U verwachtte deze maandagmiddag leesadvies van Sargasso's huisneerlandicus Marc van Oostendorp, maar omdat een computercrash hem belet te werken, stel ik u voor aan Lof der botheid, het nieuwe boek van René van Stipriaan. Dat is niet de eerste de beste. Van Stipriaan, die lange tijd heeft gewerkt bij de onvolprezen Digitale Bibliotheek der Nederlandse Letteren, is bijvoorbeeld de auteur van Het volle leven: Nederlandse literatuur en cultuur ten tijde van de Republiek (ca. 1550-1800), een van de mooiste mij bekende boeken over de Gouden Eeuw. Ik was dus benieuwd naar Lof der botheid, ook door de ondertitel Hoe de Hollanders hun naïviteit verloren. Het boek stelde me niet teleur. Laat ik het zwakke punt maar meteen benoemen, dan hebben we dat ook gelijk gehad: Lof der botheid is een bundel ongepubliceerde lezingen en in ontoegankelijke tijdschriften gepubliceerde artikelen. Weliswaar zijn er voldoende terugkerende motieven om het geheel meer te maken dan de som der delen, maar de waarheid gebiedt te zeggen dat het soms een wat onaffe indruk maakt. Zo is er een hoofdstuk dat zou moeten gaan over de memoires van Jan Francken, de knecht van Johan van Oldenbarnevelt, maar in feite gaat over de carrière en ondergang van die laatste. Juist als je denkt "mooi, ik begrijp de context, nu wil ik weten wat die Francken te melden heeft over de raadspensionaris", breekt het hoofdstuk af. Uit de verantwoording blijkt dan dat het de inleiding is geweest bij Thomas Rosenbooms hertaling van Franckens herinneringen aan Van Oldenbarnevelt.
Het verschil tussen beide boodschappen is schrijnend. Ja, Nederland is een klein kutland, maar dat heeft ons er in het verleden nooit van weerhouden een met de vinger richting andere landen te wijzen. Nu… Niks.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
ANALYSE - Vandaag presenteerde DENK haar verkiezingsprogramma. In onze reeks over klimaat in verkiezingsprogramma’s zijn we nieuwsgierig hoe deze voormalige PvdA’ers naar klimaatverandering kijken en wat ze er aan willen doen.
Het programma bestaat uit tien hoofdstukken met ieder tien punten. Duurzaamheid en klimaat worden in het laatste hoofdstuk (10 – Een duurzame samenleving waarin wij omkijken naar onze omgeving) behandeld. Dat is overzichtelijk. Dat behandelen we dan ook gewoon integraal.
Eerst de inleiding in stukjes:
Groene groei is groene kansen
Onze collectieve levensstijl heeft negatieve gevolgen voor onze gezondheid en bedreigt diezelfde levensstijl door klimaatverandering, uitputting van grondstoffen en aantasting van de natuur. Door de groei van de bevolking zal deze dreiging alleen maar nijpender worden.
Klimaatverandering bedreigt niet alleen levens door natuurgeweld, maar ook door dalende voedselproductie en waterschaarste.
Onze levensstijl aanpassen levert werk en groei op en beschermt komende generaties.
Groene groei is groene kansen. DENK kiest daar ondubbelzinnig voor.
Ze spreken zich in ieder geval duidelijk uit over de bedreiging van klimaatverandering. Hoewel het een selectie is, is het interessant om te zien dat ze het in ieder geval benoemen.
Verantwoorde en toekomstgerichte keuzes
DENK maakt daarom toekomstgerichte keuzes over hoe wij omgaan met ons natuurlijk én ons menselijk kapitaal. Daarbij zien wij geen beperkingen, maar kansen. Groene groei en groene innovatie zijn het nieuwe devies, omdat de kosten van het in stand houden van de huidige vervuiling en klimaatverandering uiteindelijk groter zullen zijn dan van de omslag naar groen.
Daarom moeten wij met gerichte investeringen onze economie hervormen van een lineaire, waarbij consumptie en afval centraal staan, naar een circulaire economie, die uitgaat van hergebruik in de productieketen. Hierbij is een potentiële winst van 50.000 banen, 7 miljard euro en 10% reductie van CO2-uitstoot te boeken.Daarom moeten alle kern- en kolencentrales dicht. De smerigste als eerst. Dit kunnen wij opvangen met gas, maar zaak blijft een vlotte en verantwoorde overgang op groen. Hierbij sluiten wij geen bronnen uit, maar zon en wind hebben de voorkeur. We leggen concrete doelstellingen vast: minstens 40% schone energie in 2030 en 100% in 2050. We zetten in op energiebesparing, door geld uit te trekken om zoveel mogelijk woningen energieneutraal te maken.
De luchtkwaliteit moet verbeteren door afschaffing van de vrijstelling van de kolenbelasting voor kolencentrales, grootverbruik van energie zwaarder te belasten met de energiebelasting, een verbod op de vervuilende tweetaktbrommers in te stellen en (meer) belastingvoordeel voor hybride en elektrische auto’s in te voeren.
Daarnaast is het van groot belang om te investeren in een goede infrastructuur voor fietsers.
We zijn nog steeds in shock. Hoe kunnen de V.S. een president kiezen, die zo slecht gekwalificeerd is voor de functie? Het probleem is alleen wel dat Donald Trump hard onderweg is naar dat presidentschap. Het boos, gechoqueerd of verdrietig zijn heeft geen zin.
Laten we eerst nog eens even kijken naar de spelregels. Het is wel geconstateerd, maar niemand ligt erg wakker van het feit dat Clinton Trump heeft verslagen in het aantal uitgebrachte stemmen. Hoe kan dat in een democratisch systeem van meeste stemmen gelden?
Kennelijk zijn we daar aan gewend: in 2000, in de strijd tussen George Bush en Al Gore gebeurde dat ook. Toch is het merkwaardig en een rare hik in de procedure dat dit kan.
Het college van kiesmannen
Bron voor dit fenomeen is de Federale Conventie van 1787, m.n. The Records. Ik heb de notulen van de Framers van de Constitutie er niet zelf op nageslagen, maar beroep mij op een handzaam boekje van Robert A. Dahl, met de sprekende titel: “How democratic is the American Constitution?”
Dahl schildert de inspanningen bij het vormgeven van de constitutie. Hoe een executieve macht in de vorm van een president te kiezen, was een moeilijke puzzel. Uiteindelijk kwam daar het college van kiesmannen uit voort: het ‘electoral college’. Maar waarom? Dahl:
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
Orange Blossom is een Franse band die een mix maakt tussen traditionele en electronische muziek met veel klassieke elementen. De inspiratie world vooral gehaald uit het Midden Oosten, maar ook veel andere gebieden op aarde passeren de revue.
Dat laatste is goed te horen op het nummer Mexico, met de opvallende blazers.
Voor de podcast Het Verhaal praat Monique Huijdink met schrijvers over hun boek, in deze aflevering met Merlijn Kerkhof over zijn boek Alles begint bij Bach – Wat je moet weten over klassieke muziek.
Wat is klassieke muziek, waar komt het vandaan? Wat zijn de meest voorkomende stijlen? Waarom zijn de meeste bekende componisten Duits? Wat is er zo goed aan de Negende symfonie van Beethoven of de atonale muziek van Arnold Schönberg, en hebben we eigenlijk een Nederlandse Mozart gehad? In Alles begint bij Bach geeft Merlijn Kerkhof antwoord op die vragen.
Deze podcast is ook te beluisteren via iTunes en Stitcher.
Merlijn Kerkhof (1986) is schrijver, journalist en muziekcriticus voor de Volkskrant. Hij studeerde muziekwetenschap aan de Universiteit Utrecht en voltooide een master journalistiek aan de Universiteit van Amsterdam.
Monique Huijdink is tekstschrijver. Ze heeft tevens een thriller op haar naam staan over de intriges achter de schermen van de Tour de France.
COLUMN - 
Wat verklaart het succes van Trump? Is het zijn racisme en zijn seksisme, die de boze witte mannen een stem hebben gegeven? Of is het ruraal Amerika dat zijn woede over de eigen wanhopige toestand tot uitdrukking heeft willen brengen over de gevestigde orde die hen in de steek heeft gelaten? Er spelen vast allerlei factoren een rol in de opkomst van het populisme, ook in Europa, maar volgens mij blijft één factor daarbij onterecht onderbelicht.
De aantrekkingskracht van het populisme, puur op zichzelf.
Nu is een probleem met praten over populisme altijd dat de term allerlei betekenissen kent, die niet altijd nauwkeurig uit elkaar worden gehaald. Vaak wordt hij gebruikt om politieke retoriek te benoemen die men te simpel vindt: ‘makkelijke oplossingen’ voor ‘ingewikkelde problemen’. Als zodanig is het alleen een scheldwoord; het is niet waar ik het over wil hebben.
Maar er is ook het populisme als een ideologie: de opvatting dat het volk een eenheid is, met specifieke eigen belangen en een specifieke eigen wil. De belangen en de wil van de individuen zijn daar nog niet eens ondergeschikt aan: ze zijn hetzelfde. Eindeloos vergaderen is daarom ook eigenlijk niet nodig; je hebt alleen een ‘sterke’ man nodig die het allemaal gaat ‘regelen’.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
I think he’s in a very unusual situation, He would basically put his children out of work, and they’d have to go start a whole new business, and that would set up new problems.
Tot nu toe is het de gewoonte in de VS, dat als je president wordt, je je zakelijke belangen onderbrengt in een zogenaamde “blind trust”. Zo’n trust, die compleet onafhankelijk is, behartigt je belangen terwijl je president bent, om mogelijke belangenverstrengeling te voorkomen. Met bovenstaande uitspraak zet Rudolph Giuliani, topadviseur voor de aankomende president van de VS, de deur wagenwijd open voor corruptie.
Als er één gebied ter wereld is waar het goed wonen is, is het Noordwest-Europa. De delta’s van de Rijn, Maas en Schelde ontsluiten een achterland dat zich uitstrekt tot diep in Frankrijk en tot voorbij Duitsland. Langs de corridor van Rijn en Rhône kan bovendien handel worden gedreven met het Middellandse Zee-gebied. De zeehavens, die West-Europa verbinden met de oceanen, zijn al eeuwenlang economische krachtcentrales: Rotterdam en Antwerpen, Brugge en Dordrecht, Tiel en Dorestad.
Voeg toe: de agrarische weelde van de lössgronden langs de Maas, de mineralen van de Ardennen en de winsten uit de stedelijke nijverheid. Dan weet je dat er voor welvaart altijd een basis zal zijn in de Lage landen. Als er dan ook nog goede soldaten zijn, zoals in de zeventiende eeuw, staat zelfs weinig een machtsontplooiing in de weg. De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden was echter niet de eerste die deze mogelijkheden uitbuitte.
De eerste die vanuit de Lage Landen de macht greep, was de Romein Vitellius, die in het jaar 69 in Keulen werd uitgeroepen tot keizer en met een strijdmacht van Romeinse legionairs en Bataafse bondgenoten oprukte naar Rome. De combinatie van militaire en economische macht stond garant voor succes. Hij had echter de domme pech dat zijn rivaal Vespasianus net wat meer troepen op de been kon brengen en dat de Bataven daarmee gemene zaak maakten.
Dit is het Sargasso-café van zondag 13-11-2016. Hier kan onder het genot van een virtueel drankje, nootje en/of kaasplankje alles besproken worden wat elders off topic is.
LONGREAD - Interessante longread. Extreme economische ongelijkheid, massale detentie, vuurwapengeweld en een permanente staat van oorlog. Het grootste deel van de Amerikanen ligt er niet wakker van. Deze apathie lijkt een bevestiging van Sheldon Wolins ideeën over democratie…
Dit is het Sargasso-café van zaterdag 12-11-2016. Hier kan onder het genot van een virtueel drankje, nootje en/of kaasplankje alles besproken worden wat elders off topic is.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.