Wetenschap is van de burger

Wetenschap wordt van belastinggeld betaald, dus waarom moeten burgers betalen om toegang te krijgen tot digitale wetenschappelijke archieven als JSTOR? In een van de toneelstukken van Harold Pinter, ik meen The Birthday Party, maakt iemand de bril van een ander kapot. De vandaal repareert het voorwerp en verwacht vervolgens dat het slachtoffer dankbaar is. Als u diens frustratie begrijpt, begrijpt u wat het betekent dat JSTOR zijn diensten in beperkte mate gratis wil gaan aanbieden. JSTOR is een enorm digitaal archief van wetenschappelijke artikelen, klaar om online te raadplegen. Het is de grootste schatkamer ter wereld: een bron van de meest gedegen informatie waarover de mensheid beschikt. Die schatkamer zit echter op slot, want om er gebruik van te maken, moet je een torenhoog abonnementsgeld betalen. Wie één artikel nodig heeft, is al snel dertig euro kwijt. Is dit legaal? In Nederland vermoedelijk niet. De Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek bepaalt in artikel 1.3.1 dat de universiteiten hun kennis ten behoeve van de maatschappij moeten overdragen.Overdragen. Er staat niet: verkopen. Er staat evenmin: overdragen aan een website die de informatie verkoopt. JSTOR laat u betalen voor artikelen die al van u zijn.

Door: Foto: Anne G (cc)
Foto: Z33 Art centre (cc)

Bedreigingen en kansen van synthetische biologie

, door

MEDEDELING - De synthetische biologie ontwikkelt zich in hoog tempo. Maar vooralsnog zitten alleen wetenschappers en bedrijfsleven achter het stuur. Tijd om mee te praten, zegt Rathenau-onderzoeker Virgil Rerimassie.

De mens wil al eeuwen controle hebben over de natuur en de ontdekking van het DNA in 1953 heeft daar een flink handje bij geholpen. Wetenschappers hebben de ‘softwarecode van het leven’ uitgelezen, geknipt, geplakt en gekopieerd.

Door de opkomst van de synthetische biologie (synbio), is biologie tegenwoordig een heuse ontwerpdiscipline. Synthetisch biologen weten de softwarecode van het leven op slimme manieren te gebruiken om ‘nieuwe’ organismen met handige eigenschappen te ontwerpen. Met deze organismen hopen zij te helpen bij het aanpakken van grote uitdagingen in de 21e eeuw, zoals klimaatverandering, energievoorziening en gezondheid. Zo hebben zij micro-organismen gemaakt die malariamedicijnen en biobrandstof kunnen produceren. Een synthetische darmbacterie zorgt voor ‘vliegende glazenwassers’, stadsduiven die biologische zeep verspreiden in plaats van duivenpoep.

Naast de kansen die synbio biedt, roept het ook lastige maatschappelijke en ethische vragen op. Daarnaast is het wetenschapsgebied niet zonder risico’s.

Zo kan synbio bijvoorbeeld een belangrijke bijdrage leveren aan de bio-economie. Maar dan moeten er wel speciale planten en micro-organismen worden ontwikkeld: duurzaamheid in ruil voor natuurlijkheid. Is het gepast om zo ingrijpend te sleutelen aan de natuur? Spelen we niet te veel voor Schepper? Hoeveel risico’s zijn de kansen ons waard?

Waarom vervolgt de Amerikaanse justitie illegale upload zwaarder dan poging tot moord?

, door

Hacktivist Aaron Swartz heeft zelfmoord gepleegd, onder de enorme druk van een rechtzaak die de Amerikaanse justitie tegen hem had aangespannen.

Swartz gebruikte een zelfgeschreven programmaatje op zijn laptop (die hij inhaakte op het netwerk van MIT) om miljoenen academische artikelen van JSTOR te verzamelen. Hij wilde die artikelen in het publieke domein gratis toegankelijk maken, vanuit de overtuiging dat kennis vrij toegankelijk hoort te zijn, en niet achter een peperdure betaalmuur afgeschermd hoort te worden. Hij is daar echter nooit aan toegekomen.

Toen de Amerikaanse justitie daar lucht van kreeg, hebben ze hem gerechtelijk vervolgd, en vijftig jaar gevangenisstraf tegen hem geëist. Swartz raakte alleen al bankroet aan de gerechtelijke kosten, en de officier van justitie probeerde hem tot een plea deal te verleiden: zes maanden gevangenisstraf in ruil voor een schuldbekentenis.

Aaron Swartz is 26 jaar oud geworden. Na zijn dood hebben de openbaar aanklagers alle aanklachten ingetrokken.

Foto: tk-link (cc)

#overlyhonestlymethods en ongelukjes

, door

OPINIE - Wetenschappers moeten zo openlijk mogelijk zijn over grote of kleine ‘oeps’-momenten in hun onderzoek. Maar enkele grootse uitvindingen werden per ongeluk gedaan, betoogt Barbara Vreede.

Momenteel is het een rage op Twitter: de hashtag #overlyhonestmethods. Wetenschappers in alle rangen en standen doen een boekje open over hoe het er wérkelijk aan toe gaat in de labs, in het veld, en achter de computer. Ze tweeten wat ze eigenlijk op hadden moeten schrijven in de methodes van hun laatste paper, maar verbloemden, for obvious reasons.

Hilarisch en herkenbaar voor iedereen die ooit in een lab of een veld heeft gestaan—en vervolgens kaas van de data moest maken. Voor wie die achtergrond niet heeft is het misschien wat ontluisterend om te ontdekken hoe in de wetenschap soms praktische beslissingen worden gemaakt, over onderzoekslocaties, bijvoorbeeld:

…en over datavergaringsmethoden:

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Waan van de dag

Nederlandse vrouwen worden niet depressief

, door

ACHTERGROND - Blijkt uit onderzoek. Echt waar. Het zou te maken hebben met de grote individuele vrijheden in ons mooie landje, maar daar genieten mannen natuurlijk ook van. Als je ’t mij vraagt, komt het doordat vrouwen in Nederland véél vaker dan in andere landen parttime werken.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Vorige Volgende