Joost

2.861 Artikelen
2.845 Waanlinks
25.807 Reacties
Achtergrond: Kordite (cc)
Technisch opperhoofd en voorzitter van Sargasso, wat in de praktijk betekent dat hij nog geen zak te zeggen heeft :).

Developt (?) zich in het dagelijks leven het ongans en heeft veel te veel ideeën om uit te voeren. Daarom helpt Chat (zie boven) hem tegenwoordig vaak een handje zodat er toch nog af en toe een stukje verschijnt.
Foto: James Emery (cc)

Israël: Shit, de verkeerde kiezers hebben gewonnen

Israël heeft een probleem met zijn democratie. Ja, natuurlijk, dat probleem ook, maar er is er nog eentje: Er zijn verkiezingen gehouden en de verkeerde mensen hebben zetels gewonnen. 19 om precies te zijn.

De definitieve verkiezingsuitslag levert Netanyahu 53 zetels op, de gevestigde oppositie onder Gadi Eisenkot 48. De twee Arabische partijen, Ra’am en de Gezamenlijke Lijst, behalen samen een recordaantal zetels, zoals gezegd dus 19. Daarmee kunnen ze de oppositie aan een comfortabele meerderheid van 67 zetels helpen.

Alleen wil die oppositie, zoals dat hoort in een apartheidsstaat, in niets met ze te maken hebben. Op de Democraten van Yair Golan na hebben alle partijen samenwerking met de Arabische partijen uitgesloten. De oppositie van de oppositie heeft daarmee plotseling de sleutel tot een nieuwe regering in handen. Een nogal vervelende uitkomst voor politici die Arabische stemmen liever buiten de deur houden.

Die weigering past naadloos bij de politieke consensus in Israël. Zowel Netanyahu als Eisenkot verwerpt een onafhankelijke Palestijnse staat. Beiden willen de Israëlische militaire controle over de Palestijnse gebieden behouden en zijn bereid de oorlog in Gaza te hervatten. Eisenkot wil de illegale kolonisten een cosmetisch beetje beter in het gareel houden, Netanyahu laat ze grotendeels hun gang gaan.

De genocide went bij de NPO, maar niet bij de omroepen

Een maand geleden schreef ik Alles went, ook een genocide, naar aanleiding van het besluit van de NPO om Nederland toch weer aan het Songfestival te laten deelnemen. De genocide in Gaza, de vermoorde journalisten en de politieke inmenging van Israël waren voor AVROTROS reden om zich terug te trekken. De NPO vond wat aangepaste spelregels kennelijk voldoende om weer over “verbinding” te kunnen praten, met een kaakzakkende verwijzing naar de Tweede Wereldoorlog, waarvoor de organisatie gemakshalve dan wel die genocide even opzij moest schuiven.

Foto: Pourya Gohari on Unsplash

TU Delft: samenwerking met Israël ‘ingewikkeld’, maar beetje stroomgebruik strafbaar

Het tentenkampje bij de Aula van de TU Delft is inmiddels verdwenen. Op de plek waar studenten twee weken lang protesteerden tegen de Israëlische samenwerkingen van hun universiteit, verschenen maandag symbolische graven, ter nagedachtenis aan gedode Palestijnse wetenschappers. Maar ook de overige symbolen van het protest waren geen lang leven beschoren. Nog geen 24 uur nadat de studenten hun tenten hadden opgebroken, waren het Palestijnse huisje en de geplante olijfboom alweer verwijderd. Volgens de actievoerders heeft de universiteit bovendien het spandoek weggehaald waarop haar medeplichtigheid aan de genocide werd aangeklaagd.

Sinds 5 oktober protesteerde Delft Student Intifada op de campus. De studenten hadden zelfs een klein Palestijns huis gebouwd, als symbool voor de huizen die Israël dag in dag uit in de bezette Palestijnse gebieden verwoest. Hun eis: verbreek de academische banden met Israëlische instellingen die bijdragen aan genocide, bezetting en apartheid.

De universiteit heeft inmiddels een afweging gemaakt. De conclusie is opmerkelijk: met de huidige kennis zou de TU nooit aan bepaalde samenwerkingen zijn begonnen. Toch mogen de meeste gewoon doorlopen, omdat stoppen te veel impact heeft op de eigen universiteit en medewerkers. Bij twee projecten waaraan ook een Israëlisch defensiebedrijf deelneemt, wil de universiteit de samenwerking wél beëindigen. Die projecten lopen binnenkort toch al af, dus dat was een stap zonder al te veel gevolgen.

Quote van de Dag: Had hij maar duidelijker moeten ontkennen dat hij terrorist was

“Vooropgesteld: hij heeft het zelf online gegooid, en dan gaat het rond en zien we het. We schrijven er duidelijk bij: áls dit waar is, moet het onderzocht worden. We zijn niet verantwoordelijk voor wat media en politici ermee doen. Wij slaan net als 99 procent van de mensen die het horen aan op ’this is me’. Ik betreur dat hij last heeft gehad van deze situatie en dat hij bedreigd is, maar hij had beter moeten uitleggen wat zijn boodschap was.”

Foto: Tomás Robertson on Unsplash

Plunderen met een stropdas, dat mag wél

De rellen en plunderingen in Parijs leiden tot grote verontwaardiging. Winkeliers zien hun levenswerk vernield, werknemers hun inkomen bedreigd en complete winkelstraten veranderen in een ravage. Wie een winkelruit inslaat om een zaak leeg te roven, verdient weinig sympathie.

Toch is het opmerkelijk hoe selectief onze verontwaardiging over plundering is. Want terwijl de beelden uit Parijs de wereld overgaan, worden elders voortdurend bedrijven leeggetrokken. Alleen gebeurt dat door keurig geklede zakenlieden, met behulp van accountants, advocaten en investeringsbanken. We noemen het private equity, en in plaats van arrestaties levert het doorgaans vooral indrukwekkende rendementen op voor even indrukwekkend weinig mensen.

Neem de Amerikaanse investeringsmaatschappij KKR. Die kocht in 2004 samen met AlpInvest het Nederlandse Vendex KBB, eigenaar van onder meer V&D, HEMA en de Bijenkorf. De overnamesom bedroeg ongeveer 1,4 miljard euro voor de aandelen, of 2,4 miljard inclusief schulden.

Amper een jaar later verkochten de investeerders 73 winkelpanden voor ongeveer 1,4 miljard euro. Vrijwel evenveel als de volledige aankoopprijs van de aandelen van het concern. De winkelketens moesten hun eigen panden daarna terughuren, vaak voor tientallen jaren. Na financiële verrekeningen leverde de vastgoedverkoop het concern 618 miljoen euro aan contanten op.

En daarmee was de geldmachine nog lang niet uitgewerkt. In maart 2006 keerden de eigenaren zichzelf een superdividend van maar liefst 460 miljoen euro uit. Dat geld kwam uit extra leningen die het bedrijf zelf moest aangaan. De kredietwaardigheid van de onderneming werd vervolgens verlaagd. Dit alles staat keurig beschreven in een onderzoek van de Erasmus Universiteit in opdracht van het ministerie van Financiën.

Foto: Christoffer Horsfjord Nilsen (cc)

Yay! Israël arresteert kolonisten. De rechtsstaat is weer gered

Israël heeft tien kolonisten gearresteerd na geweld op de bezette Westelijke Jordaanoever. Onder de slachtoffers bevinden zich een Amerikaanse fotojournalist en Europese diplomaten. Kijk eens aan: de Israëlische politie blijkt zowaar over handboeien te beschikken die om andere dan Palestijnse polsen passen.

De arrestaties volgen een bekend patroon. Kolonisten terroriseren Palestijnse dorpen, vernielen eigendommen, steken huizen in brand en mishandelen bewoners. Meestal gebeurt er weinig. Soms wordt het geweld zo buitensporig, of zijn de slachtoffers zo buitenlands, dat Israël zich genoodzaakt ziet op te treden. De internationale gemeenschap kan opgelucht ademhalen. De rechtsstaat functioneert nog.

Yeah right.

De rechtsstaat in cijfers

De Israëlische mensenrechtenorganisatie Yesh Din onderzocht twintig jaar strafrechtelijke handhaving tegen gewelddadige kolonisten. Van de onderzochte zaken werd 93,6 procent afgesloten zonder aanklacht. Slechts 3 procent leidde tot een volledige of gedeeltelijke veroordeling.

Dat zijn cijfers over politieonderzoeken, niet over arrestaties. De meeste zaken komen dus niet eens bij de rechter.

In april 2026 bevestigde de Nederlandse regering bovendien dat volgens dezelfde organisatie sinds 7 oktober 2023 geen enkele kolonist was veroordeeld voor geweld tegen Palestijnen. Nul veroordelingen in ruim tweeënhalf jaar, terwijl de media bijna dagelijks vol staan van aanvallen van terroristische kolonisten. Er zijn inmiddels nieuwe aanklachten ingediend, maar daarmee is nog niemand veroordeeld.

Foto: Steve A Johnson on Unsplash

De SGP verloor de stemming over de regenboogvlag, maar won de rel

Vandaag, op Coming Out Day, mag de regenboogvlag boven de Tweede Kamer wapperen. Dat is mede te danken aan een aantal Kamerleden dat donderdagavond laat terugkwam naar Den Haag om een opmerkelijke actie van de SGP te pareren.

De SGP kreeg donderdag aanvankelijk precies wat ze wilde. Het presidium had toestemming gegeven om op Coming Out Day de regenboogvlag boven de Tweede Kamer te hijsen. Na bezwaar van de SGP werd dat besluit teruggedraaid: over zo’n vlag moest volgens de partij het parlement zelf beslissen.

Dus dienden Kati Piri, Laura Bromet, Marjolein Moorman, Christine Teunissen, Jan Struijs en Laurens Dassen een motie in. Als de Kamer er over moet beslissen, dan zou de Kamer er ook over stemmen. En snel ook.

En toen deed de SGP iets opmerkelijks.

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk vroeg een hoofdelijke stemming aan. Kamerleden die al naar huis waren, moesten daardoor ’s avonds laat terug naar Den Haag om persoonlijk voor of tegen het hijsen van de regenboogvlag te stemmen. Een aantal van hen deed dat ook. Om 23.15 uur werd de motie alsnog aangenomen met 90 stemmen voor en 36 tegen.

Die hoofdelijke stemming lijkt op het eerste gezicht nogal overdreven. Kamerleden ’s avonds laat terugroepen om persoonlijk over een vlag te stemmen, terwijl een gewone stemming had volstaan. Het heeft veel weg van een ordinaire trollenactie.

Make Executions Great Again

De Verenigde Staten gaan op 3 december een man door een vuurpeloton executeren. En de hele wereld mag live meekijken.

Alsof de doodstraf op zichzelf nog niet barbaars genoeg is, heeft de Amerikaanse regering besloten er een publiek spektakel van te maken. Defensieminister Pete Hegseth wil dat mensen met eigen ogen zien welke gevolgen ernstige misdrijven hebben. Kennelijk is iemand doodschieten pas écht gerechtigheid als er voldoende publiek bij aanwezig is.

Foto: Frédéric Poirot (cc)

Goed nieuws voor Denen: ze hebben nu écht niets meer te verbergen

“Niets te verbergen” blijft een merkwaardig argument tegen privacy. Vandaag kregen bijna negen miljoen Denen daar een tamelijk praktische demonstratie van. Onbevoegden wisten via de legitieme toegang van een Deens bedrijf het centrale bevolkingsregister te doorzoeken en bemachtigden gegevens van ongeveer 8,8 miljoen geregistreerde personen. Daaronder namen, adressen en de Deense equivalenten van burgerservicenummers. Het gaat overigens ook om overleden en geëmigreerde Denen, waardoor het aantal groter is dan de huidige bevolking.

Het maakt pijnlijk duidelijk: je hebt misschien niets te verbergen voor de overheid. Maar de overheid kan niet altijd bepalen wie er verder meekijkt. De les daarvan zou tamelijk eenvoudig moeten zijn: gegevens die je niet bewaart, kunnen ook niet worden gestolen. Natuurlijk moet een overheid sommige gegevens bewaren. Zonder bevolkingsregister geen paspoort, geen uitkering en geen stembiljet. Maar als zelfs zo’n register, waarschijnlijk een van de best beveiligde bestanden van een land, op deze schaal kan worden leeggehaald, dan kan dat met elk bestand.

Dat principe heet in de AVG heel saai “dataminimalisatie”: verzamel alleen persoonsgegevens die werkelijk noodzakelijk zijn en bewaar ze niet langer dan noodzakelijk. Het is een van de verstandigste uitgangspunten van de hele privacywetgeving. Niet omdat iedereen kwaad in de zin heeft, maar omdat iedere database een risico vertegenwoordigt.

Foto: David Lisbona (cc)

Netanyahu kaapt het heldenverhaal

Een vliegtuig vol passagiers ontsnapt ternauwernood aan een ramp. De gezagvoerder wordt neergestoken, passagiers grijpen in, andere piloten krijgen het toestel veilig aan de grond. Voor Benjamin Netanyahu was vervolgens nog één ding nodig: zorgen dat ook hij op de foto stond.

Toen de passagiers van Flydubai-vlucht FZ1073 terugkeerden naar Israël, stond Netanyahu ze op Ben-Gurion op te wachten. De ontmoeting werd keurig vastgelegd door de Israëlische Government Press Office en via internationale persbureaus over de wereld verspreid. Het incident vindt bovendien plaats vlak voor de Israëlische verkiezingen, waardoor het Netanyahu een dankbare gelegenheid biedt om veiligheid weer centraal te stellen.

Vanuit Netanyahu’s perspectief is dat volkomen rationeel. Een dramatisch incident met een vliegtuig vol Israëliërs biedt hem vrijwel het ideale PR-materiaal: gevaar, Israëlische burgers, terrorisme en een premier die achteraf tussen de helden kan gaan staan.

Daarvoor hoeft de toedracht nog niet eens vast te staan. De copiloot stak de gezagvoerder neer en het toestel maakte een scherpe duik, waarna bemanning en passagiers ingrepen. Onderzoek naar het motief loopt nog. Netanyahu verklaarde ondertussen al dat de copiloot islamistisch was geradicaliseerd, zonder daar bewijs voor te leveren.

Zo verandert ook het verhaal. De hoofdrol hoort bij de Indiase gezagvoerder Smit Machchhar, die zwaargewond het cockpitluik wist te openen, en bij de mensen die daarna de aanvaller overmeesterden en het vliegtuig hielpen redden. Vervolgens verschijnt Netanyahu in beeld en wordt ook hij onderdeel van het heldenverhaal.

Foto: Alexander Grey on Unsplash

Zolang vernietiging rendeert

Een bedrijf ontdekt dat het zijn werknemers minder kan betalen dan nodig is om van te leven. De wet houdt het niet tegen, de arbeidsmarkt evenmin, en het personeel heeft weinig onderhandelingsmacht. Menselijk gezien is onderbetaling verwerpelijk. Binnen het aandeelhouderskapitalisme is het een gemiste kans om het niet te doen.

Zo werkt het ook met vervuiling. Als lozen in een rivier goedkoper is dan verantwoord verwerken, is die rivier voor het bedrijf geen drinkwaterbron of ecosysteem. Ze is een gratis afvalverwerker. De rekening komt later bij omwonenden, zorgverzekeraars en de overheid. De winst blijft bij het bedrijf.

En als regelgeving dit dreigt te verbieden, loont het om die regels tegen te houden. Lobbyisten zijn goedkoper dan filters, hogere lonen of veilige productie. Corruptie is de lompe variant. Lobby, draaideuren, partijfinanciering en gesponsorde denktanks doen hetzelfde werk met een nette stropdas.

De moraal van de boekhouding

In 1970 gaf Milton Friedman deze logica haar geloofsbrief. De enige maatschappelijke verantwoordelijkheid van een bedrijf is volgens hem winst maken. Dat moet wel binnen de regels van het spel gebeuren, zonder bedrog, en met respect voor wet en ethische gewoonte.

Dat voorbehoud klinkt als een rem, maar het werkt als een uitnodiging. Regels ontstaan niet buiten bedrijven om. Grote ondernemingen hebben geld, toegang, juristen en de dreiging om te vertrekken. Friedman keurde het zelf af als bedrijven de overheid om gunsten vroegen. Zijn eigen logica maakt dat echter rendabel: wie winst mag maken binnen de regels, heeft er belang bij dat die regels zo zwak mogelijk zijn. Ook “ethische gewoonte” is geen vaste grens. Die wordt gelijkgesteld aan wat juridisch mag, of schuift mee met wat de markt normaal vindt.

Foto: Heterovlag (gemaakt met AI)

Moet die heterovlag nou echt overal?

Er is al jaren bezorgdheid over regenboogzebrapaden. Kinderen zien zomaar zes verschillende kleuren op weg naar school. Voor je het weet gaan ze vragen stellen. Waarom zijn er zoveel kleuren? Waarom mogen die naast elkaar bestaan? Kan ik zelf ook een kleur zijn? Het hellend vlak richting genderfluïditeit begint kennelijk bij een pot wegenverf. En dan hebben we het nog over de ouderwetse regenboog. Met alle huidige Pride-vlaggen erbij is een beetje Pride-optocht inmiddels een complete vlaggenspaghetti. Maar van eentje had ik het bestaan nooit vermoed. Ik was vandaag jaar oud toen ik ontdekte dat er ook een heterovlag bestaat.

Zes horizontale banen. Zwart. Wit. Zwart. Wit. Zwart. Wit.

Niemand weet precies wie hem heeft bedacht. De vlag duikt in 2001 op als ‘bestaand voorstel‘, zonder bekende ontwerper. Het principe is in ieder geval helder: neem de regenboogvlag en verwijder alle kleur. Er bestaat zelfs een latere variant waarvan de maker opmerkt dat dit typisch het soort heterovlag is dat homo’s zouden bedenken: de regenboog als basis, alleen dan saai.

Voor de oorspronkelijke vlag weten we niet of dat ook de grap was. Het zou bijna zonde zijn als het niet zo was, want de vlag wordt inmiddels actief gebruikt bij ‘hetero pride’-evenementen. Tegelijk, en dat is verontrustend, als een regenboogzebrapad kinderen effectief kan indoctrineren met homoseksualiteit, bisexualiteit, aseksualiteit, panseksualiteit, trans-zijn, non-binariteit en genderfluïditeit, hebben we een aanzienlijk groter probleem dan gedacht.

Vorige Volgende