-stad ruim dertig jaar je woonplaats is geweest, herken je de stad uit duizenden schilderijen. Frans de Hulst (1610-1661) deelt zijn gezicht op het Valkhof uit 1646 met ons. Ook Jan van Goyen (1596-1656) schilderde het Valkhof verschillende malen. Zijn zicht vanaf de Waal hangt hier. Ik zie de dikke vestingmuur met schuin daarboven de Donjon en de voormalige Pfalz in het Valkhof. Op de Waal dobberen bootjes vol geladen met passagiers. [caption id="attachment_336379" align="aligncenter" width="450"] Stadslucht Maakt Vrij (still, 2021) © Martin en Inge Riebeek © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Hedendaagse component van Hoge Luchten Voor Hoge Luchten waren de samenwerkende musea op zoek naar een hedendaagse component. Hiervoor gaven ze audiovisuele kunstenaars Martin Riebeek (1957) en Inge Riebeek- van ’t Klooster (1964) de opdracht om een video samen te stellen. Martin en Inge kennen elkaar sinds 1996 als studenten aan de Akademie voor Beeldende Kunst/St. Joost in Breda. Sinds 2001 werken ze intensief samen. Bijna tien jaar geleden maakten zij hun eerste videoportret voor The Essential. Dit doorlopende videoproject omvat nu meer dan 500 videoportretten gemaakt in 23 landen. [caption id="attachment_336380" align="aligncenter" width="450"] Entree Musea Zutphen Hoge Luchten © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Video ‘Stadslucht Maakt Vrij’  Voor de productie van Hoge Luchten zijn inwoners uit Harlingen Zutphen, Bergen op Zoom, Gouda en Hoorn in beeld gebracht. De Riebeeks wilden graag weten wat zij belangrijk vinden als het gaat om ‘vrijheid’. Ze stelden de inwoners vragen als: Hoe belangrijk vindt u vrijheid? Hoe vrij zijn we eigenlijk? Hoe vrij voelt zich ‘de ander’? Wat doen we om vrij te blijven en wordt onze vrijheid bedreigd? We denken vaak dat we onze eigen omgeving wel kennen, maar is dat wel zo? Wat weten we van de werkelijkheid buiten onze bubbel? Lees hier alles over de videoproductie Stadslucht Maakt Vrij van Martin & Inge Riebeek. https://youtu.be/--zckcg6Goo Als we na twee uur weer buiten staan, is de lucht nog steeds grijs. Maar het feit dat we weer eens echt kunst zagen, geeft een warm gevoel. Hoge Luchten, schatten uit het Rijks is nog tot en met 20 maart 2022 te zien in Musea Zutphen. Daarna reist de tentoonstelling door naar Bergen op Zoom, Gouda, Hoorn en Venlo. Schatten uit het Rijks In de Stichting Schatten uit het Rijks (Stichting M6) werken zes regionale musea samen met het Rijksmuseum in Amsterdam. Uit de rijke schatkamer van ons nationale museum worden thema-exposities samengesteld die daarna op tournee gaan langs zes regionale musea. Musea Zutphen is een van de partners in dit samenwerkingsverband. Na aarde en water is lucht het derde thema in deze vierdelige serie. © tekst en foto’s Wilma Lankhorst © gebruik van de foto’s met dank aan en met toestemming van Musea Zutphen en alle deelnemers van de Stichting M6. [caption id="attachment_336387" align="aligncenter" width="450"] Het Stedelijk Zutphen brengt een Ode aan Constant © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Ook te zien in Musea Zutphen Ode aan Constant In 2021 is in verschillende musea in ons land de 101ste geboortedag herdacht van beelden kunstenaar Constant Nieuwenhuys. Museum Henriette Polak heeft zes werken van hem in de eigen collectie. Tot en met 20 maart 2022 is deze kleine expositie te zien in de zaal naast de video Stadslucht Maakt Vrij.

Door: Foto: Schaatsenrijder (1960 brons) © Pieter Esser (1914-2004) © foto Wilma Lankhorst.

Closing Time | Put Putin Away

Hopelijk zijn er ergens in de politiek-militaire kringen rond Poetin mensen die diep in hun hart menen dat Poetin echt te ver is gegaan. Dat zijn de mensen die stappen kunnen ondernemen om de man van zijn  troon te stoten.

Het welbekende gezelschap Pussy Riot riep in 2012 de Heilige Maagd al aan met een gebed dat opriep Poetin weg te bonjouren. Twee van de bandleden werden veroordeeld ot twee jaar strafkamp. Strafkamp is een van de middelen waarmee tegenstanders van Poetin monddood worden gemaakt.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Victoria Pickering (cc)

Steun voor vrede in Oekraïne

Snel na de Russische inval in Oekraïne kwamen wereldwijd acties en bijeenkomsten opgang om te protesteren tegen de oorlog en om solidariteit te betuigen met de Oekraïense burgers. Ook in Rusland gingen mensen de straat op om tegen de oorlog en Poetin te demonstreren.

In Rusland werden al duizenden betogers opgepakt. Onder andere in Sint Petersburg en Moskou. In  Nederland worden vandaag en morgen opnieuw een aantal acties gehouden.

Naast wat u kunt betekenen via giro 999 of het Rode Kruis, kunt u de betekenis van al die bijeenkomsten versterken. Hoe massaler de bijeenkomsten hier en elders in de wereld zijn, hoe meer ze als steun zullen worden ervaren door de burgers in Oekraïne en Rusland.

Vandaag

Hengelo:
Op het Evenementenplein bij het gemeentehuis is vanaf 11.00 uur een ‘stiltekring’ waaraan diverse organisaties en partijen uit Hengelo aan deelnemen. Ook de gemeente Hengelo zelf werkt daaraan mee.

Enschede:
Op de Oude Markt, vanaf 13.00 uur solidariteitsbetuiging met Oekraïne.
(bron: Tubantia)

Zondag

Amsterdam:
Van 14.00 tot 16.00 uur bijeenkomst op de Dam. De gemeente heeft de meerdere organisaties die iet willen doen gevraagd hun programma’s te combineren (bron: Parool).

Groningen:
De Groningse afdeling van Lux Europae organiseert aanstaande zondag een vredesdemonstratie op de Grote Markt. De bijeenkomst begint om 14:00 uur (bronnen: OogTV en Sikkom).

Foto: Evgeniy Isaev (cc)

Hoeveel Russen steunen Poetins oorlog?

OPINIE - Vlak voor de aanval van Rusland op Oekraïne, gisteren, publiceerde CNN de resultaten van een opinieonderzoek onder de bevolking van Rusland en Oekraïne over het steeds hoger oplopende conflict. De helft van de Russische respondenten vond begin van deze maand dat hun land Oekraïne met militaire middelen mag dwingen om af te zien van een NATO-lidmaatschap. De helft. Dat is veel te veel natuurlijk, maar zou Poetin daar tevreden mee zijn? Ik betwijfel het. Zijn regime is van het type dat geen enkel afwijkend standpunt kan accepteren. En zeker niet van de helft van de bevolking.

Volgens het CNN onderzoek is een kwart van de ondervraagden tegen militair ingrijpen, een kwart twijfelt. Een deel er van zal dezer dagen nog worden overgehaald naar het regeringsstandpunt door het gebruikelijke mediabombardement dat onderdeel is van elke oorlog. Maar hoe gaat de Russiche bevolking reageren op de lijkenzakken die straks terugkomen uit Oekraïne? Hoe groot blijft de steun voor de oorlogszuchtige kliek van Poetin’s Verenigd Rusland als westerse sancties grote gevolgen blijken te hebben voor grote delen van de bevolking? Rusland is niet langer een normaal land, zei een bondgenoot van de gevangen oppositieleider Navalny gisteren. Poetin is gek geworden, las de NOS-correspondent Iris de Graaf op een van de Youtubekanalen van zijn tegenstanders die nog niet uit de lucht zijn gehaald. In meer dan 52 steden gingen gisteren dappere Russen de straat op. Honderden zijn gearresteerd en hen wachten volgens de autoriteiten zware straffen.

Closing Time | If I Could Talk I’d Tell You

En dan nemen de ontwikkelingen in Oekraïne een snelle en dramatische wending: het land wordt in no time volledig in een smerige oorlog getrokken en wordt overlopen door de Poetins troepen, inclusief de ranzige propaganda retoriek ‘de regering in Kiev is een bende drugsverslaafden en neonazi’s’. Hoe krijg je het verzonnen.

 En dan denk je: een popsong met een grimmige tekst, een anti-oorlogslied, een niet mis te verstane aanklacht voor de Closing Time van vandaag. Of dan denk je, juist een song in mineur, omdat het zo’n droevige  en treurige toestand is, al die vluchtelingen. En dan weet je het niet meer. En dan denk je, een neutraal liedje dan maar, met een vrolijke melodie? Met een niks-aan-de-hand-tekst. Kan dat dan wel? Is dat dan wel passend?

Foto: Banalities (cc)

VPRO’s ‘Naar bed’ verdient alle prijzen

COLUMN - De serie heet Naar bed. Ik ontdekte hem pas deze week, terwijl het verdorie al ’t tweede seizoen is dat de VPRO deze uitzendt. Het concept is doodsimpel: stellen stappen in bed, kijken de camera aan als ze eenmaal onder de lakens liggen en vertellen over hun relatie en de geschiedenis daarvan. Door de opstelling lijkt het alsof ze rechtstreeks tegen het publiek praten. En die setting – hun slaapkamer – zorgt meteen voor een grote mate van intimiteit.

Ze vertellen hoe ze elkaar hebben leren kennen, ze verhalen over hun gekibbel, over hun seksleven, over hun verwachtingen, hun hoop, hun teleurstellingen, hun ambities. Over hun angsten, hun zorgen, hun opluchting. Over hun liefde voor elkaar, en over hun onderlinge verschillen.

Natuurlijk is het geregisseerd – er is in de opnames gesneden, dat zie je soms ook, en de stellen zijn waarschijnlijk zorgvuldig uitgekozen. Maar wat we te zien krijgen is een prachtige parade van zeldzaam openhartige gesprekken, waarin lastige vragen en soms zelfs een confrontatie niet worden gemeden.

Het is frappant hoeveel je onderwijl aan het lichaam van al die mensen kunt aflezen. Het paar dat in een conflict verzeild is geraakt, laat hun onmetelijke afstand onwillekeurig keihard zien: ze kijken elkaar al die tijd dat ze in beeld zijn nooit recht in de ogen, en de een ligt met een afgewende schouder naast de ander. Een tweede stel bespreekt onderwijl een meningsverschil, terwijl ze elkaar liefdevol blijven aankijken en soms naar elkaars hand grijpen: ze bevestigen fysiek hun band, al pratende over hun conflict. Een derde stel kibbelt zich een slag in de rondte, maar verzucht dat ze ‘versmolten’ zijn. Je gelooft dat dan subiet.

Foto: Allen Forrest (cc)

Donetsk en Loegansk gemobiliseerd

ANALYSE - Rusland voert de spanning op in Oost-Oekraïene. Ardy Beld bericht over de gebeurtenissen in de Volksrepublieken Donetsk en Loegansk sinds eind vorige week. Het begon allemaal vrijdag toen de bevolking werd opgeschrikt door apocalyptisch nieuws. Ten eerste werd met veel bombarie gemeld dat de auto van de bevelhebber van de volksmilities in de regeringswijk van Donetsk zou zijn opgeblazen. Reddingsdiensten rukten uit, waarna bleek dat het voertuig onbemand was. Kort daarop deelde Denis Poesjilin, leider van de republiek, mee dat de situatie rond de oorlog, die ondertussen al weer bijna acht jaar duurt, op een hoogtepunt zou zijn aangekomen.

Poesjilin kondigde de evacuatie van vrouwen, kinderen en ouden van dagen aan. In het naburige Rostov in Rusland zou opvang klaar staan. De geëvacueerde burgers zouden met al het nodige worden verzorgd en terug mogen keren, zodra de situatie weer onder controle zou zijn. Ook riep hij een algehele mobilisatie uit. De officiële perskanalen deelden bovendien mee dat scholen werden gesloten en openbaar vervoer stilgelegd. Er volgde een rush op banken en levensmiddelen. Het eveneens niet-erkende buurland Loegansk volgde hetzelfde scenario.

Van de straat naar het front 

De 48-jarige Andrej Romanov, concertorganisator en ondernemer uit Chartsyzk vertelt over de situatie ter plaatse: “Voor mijn gevoel is de evacuatie alleen maar georganiseerd om pakkende beelden te schieten voor de media. Volgens de officiële cijfers zijn er gisteren 6.500 mensen vertrokken, terwijl er 700 000 stonden gepland. Op die manier zijn ze zelfs met 20.000 per dag nog minstens een maand aan het evacueren. Gevechten zijn er voortdurend. Intensiever dan normaal, maar het is in ieder geval niets nieuws voor ons. Wat ze vooral hebben veroorzaakt is een algehele gekte. De mobilisatie is aangekondigd. Mannen van 18 tot 55 laten ze niet vertrekken naar Rusland. Er zijn al enkele gevallen bekend van mannen die direct van de straat werden geplukt en het leger ingestuurd. Wat dat voor leger wordt als de mensen gedwongen worden, laat zich raden. Het is een compleet gekkenhuis.”

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Closing Time | Not Waving

Een paar jaar geleden maakte Not Waving het album Animals waarop donkere drones zich afwisselen met stampende haast opgefokte nummers, en ik was dan ook verrast met het album How to Leave Your Body dat vorig jaar uitkwam dat heel anders is: kalmerend, mooi en ja, hoopvol, zoals hij zelf omschrijft, maar zonder al te zoetsappig te worden. Veel samenwerkingen, onder andere met de net overleden Mark Lanegan die we hier gisteren hadden. Het nummer ‘Hold On’ is samen met techno-artiest Marie Davidson.

Foto: cquarles (cc)

Wat de VVD niet wil liberaliseren aan de woningmarkt

ANALYSE - Een radicaal idee voor liberalisering kan de woningmarkt op het goede spoor zetten. Al zit de VVD daar niet op te wachten. Niet omdat ze tegen liberaliseren is, maar omdat het ingaat tegen de belangen van haar kiezers. En de VVD is geen ideeënpartij, maar een belangenpartij. Dat wordt in de wooncrisis weer goed zichtbaar.

Over de wooncrisis schreef ik eerder twee stukken, met zowel de VVD als de markt in prominente rollen. Over hoe Stef Blok er door het inviteren van grote beleggers voor zorgde dat mensen hun vrijheid op de woningmarkt verloren. En over hoe de toestroom van geld het wonen voor velen onbetaalbaar maakt. Hier wil ik een vorm van liberaliseren bespreken, die liberalen zal aanspreken, maar VVD-ers niet. Maar eerst iets meer achtergrond over de woningmarkt.

De woningmarkt kent geen marktwerking

Er is een misverstand dat een goed gesprek over de woningmarkt vaak in de weg zit. Het misverstand dat de woningmarkt een gewone markt is. Aan de oppervlakte lijkt dat het geval. Er is vraag naar woningen. Er is aanbod. Er vinden transacties plaats. Maar er bestaat op de woningmarkt niet zoiets als marktwerking.

In een markt met marktwerking zijn prijzen signalen die sturend werken voor andere ondernemers. Bij te weinig aanbod stijgt de prijs. Dat brengt producenten ertoe de productie op te voeren, of lokt nieuwe aanbieders. Dat leidt tot een stijgend aanbod en een nieuw evenwicht tussen vraag en aanbod. Dat mechanisme – prijsveranderingen die als prikkels door het economisch zenuwstelsel bewegen en informatie overbrengen die marktpartijen aanzet tot handelen – dat is wat een markt laat werken. Dat mechanisme bestaat niet in het belangrijkste deel van de woningmarkt.

Closing Time | One Way Street

 Mark Lanegan is overleden, hij is 57 jaar geworden. Zijn stem en de ruige grunge was een goeie combinatie. Ook deed zijn donkere rauwe stem het juist goed in duetten met frêle zangeressen zoals Isobel Campbel en P.J. Harvey.

Dit wat melancholieke, rustige nummer, One Way Street, (vast een metafoor voor het een of ander), vond ik persoonlijk een van zijn betere. Maar u kunt uw favoriete Mark Lannegan song hieronder kwijt. (One Way Street is te vinden op zijn soloplaat uit 2001, Field Songs.)

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Vorige Volgende