Chaitén en het klimaat

Spectaculaire plaatjes van de uitbarsting van de Chaitén in Chili gaan al een paar dagen de wereld over. En dat is goed nieuws voor klimaatsceptici, want de uitbarsting van de Pinatubo in 1991 bracht zoveel stof in de lucht dat de wereldtemperatuur een paar jaar meetbaar daalde. Genoeg om te zeggen dat de menselijke invloed te verwaarlozen is. Ondanks de enorme askolom is de Chaitén vooralsnog bescheidener dan de Pinatubo, zodat op korte termijn geen invloed op het globale klimaat te verwachten valt. Bovendien leverden de gegevens van de Pinatubo juist extra bewijs van menselijke klimaatbeïnvloeding op. Niettemin wordt de uitbarsting van de Chaitén met een beetje geluk nieuw koren op de molen van mensen als Reid Bryson, die denkt dat vulkanen de belangrijkste drijfveer zijn van opwarming. Klimaatsceptici grijpen immers elke strohalm aan om zich aan de wetenschappelijke consensus te kunnen onttrekken. Toch?

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Fotos der Woche – Necropsie

Soms wordt het internet nog gebruikt waarvoor het bedoeld is en overvalt je bij het zien van een website dat magische gevoel van verwondering wat de meesten van ons hadden in de tijd toen het internet nog groot kon worden.

Te Papa’s Blog is zo’n site. In een laboratorium in het Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa in Wellington ontleden wetenschappers zeedieren en houden dat op een blog bij.
Eind april werd er necropsie op een reuzeninktvis uitgevoerd. Trots laten de onderzoekers zich in bad fotograferen met wat ze liefkozend ‘our girl’ noemen. Deze week was een dwergvinvis aan de beurt, deze pygmy right whale is de kleinste walvissoort die enkel in Zuidelijke wateren leeft. Het onderzoek heeft tot nu toe o.a. opgeleverd dat het dier(tje) is aangevallen door zogenaamde koekjessnijders: kleine haaien die als een zwerm wespen met vlijmscherpe tanden (foto) hun prooien aanvallen maar, die gelukkig voor de walvis, niet door de speklaag heenkomen. En ook dat sommige walvissen haren hebben.

Te Papa’s Blog: Klik, Scroll, Kijk, Lees, Lach, Reaguur En Verwonder!

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

WW: Melkpak in space!

De woensdagmiddag is op GeenCommentaar Wondere Woensdagmiddag. Met extra aandacht voor de nieuwste ontwikkelingen in Wetenschap- en Techniekland.

Lancering (Foto: Flickr/pingnews.com)

Het waren spannende uurtjes in Delft, eergisteren morgen, maar uiteindelijk kon er dan toch een feestje gevierd worden: de eerste Nederlandse universiteitssatelliet draaide om de aarde. De kunstmaan, ongeveer ter grootte van een melkpak maakte het nog spannend door de eerste omlopen rond de aarde niets van zich te laten horen. Of eigenlijk wel, maar de Delftse studenten dachten dat het ‘melkpak’ in een andere baan geschoten was, waardoor ze op het verkeerde moment luisterden. Nadat deze fout was ingezien was het contact snel gelegd.

De satelliet test twee nieuwe technologiën: een nieuw soort zonnecel en een draadloze zonnesensor van TNO. Maar voor de TU is de satelliet vooral bedoeld om ervaring op te doen. Hij is opgebouwd uit drie ‘cubes’ van 10 bij 10 centimeter. Een standaardmaat, voorgesteld door Professor Bob Twiggs om uitwisseling van ervaring tussen universiteiten mogelijk te maken. Van de 38 volgens deze standaard gelanceerde ‘cubesats’ gingen er maar liefst 23 verloren. De Delfi-C3, zoals de satelliet heet bevindt zich dus in een select gezelschap.

De Delfi-C3 satelliet

Het gehele apparaat kostte 200 duizend euro, en eenzelfde bedrag voor de lancering, een fractie van de normale kosten van een satelliet. Nano-satellieten, zoals deze van de TU-Delft, worden steeds vaker gelanceerd. Meerdere van deze kleintjes kunnen namelijk de functies van een grote satelliet overnemen, tegen gereduceerde kosten.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Gouden toekomst voor gouden rijst?

Gouden rijst (Foto: Golden Rice Humanitarian Board © 2007)

Battle-scarred, Potrykus says he hasn’t given up hope that the regulatory system can be overhauled so that GM technology can benefit the poor. He believes a massive, multimillion-dollar information campaign might help convert the public.

Het had hét succesverhaal moeten worden onder de genetische gewassen: gouden rijst. Niet ontstaan in de labs van Monsanto of Syngenta om de winst op te krikken, maar een ideel project bedoeld om het vitamine-A-tekort onder armen in Azië te bestrijden door beta-caroteen door rijst te laten maken. Maar acht jaar nadat Ingo Potrykus, één van de twee leidende wetenschappers in het project, op de voorpagina van Time stond is er nog steeds geen gouden rijst op de markt.

Science ging uitzoeken hoe het zat en zocht Potrykus en zijn mede-onderzoeksleider Peter Beyer op, alsmede een groot aantal andere hoofdrolspelers. Conclusie: de gouden rijst is door verbeteringen en de ontdekking dat beta-caroteen veel beter door het lichaam wordt opgenomen dan destijds werd gedacht eigenlijk nog veelbelovender dan toen. Door een uiterst effectieve mediacampagne van met name Greenpeace is gouden rijst echter nog steeds het lab niet uit. Dit in tegenstelling tot succesvolle commerciële gentechgewassen als Bt-katoen en Roundup Ready soja. Waarschijnlijk heeft Monsanto samen met de agrarische sector toch beter tegengas gegeven door lobbyen dan de minder rijke goudenrijstondersteuners.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Kunnen we de Vrije Wil gedag zeggen?

weekendlogo123.jpgIk kwam onlangs een curieus bericht tegen over een experiment dat aan zou tonen dat de vrije wil een illusie is. Voordat ik de vloer aanveeg met de gedachtengang hierachter eerst even een uitleg van het begrip “vrije wil”. In dit verband wordt daar heel simpel mee bedoeld dat je eerst iets wilt en het daarna uitvoert. Het gaat dus niet om zaken als een gebrek aan vrijheid ten gevolge van een “keurslijf” van waarden en normen om maar eens een modern thema te noemen.

Het experiment stak (grofweg, want de details zijn niet interessant) als volgt in elkaar. De proefkonijnen (geen echte Marianne, maar menselijke proefkonijnen, en die doen dat uit vrije wil….nou ja, dat valt dus te bezien) konden kiezen uit het indrukken van een knop met de linker hand of met de rechter hand. Zij moesten eerst aangeven wat zij gingen doen. De hersenactiviteit werd gemeten. En wat bleek: tot acht(!) seconden voor het vermelden van de intentie was er al de bij het indrukken van de knop horende hersenactiviteit. Conclusie: het proces van het indrukken van een knop was al in gang gezet voordat de proefpersoon het wilde. Of anders gezegd: de hersenen hadden al besloten wat zij gingen doen en de wil om dat te doen was slechts een bijproduct van die hersenactiviteit. Oplettende lezertjes begrijpen meteen wat hiervan de consequenties zijn. Criminelen moet je niet meer opsluiten, maar je moet hun hersenen straffen. Toch maar weer electroshocks dus.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Nieuwe religie in Zuid-Amerika: therapisme

Beeldende religieHet Rooms-Katholieke geloof is een kleurrijke religie, vol van uitbundige feesten en beeldende rituelen: huwelijk, doop, carnaval, processies, wonderen, communies, rozenkransen, Mariaverering, hosties en wijn. De traditionele religies van de oorspronkelijke bewoners van het Amerikaanse continent zijn al even kleurrijk: rituelen, mensenoffers, voorouderverering, regendansen, oogstfeesten, maskers en sjamanen.
In de hedendaagse Latijns-Amerikaanse samenlevingen leven beide voort. De Latino is gelovig en bijgelovig tegelijk en heeft bovendien, door de invloed van stamvaders uit het verlichte Westen, behoefte aan een rationele onderbouwing van zijn daden en doen.

Voor de middenklasse geldt dat het geloof dezelfde plek heeft als in Nederland: De zondagse kerkgang is er bij de meeste van hen wel uit. Ze komen in de kerk voor doop en huwelijk, maar daar blijft het bij. Sommige gelovigen slaan een kruisje voordat hun vlucht vertrekt of iedere keer als ze een kerk passeren. Dat laatste ritueel kan riskant zijn, zo ondervond ik toen ik naast iemand in de auto zat en we in volle vaart door de verkeersjungle van Bogota schoten. Bij elke kerk ging een hand van het stuur en werden de ogen een fractie van een seconde gesloten, terwijl we links en rechts inhaalden. Geloof is een kwestie van vertrouwen, niet van controle.

Het bijgeloof uit zich op alle bekende manieren: gebroken spiegels brengen ongeluk tenzij je de scherven wast, onder ladders moet je niet doorlopen en voor zwarte katten moet je oppassen. Ook schijnt bijna twintig procent van de mensen hier te denken dat het geluk brengt om met Oud en Nieuw geel ondergoed te dragen. Wordt onderzocht!

Quote du Jour – Naids

“We’ll be turning the knob more towards answering some fundamental questions rather than going into big clinical trials,” Dr Fauci said. “I’m certainly disappointed that we’re not further ahead in the development of a vaccine but I don’t say that this year I’m more discouraged than I was last year. I always knew from the beginning that it would be a very difficult task given what we know about this very elusive virus.”

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Vorige Volgende