3G Nieuwjaar

Een nieuwe dag in een nieuw jaar. Wij wensen iedereen een 3G (goed, gelukkig, gezond) nieuwjaar toe. Een aantal van onze redacteurs richten zich persoonlijk tot u en geven aan wat zij het liefst van 2022 verwachten. -o-o-o- Gwen van Eijk: Nieuw jaar, nieuwe kansen. Na een jaar zonder noemenswaardige aanpak van de klimaatcrisis, waarin we de pandemie hebben laten razen omdat we niet zorgen voor elkaar en rijke landen het niet nodig vinden de vaccinpatenten te delen, een jaar waarin we niet eens in eigen land een poging hebben gedaan om armoede en dakloosheid uit te roeien, gaan we dit jaar alles anders doen toch? TOCH? Optimisme is een morele plicht. Optimisme is een morele plicht. Optimisme is… -o-o-o- János Betkó: voor de wereld een beetje hoop. Minder sterke mannen en wat meer democratie. Urgentie en daadwerkelijke vooruitgang bij de grote uitdagingen van deze tijd, of dat nou de pandemie, de klimaatcrisis, toenemende ongelijkheid of de bescherming van natuur en biodiversiteit is. En voor mezelf: dat er alsjeblieft weer wat bandjes te bekijken gaan zijn, en wat te festivallen valt. Dat mis ik echt. -o-o-o- Jos van Dijk: Als Brussel er keer op keer niet in slaagt de ondermijning van de rechtsstaat in landen als Hongarije en Polen te keren, mogen we hopen dat de bevolking meer succes gaat boeken. Uiteindelijk zal de democratie toch door de burgers zelf gerealiseerd moeten worden. Op naar betere tijden. Ik wens u en alle andere Europeanen een goed nieuwjaar! -o-o-o- Krispijn Beek: Op deze eerste dag van het jaar wens ik dat Rutte in z'n vierde kabinet z'n ooit in woord beleden GroenRechtse koers in daden gaat omzetten en Nederland van de positie van vieste jongetje van de klas afhaalt. De afgelopen jaren bleek keer op keer hoe Nederland de kwaliteit van z'n milieuregelgeving heeft laten versloffen. In 2021 brak dat Tata Steel, de Amercentrale en projecten voor windenergie op. Eerder al werd de staat door de rechter teruggefloten bij het klimaat- en stikstofbeleid. Kern is iedere keer gebrekkige Haagse regelgeving en halfzacht beleid. Het resultaat is een oud Hollands gezegde: zacht heelmeesters maken stinkende wonden. En het volgende probleem dient zich al jaren aan: gebrekkige waterkwaliteit. Wat me brengt bij mijn laatste wens voor 2022 een nationaal verbod op varend ontgassen van de binnenvaart. Zodat schippers en omwonenden een gezond 2022 krijgen. Bijkomend voordeel is dan dat dossier gesloten kan worden voor z'n 2e jubileum op Sargasso. -o-o-o- M&M: Wat sport betreft, ik hoop dat Femke Kok een medaille haalt (op de 500 meter) bij de Olympische Spelen. Datzelfde hoop ik voor Merijn Scheperkamp. Wat literatuur betreft. Een nieuwe dichtbundel van Alfred Schaffer is altijd welkom. Kunst. Ik hoop dat de Documenta XV in Kassel, ondanks corona, gewoon plaatsvindt. Politiek. Dat er een beter alternatief kome voor Rutte. En nou wilde ik mijn lijstje nog verder uitbreiden met wensen voor klimaat, gezondheid en armoedebestrijding, maar toen las ik een citaat van Michel Houellebecq:’De wereld zal na corona hetzelfde zijn, alleen wat erger.’ -o-o-o- Martijn Tonies: We schrijven en lezen op Sargasso, al jaren bijzonder mooi en interessant. Maar ook daarbuiten wens ik dat we ons best doen om wetenschap, sociaal denken, en democratie te verdedigen en te promoten. En dat het in 2022 weer mogelijk is om naar concerten en festivals te gaan, met een CD'tje redden we het niet. -o-o-o- P.J. Cokema: Allemaal een 3G én een mooi jaar toegewenst. En verder: er is gelukkig nog veel van, maar er is ook veel van afgebroken en het wordt bedreigd, dus ik hoop dat 2022 het jaar wordt van het "herstel van de solidariteit". -o-o-o- Wilma Takes a Break: Op deze eerste dag van het nieuwe jaar, wil ik je graag een 3G én een kunstzinnig 2022 toewensen. Tevens een woord van dank voor het volgen van de langstdurende rubriek op deze nieuwssite. Ondanks de recente beperkingen kijk ik uit naar een inspirerend cultureel jaar. Twaalf maanden met mooie kunstevenementen en tentoonstellingen van minder bekende kunstenaars uit niet westerse landen. Een culturele kruisbestuiving lijkt me een fijn en uitdagend plan voor 2022. Nu kun je online en buiten volop van kunst en cultuur genieten. Denk hierbij aan online museumrondleiding. Op de site van de Museumkaart staan allerlei suggesties. Ik deel graag een paar tips met je: het Noordbrabantsmuseum (Den Bosch), het Westfries Museum (Hoorn), Stedelijk Museum Breda of bezoek virtueel de Eregalerij in het Rijksmuseum (Amsterdam). Daarnaast zijn er talrijke steden met street art- en/of poëziewandelingen zoals Breda, Delft, Heerlen, Leeuwarden en Nijmegen. Poëzieroutes vind je onder andere in Doetinchem, Leiden  en Zutphen. Laaf je aan dit aanbod, laat je inspireren en geniet. -o-o-o- Joost: Bijna alles aan 2021 was kut, op naar een iets minder kut jaar. Een mens mag hopen. Wooh! -o-o-o- de Redactie: Zo, de kop is er af. En onthoud: Hoop is geen berg om tegenop te zien. Wij herhalen: hoop is...

Foto: Danilo Urbina (cc)

Quasi oprechte ‘maar-mensen’

COLUMN - Je spreekt niet van een ‘explosie’ als je écht vindt dat trans zijn oké is

Er verschijnen tegenwoordig veel artikelen waarin de zorgverlening aan en de positie van trans mensen ter discussie worden gesteld. Ze worden steevast geïntroduceerd met een plichtpleging: ‘Niet dat er iets mis is met trans mensen, maar…’. Het is de obligate knieval, die als vrijbrief dient om precies dat te doen wat je zegt niet te doen: discrimineren.

Want vervolgens leggen de maar-mensen uit dat er sprake is van een zorgwekkende trend. Er zou een ‘explosie’ zijn van trans mensen, vooral van pubermeisjes die zich jongen voelen, en mensen zouden ‘te makkelijk’ in transitie mogen gaan. Vooral de notie dat iemand niet langer verplicht een pakket van ingrepen hoeft te doorlopen voordat ze hun geslachtsaanduiding op hun identiteitsbewijs kunnen veranderen, roept protest op.

Wat opvalt: het zijn vooral gendervaste mensen die zulke bezwaren aanvoeren. Het doet me denken aan mannen die vrouwen haarfijn uiteggen hoe zij zich dienen te gedragen om ‘succesvol’ te zijn, of heteroseksuele mensen die uiteenzetten wat homoseksuelen niet moeten doen indien ze ‘aanvaard’ willen worden.

‘Vragen stellen’, noemden deze maar-mensen het. Dat verklaart niet waarom kranten zulke stukken met enige gretigheid afdrukken. Je spreekt niet van een ‘explosie’ als je écht vindt dat trans zijn oké is. Mij lijkt het conditionele acceptatie. ‘Ze’ moeten eerst aan ‘onze’ voorwaarden voldoen, anders is de boot aan.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Yuri Samoilov (cc)

Kwetsbaren? Dat zijn de anderen.

OPINIE - Een triest bericht vandaag: econoom en politicoloog Robin Fransman is overleden aan de gevolgen van covid-19. Fransman had altijd oog voor de minder bedeelden, kritiek op trickle down denken, pleitte voor hogere belasting op kapitaal en was dat betreft toch een VVD’er zoals we die tegenwoordig veel te weinig zien.

Recenter gebruikte hij zijn bekendheid voor het Herstel-NL project, het veel bekritiseerde plan waarmee Nederland in corona-tijd ‘open’ zou kunnen. In het kort kwam het er op neer dat ‘ouderen en kwetsbaren’ in veilige zones werden gebracht, afgezonderd van de rest van Nederland. Deels op fysieke locaties zoals hotels, en deels op speciale dagen of uren. Ze kunnen dan veilig winkelen of naar de bioscoop en de rest van Nederland kon gewoon lekker door. Ergens in het begin van 2020 klonk dit misschien nog logisch.

Ouderen en kwetsbaren

Ook onze Rijksoverheid communiceerde veelvuldig over “ouderen en kwetsbaren beschermen” en later over “ouderen en kwetsbaren vaccineren”. Gedurende 2020 en 2021 werd echter duidelijk dat covid-19 iedereen kan treffen en iedereen hard kan treffen bovendien. De alfa variant van het virus was besmettelijker dan het origineel en zorgde voor meer ziekenhuisopnames, vervolgens verergerde de delta variant dat nog eens. Over de ernstige en langdurige klachten na ziek te zijn geweest, het zogeheten ‘long covid’, werd mondjesmaat steeds meer bekend. De ziekte verloopt grillig, het genezingsproces kan werkelijk alle kanten op. Van een paar dagen snotteren, naar aanhoudend concentratieverlies of anderhalf jaar later nog geen trap op kunnen lopen. Covid-19 is een bitch.

Foto: Screenshot Wintergasten 2021 - Yuval Noah Harari

Recensie Wintergasten met Yuval Noah Harari

RECENSIE - Het lijkt wel of het niemand is opgevallen, maar deze week presenteert Janine Abbering 4 avonden Wintergasten. Vanavond werd haar interview getoond met Yuval Noah Harari, de bekende Israëlische historicus, schrijver en futuroloog. Die heb ik hoog zitten, al moet ik bekennen dat ik geen een van zijn boeken heb gelezen. Mijn interesse is puur gebaseerd op wat er over hem in de media is verschenen. Hij zegt hele verstandige dingen, en daarom was ik zeer benieuwd naar zijn “ideale tv-avond”.

Tot mijn niet geringe verbazing en vreugde trapt hij af met een fragment uit de historische tekenfilmserie “Er was eens…”. Die was ik helemaal vergeten! Op de lagere school werd het soms getoond in de geschiedenis- of biologielessen, en ik ben het tot ver na mijn jeugd blijven kijken. (Ik had overigens geen idee dat het een Franse serie is, die blijkbaar wereldwijd werd uitgezonden.) Het deed precies wat het beoogde; je leerde er iets van en tegelijk was het gewoon heel lollig. Het was voor Harari de reden dat hij historicus werd. En het is óók de perfecte illustratie van de ideeën die hij heeft over het leven, en hoe de mens erin staat. Het is allemaal storytelling. Én ons vermogen tot samenwerking. Iets waar ik het alleen maar hartgrondig mee eens kan zijn. Volgens hem is die samenwerking waarschijnlijk de reden dat de homo sapiens het won van de Neanderthalers – die fysiek en misschien zelfs intellectueel onze meerdere waren (ze hadden in elk geval grotere hersenen). Maar vooral de verhalen die we vertellen, de “werkelijkheid” die we voor onszelf creëren, vind ik een interessant gegeven. Het is een concept dat ik al lange tijd overpeins en dat me helpt om de wereld te begrijpen.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Alternatief & kerstmuziek

VIDEO - Iedereen beleeft kerst op z’n eigen manier. In mijn jonge(re) jaren was 2e Kerstdag steevast gereserveerd voor de stamkroeg, ééntje met veel gitaarmuziek. Nog altijd ben ik groot voorstander van de alternatieve kerstmuziek in plaats van wat je op de reguliere radiozenders hoort. Of het nu de ouderwetse hakke-tak herrie van De Boegies is met “Elke punk  viert ook het kerstfeest“, het anti-kapitalistischeI Don’t Believe  in Santa Claus” van The Vandals, of de heerlijke chaos-familie-clip van Dropkick Murphy’s “The Season’s Upon Us” (zie hieronder), het is allemaal lekkerder dan Wham of Chris Rea. Soms zijn het snelle covers, dan weer verbasterde nummers of origineel werk, één ding is duidelijk: doedelzakken, violen en gitaren, het gaat allemaal prima samen met kerst.

Foto: Marco Verch Professional Photographer (cc)

Schermschot uitslag + Bonus

Er vanuit gaande dat wegens de coronamaatregelen iedereen zich geen raad wist wat te doen op eerste Kerstdag verzorgden wij de Kerstlockdown Special.

Deze eerste kerstdag is ook de dag dat Sargasso twintig jaar geleden net 5 dagen oud was. We vonden in de archieven nog wat amusement: de Schermschotquiz. Samengesteld door onze toenmalige redacteuren Crachàt en mark.

Eén nostalgisch onderdeel was de Schermschotquiz. Gevonden in onze archieven, afgestoft en met vijf nieuwe schermschotjes de lezers tot enige interactiviteit geprikkeld. Daar zouden wel veel reacties op komen. Immers een welkome afwisseling bij het lamlendig op de bank wat op je phone zitten scrollen?

Daar hadden we buiten de waard gerekend. De supermarkten bleven open.

Maar, zoals beloofd, op deze derde kerstdag toch de uitslag van de schermschotquiz.

Schermschot 1 werd vlot geraden door Richard: de roemruchte film Festen (1998) was op de eerste kerstdag wel een schermschotje (uit de openingsscene van de film) waard.

Schermschot 2 werd 2 minuten vlotter onthuld door Joost: de geheugenthriller Memento (2000). Het schermschot komt uit een van de eerste scenes van de film, waarin de hoofdrolspeler de man vermoord, die hij eerder (in de film dus even daarna) buiten bij de auto’s spreekt.

Foto: Melinda (cc)

Oh ja, de kerstkaarten

Voor wie het vergeten is: kerst is Josef en de maagd Maria, de stal in Bethlehem, de geboorte van Jezus. Een oud verhaal? Welnee, dolende mensen, in verwachting van wat dan ook, zijn aan de orde van de dag. En dan gaan we u toch een fijne kerst wensen.

Hier wat kerstkaarten voor alle Sargassolezers. Bij wijze van kerstgroet.

Truthout.org  Madonna and Child of Surveillance (Image: Jared Rodriguez / Truthout).
cc Flickr Truthout.org Madonna and Child of Surveillance

Madonna And Child Art Raphael Moderne by James W Johnson.
© James W Johnson Raphael Moderne

Damien Hirst –  Mother and Child Divided ( een half doorgesneden koe en idem kalf op sterk water).
cc Flickr Isabell Schulz Mother and Chicld (Divided) by Damien Hirst
Banksy Christmas card: “If Jesus were to come this year, Bethlehem would be closed.”
cc Flickr Elizabeth Brossa Banksy Christmas card

Foto: Marco Verch Professional Photographer (cc)

Lichtjeswaanzin

Je hebt ze overal, van die mensen die kerst gebruiken dan wel misbruiken (doorhalen wat niet van toepassing is) om de buurt mede te delen hoe serieus ze kerst wel niet nemen, en hoe kerstig kerst wel niet kan zijn. Maar je hebt baas boven baas, en de lichtjeswaanzin is nergens zo groot als aan de andere kant van de oceaan.

Zijn er voorbeelden in Nederland die ook maar in de buurt komen?

 

Foto: Maria Willems (cc)

Hardlopen door de regen in december

Hardlopen door de regen in december

En daar gaan we
de spoorbrug huilt
de trein die suist
de wind die blaast
de boom die buigt
het blad dat waait
de golven wit
het water wild
m’n sokken nat
mijn handen koud
het tempo straf
de wind die striemt
mijn bril beslaat
mijn hart dat bonst
de tak die kraakt
m’n jack kletsnat
het slechte zicht
mijn tijd beroerd
de spieren stram
de route lang
het hoekje om
de luwte in
het modderpad
het valse plat
de hongerklap
het zoute zweet
het zweet dat bijt
de wil die kraakt
de regenplas
de enkel zwikt
het rechte eind
het licht valt weg
je hapt naar lucht
een vaag besef
je vindt dit leuk
de regen in
decemberkou
de finish lonkt
je concentreert
je pas wordt lang
je grijns komt terug
je bent er weer.

Foto: copyright ok. Gecheckt 02-03-2022

Moraal met een accent

ONDERZOEK - Een trein rijdt heel snel op vijf mensen af. De trein heeft een probleem en kan alleen stoppen als er een zwaar object op het spoor wordt gegooid. Jij staat op een brug en er staat een heel dikke man naast je. De enige manier om de trein te stoppen is hem op het spoor te duwen. Hierdoor sterft hij, en red je de vijf mensen. Zou je hem duwen?

De meeste mensen vinden dit een lastig dilemma. Als je alleen maar rekent – een utilitaire moraal, heet dat –, moet je de dikke man naar beneden gooien: een winst van vier personen. Maar het gevoel komt in opstand: die ene dode die je zelf veroorzaakt, voelt lastiger aan dan de vijf doden die als het ware ’toch al’ zouden vallen.

Kameroens accent

Dat was al enige tijd een interessante kwestie voor filosofen om over na te denken, maar op een zeker moment zijn ook taalkundigen deze anekdote gaan inzetten. Zo ontdekten ze dat het uitmaakt in welke taal het dilemma wordt gesteld. Als ze het verhaal in een vreemde taal horen (die ze natuurlijk wel moeten beheersen) zijn mensen eerder geneigd de dikke man te offeren dan wanneer ze het in hun moedertaal horen. Datzelfde geldt, blijkens een artikel in Brain Sciences door Alice Foucart en Susanne Brouwer, voor buitenlandse accenten.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: © Marc van Oostendorp kindertekening huidskleur

Huidskleur

COLUMN - Schokkende dialoog met Nene (8 jaar), inmiddels 2,5 jaar in Nederland. We zijn samen aan het tekenen: een huis met daarin kinderen, haar favoriete onderwerp voor een tekening. Zij vraagt aan mij of ik een viltstift wil aangeven.

– Welke kleur?

– Huidskleur!

Ik geef haar een lichtbruine viltstift.

– Maar dat is geen huidskleur!

– Maar het is de kleur van jouw huid.

Nene heeft zwart haar en donkerbruine ogen, en een kleur die misschien nog iets donkerder is dan de viltstift.

– Nee, huidskleur is roze!

Dit idee krijg ik niet uit haar hoofd. Ja, de kleur van haar huid is lichtbruin en ze lijkt daar niet verdrietig om. Maar huidskleur is roze.

Er blijkt onderzoek over te zijn: in verschillende Europese taalgebieden speelt deze kwestie. Ik herinner me niet dat ik in mijn jeugd bepaalde potloden huidkleurig noemde, maar misschien was in mijn tijd het zo gewoon om roze potloden huidkleurig te noemen dat ik het me daarom niet herinner.

Waar komt het vandaan? De meeste kinderen in haar klas hebben inderdaad eerder een lichtroze teint, net als haar ouders – maar er zijn ook kinderen met juist een donkerder huid. Heeft er iemand iets gezegd? Is dit nu eenmaal de gewone manier om ‘huidkleurige pennen’ te zien op school? Of op de BSO? En: is het nu een slecht ding of niet? Misschien betekent het alleen dat Nene observeert dat ze afwijkt van het gemiddelde, en benoemt ze huid naar dat gemiddelde? Of leer je zo een echt racistische onderstroom kennen in die gemoedelijke klas?

Vorige Volgende