ANALYSE - “Hoed u voor rotte compromissen”, zou Albert Einstein ooit gezegd hebben. Het lijkt een uitvlucht: “Je moet nu eenmaal compromissen sluiten”. Dat is waar in een meerpartijensysteem. Maar ook een tweepartijensysteem verlamt, als men niet naar elkaar luistert: vraag het Obama, die verstrikt is in de polarisatie tussen Democraten en Republikeinen.
De sociaaldemocratie is historisch en principieel geneigd tot het compromis: de sociaaldemocraat is een “zondige reformist”, die last heeft van vieze handen, bij het maken van kleine stappen richting heilstaat. Die kleine stappen hebben ons een wereld gebracht, waarom kolonnes vluchtelingen ons te voet komen opzoeken. Het gaat dan niet alleen om materiële welvaart, maar vooral om vrijheid, democratie en mensenrechten.
In discussies kom ik “terechte zorgen” tegen, die brandstichting, verstoorde vergaderingen en bivakmutsen niet rechtvaardigen, maar toch kunnen verklaren. Als je dan door vraagt welke die terechte zorgen zijn, dan is het vooral dat het ons geld gaat kosten, de zorg dat wij gedwongen worden onze welvaart te delen met vluchtelingen.
Angela Merkel verdient lof voor haar bijdrage aan de vrede, voor haar angst voor de “bruine herfst” die zich in Duitsland nu lijkt te ontwikkelen. De vraag is: kan een democratie historische uitdagingen wel aan? Onze traditionele geneigdheid tot compromissen leidt niet tot groots management van problemen. Ook niet tot grootse moraliteit.