Waarom zo veel pessimisme over patstellingen?

door Martin Jansen Zet radicaal-rechts schaakmat! Twee weken geleden bleek uit een onderzoek onder een representatief panel van 11 duizend respondenten, dat nog maar 4 procent van de bevolking vertrouwen heeft in de politiek. RTL berichtte: Na de val van het kabinet in juni, bleek al dat een kwart van de kiezers (24 procent) het vertrouwen in alle politieke partijen kwijt was. Dat gevoel was vooral sterk bij kiezers die bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen in 2023 nog op Nieuw Sociaal Contract stemden (32 procent), maar ook bij mensen die toen voor de BBB (28 procent) of PVV (26 procent) kozen. NSC NSC houdt na 29 oktober mogelijk niet eens meer één zetel over (https://nos.nl/collectie/13999/artikel/2581100-peilingwijzer-vvd-zakt-verder-weg-cda-naast-groenlinks-pvda). Dan zouden we zelfs het zwakke verhaal van Eddy van Hijum niet meer hoeven aanhoren, die vindt dat het vooral aan politieke spelletjes ligt dat zijn partij niet heeft kunnen brengen wat zij in 2023 nog onder aanvoering van Pieter Omtzigt beloofde. Zijn introspectie beperkt zich vrijwel uitsluitend tot de constatering dat zijn mensen te weinig ervaring meebrachten om te kunnen omgaan met een kabinet zonder samenhang en wil tot samenwerken en met de tegenwerking door de coalitiegenoten in zowel de regering als de Kamer. Vooral anderen de schuld geven voor je échec als partij en bestuurders. Dag, NSC. BBB De BBB is gelukkig volkomen transparant en heel vergelijkbaar met de PVV: aan de stikstofcrisis en behoud van kwetsbare natuur en biodiversiteit gaat hoegenaamd niets gebeuren. Noemenswaardige plannen voor klimaatadaptatie en -mitigatie zijn er niet, de islam en migranten – en dan vooral de niet-Westerse asielmigranten, want natuurlijk niet de goedkope arbeid uit Europa waarmee onder andere big agro haar verdienmodel stut – zijn nog altijd de dankbare zondebokken. En iedereen die niet hetero is moet naar intolerant plattelandsmodel maar ‘normaal’ doen en niet te veel met zijn identiteit ‘te koop lopen’ – dat doen ‘wij hetero’s toch ook niet?’ O ja, en onze burgerrechten moeten echt wat worden ingeperkt om minder last te hebben van bezwaren en protesten – ook al richten die zich tegen misstanden, wantoestanden, natuur-, milieu- en klimaatrisico’s en onbehoorlijk bestuur. Wie zo misleid is om te denken dat de BBB van big agro lobbyist Caroline van der Plas opkomt voor ‘de boeren en burgers’ moet misschien eens kijken wie er vooral rijker worden van de status quo die de BBB in stand wil houden: de duizenden boeren die met de menselijke maat, met aandacht voor gezondheid (ook voor zichzelf en hun kinderen), maatschappelijk verantwoord en natuurinclusief willen ondernemen? Of het handjevol agrarische megabedrijven en hun toeleveranciers, die drijven op roofbouw-schaalgrootte, onverantwoorde continue groei, overnames en de toepassing van gezondheids-, levens- en biodiversiteitsbedreigende gewasbeschermings- en ongediertebestrijdingsmiddelen? En wie betaalt hoe dan ook de rekening? Juist, de burger. VVD De VVD lijkt te beseffen dat haar ruk naar de rechter vangrail onder Yesilgöz – nadat ze onder Rutte al met 130 op de rechtervluchtstrook met twee wielen door de berm slingerde – haar door de achterban niet in dank wordt afgenomen. Dat komt wellicht vooral door het onverholen onfatsoen en de incompetentie bij coalitiegenoten PVV en BBB die evenwel te voorzien waren. Maar de eigen, nauwelijks of niet verholen incompetentie en onfatsoen op bijvoorbeeld rechtsstatelijk gebied en antidemocratische en illiberale opvattingen doen de VVD-achterban helaas weinig. Daarom ligt de focus voor de verkiezingen bij de VVD niet meer op migratie, maar op de ‘wooncrisis’. Die heeft zij, door het volkshuisvestingsbeleid vanaf 2010 te ontmantelen en een ongefundeerd, onvoorwaardelijk vertrouwen in ‘de vrije markt’ tot welhaast religieus dogma te verheffen, in hoge mate zelf helpen veroorzaken. Zoals de ‘migratiecrisis’ overigens vooral een zelf, door bewust gecreëerde capaciteitstekorten in de asielketen, veroorzaakte opvangcrisis was. Maar hé, crises mobiliseren de achterban en die van de VVD onderbuikt er over belangrijke keuzes voor het land graag vooral goed doorborrelend op los en vindt alles best, zolang zij maar mag blijven leven met het adagium ‘ik geloof wel in eerlijk verdienen en niet in eerlijk delen’. Denk bij ‘eerlijk’  vooral niet aan ‘rechtvaardig’ in de zin van een evenwicht tussen ecologie, sociale cohesie en welvaart voor een duurzame samenleving, of het recht op leven van bijvoorbeeld Palestijnse kinderen of, dichter bij huis, onze ‘eigen’ toekomstige generaties. De schoorsteen moet immers wel nu en immer harder blijven roken, ‘indien nodig’ ook nog op fossiele brandstoffen of de lijken van Palestijnse burgers. En onthoud: ‘greed = good’. Patstelling? De VVD wil dus ook nu al liever niet in een regering met het veel minder conservatieve en meer progressief ingestelde GL/PvdA, maar geeft de voorkeur aan een (centrum)rechtse nieuwe regering, liefst met het CDA erbij. Je moet wel een enorm bord voor je kop hebben, wil je één van de huidige coalitiepartijen zijn en denken dat de kiezers in Nederland nog 4 jaar iets vergelijkbaars willen met wat er het afgelopen jaar (niet) is gepresteerd. Het vertrouwen daalde van 33 procent vóór het aantreden van Wilders/Schoof naar 4 procent; je hoeft toch niet woke te zijn om wakker te worden en bij de les te blijven?! Laten we hopen dat Henri Bontenbal en zijn CDA dat in elk geval wel doen. Het fatsoen lijkt daar terug te zijn ingedaald in de geesten en dat geeft de burger weer wat moed. Maar vanwege deze mogelijke sleutelrollen voor VVD en CDA zijn er dus ook al analisten die reppen van een ‘patstelling’ en pessimistisch zijn over de realistische mogelijkheden voor hetzij een centrumrechtse, hetzij een centrum- of centrumlinkse coalitie. Is dat pessimisme terecht? Of toch schaakmat? We zullen zien wat er gebeurt op 29 oktober. Als alle coalitiepartijen verliezen en NSC bovendien verdwijnt, en ze eindigen zoals de peilingen nu aangeven samen op circa 53 zetels, dan wordt het interessant om te horen wát ze vinden dat ‘de kiezer heeft (uit)gesproken’. En of de VVD – eindigend met minimaal 8 zetels minder en als vierde partij van het land, met twee centrumpartijen, CDA en GL/PvdA, boven zich die ieder zeker anderhalf keer zo groot zijn – zo’n wanstaltig groot bord voor haar kop heeft, dat ze dat zou willen uitleggen als een mandaat voor een centrumrechtse regering waarin voor haar plaats zou moeten zijn. PVV, JA21, FvD, SGP De PVV noemde ik bewust niet. Die zal, alhoewel zo’n 5 zetels kleiner, wel weer de grootste worden, maar dat betekent niets meer dan dat veel ontevreden kiezers zich nog onvoldoende schamen om zich te associëren met antidemocraten, xenofoben, islamofoben en racistische omvolkingstheorie-aanhangers. Deze kiezers zijn doof en blind voor het feit dat de partij heeft bewezen precies zo incompetent en onbetrouwbaar te zijn als bijna 80 procent van de bevolking al wist, maar nee, wíj (de rest van Nederland) zijn gek, niet zij. In ieder geval heeft deze alles onder schijtende club schreeuwmeeuwen bij de huidige coalitiepartners, lijkt het, voorlopig afgedaan vanwege Wilders’ onbetrouwbaarheid en weglopen. De PVV-stem van dit mandje vol betreurenswaardige onder ‘het volk’ is weliswaar een niet te onderschatten teken dat onze samenleving rechtvaardiger moet worden, maar kan dus bij de coalitievorming verder gerust genegeerd worden. Zet er een cordon sanitaire omheen – de boel bij elkaar vegen en houden doen we wel weer als ze ooit terugkeren aan de goede kant van de rode lijn. Datzelfde geldt overigens ook voor JA21, dat niets meer is dan een wat verwaterde PVV. Even populistisch en geleid door een partijhoppende ras-opportunist – in 2021 nog in voor een kort avontuur binnen het toen al jaren antisemitische, islamofobische en omvolkingstheorie-gedreven FvD – die slechts een eindeloze reeks moties produceert en nog nooit een initiatief heeft genomen tot bijvoorbeeld wetgeving om ook eens echt iets te dóen of betékenen voor ons land. En toch ‘verdient’ Eerdmans écht al vier jaar €141.000 per jaar met zijn inhouds- en oplossingsloze radicaal-rechtse, retorische gewindbuil. Hij moet een goed campagnebureau in de arm hebben genomen, om in de peilingen al richting de 9 zetels te gaan. Maar ook hier geldt dus: negeren en een cordon sanitaire eromheen, ten minste totdat JA21 politiek bedrijft die niet is gebaseerd op zondebokken. O, en wel tijdens de campagne even bij zijn enkels afzagen om zijn gebrek aan loyaliteit, potverteren en inhoudsloosheid, graag. Wie denkt dat Geert Wilders en Joost Eerdmans wel opkomen voor zijn/haar belang, moet eens kijken wat die kunnen waarmaken van de beloftes die ze doen. Bijvoorbeeld als het gaat om de financiering van de verlaging van ziektekostenpremies en afschaffing van het eigen risico in de zorg, zonder een doorrekening van het verkiezingsprogramma (PVV) of om het doen wat nodig is om Nederland vrij en veilig te houden, energieonafhankelijk te maken en te beschermen tegen de gevolgen van de klimaatverandering en zeespiegelstijging, zonder de uitgaven en dus ook de lasten te verhogen (JA21). De PVV stemde tegen de verlaging van de eigenbijdrage en tegen de bevriezing van huren. Is het dan gek dat de koopkracht niet verbetert? Is dat dan de schuld van anderen of van de PVV als grootste partij? Over de nu eens antisemitische, dan weer islamofobische of gender-onverdraagzame, uit Erkenbrand en de JFvD-buitenschoolse opvang gepromoveerde FvD’ers gaan we het niet eens hebben. En het is jammer dat we Artikel 1 van de Grondwet nog steeds niet hebben vertaald naar vereisten voor legitieme politieke partijen, anders was de SGP voor deze verkiezingen formeel net zo irrelevant voor een rechtvaardig Nederland als zij het afgelopen jaar is de praktijk is gebleken – en als d PVV. Radicaal rechts-stemmers kopen knollen voor citroenen Het zal altijd wel blijven verbazen is dat zoveel mensen die, hoe terecht misschien ook, ontevreden zijn over het feit dat zij en hun noden door ‘de politiek’ niet worden gezien, niet intelligent genoeg zijn om door de loze praatjes van populisten heen te prikken. Die bieden immers helemaal geen werkelijke oplossingen voor feitelijke problemen, tenzij ze de Grondwet mogen herschrijven (waarvoor voorzienbaar nooit de vereiste meerderheid zal worden gehaald), internationale verdragen mogen opzeggen en van ons land een ondemocratische, autoritaire staat mogen maken naar PVV-‘partij’model. Waarom volhardt ruim een kwart van de bevolking er verkiezing na verkiezing in zich overduidelijke knollen voor citroenen te laten verkopen en de rest van het land op te zadelen met de gevolgen van hun miskoop? Wat gaan we wel doen? Een progressief extraparlementair kabinet van nationale eenheid Luister terdege naar de reële problemen achter die onredelijke proteststem, maar negeer het zetelaantal  van de vertegenwoordigers die zij afvaardigden in de Tweede Kamer. Zet, met een zo groot mogelijke coalitie van partijen in het redelijke midden, snel een kabinet van nationale eenheid aan het werk om de stilstand, achterstand en problemen, veroorzaakt door Rutte I, II, III en IV en Wilders/Schoof, op te lossen en in te lopen. Daarin is plaats voor iedere partij die gaat voor een democratisch, rechtvaardig en inclusief Nederland; als het gaat over de oplossingen op de belangrijkste thema’s, zoals energietransitie, volkshuisvesting, klimaatadaptatie, onderwijs, zorg, (groene) innovatie, veiligheid, georganiseerde misdaadbestrijding, mobiliteitstransitie en (redelijke) immigratiebeperking, staan de meeste midden- en centrumlinkse partijen helemaal niet zo ver van elkaar af als kwaadwillenden ons willen doen geloven. Laat PVV, BBB, JA21, FvD en SGP rechts liggen, idem dito de VVD als die niet gauw weer een beetje normaal gaat doen, en ga zo snel mogelijk aan de slag. Geef gezamenlijk vertrouwen aan een ‘sollicitatiecommissie’ onder leiding van de drie grootste partijen. Dat vertrouwen moet deze commissie blijven verdienen met sterke aanbevelingen. Geef elke partij recht op niet-bindende voordrachten van kandidaten en hooguit 1 of 2 vetostemmen en zoek en stel als eerste een kundige en breed gedragen persoon aan als premier. Vergeet zetelverdelingen naar verkiezingsresultaat, maar laat de premier samen met de sollicitatiecommissie uit de voorgedragen en door haarzelf geïdentificeerde kandidaten, niet per se partijgebonden, vakministers en -staatssecretarissen selecteren met bestuurlijke ervaring en relevante vakkennis en deskundigheid. Bij goedkeuring middels een meerderheid van stemmen van de coalitiepartijen worden deze aangesteld. Deze bewindslieden krijgen een proeftijd van twee of drie  maanden waarin zij zelf in enkele iteraties een werkbare opdracht en doelstellingen formuleren. Na acceptatie door de fractieleiders van de coalitiepartijen en de installatie van de regering, rapporteren ze daarop en worden ze daarop door de Kamer gecontroleerd. Minister zijn wordt dan weer een eer en een dure plicht, waarvoor je vanuit deskundigheid en geschiktheid resultaten moet kunnen laten zien. Iets wat het rariteitenkabinet van grotendeels omhooggevallen dwaallichtjes het afgelopen jaar niet deed. Wanneer er een wil is bij de coalitiepartners om dit te laten slagen en het kabinet door overtuigde samenwerking daadwerkelijk succesvol is, komt de beloning in de vorm van groeiend vertrouwen vanzelf. Dan staan de radicaal-rechtse partijen mat. Nederland verdient immers zo veel beter dan het armzalige, redeloze, inhoudsloze, oplossingsloze vijanddenken en de incompetentie die zij bieden. Weet wat je stemt op 29 oktober. Zet ze mat, stem ze weg! Dit artikel is overgenomen van anti-populista. Artikelen op dat blog worden geschreven als bijbaan, dus mocht je het stuk waarderen kun je dat ook financieel laten blijken via deze link.

Foto: Cees de Boer, CC0, via Wikimedia Commons.

Een journalist economie in de volkshuisvesting

ANALYSE, LONGREAD - Jesse Frederik schreef een lezenswaardig artikel over betaalbaar wonen. Het is veel te lang. Het meandert door de data en geschiedenis van de volkshuisvesting, zonder uiteindelijk de touwtjes van z’n argumenten in een heldere conclusie samen te trekken. Het slaat soms op een grappige manier de plank volledig mis. Het lijkt politiek stelling te nemen tegen GroenLinks-PvdA terwijl juist de VVD (ook hierin) z’n zaakjes niet op orde heeft. Op de momenten dat de schrijver afdaalt uit de digitale wolk van z’n spreadsheet en voet zet in de wereld van volk en huisvesting, landt hij steevast in Amsterdam. De stad die daarmee de maat der dingen wordt, terwijl ze eerder uitzondering dan regel is. [1] Tevens de stad waar 95% van de Nederlandse bevolking niet woont. Een lezenswaardig artikel, zonder meer, maar geen goed artikel.

Nu wek ik misschien de indruk geen fan te zijn, maar het omgekeerde is waar. Ik waardeer juist de selfmade economisch journalist, die meestal goede vragen stelt, omdat hij geen last lijkt te hebben van de remmende voorsprong van een economische opleiding. Hier begaat hij echter economenfouten, door te denken dat de wereld van de getallen de werkelijkheid goed weergeeft. Natuurlijk heeft de volkshuisvesting een cijfermatige kant, maar ze heeft bijvoorbeeld ook veel te maken met allerlei schaalniveau’s van ruimtelijke ordening. Aan dat vakgebied is Frederik duidelijk nog niet toegekomen. Hij begeeft zich zo in een landschap, waarvan je hoopt dat hij het met de penseel en het geraffineerde ruimtelijke begrip van Escher weergeeft, maar we moeten het doen met de primaire kleuren en lijntjes uit zijn excel-tabel. Daarnaast laat hij trouwens ook aan de economenkant steken vallen.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Quote du Jour | BREAKING armoede leidt niet tot werk

BREAKING NEWS! Stop de persen! Er is onderzoek gedaan, beleid geëvalueerd, en er is vastgesteld: als je mensen die heel weinig hebben en niet zo veel mogelijkheden hebben financieel afknijpt om ze ’te prikkelen tot werk’ dan gaan ze daar niet van werken maar worden ze er vooral arm van!!!

Ik snap het, lieve lezer, uw mond hangt open van verbazing (sluit ‘em maar weer, dit staat niet zo fraai) en uw ogen staan wijd open van schok en ongeloof. “Dit kan toch niet zo zijn”, murmelt u nog. Maar het is echt zo. Lees zelf maar:

Foto: Ash Hayes on Unsplash

Het failliet van het CIDI

Het Centrum Informatie en Documentatie Israël, beter bekend als het CIDI, werd ooit gezien als serieuze speler in de strijd tegen antisemitisme. Een organisatie die cijfers bijhield, rapporten uitbracht en de politiek van broodnodige data voorzag. In een land waar antisemitisme nog altijd gestaag rondsluimert, was dat geen overbodige luxe. Maar die rol is intussen uitgehold tot een klucht. Achter de schijn van waakzaamheid gaat steeds vaker iets anders schuil, namelijk de schaamteloze verheerlijking van Israëlisch geweld.

“IDF imponeert opnieuw”

Op de website van CIDI verscheen recent een lofzang op het Israëlische leger met de titel “IDF imponeert opnieuw”. Daar staat het dan, zonder schaamte: een leger dat systematisch Palestijnse burgers bombardeert en een genocide pleegt, wordt gepresenteerd als indrukwekkend. Alsof het een sportwedstrijd betreft en niet de vernietiging van huizen, ziekenhuizen en levens. De framing is niet kritisch, niet analyserend, maar jubelend. Propaganda, verpakt als verslag.

Een organisatie die pretendeert antisemitisme te registreren en aan te pakken, kan niet tegelijkertijd het PR-bureau van een genocidaal bezettingsleger spelen. Wie slachtoffers van antisemitisme verdedigt en de daden van een leger goedpraat, maakt zichzelf ongeloofwaardig.

De hypocrisie in vol ornaat

CIDI beroept zich graag op de noodzaak antisemitisme te bestrijden. Dat is terecht. Maar ondertussen gebruikt het de fel bekritiseerde IHRA-definitie van antisemitisme om vrijwel elke stevige kritiek op Israël in de verdachtenbank te plaatsen. Het resultaat? Palestijnse stemmen worden verdacht gemaakt, activisten worden gecriminaliseerd, en het publieke debat wordt gemanipuleerd. Het werpt de vraag op: in hoeverre zijn de cijfers van het CIDI betrouwbaar? In hoeverre wordt de antisemitismemonitor een instrument om tegenstanders van de staat Israël monddood te maken?

Foto: Ahmad Ajmi on Unsplash

Wie gaat er over de Nijl?

De Grote Ethiopische Renaissance Dam (GERD) is vorige week officieel geopend door president Abiy Ahmed Ali. De trots van het land gaat straks miljoenen huishoudens van stroom voorzien. Een deel van de opgewekte energie kan zelfs worden geëxporteerd. De bouw begon in 2011 en heeft meer dan 5 miljard dollar gekost, grotendeels opgebracht door Ethiopië zelf uit eigen middelen en via crowdsourcing, wat de trots van de president ongetwijfeld nog zal hebben verhoogd. De bouw van de dam heeft geleid tot spanningen tussen Ethiopië en de stroomafwaarts gelegen landen Egypte en Sudan. Op de achtergrond speelt een koloniale erfenis die de zeggenschap over de Nijl nog steeds beïnvloedt.

Egypte heeft zich fel verzet tegen de Ethiopische dam. Het land is voor de watervoorziening vrijwel volledig afhankelijk van het water van de Nijl. Dat komt in twee stromen: van de Blauwe Nijl uit Ethiopië, en daar ligt nu de nieuwe dam, en van de Witte Nijl uit zuidelijker gelegen landen. Onderhandelingen tussen Egypte en Ethiopië over aanpassingen van de GERD hebben niets opgeleverd. Egypte heeft er een nationale veiligheidskwestie van gemaakt en zelfs gedreigd met bombardementen (met steun van Trump). Vele pogingen om via onderhandelingen de spanningen te verminderen faalden.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Stempotlood Verkiezingen 2021 - Gebruik op Sargasso met toestemming. (c) Sidney Smeets

Het ‘fatsoenlijke’ woonprogramma van het CDA

ANALYSE - van Jan Kok [*]

Analyse van de woonparagraaf in het conceptverkiezingsprogramma van het CDA voor de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober (1). Met hier en daar vergelijkingen met de woonprogramma’s in de conceptverkiezingsprogramma’s  van GroenLinks-PvdA en de VVD, de twee andere middelgrote partijen in de peilingen en mogelijke regeerpartners.

Bij het CDA is het weer helemaal ‘fatsoen’ wat de klok slaat. Ook als het over wonen gaat: ‘Veel starters verdienen ….. te weinig voor de hypotheek om een fatsoenlijk huis te kopen.’ Fatsoen wordt vaak omschreven als het voldoen aan de geldende normen en waarden. (Waarden en normen is inhoudelijk trouwens een betere volgorde.) Het is nu vooral een reactie op de politieke omgangsvormen ten tijde van het kabinet-Schoof. Het begrip doet ons terugdenken aan de tijden van Jan Peter Balkenende, die ook schermde met normen en waarden en met ‘fatsoen moet je doen’.  Hij reageerde hiermee voornamelijk op de gebeurtenissen rond de moord op Pim Fortuyn in 2002. (2)

Overheid meer invloed

In het woonprogramma van het CDA wordt meer afstand van de markt genomen dan in vroegere versies. ‘De overheid moet de regie terugpakken om keuzes te maken in schaarste.’ Er wordt gepleit voor een leegstandsheffing. Bij het verlenen van een bouwvergunning een bouwplicht binnen maximaal twee jaar. En het Rijk gaat steun verlenen met een grondfaciliteit of zelfs een Nationale Grondbank. Gemeenten moeten sociale grondprijzen kunnen rekenen. Met behulp van de planbatenheffing kunnen winsten vanwege gestegen waarden van grond gericht worden ingezet in gebiedsontwikkeling.

Foto: Schermopname Tweede Kamer Debat Gemist 4 juni 2024 hoofdelijke stemming

Een einde aan eeuwige wetsvoorstellen?

Met verkiezingen in het vooruitzicht rijst de vraag of werk van het kabinet daarmee niet ongewenst verloren gaat. In nagenoeg alle parlementaire democratieën vervallen wetsvoorstellen namelijk met het installeren van een nieuw parlement onder de werking van de ‘valbijl in het wetgevingsproces’. Is dat niet problematisch voor wetsvoorstellen die al jaren in de pijplijn zitten, zoals het recent ingediende wetsvoorstel inzake de Wet op de politieke partijen? En wat te denken van wetsvoorstellen om te voldoen aan implementatieverplichtingen van de Europese Unie? In Nederland hoeven we ons minder zorgen te maken om onvoltooide parlementaire werkzaamheden, omdat de behandeling van wetsvoorstellen ook na verkiezingen kan worden voortgezet. Maar is dat wel zo gelukkig?

De valbijl kent verschillende varianten, maar duidt meestal op het principe dat wetsvoorstellen na verkiezingen van (een kamer van) het parlement vervallen. Dat wetsvoorstellen in Nederland in beginsel eeuwig voortleven – en in de meeste andere landen vervallen met verkiezingen – staat nauwelijks ter discussie.

Dat heeft ermee te maken dat (het ontbreken van) de valbijl een technisch principe is dat aansluit bij de politieke traditie en verhoudingen van ieder land. Zo leest de Britse monarch in zijn jaarlijkse King’s Speech een gedetailleerde planning van de regering voor. De daarin opgenomen wetsvoorstellen worden doorgaans voor de ‘deadline’ behandeld, mede dankzij het overwicht van de regering.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: "Charlie Kirk" by Gage Skidmore is licensed under CC BY-SA 2.0

Waarom ik niet en wél rouw om Charlie Kirk

Waarom ik niet rouw om Charlie Kirk

Er zijn mensen wiens overlijden vanzelf stilte en respect oproept. Charlie Kirk hoort daar voor mij niet bij. Zijn dood is geen verlies voor de democratie, maar hooguit het verdwijnen van een van haar luidruchtigste ondermijners. Want laten we eerlijk zijn: Kirk zal niet worden herinnerd om zijn bijdrage aan een open samenleving, maar om zijn hardnekkige inzet om achterdocht, ressentiment en complottheorieën te voeden.

Hij zette de Civil Rights Act weg als een “enorme fout”, droeg complottheorieën als de “Great Replacement” met trots uit en wijdde zich aan het in twijfel trekken van verkiezingsuitslagen zodra de uitkomst hem niet beviel. De belangrijkste taak van vrouwen is kinderen krijgen en abortus is erger dan de Holocaust. In elk ander systeem zou dit slechts gênant theater zijn geweest, maar in de VS, waar miljoenen zijn woorden omarmden, kreeg het gewicht. Hij was een van de speerpunten van een beweging die de democratische spelregels alleen respecteert zolang ze zelf wint.

Hier komt de tolerantieparadox van Karl Popper om de hoek kijken. Een samenleving die onbeperkt tolerant is tegenover intolerantie, graaft haar eigen graf. Kirk was bij uitstek een vertegenwoordiger van die intolerantie: niet de felheid van een debatpartner die de democratie scherper maakt, maar de gretigheid van iemand die aan haar fundamenten zaagt omdat diversiteit, inclusie en verkiezingsresultaten niet in zijn straatje pasten. Tolerantie voor dat soort denkbeelden is geen deugd, maar een zwaktebod dat aan de basis ligt van de ondergang van de democratie.

Foto: kees torn (cc)

De allerrijksten worden ontzien in Frankrijk

Opnieuw zijn duizenden Fransen de straat opgegaan uit protest tegen het rechtse beleid van president Emmanuel Macron. Opnieuw gaat er vooral veel aandacht uit naar gewelddadige confrontaties van demonstranten met een grote, hard ingrijpende politiemacht. De adjectieven extreem-links en extreem-rechts moeten verhullen dat Macron nog steeds niet in staat is een beleid te voeren waar een meerderheid van de Fransen zich in kan vinden. Na de verkiezingen van vorig jaar zomer waarbij links een grote winst boekte koos Macron voor een centrum-rechtse regering. Die is sindsdien al twee keer vastgelopen.  ‘Macron snapt het nog steeds niet: heel Frankrijk is het erover eens dat het macronisme moet verdwijnen’, is het commentaar van Brussels Signal

De hardnekkige en eenzijdige poging van de Franse president om zijn land met een neoliberaal beleid uit de economische problemen te halen heeft weinig succes. ‘Het heeft niet gewerkt. De Franse groei was bescheiden. De staatsschuld is explosief gestegen. En met elke verkiezing won Marine Le Pens Rassemblement National steeds meer aanhang,’ schrijft de New York Times in zijn dagelijkse nieuwsbrief. Een typerend voorbeeld waarop het ‘macronisme’ de steun van de Fransen heeft verloren was het plan voor een belasting van 2% voor de allerrijksten, de 1800 Fransen met meer dan 100 miljoen euro’s. Bijna 80% van de Fransen steunde dit plan volgens een onderzoek van Oxfam France. Macron wees het af. Je kunt het een symbolische maatregel noemen, maar de afwijzing past in Macrons bedrijfsvriendelijke beleid. In de afgelopen acht jaar heeft hij de vennootschapsbelasting en de loonbelasting verlaagd en een bestaande vermogensbelasting afgeschaft. Dit alles heeft de Franse schatkist tientallen miljarden euro’s gekost. Tegelijkertijd heeft hij de pensioenleeftijd verhoogd. De Franse schatkist, altijd al een probleem in de EU, leidt nu in deze op een na grootste lidstaat naar een diepgaande economische crisis. 

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Schermopname Tweede Kamer Debat Gemist 4 juni 2024 hoofdelijke stemming

De bestuurlijke ambities van de VVD: toenadering tot GroenLinks-PvdA noodzaak?

ANALYSE - van Boris van Haastrecht
VVD-leider Dilan Yeşilgöz sloot begin juni toekomstige samenwerking met de PVV van Geert Wilders definitief uit. Kort daarna verklaarde zij tijdens het partijcongres van de VVD dat GroenLinks-PvdA een “elitaire” partij is, waarmee het “heel moeilijk” wordt samen te werken na de aankomende Tweede Kamerverkiezingen. Haar verkiezingsinzet is een “stabiel rechts kabinet”. Deze uitspraken roepen de vraag op in welke coalitie de VVD haar bestuurlijke ambities in de toekomst wil realiseren.

Het is nu al vrijwel zeker dat de eerstvolgende kabinetsformatie ingewikkeld wordt, omdat het Nederlands politiek bestel versnipperd en gepolariseerd is. Op basis van de peilingen van de afgelopen maanden is de meest realistische mogelijkheid tot vorming van een meerderheidscoalitie een combinatie van VVD, GroenLinks-PvdA en CDA, aangevuld met kleinere partijen uit het politieke midden als D66 of ChristenUnie.

Door de huidige wederzijdse vijandigheid tussen sociaaldemocraten en liberalen zou je bijna vergeten dat deze groepen in het verleden meermaals regeringscoalities vormden, namelijk in de kabinetten-Drees I en II (1948-1952), de kabinetten-Kok I en II (1994-2002) en het kabinet-Rutte II (2012-2017). Het is de moeite waard deze eerdere perioden van samenwerking nader te bestuderen om de relatie tussen GroenLinks-PvdA en VVD in context te plaatsen.

Vorige Volgende