GC?s zondagmatinee: The story of stuff

Wat is er heerlijker dan op zondag de tijd te nemen voor een onthaast stukje televisie? In GC's Zondag Matinee elke week speciaal voor uw kijkgenot een fascinerende documentaire, een spraakmakend TV-programma of een bijzonder (leuk) cabaretfragment. Het matinee van vandaag, de ?Story of Stuff?, is eigenlijk geen documentaire. Het is een 20 minuten durende presentatie, maar daarom niet minder interessant. De presentatie volgt 'het productieproces' en start bij het verkrijgen van de ?natural resources? en doorloopt de cyclus (productie-distributie-consumptie) met als slot de verwerking van (al) dit afval. De presentatie geeft een inzicht in de problemen die het (huidige) productieproces veroorzaakt en geeft een beeld van de effecten van de consumptiemaatschappij. Let wel: de documentaire heeft een hoog moraalriddergehalte, maar legt wel de vinger op de zere plek. Het consumentisme viert hoogtij en lijkt soms zelfs een ?levensdoel? op zich geworden te zijn. In een maatschappij waarin alles mogelijk kán zijn en de keuzes ?eindeloos? lijken te zijn, moet dan ook de behoefte-impuls bevredigd worden. Maar wat levert deze bevrediging eigenlijk op? Is het een bevrediging voor de lange termijn of zorgt het er elke keer weer voor dat er opnieuw geconsumeerd dient te worden en de behoefte naar ?meer, groter, sneller, nieuwer? toeneemt?

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: Infantilisering van de consument

Babyzwanen (Foto: Flickr/Natascha2007)“We gedragen ons alleen nog als consument – niet meer als burger met politieke opvattingen – en we hebben ons wijs laten maken dat dat goed is, omdat de markt ons vrijheid zou geven en de staat ons zou beknotten. Dat is de leugen van de privatisering, die ons de afgelopen dertig jaar is verteld. Want de waarheid is andersom: het kapitalisme leidt tot monopolies en een gebrek aan keuzes en alleen de staat kan daar iets aan doen. ‘De staat garandeert vrijheid en gelijkheid voor burgers.'”

Aldus politicoloog en filosoof Benjamin Barber in een interview in Filosofie magazine over de ‘infantilisering’ van het consumentisme. Hij hekelt het feit dat wij tot enkel nog consumenten zijn vervallen, en dat volwassenen zelfs goederen bedoeld voor kinderen zoals Harry Potter en Shrek consumeren. Voor dit laatste wijst hij met de beschuldigende vinger naar een marketingmachine bedoeld om een overschot aan producten koste wat het kost aan de man te brengen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Update benzineprijs door de jaren

DATA - Bij al de commotie over de olieprijs is het wel goed om weer een update te geven van de grafiek van de voor inflatie gecorrigeerde benzineprijs in Nederland. Alle prijzen omgerekend naar 2007 euro’s dus.
benzine2007 grafiek

Update 2008-02-23: Nieuwe versie van grafiek beschikbaar.
Update 2011-07-23: Nog nieuwere versie van grafiek beschikbaar.
Update 2012-02-14: Nieuw record, dus weer een nieuwe grafiek

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

GC?s Zondagmatinee: Money as Debt

Wat is er heerlijker dan op zondag de tijd te nemen voor een onthaast stukje televisie? In GC’s Zondag Matinee elke week speciaal voor uw kijkgenot een fascinerende documentaire, een spraakmakend TV-programma of een bijzonder (leuk) cabaretfragment.

Money as debt, geld als schuld, is een documentaire van animatiemaker Paul Grignon. De documentaire legt uit wat geld in ons huidige economische systeem eigenlijk is, betekent, hoe het gecreëerd wordt en hoe ons geldsysteem door de eeuwen heen is ontstaan.

?Each and every time a bank makes a loan, new bank credit is created – new deposits – brand new money?

Graham F. Towers, Governor, Bank of Canada 1934-1954

De documentaire is bedoeld om de kijker duidelijk te maken dat het huidige geldsysteem gebaseerd is op steeds verder oplopende schulden en wil graag het verband leggen dat het geldsysteem wordt gebruikt als een ?controlemiddel? van de bankiers ?to enslave us?. Verder wil de documentairemaker duidelijk maken dat het op schulden gebaseerde systeem armoede in de hand zal werken en op de lange termijn onhoudbaar is en in zal storten.

Realistisch scenario?
De documentaire geeft een goed beeld van de realiteit dat lenen dan wel geldcreatie één van de methodes is om ons economische systeem aan de gang te houden. De documentaire schiet door als het de schuldvraag neerlegt bij ?een enkeling die zo machtig is dat ze de hele wereld beheersen?. Het klopt dat banken in staat zijn om (globaal gezien) 1000 euro om te vormen in 10.000 euro in schuld. Essentieel punt hierbij, en dat lijkt de documentaire ?vergeten? te zijn, is dat dit systeem gebaseerd is op het vertrouwen dat dit geleende geld terugbetaald kan worden. En wanneer dit niet mogelijk mocht zijn, dan heeft de bank altijd nog de mogelijkheid om het geleende geld terug te krijgen door beslag te leggen op de goederen die met de lening gefinancierd zijn.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: slecht presteren, veel verdienen?

Als topmanagers slecht presteren mogen ze niet met een enorme gouden handdruk het pand verlaten. Ik zou erachter staan als we afspreken dat topmanagers bij vertrek niet meer meekrijgen dan de kantonrechtersformule. Ik zie niet in waarom topmanagers meer zouden moeten krijgen. Zeker niet als ze ondermaats hebben gepresteerd.

Hoewel Akzo-topman en oud-minister Hans Wijers niet het idee heeft dat topmannen hun bedrijven verkopen om er zelf rijk van te worden, denkt hij dat wel dat dat beeld zoveel mogelijk voorkomen moet worden, bijvoorbeeld door vast te leggen dat aandelen van managers in koers worden bevroren als er geruchten zijn over overname van het bedrijf.

Slecht presteren, veel verdienen: als het om de overheid zou gaan, zouden we er schande van spreken.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Bos’ privatiserings-stop

wouter[1] Foto: guuskrahe / Flickr De kogel is door de kerk: aan de privatisering van staatsbedrijven komt een eind. Een interessante koerswijziging van het kabinet dat breekt met het beleid van Bos? voorganger Zalm. Onder het bewind van Zalm was het parool: staatsdeelnemingen waar mogelijk en wenselijk verzilveren: de staat moet geen aandeelhouder (meer) spelen. Want door middel van privatisering, liberalisering en marktwerking zouden bedrijven beter gaan functioneren, efficiënter worden en zouden, volgens verwachting, de prijzen naar beneden gaan. Zo wees bijvoorbeeld Frits Bolkestein in 2000 nog op de voordelen van liberalisering:

Liberalisering is betrouwbaar. Landen met geprivatiseerde electriciteitsbedrijven voldoen beter aan de publieke eisen dan landen waar deze bedrijven nog in staatshanden zijn. De VS en Groot Brittannië, twee landen met veeleisende consumenten en bedrijven, laten dat zien. (..) Het is voor de nutsbedrijven en de Nederlandse economie van levensbelang dat de Europese trein van liberalisering doorrijdt.

In 2001 bleek dat deze claim toch niet zo valide was als Bolkestein graag had gewild. De ondergang van Enron, de vreemde boekhoudkundige regels en het moedwillig platleggen van energiecentrales in Californië om de prijzen op te drijven, wezen op de zwakke plekken van liberalisering. Niet puur het concept zelf, maar wanneer je een markt zodanig afkadert dat degene die de prijzen van energie bepalen ook degene zijn die kunnen verdienen aan (tijdelijke) hoge energieprijzen, dan kan ieder weldenkend mens op zijn vingers natellen dat dit niet automatisch de laagste prijzen oplevert.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

AEGON steelt pensioengelden

Pearl Harbour (Foto: Wikimedia Commons/public domain)Een pensioen is sparen voor je oude dag. Collectief leg je geld in en wanneer je de pensioenleeftijd bereikt, dan kun je van dit geld gaan genieten. Tenminste, zo hoort het te gaan.

Helaas is dat niet zo als je havenarbeider bent geweest. AEGON heeft eind jaren negentig het pensioenfonds OPTAS, dat de pensioen van de havenarbeiders beheert, overgenomen. En wat doe je als je zo’n mooie hoeveelheid glimmende dukaten erbij hebt gekregen? Nou, dan ga je die eens lekker uitgeven! Maar niet aan de mensen die de berg hebben opgebouwd.

Toen AEGON het pensioenfonds overnam heeft men blijkbaar de pen nogal creatief ter hand genomen. De welbekende en gevreesde kleine lettertjes zijn van mooi dichtwerk voorzien. Het opgebouwde geld van de havenarbeiders wordt niet geïndexeerd (alg. uitleg indexatie) voor de pensioengerechtigden. Het geld wordt niet gebruikt voor welvaartsgarantie (garantie dat je welvaart op peil blijft na je werk), zoals je mag verwachten als je in een pensioen investeert. Nee, het geld dat hiervoor is opgebouwd gaat AEGON uitgeven aan goede doelen en culturele projecten. Bij de overname is welvaartsgarantie en indexatie namelijk niet verplicht gesteld in de contracten. Er is niet zekergesteld dat de overwaarde voor indexering moet worden aangewend. Kortom, zestigduizend (voormalige) havenarbeiders die netjes hun gehele leven pensioengeld hebben gestort krijgen zometeen hun investering niet uitgekeerd. Hun eigen geld, dat gebruikt is om mee te beleggen zodat de investering haar waarde door de inflatie over de jaren niet verliest, wordt nu weggegeven zonder dat iemand er iets aan kan doen. Men krijgt enkel een niet geïndexeerde, volledig door inflatie teniet gedane deel van de investering als pensioen uitgekeerd.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

GC?s zondagmatinee: The last laugh

Wat is er heerlijker dan op zondag de tijd te nemen voor een onthaast stukje televisie? In GC’s Zondag Matinee elke week speciaal voor uw kijkgenot een fascinerende documentaire, een spraakmakend TV-programma of een bijzonder (leuk) cabaretfragment.

Het is nog steeds rumoerig op de aandelenmarkt. Zo is de AEX de complete winst die dit jaar geboekt is alweer kwijt. Of eigenlijk is het die winst nogmaals kwijt, want hetzelfde bericht kwamen we in augustus dit jaar ook al tegen.

Het begin van al dit rumoer werd ingeluid door Amerikaanse banken die op grote schaal hypotheken hadden verstrekt aan armlastige klanten. Toch niet zo heel erg slim, want surprise, surprise: deze klanten konden hun rente niet meer betalen. Leek de crisis zich in het begin nog te beperken tot de ?kleinere verstrekkers? van deze risicovolle leningen, niet zo heel veel later bleek dat de ?grote banken? ook vrolijk hadden gespeculeerd op deze beleggingen. Langzaamaan sijpelden de berichten binnen dat meerdere banken mee waren gegaan in deze ongelimiteerde groei. Nadat bleek waarop deze groei gebaseerd was, kwamen banken dan ook onherroepelijk in de problemen. Meest treffend daarin was de Engelse bank ?Northern Rock?.

Het bedrijf kwam 14 september jongstleden met een winstwaarschuwing voor dit jaar en verwacht dat ook in 2008 de winst onder druk staat. Anders dan veel andere banken, die een groot deel van hun geld binnenhalen door klanten die geld storten, financiert Northern Rock zijn activiteiten door te lenen van andere financiële instellingen. Problematisch voor deze bank omdat, vanwege de hypotheekcrisis, banken elkaar geen geld meer lenen. Als reactie hierop besloten honderden klanten hun geld van de bank te halen en ontstond er een ouderwetse ?run op de bank?. Dit ondanks berichten om vooral rustig te blijven in combinatie met een belofte van de Engelse Centrale Bank om garant te staan voor alle tegoeden die klanten de bank hadden toevertrouwd.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Het ontslagrecht nader bekeken

Kapitalisme (Foto: Flickr/Almada) De laatste tijd is er veel gesteggel over een eventuele versoepeling van het ontslagrecht. Iedereen heeft er een mening over, en daarbij is het belangrijkste argument van de voorstanders het ‘feit’ dat de economie er beter van zal worden omdat bedrijven eerder geneigd zijn mensen aan te nemen. En doordat er meer mensen worden aangenomen neemt de werkloosheid ook nog eens af. Een win-win situatie, dus.

Ikzelf vraag me dan direct af waar het bewijs is voor deze theorieën. En in dit geval is het leuke dat niet alleen politici zich over deze materie hebben gebogen, maar ook vele wetenschappers. En, gaat dit plan volgens hen helpen? Ik geef nu alvast de conclusie: nee.

Werkloosheid en arbeidsproductiviteit

Allereerst is het al aangetoond dat de mate van ontslagbeperking niet significant samenhangt met de werkloosheid in landen. Dat is op zich al gek te noemen. Zou de werkloosheid in landen als Nederland standaard niet hoger moeten zijn dan in bijvoorbeeld Engeland? Daarnaast blijkt, ook uit onderzoek, dat de arbeidsproductiviteit harder groeit in landen waar een starre vorm van ontslagrecht heerst.

Wat wel zo is, is dat door sterke ontslagbescherming outsiders zoals jongeren minder kans maken. In de landen die sterke ontslagbescherming hebben is daarom ook de werkloosheid onder deze groepen hoger dan gemiddeld. Gek genoeg is dat niet het geval in Nederland waar de jeugdwerkeloosheid zelfs onder het niveau van de VS ligt.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De olie is nog lang niet op

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers, deze maal voor Christian Jongeneel, wetenschapsjournalist en onder meer redacteur van De Linker Wang, tijdschrift voor geloof en politiek.

Het is al enige tijd bonton om te beweren dat de piekproductie van aardolie nabij is, en dat het daarna steeds minder zal worden. Onzin, beweert Duncan Clarke in ‘The battle for barrels’.

Als er één technologie onlosmakelijk verweven is met economie en politiek, dan is het ongetwijfeld de oliewinning. Een ingenieur in de technische aardwetenschappen die ergens op zoek gaat naar olie en het vindt, kan daardoor welvaart brengen, maar evengoed oorlog. De impact is, zeg maar, niet altijd even goed te voorspellen.

In ‘The battle for barrels‘ richt Duncan Clarke, een consultant met bijna dertig jaar ervaring in de olie-industrie, zijn pijlen op ‘peak oil’, een verzameling theorieën die allemaal op de een of andere manier betogen dat de olievoorraden aan het opraken zijn, dat we binnen afzienbare tijd een piek bereiken en dat daarna een economische ellende zonder weerga gaat toeslaan.

De grondleggers van ‘peak oil’ zijn geen leken, maar geologen met lange ervaring in de olie-industrie. Op basis van bekende voorraden en allerlei modellen voorspellen zij al vijftig jaar dat het einde nabij is. Het lastige is natuurlijk dat bij gelijkblijvende modellen iedere nieuwe olievondst het einde een stukje doet opschuiven. Sommige ‘peak oilers’ willen waarschuwen om zuinig aan te doen, anderen koersen rechtstreeks af op apocalyptische visioenen van grootschalige oorlogen en hongersnood als het met de olie gedaan is.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Iedereen potentieel verdacht

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers, deze maal voor Jelle van Buuren. Jelle is freelance journalist en werkzaam voor onder meer De Staatscourant, Forum, Prezz en Telepolis.

Het aantal digitale sporen dat een willekeurige burger elke dag achterlaat mag onderhand indrukwekkend genoemd worden. Betalen met je pinpas, een ritje met het openbaar vervoer, het lenen van een boek bij de bibliotheek, de boodschappen bij de Appie Happie, een surftocht over het internet ? computers leggen het persoonlijke gedrag onverbiddelijk vast. Het bedrijfsleven gebruikt de gegevens om producten beter te kunnen slijten. Daarvoor worden databestanden aan elkaar doorverkocht en digitale profielen aangelegd.

De droom van elke marketeer is natuurlijk om te ?weten? dat een dertigjarige, mannelijke bestuurder van een witte Volvo geïnteresseerd is in het blad Autoweek, van Spaanse wijnen houdt, nog geen doorlopende reisverzekering heeft en meer vlees dan vis koopt. Juist die kruisbestuiving van databestanden kan veel opleveren. Zo weet een telefoonbedrijf via de automatische plaatsbepaling van de mobiele telefoon van elke abonnee precies waar hij of zij zich bevindt. Handig voor bedrijven die menen een aantrekkelijk product in de aanbieding te hebben. En voor je het weet rijd je nietsvermoedend met de tram in de buurt van de Bijenkorf en wordt je automatisch door een persoonlijk sms-je erop geattendeerd dat de boxershorts deze week wel héél voordelig zijn. De mogelijkheden zijn in principe onbegrensd.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De nieuwe activist houdt van het kapitalisme

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers, deze maal voor Christian Jongeneel, wetenschapsjournalist en onder meer redacteur van De Linker Wang, tijdschrift voor geloof en politiek.

Max Havelaar is slecht voor koffieplukkers. Greenpeace bedreigt het regenwoud. Organisaties die het moeten hebben van politiek correcte stellingname liggen de laatste tijd onder scherp vuur van een nieuw soort activisten met een meer pragmatische inslag. Geen strijd meer tegen het kapitalistische systeem, maar de instrumenten daarvan gebruiken om de idealen te verwezenlijken. De les van de discussie is vooral dat activistische middelen hun effectiviteit kunnen verliezen als ze grootschalig worden ingezet.

Dertig jaar geleden ruilde Dick Taverne, op dat moment al ex-minister van financiën van het Verenigd Koninkrijk, zijn auto in voor een fiets om bij te dragen aan een beter luchtklimaat in Londen. Hij stortte enthousiast zijn contributies aan Greenpeace en Friends of the Earth (Milieudefensie) vanwege hun bijdrage aan het vergroten van milieubewustzijn bij de Britse bevolking.

Maar inmiddels heeft Lord Taverne het helemaal gehad met de traditionele milieubeweging. Fundamentalisten zijn het, die desnoods de waarheid verdraaien om hun stokpaardje te kunnen berijden. In zijn boek ?The march of unreason? richt hij zijn pijlen vooral op ecologisch voedsel en het verzet tegen genetische modificatie (gm) van gewassen.

Vorige Volgende