De onzichtbare vertaler

Een welkom eerbetoon aan Willem van Moerbeke, een van de grondleggers van de Europese wetenschappelijke traditie In Oost-Vlaanderen zijn er twee dorpen met de naam Moerbeke. Het ene ligt in Waasland, ten westen van Antwerpen, het andere ligt ten westen van Brussel. Dat tweede Moerbeke beschouwt zichzelf als de geboorteplaats van Willem van Moerbeke. Vlakbij de kerk is er een straat naar hem vernoemd. Maar er is een derde, een betere kandidaat: Morbecque, in Noord-Frankrijk, niet ver van Saint-Omer. Als Willem daar naar is vernoemd, als hij die titel voer, dan zou dat veel verklaren, zo constateert Pieter Beullens. Dan weten we weer iets meer over deze man. Willem van Moerbeke is iemand die je met recht kunt aanduiden als een ten onrechte vergeten intellectuele reus. Iedereen kent Thomas van Aquino (1225-1274), de geniale theoloog en geleerde die de Kerk (en de Parijse universiteit) wees op de waarde van de geschriften van Aristoteles, en die daarmee de basis legde voor een intellectuele revolutie. Maar deze reus stond op de schouders van een andere reus: Willem van Moerbeke. Willem is verantwoordelijk voor de bijna volledige vertaling van de (Griekse) werken van Aristoteles naar het Latijn. Hij opende daarmee de deur waar Thomas door kon lopen.

Closing Time | Cola

“My Dad thought ‘Cola’ was funny,” she says. “My mom didn’t think it was that funny.” The line came from something her Scottish ex-boyfriend said: “He was talking about American girls, his vision of American girls was that all their pussies tasted like Pepsi-Cola, and that they were such a dream. I thought that was the funniest fucking thing I’d ever heard. (Rolling Stone, 2014)

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: © Sargasso logo Goed volk

Goed volk | Sterre der Zee

ACHTERGROND - Nadat ik de magie van Woodstock en de bijbehorende hoosbuien en modder eenmaal achter mij had gelaten, ontdekte ik dat er in de zomerse vakantieperiode ook muziekfestivals van een heel ander allooi waren (en zijn), waarop jongeren ook bepaald niet ontbreken. Het begon allemaal in 1982 met het inmiddels wereldberoemde tien dagen durende ‘Festival Oude Muziek Utrecht‘ met dit jaar als thema Napels, waarbij niet alleen muzikale maar diverse aspecten van het Napels uit de Middeleeuwen en Renaissance naar voren komen.

Een soortgelijk festival, waarbij meer de religieuze en liturgische muziek door de eeuwen heen centraal staat, is het Maastrichtse festival ‘Musica Sacra‘ dat al sinds 1983 aan de weg timmert en inmiddels een al even multimediale opzet kent, en dit jaar als thema heeft: ‘Bidden & smeken’.

Dat riekt naar volksdevotie, want het kerkvolk maakte zich over het algemeen niet zo druk over hoe je als waarachtig christen moest leven, maar eerder hoe de heiligen in te zetten bij bijvoorbeeld genezing van ziekte. Hiervoor bad en smeekte men tot de heiligen, niet zelden vervat in een twee of driedimensionale afbeelding waarbij de geestelijkheid er nauw op toezag dat de verering van de heilige niet omsloeg naar verering van het object of nog erger, aanbidding van het object. Het was over het algemeen de ‘eenvoudige gelovige’ een worst, zolang het maar werkte.

Foto: Bron: pixabay.com

Balletles

Na het denigrerende commentaar van Lara Spencer in Good Morning America (GMA), over de dansaspiraties van de kleine prins George, wiens lievelingsvak op school de balletles schijnt te zijn, ontplofte de social media van verontwaardiging. De hashtag #boysdancetoo werd al snel trending. En Trouw meldt: “Patricia Ward, de weduwe van danslegende Gene Kelly – u kent allemaal die scène uit ‘Singin’ in the Rain’ – schreef Lara een brief. ‘Gene zou er kapot van zijn geweest dat 61 jaar na zijn grensverleggende werk jongens die dansen nog steeds belachelijk worden gemaakt.’”

Het stereotype (schadelijke) beeld, dat ballet iets voor meisjes en homo’s is, is allang achterhaald. Ballet is topsport, misschien wel de aller moeilijkste die je kunt beoefenen. Je bent ook, behalve hopeloos ouderwets, nogal een kreng als je een jongetje belachelijk maakt omdat hij de balletles zo ontzettend leuk vindt.

De ludiekste reactie kwam van de beroemde choreograaf Travis Wall. Hij mobiliseerde binnen een dag een grote groep van 300 dansers, om een balletles van hem te volgen. Op Times Square, pal voor de studio van GMA. Om 7 uur ’s morgens, vlak voor de medewerkers arriveren om aan ’t werk te gaan, stond het plein vol met dansers en toeschouwers in alle soorten en maten. Nog voor de les over was, kwam een medewerker van GMA naar buiten om de menigte te vertellen dat Lara Spencer diezelfde ochtend nog in het programma haar welgemeende excuses zou aanbieden (iets wat ze overigens een dag na de gewraakte opmerking al op Instagram had gedaan).

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Closing Time | Night Flight to Kabul

Mark Lanegan is een oude rot in het vak. Hij timmert al aan de weg sinds 1984. Hij maakte nog muziek met Kurt Cobain, was lid van Queens of the Stone Age en heeft meer dan tien albums op zijn naam staan. Night Flight to Kabul is van zijn kersverse album Somebody’s Knocking (2019)

Foto: Harald Henkel (cc)

Kunst op Zondag | Übermensch

Kan de mens zichzelf zo overstijgen dat ze op humane wijze de problemen van het antropoceen kan overleven?

Ah, moeilijk woord! Laten we dat even versimpelen tot ‘klimaatcrisis’, waar een vooralsnog verbale burgeroorlog over woedt. Ondertussen gaat de natuur naar de Filistijnen.

Er is hoop. Het kan nog goed komen. Als eerst de mens zichzelf  verbetert. Althans: zo sprak Nietzsche bij monde van het personage Zarathustra. Hij zag de mens als een fase ergens tussen dier en ‘übermensch’. Die “bovenmens’ is de ideale mens, die zich niet in de luren laat leggen door nepnieuws van narcisten, niet in de pas loopt van beklemmende normen en waarden en de natuur van moeder Aarde ten diepste respecteert.

Eigenlijk was Nietzsche, zo bezien, een klimaatactivist avant la lettre.

Maar hoe moet de mens zich dan veranderen?

Kan artificiële intelligentie een handje helpen? Gaan menselijke robots ons de weg wijzen? Dat gaat de Friedrich Nietzsche Society nader bekijken op de conferentie ‘Nietzsche and Humanity: (Anti-) Humanism, Posthumanism, Transhumanism’.

Naar aanleiding daarvan is in PARK  de tentoonstelling ‘Übermensch’ te zien (tot 29 september), “met kunstenaars die zich in hun werk bezig houden met thema’s als het veranderend mensbeeld en de uitbreiding van het lichaam”. In de breedste zin van het woord.

Foto: Bron: eigen foto KvdS

Lekker vega: Venkel-peersalade

RECEPT - Woehoe, de zomer is terug! Ik was al bijna weer aan de erwtensoep (niet vega, ik weet ‘t, maar wel een van mijn favorieten). Gelukkig laat de zon zich weer volop zien, en dan is het wat mij betreft saladetijd.

Venkel-peersalade

Deze venkel-peersalade is heerlijk en verfrissend. Voor de avondmaaltijd raad ik hem o.a. aan bij de paddenstoelenpasta, die smaken passen perfect bij elkaar. Maar ik eet hem ook graag bij de lunch, dan heb je die vitaminebom alvast maar binnen. Naast de bepalende ingrediënten kun je eindeloos variëren, de mijne is in elk geval nooit hetzelfde. Ik hou ’t zelf wel altijd bij witte of groene groentes, maar dat is een (esthetische) keuze. Qua smaak is er niets tegen tomaatjes of rode paprika bijvoorbeeld. Ik gebruik als topping altijd geroosterde pijnboompitten, maar de liefhebber kan er gerust ook kaas of croutons over gooien.

Dit is de variant die ik de laatste keer maakte:

Ingrediënten voor 2 personen

1 hele venkel
1 flinke peer, niet al te rijp
½ komkommer
½ bakje tuinkers
½ zakje gemengde rucolamelange
½ citroen
50 gr. pijnboompitten
2 eetlepels mayonaise
1 theelepel mosterd
1 theelepel gedroogde dille (dragon is ook lekker)
aangelengd met volle yoghurt naar smaak
(tip: ik gebruik in plaats van deze dressing ook vaak gewoon een half bakje selleriesalade)

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Closing Time | Guilty pleasures: Billy Idol ft. Miley Cyrus – Rebel Yell

Out of the blue kwam er vandaag zomaar een oud nummer in mijn hoofd. God weet waar ik ’t vandaan haal, ik heb ’t al jaren niet meer gehoord. Er zal ergens in mijn hersenen een associatie zijn ontstaan, gek dat je die soms gewoon niet herkent. Maar ik heb de best-off-cd wel in de kast staan; Billy Idol is een van mijn guilty pleasures. Lekkere punkrock-kitsch.

En blijkbaar rockt ie er nog lustig op los, hoewel hij inmiddels de pensioengerechtigde leeftijd bijna heeft bereikt. Hij ziet er ook nog bijna precies hetzelfde uit als vroeger, met een paar kraaienpootjes meer, maar verder geen spat veranderd. Ik hou ervan! Ook de jongere generatie is er niet vies van. Deze live-versie van Rebel Yell met Miley Cyrus uit 2016 is heel niet onverdienstelijk.

Closing Time | En nu voor iets luchtigs…

Van alle soorten solo’s is de drumsolo misschien wel de meest in de lucht geïmiteerde. Gitaarsolo’s in de lucht zie je ook nog wel, maar zelden zie je een trompet of blokfluitsolo zo uitgevoerd.

De grote vraag bij dit fragment is natuurlijk: hoe doet Rowan Atkinson het?  De sketch is de afsluiting van een show in het Boston University Theatre op 19 en 20 december 1991. Dat is lang voor een technologische gadget als de Aerodrums (hier gedemonstreerd) op de markt kwam.

Closing Time | Comfortably Numb

Gisteren werd bekend dat Pink Floyd op 29 november een nieuwe box – The Later Years – uitbrengt met o.a. 13 uur aan niet eerder uitgebracht materiaal. Met in totaal 16 schijven lijkt deze release dus vooral gericht op de hard core verzamelaar / liefhebber.

Closing Time | The Highwomen – The Chain

Girlpower! Wat een geweldige cover van The Chain van Fleetwood Mac is dit zeg. Vierstemmig. Met viool. En wat een heerlijk divers clubje ook, allemaal prachtig op hun eigen manier. Het plezier en de passie spatten gewoon van het beeld. Dat geldt trouwens net zo goed voor de mannen op de achtergrond. Wat is ’t toch mooi om te zien als muzikanten met elkaar iets tofs neerzetten.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Vorige Volgende