Macht der machtelozen

In het najaar van 1978 verscheen een politiek essay van Havel over macht en vrijheid. Het werd aan twintig geselecteerde lezers verstuurd, die daarop op schrift zouden reageren. Dat mocht aanvullend, ondersteunend, of polemisch zijn. Het was in de nadagen van Charta 77 en het gevolg was dat Havel en zijn coauteurs werden gearresteerd. Maar de bundel essays had een groot effect op de ontwikkelingen in de landen van het Oostblok; het was brandstof voor de Poolse vakbeweging en een bouwsteen voor de Fluwelen Revolutie. Het is overdreven de vermolmde macht van Husak en Jaruzelski te vergelijken met de politieke onmacht van vandaag, al was het maar omdat hier de politieke repressie ontbreekt. Maar toch: de ideologische rechtlijnigheid, de politieke 'spin' over daadkracht, het gebrek aan fantasie of creativiteit vertoont toch wel enige gelijkenis. Politieke armoede De strategie van Havel c.s. was, los van de politiek, inhoud en voeding te leveren voor debat. Ze hadden een onwrikbaar geloof in 'leven in waarheid', in de werking van inhoudelijke redeneringen. Dat geeft mij inspiratie. Ik acht het mogelijk dat het beleidsproces verbetert door serieuze, vrijzinnige commentaren van meedenkers en dwarsdenkers.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Kuzu/Öztürk: Turken, moslims of migranten?

ANALYSE - Nederland is een nieuwe politieke beweging rijker. Na hun vertrek uit de PvdA-fractie zijn Kuzu en Özturk gisteren voor zichzelf begonnen. Het is nog een beetje de vraag welke kant de beweging op gaat: wordt het een Turkse partij, een Partij van de Allochtonen, of een islamitische partij? De stemverklaring die Kuzu vanmiddag aflegde voor de stemming over de Wet op het Taalonderwijs, maakte één ding duidelijk: het gaat over het belang van migranten. Ze zullen er weinig kiezers mee trekken.

Precedent

Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst, maar als we op de geschiedenis moeten afgaan, ziet de toekomst van de groep Kuzu/Öztürk er niet zo rooskleurig uit. De politieke experimenten die tot nu toe gedaan zijn vanuit migrantengemeenschappen hebben nog weinig aansprekende resultaten opgeleverd. Turkse partijen hebben in Nederland nog nooit succes gehad, migranten- en moslimpartijen alleen lokaal en marginaal.

Kuzu en Öztürk Turkse partij, moslimpartij of migrantenpartij

Foto: Tunahan Kuzu

Turkse Partij Nederland

In Nederland hebben eerder wel Turkse partijen meegedaan aan de verkiezingen, maar dat heeft nog niet tot succes geleid. Rotterdams Turks Belang haalde bij de Gemeenteraadsverkiezingen in 2014 slechts 716 stemmen (0,33%) op 50.000 inwoners van Turkse afkomst. In Arnhem zou ook een Turkse lokale partij opgericht worden, maar dat is uiteindelijk Verenigd Arnhem geworden: een migrantenpartij die zich op alle Arnhemmers richt. VA haalde in 2014 met 2.276 stemmen (iets meer dan vier procent) één Raadszetel.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Conservatieve Turkse fractie in de Tweede Kamer?

ACHTERGROND - Of zijn de rondzingende verhalen over de voormalige PvdA’ers Öztürk en Kuzu zwaar aangedikt? Als journalisten hun werk doen, weten we binnenkort meer.

De kogel is nu ook officieel door de kerk. De voormalige PvdA-leden Selcuk Öztürk en Tunahan Kuzu beginnen een eigen fractie in de Tweede Kamer.

Dat betekent dat we nu bijna op een recordaantal fracties zitten: vijftien om precies te zijn. Dat is één fractie minder dan in de recordjaren 1976 en 1986, toen er maar liefst zestien fracties de zetels in de Tweede Kamer verdeelden.

Het voorbehoud dat Steeph vorige week nog maakte, kan dus definitief van tafel. We zijn in één jaar van elf naar vijftien Tweede Kamerfracties gegaan:

fractiefragmentatie_2014b_475

Nu de heren Öztürk en Kuzu een eigen fractie beginnen, hebben ze ook een eigen programma nodig. Op Facebook vragen ze om input hiervoor van sympathisanten. Zelf weten ze het blijkbaar nog niet zo goed.

Ik ben behoorlijk benieuwd wat hier uit gaat komen. In diverse nabeschouwingen van de breuk, waaronder deze in het AD, werd immers geen fraai beeld van Öztürk en Kuzu geschetst. Öztürk is dom en komt altijd te laat; Kuzu bleek een fan van een ‘zeer nationalistische band’.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Terrorisme bereikt nieuw hoogtepunt

DATA - Aantal doden door terroristische aanslagen gestegen, aldus het nieuws vandaag. Goed moment om onze rapportage vanuit de grote globale terrorisme database te actualiseren. De situatie in 2013 bleek nog ernstiger dan al eerder gerapporteerd.

Eerst het aantal dodelijke slachtoffers. Nu naar regio.
global_terrorism_1970_2013_475

Ook als je alleen naar het aantal aanslagen per jaar kijkt is het beeld weinig hoopgevend.
number_global_terrorism_1970_2013_475

Groot deel van de stijging is echter voor rekening van Irak en Afghanistan.
terrorism_iraq_afgh_1974_2013_475

De “War on Terrorism” begon na de aanslag in 2001. De twee grootste “slagen” die uitgedeeld werden waren in Afghanistan en Irak. Ergens lijkt er iets niet te kloppen in de aanpak.

NB data van:
National Consortium for the Study of Terrorism and Responses to Terrorism (START). (2013). Global Terrorism Database [Data file]. Retrieved from http://www.start.umd.edu/gtd

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Ook het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek meent opgelicht te zijn door Henk Krol

En overhandigt een dossier aan het OM:

Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek overhandigt het dossier over een subsidie die Henk Krol kreeg voor een nooit uitgevoerd organisatieonderzoek voor de Gay Krant, aan het Openbaar Ministerie. De toenmalige hoofdredacteur, nu Kamerlid voor 50Plus, kreeg in 2010 een subsidie toegezegd van 39.000 euro.

Maar uiteraard zal er volgens Krol weer helemaal niks aan de hand zijn.

Foto: Partij van de Arbeid (cc)

Tragische PvdA

ACHTERGROND - Partijvoorzitter Spekman trekt ten strijde. Er is weer een PvdA-rapport verschenen (Hamming) en het nieuwe recept is ‘een kwart van de tijd onder de bevolking’. Dat had misschien beter geheim kunnen blijven, want het is potsierlijk en neerbuigend. En het begrip ‘aktiepartij’ is door wijlen Bart Tromp voldoende gefileerd.

Maar aanleidingen voor navelstaren te over. Martin van Rijn had beter niet bij Pauw kunnen aanschuiven, want niemand had verwacht dat hij zijn vader de mond zou snoeren. Maar toen hij toch sprak, toonde hij geen woede over het lot van zijn ouders, maar bleef het bij bestuurderstekst.

Vervolgens Plasterk: briljant geleerde, maar als politicus vooral een vraagteken. Hij zoekt talenten voor zijn partij, zo meldde hij ook bij Jeroen Pauw. Die sarde dat de PvdA toch twee heel originele fractieleden was kwijtgeraakt. Plasterk erkende dat wel, maar vond dat het lastig is een balans te vinden tussen origineel denken en de behoefte aan partijiscipline. (Een paar dagen later weer twee, van Turkse komaf.)

Ik dreigde net weg te dommelen, maar wreef toch even ogen en oren uit. Moeten we niet altijd een combinatie van originaliteit en een matige dwarsheid zoeken? Is aan het begin van de vorige eeuw niet juist tussen sociaaldemocraten en Leninvolgelingen een scheuring ontstaan, omdat de sociaaldemocraten een mildere vorm van partijdiscipline wensten? Is die leninistische partijdiscipline inmiddels niet weggevaagd uit de geschiedenis?

Foto: Gerard Stolk (cc)

Kadaverdiscipline, cliëntelisme en uitsluiting

ANALYSE - Doodeng was het, de manier waarop de spoedvergadering van de PvdA-fractie met Selçuk Öztürk en Tunahan Kuzu eindigde. “Moge Allah je straffen,” beet Öztürk zijn fractiegenoot Ahmed Marcouch toe. Een symbolisch moment dat volgens een aantal fractieleden het breekpunt vormde. Samsom greep het bij RTL Late Night met beide handen aan: het was volgens hem ‘bedreigend’ geweest. De twee fractieleden hadden zichzelf als fundamentalisten in feite buiten de seculiere PvdA geplaatst. Hij moest de orde van de sociaaldemocratische waardengemeenschap verdedigen. Het maakt ook in één klap duidelijk waar dit om gaat: Turkse Nederlanders die hun buitenlandse groepsbelang boven het algemene nationale belang plaatsen.

Fractieberaad

Wat gebeurde er nu eigenlijk? Op donderdagavond kwam de PvdA-fractie in de Tweede Kamer bijeen in een spoedvergadering die uitliep op het vertrek van Öztürk en Kuzu uit de fractie, hetzij op eigen initiatief, hetzij gedwongen door de meerderheid van de fractie. Ze waren niet bereid om eerder geuite kritiek op partijgenoot en minister van integratie Lodewijk Asscher in te trekken en zich te conformeren aan de partijlijn op het gebied van integratie. Daarover had het fractiebestuur eerder die avond met partijvoorzitter Hans Spekman vergaderd, en dat had een verklaring opgeleverd die de dissidenten moesten ondertekenen. Dat weigerden ze, en ook het aanbod van Samsom om namens hen te verklaren dat er één partijlijn was en dus geen kritiek vanuit de fractie op Asscher, sloegen ze af.

Quote du Jour | Wettelijke bevoegdheden

Bij een werkbezoek ontdekt een wethouder dat een kind op een school niet mee mocht doen aan het Sinterklaasfeest omdat de ouders de vrijwillige bijdrage niet hebben betaald. Dit valt niet onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. De wethouder legt zich hier niet bij neer. Hij trekt aan de bel bij het schoolbestuur. Het schoolbestuur belooft dat dit niet meer zal gebeuren. De politieke verantwoordelijkheid van de wethouder houdt niet op bij zijn wettelijke bevoegdheden.

De enige Republikein waar Bill Maher op zou kunnen stemmen

INTERVIEW - Afgelopen vrijdag was de eigenzinnige, libertarische senator uit Kentucky en mogelijke presidentskandidaat voor de Republikeinen in 2016, Rand Paul, te gast bij Real Time van Bill Maher. Waarom hebben we zo’n talkshow niet op de Nederlandse buis in plaats van die rellerige waan van de dag televisie als Pauw, maar dat terzijde.

Rand Paul, volgens Time ’the most intresting man in politics’, is de enige Republikein waar Bill Maher op zou kunnen stemmen vanwege de libertarische standpunten van Paul tegen de ‘war on drugs’, de militairistische buitenlandse politiek van de VS en niet te vergeten de spionagepraktijken van de NSA. Maher is om die redenen niet zo’n fan van de favoriet voor het presidentschap, Hillary Clinton, de beschermheilige van de status quo.

Foto: newdip (cc)

Nationale Politie is een nationale ramp

COLUMN - Het lijkt er vooralsnog niet op dat de Nationale Politie een doorslaand succes gaat worden, signaleert Lieuwe Rozema.

Een doorslaand succes is de Nationale Politie vooralsnog niet. Het aantal opgeloste misdrijven blijft aanzienlijk achter bij de doelen die het ministerie van veiligheid en justitie heeft gesteld. Wel zo’n 50 duizend minder dan in 2012, toen er nog 26 aparte politiekorpsen waren. Vroeger was inderdaad alles beter. Bij de politie althans.

Het gaat niet alleen om klein leed zoals fietsendiefstallen en auto-inbraken. Maar ook om de veel zwaardere gewelds- en seksuele delicten. Misdaden waarvan je hoopt dat de politie de daders snel opspoort en oppakt, om verdere maatschappelijke schade te voorkomen.

De Nationale Politie zegt goede redenen te hebben waarom het boeven vangen nog niet zo wil lukken. Volgens woordvoerder Remco Gerritsen kan het soms wel meerdere jaren duren voordat een misdrijf is opgehelderd. De voorlopige cijfers vertellen dus niet het hele verhaal. Al is het aantal opgeloste zaken in 2013 wel uitzonderlijk klein.

Toch zit er een kern van waarheid in de bewering van Gerritsen. De definitieve percentages zijn na een paar jaar altijd iets hoger. Eigenlijk is pas in 2016 met zekerheid vast te stellen of de dalende ophelderingscijfers ook daadwerkelijk aan de invoering van de Nationale Politie te danken zijn. Het is nu gewoon nog te vroeg om conclusies te trekken.

Foto: Partij van de Arbeid (cc)

Loszingen van de samenleving

Nu kun je veel vinden Tunahan Kuzu en Selcuk Öztürk, maar zij waren wel het soort PvdA’er dat veel op straat te vinden was, dat wil zeggen nauw in de gaten hield wat de achterban ergens van vond en dat naar Den Haag bracht. De achterban was verbolgen over iets wat PvdA-kroonprins Lodewijk Asscher gezegd had. Kuzu en Öztürk brachten het luid en duidelijk over – en toen werden ze uit de fractie gezet.

Voor ik inga wat het incident zegt over wat de PvdA bedoelt met ‘de straat op gaan’ even nog dit: Kuzu en Öztürk hebben een punt. Asscher had gezegd dat conservatieve organisaties als Milli Görüs de Turkse identiteit versterken, zodat hun achterban zich zou kunnen afkeren van de Nederlandse samenleving. Dat is niet per se onwaar, maar hetzelfde gaat op voor allerlei clubjes die zich op etnische, religieuze of politieke gronden verenigen. Wanneer je vervolgens een bepaalde etnisch-religieuze groep eruit pikt om streng toe te spreken, zoals Asscher deed, moet je niet gek opkijken dat je boze reacties krijgt. De betreffende Turkse organisaties houden zich immers aan de wet en het is niet aan de staat om te bepalen hoe mensen hun identiteit beleven.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Vorige Volgende