Tellen

COLUMN - Tellen is een vak, u begint er niet voor niets al mee op de kleuterschool, ruim voordat u aan lezen en schrijven begint. En u gaat ermee door tot aan het einde van uw schoolcarrière. Desalniettemin helpt dat bij de meeste mensen niet.

Als ik een voorbeeld uit eigen ervaring mag debiteren: du moment dat ik iets rekenkundigs uitleg op een manier die zowel kort en bondig is als ondubbelzinnig, haken mijn collega’s vrijwel zonder uitzondering en onmiddellijk af. De kwestie hoeft niet ingewikkelder te zijn dan een reeks getallen die opgeteld en afgetrokken moeten worden.

Wie iets rekenkundigs wil uitleggen op een manier die zowel kort en bondig is als ondubbelzinnig, moet zich namelijk bedienen van een formulering die wiskundig is, of daar sterk op lijkt. Ik ben iemand die denkt – er zelfs van overtuigd is – dat het daar eenvoudiger en begrijpelijker van wordt, maar de meerderheid der mensheid denkt daar genuanceerder over. Ik vermoed dat hier ergens de definitie gezocht moet worden van het fenomeen ‘nerd’, maar dat terzijde.

Terzake:

die Welt am Sonntag publiceerde afgelopen 28 april 18 Jahre Terror (hier te vinden, pagina 12-14): een lijst van alle bekende islamitische aanslagen vanaf 9/11 tot en met 21 april j.l., waarbij meer dan 12 doden vielen, Drie krantenpagina’s lang, 3.071 aanslagen, 95.934 doden. Het totaal is nog indrukwekkender: 31.221 aanslagen met 146.811 slachtoffers.

Je zou die Welt am Sonntag kunnen beschuldigen van populistische volksverlakkerij. Hetzelfde soort misleiding als waar de bekende website the Religion of Peace al jaren gebruik van maakt: som alle aanslagen die je vinden kunt op en je komt al snel tot zulke grote getallen dat de islam er de gewelddadigste godsdienst van lijkt.

Niets is minder waar. De opgelijste periode beslaat 6.431 dagen en dat betekent gemiddeld 4,85 aanslagen met 22,83 slachtoffers per dag, minder dan één per uur. Wie weet hoe hard de Endlösung (± 5.000 per dag), de Eerste Wereldoorlog (> 7.000 per dag) of de Hutu’s en Tutsi’s (± 8.000 per dag) gingen, realiseert zich direct dat islamitische terroristen nog geen deuk in een pakje boter kunnen slaan.

En met die gewelddadigheid valt het ook reuze mee, ondanks de imposante getallen. Stel dat bij elke aanslag wel honderd unieke moslims betrokken waren (dat wil zeggen: voor elke aanslag honderd verse moslims, die nog nooit eerder aan een aanslag hebben deelgenomen en dat daarna ook nooit meer zullen doen, zodat we aan een forse overschatting van het aantal gewelddadige moslims zullen komen), dat kom je op iets meer dan drie miljoen gewelddadige moslims uit.

Dat lijkt enorm veel, maar het is – bij een lage schatting van het totale aantal – slechts 0,3% van alle moslims. Maak je van die honderd er duizend, dan zit je nog maar op 3%. U ziet: the Religion of Peace claimt het ene punt, maar onderbouwt precies het tegenovergestelde.

Helaas zien mensen dat in meerderheid gewoon niet, zelfs niet als ze erop gewezen worden, zie de het reaguurdersdraadje op GS bij dit bericht en verwonder u over de werkelijk verplétterende domheid.

Ik zei hierboven dat je die Welt am Sonntag van hetzelfde zou kunnen beschuldigen, maar dat is onterecht. Lees – maar wie leest er tegenwoordig nog Duits? – het aan de lijst voorafgaande commentaar, dat vooral gaat over de westerse focus op de slachtoffers, een briljant stuk. Een citaat ter afsluiting:

Wenn man etwa der Frage nachgeht, warum der Erste Weltkrieg mehr als vier Jahre gedauert hat, wo doch nach zwei, drei Monaten absehbar war, dass keine der kriegführenden Parteien ihre strategischen Pläne hatte verwirklichen können, stößt man auf einen Kult des heroischen Opfers, der es unmöglich machte, die Kampfhandlungen einzustellen und auf die Ausgangspositionen zurückzugehen. Das nämlich hätte bedeutet, dass alle Opfer, die man bis dahin gebracht hatte, sinnlos gewesen wären. Das einzugestehen hat sich im Herbst 1914 kein europäischer Politiker getraut, und so ging der Krieg weiter und forderte ein Vielfaches der bis dahin gebrachten Opfer. Opfergedenken, ob heroisch oder unheroisch, kann durchaus furchtbare Folgen haben.


Dit artikel verscheen eerder bij Apoftegma

  1. 1

    Ik wordt een beetje misselijk van de poging van Richard om het geweld door extremistische moslims te bagatelliseren. Het feit dat de Holocaust, de WO I en de tutsi-genocide erger waren doet niets af aan de grote ellende die extremistische moslims veroorzaken in grote delen van de wereld, vooral in islamitische landen overigens.

    In een wereld waar geweld steeds zeldzamer wordt is islamitisch extremisme nog steeds een van de grote bronnen van gewapend conflict in de wereld.

    Kijk, ik snap best dat je tegenwicht wil bieden tegen mensen die dit geweld aangrijpen om álle moslims tot schuldige vijanden te verklaren, maar doe dat dan door meer context te geven, in plaats van met je eigen gegoochel met cijfers. Als het je dan perse te doen is om de relatieve onschuld van de islam aan te tonen, moet je natuurlijk vergelijken met christelijk, boeddhistisch en atheïstisch terrorisme. Hier overtuig je niemand mee.

  2. 2

    @1: In het stuk wordt geweld, ook dat van extremistische moslims, niet gebagatelliseerd. Het wordt slechts in context gezet van media die door niet-contextuele aantallen hun standpunten verspreiden.

    Was het trouwens maar waar dat we leven in “een wereld waar geweld steeds zeldzamer word“. Lees verder op de Global Peace Index

    Je laatste zin is niet relevant. De auteur had niet de intentie de “relatieve onschuld” aan te tonen, omdat er geen sprake is van onschuld (en het stuk daar ook niet over gaat) en de auteru dus ook niemand wil overtuigen van die door jou nu opgevoerde onschuld.

  3. 3

    Mwah, ik geloof niet zo in dat tegen elkaar opbieden. Monty Python ligt dan altijd op de loer.
    Interessanter vind ik dan dat citaat over die heldenverering, al leidt dat naar een andere discussie. Want al die Memorial Days, Wapenstilstandsdagen, Remembrance Days zijn met hun poppies schijnheilige militaire vertoningen om die afslachtindustrie maar in stand te houden. Onze vierde mei is er een burgervariant van, met al dat jaarlijks terugkerende gekibbel over wie er mee mag gedenken en wie er wel en niet herdacht mogen worden. Maar intussen doen we nog steeds doodleuk met andermans geschiet mee, liefst ver weg natuurlijk. Een oorlogsheld is gewoon iemand die zijn eigen of andermans stommiteit heeft overleefd en de slachtoffers geven niet hun lijf en leden voor volk en vaderland, maar voor andermans beurswinsten. Maar die waarheid is te pijnlijk, dus leven we liever in de grote leugen.
    Gister was de kalenderdag dat de eerste atoombom op Hiroshima viel, daar heb ik niemand over gehoord. Kernwapens zijn gelukkig niet meer zo sexy.

  4. 4

    Jahahaha – die hele extreme Islam valt reuze mee als je het vergelijkt met de Culturele Revolutie. Of met die meteoriet van 65 miljoen jaar geleden. Dat was pas erg! Ik ben voor een meteorietenverbod.

  5. 5

    @2:

    In het stuk wordt geweld, ook dat van extremistische moslims, niet gebagatelliseerd. Het wordt slechts in context gezet van media die door niet-contextuele aantallen hun standpunten verspreiden.

    Richard doet precies hetzelfde door niet-contextuele aantallen te gebruiken om zijn standpunt (het valt allemaal wel mee) te verspreiden. Sargasso schaart zich hiermee onder ‘media die door niet contextuele aantalle hun standpunten verspreiden’

    En natuurlijk bagatelliseer je geweld door extremistische moslims door het te vergelijken met enkele van de grootste slachtingen in de geschiedenis.

    De auteur had niet de intentie de “relatieve onschuld” aan te tonen, omdat er geen sprake is van onschuld (en het stuk daar ook niet over gaat)

    Misschien moet je het stuk van Richard eens wat beter lezen? Hij doet enorm veel moeite om aan te tonen dat maar een heel klein percentage schuld heeft aan de aanslagen, en dat de overgrote meerderheid van de moslims dus onschuldig is. Maar dat zegt natuurlijk niets als je het niet vergelijkt met een benchmark waarvan je dan zegt dat het wél erg is. Welke uitspraak controleert Richard precies in dit stukje? Het is volstrekt onduidelijk.

  6. 6

    De grap is nu juist dat er eigenlijk helemaal geen uitspraak is die ik controleer: die is er namelijk niet. Ik richt mijn kritiek op de conclusie die je op basis van het uitsluitend presenteren van cijfers zonder context, achtergrond, vergelijkingsmateriaal en duiding zou kunnen trekken en die blijkbaar door hele horden mensen ook daadwerkelijk getrokken wordt, maar door de oorspronkelijke opstellers van het stuk dus niet wordt uitgesproken.

    Dat wordt wel ‘de feiten voor zichzelf laten spreken’ genoemd, die kunnen dat helemaal niet, maar veel mensen denken dat het het summum van objectiviteit is, integendeel dus. Het begint al met je selectie van feiten: waarom zouden (alleen) aanslagen met doden ertoe doen?

  7. 7

    @6: Je maakt het ingewikkelder dan het is, het publiceren van een hele lijst slachtoffers aanslagen met slachtoffers geeft een duidelijke boodschap: dit zijn er veel. Dat is ook de conclusie die mensen bijvoorbeeld op Geen Stijl hieraan verbinden.

    Dat is de boodschap die je probeert te ontkrachten door er wat relativerende cijfers tegenaan te gooien, maar aangezien je erg selectief bent, lukt dat niet. Ik betwijfel of het je gaat lukken met een meer gedegen aanpak (wanneer is geweld ‘veel’, vergelijkingen met andersoortig geweld), aangezien extremistisch islamitisch geweld duidelijk een van de grootste bronnen van geweld op de wereld is de laatste 20 jaar, maar ik zie een serieuze poging tot contekstualisering graag tegemoet.

  8. 8

    @7: “…maar ik zie een serieuze poging tot contekstualisering graag tegemoet.”

    Zou je zo vriendelijk willen zijn eens te beginnen met het serieus nemen van de auteur? D.w.z. gooi die achterdocht toch eens van je af en neem de verklaring van de auteur voor wat die is.

  9. 9

    @8:

    Zou je zo vriendelijk willen zijn eens te beginnen met het serieus nemen van de auteur? D.w.z. gooi die achterdocht toch eens van je af en neem de verklaring van de auteur voor wat die is.

    Uit #6 maak ik op dat Richard zijn stuk eerder ironisch bedoelt dan dat we hem serieus moeten nemen.

  10. 10

    Tsja. Beetje simpel om de holocaust er bij te halen terwijl er recentere en relevantere voorbeelden zijn. Bijvoorbeeld de invasie van Irak door de christelijke V.S.: heeft toch honderd duizenden tot een miljoen doden tot gevolg gehad. Geen islamistisch terrorisme kan daar tegenop.

    https://en.wikipedia.org/wiki/Casualties_of_the_Iraq_War

    Dan hoef je ook niet ingewikkeld te doen met schalen met tijd enzo.

    Wie iets rekenkundigs wil uitleggen op een manier die zowel kort en bondig is als ondubbelzinnig, moet zich namelijk bedienen van een formulering die wiskundig is, of daar sterk op lijkt. Ik ben iemand die denkt – er zelfs van overtuigd is – dat het daar eenvoudiger en begrijpelijker van wordt, maar de meerderheid der mensheid denkt daar genuanceerder over. Ik vermoed dat hier ergens de definitie gezocht moet worden van het fenomeen ‘nerd’, maar dat terzijde.

    Oef…

  11. 11

    @10: De Tweede Golfoorlog (die van 1991 bedoel ik) komt op ongeveer 2000 doden per dag, als mijn informatie klopt. Da’s veel, maar lang zo indrukwekkend niet als WOI, de Endlösung of de Hutu’s en Tutsi’s.

    Je opmerking over recentere voorbeelden is wel een interessante. Ik heb gezocht naar ‘indrukwekkende’ tegenvoorbeelden, en er eentje bij gezocht die werd uitgevoerd met min of meer primitieve middelen, maar toch hoog scoorde: de Hutu’s en Tutsi’s. Ik had ook de Mongolen kunnen noemen, maar daarvan zijn dan weer geen betrouwbare cijfers voorhanden, ondanks dat we heel zeker weten dat die zonder enige twijfel de hoogste score halen.

    Ik weet m.a.w. niet zo zeker waarom een recenter voorbeeld ook een beter voorbeeld zou zijn. Mij lijkt dat een vergelijking van islamitisch terrorisme met andere vormen van (modern) terrorisme dan weer wel leerzaam zou kunnen zijn.

  12. 12

    @11: De Tweede Golfoorlog (die van 1991 bedoel ik) komt op ongeveer 2000 doden per dag, als mijn informatie klopt. Da’s veel, maar lang zo indrukwekkend niet als WOI, de Endlösung of de Hutu’s en Tutsi’s.

    Aparte woordkeuze “indrukwekkend”. Maar goed, ieder zn meug.

    Ik weet m.a.w. niet zo zeker waarom een recenter voorbeeld ook een beter voorbeeld zou zijn.

    Mensen leven in het heden. Van de Holocaust wordt vaak gezegd “maar dat was toen, nu zou dat echt niet gebeuren…”.

  13. 13

    Als je die 0,03% op de Nederlandse bevolking loslaat kom je op 51.000. Dat zijn best veel moordenaars, hoewel 0,03 rekenkundig gezien een verwaarloosbare hoeveelheid lijkt.
    Deze getallen zeggen kortom niets, en dat werkt beide kanten op. Het probleem van Islamitisch geinspireerd terrorisme is reëel, en bagatelliseren noch overdrijven van is verstandig – hoewel beide kanten van het politieke spectrum zich daar steeds maar schuldig aan blijven maken.

  14. 14

    “Wie weet hoe hard de Endlösung (± 5.000 per dag), de Eerste Wereldoorlog (> 7.000 per dag)”
    De Endlösung was geen aanslag maar een staatsgeorganiseerde genocide en de 1e wereldoorlog was nog minder een aanslag.

    Met dezelfde rekentrucs kan men overigens aantonen dat het aantal Nazi’s dat daadwerkelijk de gaskraan opendraaide verwaarloosbaar was en dat het Nationaal Socialisme dus eigenlijk een vreedzaam gedachtegoed is, maar dat slaat natuurlijk nergens op. Ondanks dat er maar een miniem aantal daadwerkelijk aan de Endlösung mee hebben gewerkt zijn toch alle Nazi’s daarvoor verantwoordelijk gehouden en terecht, zij hebben het wel gefaciliteerd.

    Net zo worden Islamitische terroristen gefaciliteerd door de religieuze organisatie achter de Islam met Fatwa’s etc. tot aan de hoogste religieuze leiders. De Shah bijvoorbeeld, die overigens zelf niet onverdienstelijk meedoet met zijn eigen leger, en en passant ook nog wat oorlogen tussen de Sjiieten en Soennieten veroorzaakt heeft. Ook worden de Islam terroristen in vele landen veelal openlijk door de bevolking gesteund tot massale feestpartijen na een aanslag er op toe. En hoe zit het met de slachtoffers van de Sharia doodvonnissen die door miljoenen Moslims democratisch gedoogd worden, ook niemands verantwoordelijkheid omdat er maar een paar beulen zijn?

    Dat wil niet zeggen dat alle Islamieten en alle Islamitische stromingen daarvoor verantwoordelijk zijn, maar om nu te beweren dat het om een verwaarloosbaar aantal gaat en dat er dus niets aan de hand is, is simpelweg niet waar en dat is ook niet te bagatelliseren met wat rekenkundig gegoochel.

    Overigens is het communistische gedachtengoed de afgelopen eeuw volgens mij nog steeds veruit recordhouder genocide plegen, als je alleen al Stalin als voorbeeld neemt, lijkt de radicale Islam misschien nog wel vreedzamer in de rekensommetjes.

  15. 15

    @14: Je hele betoog valt in het water met je “… en dat er dus niets aan de hand is“. Want de auteur stelt helemaal niet dat er niets aan de hand is.

    En dan ga je daar nog eens overheen met “lijkt de radicale Islam misschien nog wel vreedzamer” dan wat volgens jou communisten heten. Ga je nou beweren dat de redenering die de auteur volgens jouw perceptie ophangt, wel geldt bij een vergelijking tussen terreru door communisten en idem door islamitische extremisten?

    Het moet niet gekker worden….

  16. 16

    @0

    Das nämlich hätte bedeutet, dass alle Opfer, die man bis dahin gebracht hatte, sinnlos gewesen wären.

    Ter info: sunk cost fallacy.

    @2 Sorry hoor, maar in deze wereld wordt geweld steeds zeldzamer. Het wordt ook steeds meer geïnstitutionaliseerd (politie, militairen), en in procedures en processen gegoten (de concentratiekampen van de Duitsers zijn een goed voorbeeld van hoe geweld -moorden- haast fabrieksmatig werden uitgevoerd). Ik vind het ook juist van vooruitgang in vreedzaamheid spreken, dat we nu kunnen werken naar een positieve uitleg van vrede (de aanwezigheid van x of y maakt iets vredig), in plaats van een negatieve uitleg van vrede (de afwezigheid van oorlog of open conflict is vrede). Een index die de situatie pas sinds 2008 meet is toch van een andere tijdschaal dan die #1 bedoelt als hij het heeft over ‘een wereld waarin geweld steeds zeldzamer wordt’. Hij heeft het (naar mijn idee) toch meer over de tijd dat handel tussen steden zeldzamer en gevaarlijker was vanwege de bendes die de (water)wegen ertussen overvielen. De wereld, waarin je als rondtrekkende dagloner een mes op je persoon had – en niet alleen om eten te snijden – maar om je tegen vuige sujetten te verweren.

    @14

    Ondanks dat er maar een miniem aantal daadwerkelijk aan de Endlösung mee hebben gewerkt zijn toch alle Nazi’s daarvoor verantwoordelijk gehouden

    Waardeloos historisch besef, maar het wordt van je verwacht. De hele nazi-ideologie werd verantwoordelijk gehouden, maar bijzonder weinig nazi’s werden verantwoordelijk gehouden. Je moest er (vooral) willens en wetens een paar dozijn over de kling hebben gejaagd om voor een geallieerde krijgsraad te verschijnen. Dat was één van beste dingen die de geallieerden na de Tweede Wereldoorlog aan de Duitsers gunden (na het debacle van de Eerste Wereldoorlog): een breed pardon voor SS’ers, leden van de NSDAP en voetsoldaten (en -officiers), ook al kon worden aangetoond dat ze een enkeling buitenrechtelijk hadden vermoord.

    De Shah bijvoorbeeld, die overigens zelf niet onverdienstelijk meedoet met zijn eigen leger

    Sorry, wie?! Hoe zit jij überhaupt op het internet in 1979?

  17. 17

    @13 Als je die 0,03% op de Nederlandse bevolking loslaat kom je op 51.000. Dat zijn best veel moordenaars

    Nee hoor, dat zijn er maar 0,3% (!) en dat zijn er dus maar heel weinig :-).

    Let er overigens even op: mijn berekeningsmethode maakt bewust gebruik van een overschatting van het aantal gewelddadige moslims en een onderschatting van het totaal aantal, waardoor die 0,3% (met opzet) echt een véél te hoog getal is.

  18. 18

    @ 14 Met dezelfde rekentrucs kan men overigens aantonen dat het aantal Nazi’s dat daadwerkelijk de gaskraan opendraaide verwaarloosbaar was en dat het Nationaal Socialisme dus eigenlijk een vreedzaam gedachtegoed is

    Nou nee, dat is juist volstrekt onmogelijk.

    En dat had ook duidelijk kunnen zijn als u zich had gerealiseerd dat de enorme hoeveelheid moslims in de wereld in geen verhouding staat tot het bijzonder kleine aantal Nazi’s in de wereld: de groep Nazi’s is gewoon veel te klein om tot van die lage percentages te komen (en let wel: mijn rekenmethode gaat uit van aannames die de schatting van gewelddadigheid juist onrealistisch hoog maken)

    Een rekenvoorbeeld?

    Eén probleem: we kennen wel het aantal dagen dat de Endlosung duurde en ook het aantal slachtoffers, maar niet het aantal ‘aanslagen’ waar mijn berekening mee werkt, dus daar moeten we even een oplossing voor vinden.

    We nemen een gunstig getal dat het aantal ‘aanslagen’ zo laag mogelijk houdt: alle slachtoffers per dag vallen bij één ‘aanslag’ die elke dag over heel Europa plaatsvindt. Daarvoor nemen we de kortst mogelijke periode: vanaf de Wannseeconferenz tot de capitulatie: 1203 dagen: 1203 ‘aanslagen’.

    Vervolgens nemen we aan dat bij elk van die ‘aanslagen’ 100 unieke Nazi’s betrokken waren, net als in mijn berekeningsmethode voor moslimterroristen: 120.300 gewelddadige Nazi’s.

    Hoeveel Nazi’s waren er? We nemen een zo gunstig mogelijk getal: zoveel mogelijk want dan wordt het aandeel gewelddadige Nazi’s lager. Er waren 8 miljoen leden van de partij in 1945. Bij 120.300 gewelddadige Nazi’s kom je dan op 1,5%, vijf keer hoger dan mijn 0,3%. Wil je in de buurt van mijn 0,3% komen, dan moet je alle stemgerechtigde Duitsers in november 1932 als Nazi tellen (44 miljoen).

    En nu komt de kritiek: die ene aanslag die elke dag over heel Europa in één keer plaatsvindt, dat is natuurlijk een belachelijk rare aanname. De acties die over heel Europa dagelijks tegen joden plaatsvonden, dat waren er natuurlijk veel meer.

    Stel dat het er maar tien waren, dan zit je meteen op 15%, waren het er honderd (en dat zal eerder in de buurt van de werkelijkheid zitten) dan waren al 150% van alle Nazi’s gewelddadig (en 27% van alle Duitsers).

    U ziet: met dezelfde rekentrucs kun je héél erg goed aantonen hoe enorm gewelddadig Nazi’s waren.

    Alle hier gebruikte (exacte) cijfers zijn binnen 5 minuten te googelen, maar het rekenwerk moet u even zelf doen.