Werkgevers kunnen beter pleiten voor langstuderen

COLUMN - Op Vrij-Zinnig.nl postte Lisa Westerveld, raadslid van GroenLinks voor de gemeente Nijmegen, een vurig pleidooi voor méér langstudeerders.

‘Werkgevers willen universiteit wél op rendement afrekenen’, kopte De Volkskrant (7 mei 2015). In een notitie aan de minister van onderwijs schreven lobbyorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland ontevreden te zijn over de kwaliteit van het onderwijs en instellingen daarom te willen binden aan meer rendementsafspraken. Het aantal hoger opgeleiden moet bovendien omhoog volgens de werkgevers.

Om een aantal redenen loopt de redenering scheef: prestatieafspraken hebben verstrekkende gevolgen, maar leiden niet tot meer kwaliteit. Wanneer bekostiging afhankelijk is van een bepaalde indicator, is het logische gevolg dat de ontvanger de afgesproken doelstelling probeert te halen. Met in sociale sectoren vaak averechtse effecten. We zagen dat in de Verenigde Staten, waar hogere bonussen werden gegeven wanneer toetscijfers hoger waren. Het gevolg? Leerlingen kregen hogere cijfers. Niet door beter onderwijs, maar doordat de norm werd verlaagd. We zien dat nu in het hoger onderwijs: instellingen die worden beoordeeld op het aantal studenten dat binnen een bepaalde tijd afstudeert, halen deze norm door minder streng te beoordelen. En daar wordt het onderwijs niet beter van.

Wanneer werkgevers de kwaliteit van de afgestudeerden daadwerkelijk omhoog willen, kunnen ze beter pleiten voor andere zaken:

1) Juist méér studietijd. Zodat studenten die moeite hebben met een vak geen genadezesje krijgen (omdat de instelling die prestatiebonus binnen wil halen), maar de tijd krijgen dit struikelvak een jaar later opnieuw te doen.

2) Tijd om in het buitenland te studeren, bestuurswerk te doen en actief te worden in de medezeggenschap. Studenten leren hier belangrijke vaardigheden waar zij baat bij hebben in het werkende leven. Bijkomend voordeel is dat het ministerie van OCW onlangs zelf nog voorrekende dat deze ‘langstudeerders’ rendabel zijn, doordat het collegegeld dat zij betalen meer is dan wat zij kosten.

3) Investeringen in het onderwijs. Het door de overheid geïnvesteerde bedrag per student is de afgelopen decennia sterk teruggelopen. Het bedrijfsleven zou het goede voorbeeld mogen geven door zelf wat meer bij te dragen in plaats van een voorschot te nemen op het bedrag dat bij studenten wordt gehaald door invoering van het leenstelsel.

4) Hogere collegegelden voor tweede studies af te schaffen. Door de grote jeugdwerkloosheid is het wenselijk dat jongeren langer studeren: zowel voor de eigen ontwikkeling als ook het simpele rekensommetje dat een student minder kosten met zich meebrengt dan een bijstandsgerechtigde.

Kortom: er zijn zoveel betere zaken waar het bedrijfsleven voor kan lobbyen bij onderwijsminister Jet Bussemaker. Om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren én jongeren beter klaar te stomen voor de arbeidsmarkt.

  1. 1

    Een mens kan dromen, he?

    Maar ik denk dat dergelijke plannen best te verwezenlijken zijn, als we de gedacht op willen geven dat meer universiteits- en HBO-diploma’s automatisch goed is.

  2. 2

    Ha, hier gaat het bedrijfsleven niet van wakker worden hoor.
    Nee, dan kan je beter beginnen over een extra stage voor het afstuderen, waarin de focus ligt op het leren van skills die nodig zijn voor die beroepstak.

    Het bedrijfsleven kan/wil op het moment niet investeren in het opleiden van nieuwe medewerkers. Zeker niet nu het vaste contract een ding van het verleden is.

    Overigens vind ik het ook volslagen idioot, echt krankzinnig idioot, dat Nederland heeft besloten een tweede studie niet meer te ondersteunen. Zo weet je zeker dat men werkloos blijft.

    Hoe godverdomde achterlijk moet je zijn om je burgers de flexibiliteit en weerbaarheid tegen werkloosheid te ontnemen terwijl er een gehele technologische shift aan het gebeuren is?!

    MBO-er en werkloos? Prima, ga een cursus installatietechniek doen.

    HBO-er of WO-er? Doe een Java cursus en ga solliciteren met je donder.

    Inspelen op vraag en aanbod en het landschap laten regeren door marktwerking, dat is toch het fundament van de neoliberale nitwits? Hoe kan gratis onderwijs geen logisch gegeven zijn binnen zo’n situatie?

    Teringlijers.

  3. 4

    @2 HBO-er of WO-er? Doe een Java cursus en ga solliciteren met je donder.

    Asjeblieft niet. Dat je hoger opgeleid bent betekent nog niet dat je als ontwikkelaar bent geboren. Ik dacht dat we dat les wel hebben geleerd in de ’90-er jaren toen iedere jan doedel dacht dat ‘ie kon programmeren als ‘tie een VB programma bij elkaar kon klikken.

  4. 5

    Toch is wat @2 stelt en @4 liever niet hoort precies wat in de praktijk in toenemende mate gebeurt in de software-ontwikkelings-sector. Er zijn zelfs detacheringsbureaus die zich specifiek richten op het “omscholen” van net afgestudeerde beta-studenten tot Java ontwikkelaar. En die doen goede zaken en leveren redelijk ok personeel af.

    Dit soort praktijken pleit juist voor meer vrijheid om er nog een studie achteraan te kunnen doen; iedereen zou beter af zijn als deze mensen gewoon “eventjes” een informatica-studie zouden aftikken.

    Neemt niet weg dat de kans klein is dat je een succesvol softwareontwikkelaar kunt worden als het niet in je bloed zit (lees: zekere autistische neigingen hebt die je in je voordeel kunt gebruiken). En andersom: als het “in je bloed zit” kom je er ook zonder die studie wel. Er lopen dan ook opvallend veel zeer capabele softwareontwikkelaars en -architecten rond die uberhaupt geen WO-studie hebben afgerond. En dat geeft dan weer aan dat het de werkgevers helemaal niet om “meer hoger opgeleiden” te doen is. Hoewel meer hoger opgeleiden met een relevante opleiding wel gaan helpen, is wat de werkgevers willen veel eenvoudiger: die willen meer slimme gemotiveerde capabele mensen, of ze nou een papiertje hebben of niet.

    Neemt niet weg dat ik het met Lisa eens ben. Die zogenaamde kosten per student zijn veel lager zijn dan men doet voorkomen. Het maakt immers simpelweg kostentechnisch geen zak uit of er een paar man meer in de collegezaal zitten of niet. Studeren kost vooral de student tijd, verder kost het hoegenaamd geen zak (tenzij je de nieuwbouw van universiteitsgebouwen om de 10 jaar meerekent natuurlijk).

  5. 6

    Nou dan word je gelukkig, een loopbaan als Java ontwikkelaar. Wat een prachtige toekomst ligt dan in het verschiet.

  6. 7

    @6.

    Beter dan de gehele dag thuis hangen – huis, werk en wijf. Volgens mij is dat niet alleen op hangjongeren van toepassing.

  7. 9

    @5: Programmeurs moeten juist niet die autistische trekjes vertonen, daar waar programma’s steeds complexer worden en steeds meer diversiteit binnen je team eisen, zeker als je agile of lean methodologie gaat inzetten. Een aanleg voor logica en een strikt oog op syntax zal echter wel in je voordeel werken en ik neem graag aan dat je daar op doelt met de term ‘autistische trekjes’.

  8. 11

    @10: Prima joh, dan ga je toch lekker verplicht in zo’n oranje pak schoffelen in plaats van een opleiding volgen?