Graag excuses van de Chicago School of Economics

Een van de plekken waar men zich dezer dagen wel eens achter de oren zal krabben, is de Zweedse Rijksbank, die de Nobelprijs voor Economie uitreikt. Tenslotte heeft dit instituut op grote schaal meegewerkt aan de imagocampagne van de Chicago School of Economics door talloze van haar medewerkers een medaille op te spelden. Deze school vormt het ideologische bolwerk van het fundamentalistische kapitalisme, dat momenteel zo spectaculair aan het instorten is, met Milton Friedman in de rol van Karl Marx, de stichter van een andere weinig flexibele economische denktrant. Ze zijn allebei dood, dus we kunnen ze de zotheid van hun ideeën niet meer onder de neus wrijven. Maar waar veel ex-communisten openlijk hun fouten beleden hebben, mag van de Chicago School of Economics nu hetzelfde verwacht worden.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De VS hoeven niet op medelijden te rekenen

Liberals moeten zich vaak verontschuldigen (Foto: Flickr/ihorner)

Linkse Amerikanen, de zogenaamde ‘liberals’, kunnen erg onvoorspelbaar zijn. Een groot deel van de tijd zijn ze kritisch over hun eigen regering en samenleving, vaak zelfs nog kritischer dan linkse Europeanen, en dan vertonen ze plotseling toch weer nationalistische reflexen. Dit deed zich duidelijk voor rondom het uitbreken van de oorlog in Irak, vier-en-een-half jaar geleden.

Een ander voorbeeld is deze week Roger Cohen, een columnist van de New York Times. Hij betoogt dat de rest van de wereld de plicht heeft om financieel bij te springen bij de oplossing van de financiële crisis in de Verenigde Staten. Hij verwijst terug naar de rol die de Verenigde Staten, als lid van het IMF, vroeger heeft gespeeld bij het oplossen van financiële crises in andere landen. Nu Amerika in een financiële crisis is geraakt nemen de leiders van andere landen hun verantwoordelijkheid niet, en vertonen een stuitende mate van onverschilligheid.

Maar Cohen heeft ongelijk. Het is niet de verantwoordelijkheid van buitenlandse regeringen en centrale banken om bij te springen en het Amerikaanse herstel te financieren. Amerika wordt al jaren gesubsidieerd door het buitenland. Buitenlandse banken kopen grote hoeveelheden Amerikaanse dollars op als reserve-munteenheid, hetgeen zorgt voor een overwaardering van de dollar, en de Amerikanen dus rijker maakt. Bovendien compenseren met name de Chinezen al jaren het Amerikaanse handelstekort door Amerikaanse obligaties op te kopen die feitelijk van buitengewoon dubieuze waarde zijn.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

GM-katoen beschermt andere gewassen

Katoendaguil (Foto: Wikipedia/Eric Sylvestre)

Er zijn momenteel twee strategieën in gebruik om planten zo te genetisch te modificeren dat ze beter tegen plagen kunnen.

De eerste is de bekende Roundup Ready variant. Het bedrijf Monsanto verkoopt gemodificeerde gewassen die tegen het ook door Monsanto geproduceerde herbicide Roundup kunnen. De boer kan flink spuiten, zijn soja of maïs blijven fier overeind. Nu is glyfosaat, het actieve ingrediënt in Roundup, in vergelijking met andere herbiciden, buitengewoon onschadelijk – je kunt het ook als particulier bij het tuincentrum kopen tegen het onkruid in je terras – maar het moet toch slimmer kunnen.

Daar komen de Bt-varianten, de andere grote groep genetisch gemodificeerde planten, om de hoek kijken.

Die ‘Bt’ staat voor Bacillus thuringiensis. Dit is een bacterie die insecten, vooral rupsen, kan infecteren en doden. De bacterie doet dat door een eiwit te produceren dat de darm verlamt, waardoor het insect sterft door verhongering. Dit eiwit doet dat zeer specifiek voor bepaalde insectensoorten – verschillende bacteriestammen maken daarbij verschillende varianten van het eiwit die voor verschillende insecten giftig zijn – en wordt bovendien snel afgebroken in zonlicht. Oplossingen met het eiwit erin worden dan ook veel gebruikt als bestrijdingsmiddel in de biologische landbouw. Bt-planten zijn zo gemodificeerd dat ze zelf het eiwit maken. Hierdoor zijn minder pesticiden nodig.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: Shock doctrine

“He’s asking for a huge amount of power. He’s saying, `Trust me, I’m going to do it right if you give me absolute control.’ This is not a monarchy.”

Aldus Nouriel Roubini, van de Universiteit van New York over het reddingsfonds van 700 miljard dollar van de regering Bush om de financiële crisis in Amerika te beteugelen. Een goed plan of het bewijs van de Shock-doctrine van Naomi Klein?

Update:
Omdat we iedereen een goede nachtrust toewensen, hebben we dit artikel gesloten voor reacties.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Heeft Nederland ook een huizenprobleem?

Te koop (Foto: Flickr/aloxe)

Al ruim een jaar heeft de wereld nu last van de kredietcrisis en ondanks dat banken telkens weer meer slechte leningen moesten afschrijven is het onduidelijk of het einde al in zicht is. Vooral de Verenigde Staten hebben het erg moeilijk, daar zijn zelfs de steunpilaren van de Amerikaanse hypotheekmarkt, Fannie Mae en Freddie Mac in grote problemen gekomen en moeten door de federale overheid overeind gehouden worden. Bij al dat slechte nieuws is de vraag natuurlijk in hoeverre de Nederlandse huizenmarkt gevoelig is voor al deze economische ellende. Immers, ook de Nederlandse huizenprijzen zijn fors gestegen en huizen staan weer langer te koop. Maar wat is sentiment en wat zijn feiten?

Een goede bron voor prijsinformatie over de huizenmarkt is de site van de NVM, de Nederlandse Vereniging van Makelaars. Daar zijn de prijzen van 1985 tot nu te vinden. In onderstaande grafiek is de prijs uitgezet tegen de tijd, zowel voor Amsterdam als gemiddeld over Nederland. Voor Amsterdam is gekozen, omdat dat de meest overspannen markt van Nederland zou zijn. In de grafiek is het het prijsniveau van 1985 op 100 gesteld. Dit komt overeen met een prijs van ongeveer 55.000 euro in Amsterdam en 60.000 euro in de rest van het land.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Kauwgom kopen in Damascus

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Dit keer nogmaals voor Berend die ons deze column toemailde getiteld Kauwgom kopen in Damascus, of, Hoe het Syrische volk het Amerikaanse imperialisme in stand helpt te houden.

Kauwgom (Foto: Flickr/roadsidepictures)

Op een taxi-haven in de Syrische hoofdstad Damascus werd ik benaderd door een jongetje van een jaar of twaalf, die pakjes kauwgom verkocht. De pakjes zagen eruit alsof ze nog voor de val van de Muur uit de Sovjet-Unie waren geïmporteerd. De vraag drong zich op wat de houdbaarheidsdatum van kauwgom is, zeker in een Mediterraan land. Het zou voor de hand hebben gelegen deze kauwgom niet te kopen, maar er waren drie redenen om het toch te doen.

Om te beginnen liefdadigheid.

Ten tweede was er het feit dat de reis naar Damascus tot dan toe wat teleurstellend was geweest. Syrië geldt als een adjunct-lid van de As van het Kwaad, en er heen gaan had een avontuur moeten zijn. Het bleek echter een betreurenswaardig veilig land te zijn, met een ontspannen houding ten aanzien van religie, en ook, in vergelijking met andere landen in het Midden-Oosten, weinig militairen op straat. Een poging om ons naar goed Nederlands gebruik klem te zuipen en te misdragen was stuk gelopen op het alcoholbeleid van de stad Damascus. De enige gelegenheid waar alcohol geschonken werd bevond zich in een atoombunker vijftig meter onder de stad, waar (en dit is belangrijker) de biertjes omgerekend meer dan tien euro per glas kostten. Dit was ons te gortig. Kortom, het consumeren van verdacht uitziende kauwgom was misschien wel de laatste kans om een gevoel van gevaar in onze vakantie terug te brengen.

En er was een derde reden. Dit was namelijk een kans om, zonder veel risico te nemen, een substantiële bijdrage te leveren aan het verval van de VS en de opkomst van Europa. Dit behoeft enige uitleg. De macht van Amerika is gebaseerd op de overwaardering van de dollar. Hierdoor is de Verenigde Staten 20% rijker dan het normaal gezien zou moeten zijn, en dat betekent dat het land op alle gebieden een voorsprong kan nemen. Er zijn een aantal redenen aan te wijzen waarom de dollar overgewaardeerd wordt. Dat is bijvoorbeeld omdat het de belangrijkste reserve-valuta is, en omdat het grootste deel van de internationale oliehandel in dollars wordt afgehandeld. Maar er is nog een factor, die de kranten niet zo vaak haalt omdat deze niet goed te kwantificeren is. In informele economieën is de dollar de belangrijkste munteenheid. Handelaartjes op kleine marktjes van Moskou tot Nairobi en van Calcutta tot Buenos Aires doen hun zaakjes het liefst in dollars. Alleen aan de randen van het Europese imperium, bv. op de Balkan, is de euro bezig aan een opmars. Verder heerst de dollar overal. Ook op de taxi-haven annex zwarte markt in de hoofdstad van Syrië, een verklaarde vijand van de Verenigde Staten.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De Khalino-crisis

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Ditmaal nogmaals voor Berend ter Borg die de smaak te pakken heeft en ons het volgende stuk via de mail toezond.

De Khalino-crisis of Hoe de Russische provincie Kamtsjatka de sleutel is tot de mondiale olie- en voedselcrisis.

Beren, hier nog aan de zalm (Foto: Flickr/robnunn)

Khalino is een klein mijnwerkersdorpje in de Russische provincie Kamtsjatka. Deze provincie is waarschijnlijk bekend bij liefhebbers van het bordspel Risk, die zich er vaak over verbaasd zullen hebben wat voor een disproportioneel grote rol dit afgelegen gebied in het bordspel speelt. De globalisering heeft echter ook hier toegeslagen, en in de moderne wereldeconomie speelt ook het dorpje Khalino een sleutelrol.

Kamtsjatka is ’s werelds grootste producent van wilde zalm. Ruim een kwart van alle wilde zalm die gevangen wordt in de wereld is afkomstig uit Kamtsjatka. Jarenlang is het zo geweest dat de voedselprijzen laag waren, en wilde zalm door gekweekte zalm uit de markt gedrukt werd. Er werd relatief weinig gevist in Kamtsjatka, en dus was er zalm te over. De voedselprijzen zijn echter enorm gestegen, en dus ook het voer waarmee gekweekte zalm wordt vetgemest. Om deze reden wordt er nu zeer intensief gevist, en zijn de zalmvoorraden geslonken. Dit heeft een andere groep consumenten van deze zalm gedwongen om van dieet te veranderen. De afgelopen paar dagen is een grote groep bruine beren naar het dorp Khalino getrokken, om zich te goed te doen aan mijnwerkers en geologen. Deze hebben het werk neergelegd en zich verschanst in hun dorp, waar ze nu door de beren belegerd worden.

De economie van het dorp Khalino draait geheel om de plaatselijke mijn, waar platina gedolven wordt. Platina is het meest kostbare en zeldzame metaal van de wereld. Als alle platina van de wereld zou worden omgesmolten en in een (leeg) Olympisch zwembad zou worden gegoten, dan zou er maar een laagje platina van ongeveer 20 centimeter komen te staan. Zo zeldzaam is het. Natuurlijk is het zo dat de kleinste fluctuatie in de productie van een dusdanig zeldzame grondstof dramatische gevolgen kan hebben voor de prijs.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Grovers feestje: schraal bier en zwetende kaas

Grover drinkt zijn teleurstelling weg (Foto: Flickr/(Alex))

Het was een beetje een sneu feestje vorige week woensdag voor conservatief Amerika: het was dan wel Cost of Government Day, maar anti-belasting fundamentalist Grover Norquist moest toch een beetje teleurgesteld concluderen dat deze bejubelenswaardige feestdag al jaren niet zo laat gevierd is. Voor wie het fenomeen niet kent, Cost of Government Day, ook wel Tax Freedom Day genoemd, is de dag waarna je als eerbiedwaardig burger niet meer werkt om de schraapzuchtige en inhalige boze overheid te betalen, maar gewoon voor je allereigenste boterham. Wouter Bos Bevrijdingsdag, zeg maar (check die duivelse grijns op z’n plaat).

Een feestje met schraal bier dus. Terwijl de vooruitzichten jaren geleden nog zo gunstig waren. Een conservatieve president die grootschalige belastingverlagingen in het vooruitzicht stelde, een conservatief Congres. Als je Grover Norquist heet, en je al jarenlang belastingen probeert afgeschaft te krijgen door kandidaten voorafgaand aan hun verkiezing te chanteren (je moest als kandidaat een belofte tekenen dat je nooit een belasting zou verhogen of Norquist zou je verkiezing torpederen door een bombardement negatieve spotjes over je heen te kieperen), dan was de toenmalige politieke situatie natuurlijk je ultieme natte droom.

Acht jaar later is het dan toch helaas pindakaas voor Norquist. En dan ga je excuses verzinnen. Natuurlijk is het de schuld van 9/11. Maar dan nog krijg je je som niet rond. Ah, natuurlijk, vanaf 2006 zijn er allemaal Democraten verkozen op allerlei niveaus. Zoals altijd begint dat socialistisch tuig vervolgens met jouw centen uitvretende zieltjes te winnen. Schandalig! En oh ja, het ligt natuurlijk ook een beetje aan de onwil van de Republikeinen om de kosten in de hand te houden. Hoe dan ook, een gemiddelde Amerikaan werkt tegenwoordig 53,9% van zijn tijd (.pdf) voor de overheid.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Vliegtax: Netwerk vs. RTL

Papieren vliegtuigje (Foto: Flickr/zoomar)

Deze week besteedden twee actualiteitenprogramma’s aandacht aan de vliegtax. [url=http://www.rtl.nl/actueel/rtlnieuws/binnenland/]RTL kopte[/url]: ‘Buitenlandse luchthavens varen wel bij vliegtax’. Op de Duitse luchthaven Weeze werden passagiers geïnterviewd die ‘belastingvluchtelingen’ zeiden te zijn. Een en ander werd geïllustreerd door groeicijfers van het aantal Nederlandse passagiers op die luchthavens. Een uur later was het de beurt aan [url=http://player.omroep.nl/?aflID=7479483&md5=44b64319e4751c6ba06edad31b73266d]Netwerk[/url]. Maar zij kwamen met: ‘Wat is er mis met Schiphol?’ Netwerk gooide het over een andere boeg en liet vooral mensen op Schiphol aan het woord die de drukte zat waren en een D-Reizen directeur die verklaarde dat de lange wachttijden en drukte voor hem redenen zijn om Schiphol links te laten liggen. Ook Netwerk toog naar Weeze en kreeg daar vooral mensen voor de camera die er niet alleen waren vanwege goedkope vluchten, maar ook vanwege de rust en de lage parkeertarieven.

Kortom: Wie schetst hier het beste beeld? Of illustreert dit vooral hoe je met knippen en plakken en door de juiste manier van interviewen het nieuws kunt brengen zoals je wilt?

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Vorige Volgende