Wat de Amerikaanse dreiging tot inname van Groenland zo ontwrichtend maakt, is niet alleen dat het machtspolitiek is, maar dat het machtspolitiek binnen de eigen orde betreft. Geen buitengrens waar het Westen vaker de regels oprekte, maar een binnengrens waar die regels juist verondersteld werden te gelden. En dat onderscheid is belangrijk. Groenland is formeel onderdeel van Denemarken en daarmee verankerd in dezelfde politieke en juridische gemeenschap als de rest van West-Europa. Een machtsgreep daar, zelfs al is die indirect, betekent dat ook binnen de kring van bondgenoten territoriale integriteit conditioneel wordt, en dat is funest. Een bondgenootschap werkt alleen zolang de spelers zichzelf onderling beperken. Voor de Baltische staten is dat alles behalve een abstract debat. Estland, Letland en Litouwen hebben hun veiligheid expliciet geparkeerd bij artikel 5 van de NAVO. Die bepaling is niet slechts een juridische tekst, maar een geloofsartikel. Een aanval op één is een aanval op allen, juist omdat binnengrenzen niet ter discussie staan. En precies daar schuurt het wanneer NAVO-leiders, onder wie secretaris-generaal Mark Rutte, verkennen of voorbereiden wat inmiddels wordt aangeduid als een “Groenlandse missie”. Officieel bedoeld om spanningen te dempen, stabiliteit te waarborgen en escalatie te voorkomen. In de praktijk oogt het als iets anders: een poging om een dreigende machtsgreep te managen door haar in te kapselen, te normaliseren en er institutioneel omheen te werken. Dat lijkt verdomd veel op appeasement. Ook in de jaren dertig van de vorige eeuw werd het afstaan en herdefiniëren van territorium gepresenteerd als pragmatische conflictbeheersing. Ook toen ging het niet om agressie goedkeuren, maar om escalatie voorkomen. En ook toen bleek dat het toegeven aan een fundamentele normbreuk de norm zelf uitholde. Neville Chamberlain noemde het vrede, omdat het alternatief te beangstigend leek om onder ogen te zien. Een Groenlandse missie doet iets vergelijkbaars. Ze verlegt de discussie van de kernvraag, mag een bondgenoot grondgebied afpakken van een andere bondgenoot, naar uitvoeringsdetails. Wie staat waar. Onder welk mandaat. Met welke formulering. Daarmee wordt de normbreuk niet bestreden, maar administratief verwerkt. Artikel 5 wordt politiek vloeibaar, ook al blijft het formeel bestaan. Bescherming wordt een kwestie van context en belangenafweging, niet van principe. Voor kleine staten is dat een ramp. Artikel 5 werkt niet alleen door militaire capaciteit, maar ook door verwachting. Door het uitsluiten van twijfel. Een NAVO die zoekt naar missies om interne machtsconflicten te managen, introduceert juist die twijfel. Voor de Baltische staten betekent dat dat bescherming ineens onderwerp van interpretatie wordt en niet meer vanzelfsprekend is. En interpretatie is precies waar afschrikking verdampt. Voor Rusland is dit misschien geen uitnodiging tot directe oorlog, wel tot het opzoeken van ambiguïteit, hybride druk, grijze zones. Niet omdat artikel 5 verdwijnt, maar omdat zichtbaar wordt dat het buigzaam is. Dat is strategisch goud. Wie ziet dat het Westen intern al bezig is normbreuken te managen in plaats van te blokkeren, begrijpt dat verdragen geen harde grenzen zijn, maar onderhandelingsresultaten met een houdbaarheidsdatum. Daarboven hangt ook nog een ongemakkelijke vraag: wat wil Trump hierna? Want wie deze crisis benadert alsof Groenland het eindstation is, projecteert rationeel gedrag op iemand die daar structureel niet door wordt gekenmerkt. Trump denkt in momentum en niet in eindpunten. In wat werkt. In wat kan. Groenland is daarmee een lakmoesproef, geen logistiek of diplomatiek dossier. Een NAVO die dit probeert te bezweren met een missie, herhaalt een oud misverstand: dat stabiliteit kan worden gekocht door principes tijdelijk op te schorten. De geschiedenis laat zien dat dat geen uitstel van conflict oplevert, maar uitstel van duidelijkheid. En dat is uiteindelijk altijd de duurste optie gebleken.
Wat wordt Donald Trump toch slecht begrepen. De man is een al liefde voor heel de wereld, snap dat dan!
Zeker, op de eerste plaats houdt hij van Amerika. Inclusief de armzalig opgeleide Amerikanen, de Spaanstaligen ingezetenen en wie al niet.
Het is pure liefde die zijn handelen drijft. En zo hield hij in Davos ons allen voor: “I love Europe and I want to see Europe go good”.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
COLUMN - De grote Amerikaanse vredesstichter verklaarde maandag dat er snel een akkoord kan komen om de oorlog tussen Rusland en Oekraïne beëindigen. Er liggen nog “enkele netelige kwesties” op tafel. Daar moeten Oekraïne en Rusland zelf uit komen, zei Trump. Alsof hij daar zelf volledig buiten staat. Een van die kwesties is de toegang tot gebieden waar kostbare mineralen in de grond zitten. En daar liggen ook zwaarwegende Amerikaanse belangen.
De oorlog in Oekraïne gaat ook en misschien wel vooral over grondstoffen. Dat valt wat weg in de berichtgeving over bombardementen, verschuivende frontlinies en moeizame vredesonderhandelingen. Maar van begin af aan stond het bezit en de exploitatie van grondstoffen, en dan vooral kostbare materialen die van belang zijn voor de computertechnologie en de elektrische auto’s, op het spel. Poetin had meerdere redenen om bijna vier jaar geleden Oekraïne binnen te vallen. Ongetwijfeld vreesde hij de invloed van een westers georiënteerd buurland op de overlevingskansen van zijn regime. Maar Poetin steunt op oligarchen met grote zakelijke belangen in de regio. De Britse oud-diplomaat Ian Proud schreef vorig jaar al dat Rusland in de Donbas probeert zo veel mogelijk ertsrijke gebieden te veroveren voordat een eventueel staakt-het-vuren van kracht wordt. Dat zou blijken uit de weg die de Russische troepen kiezen. De oligarchen die toch al zo te lijden hebben onder westerse sancties kijken begerig toe. Volgens Proud wordt Oekraïne economisch ernstig gehandicapt wanneer Rusland doorgaat met het inpikken van steenkool-, uranium- en lithiummijnen.
De Fifa heeft een nieuwe internationale traditie bedacht, al is het geen traditie waar iemand om gevraagd heeft. Morgen, op 5 december, een datum die in Nederland ruikt naar kruidnoten en passief-agressieve gedichten, reikt ze een Vredesprijs uit. Geen symboliek, geen culturele verwijzing, puur toeval. Maar dat maakt het alleen maar absurder: ergens op de wereld zit een organisatie die structureel conflicten veroorzaakt door stadiondeals, smeergeld en geopolitieke stunteligheid, en precies op die dag speelt ze voor mondiale vredesduif, en geeft een cadeautje weg.
En wie staat er op de – waarschijnlijk – eenregelige shortlist? Donald J. Trump. De man die huilde dat hij de nobelprijs voor de vrede niet kreeg, maar het aankomende WK al gebruikte als politiek wapen en dreigde wedstrijden verplaatsen uit Democratisch bestuurde steden. Waar voetbal bedoeld is om landen dichterbij te brengen, maakt Trump er een instrument van om tegen steden te kunnen slaan.
De Fifa doet alsof dit allemaal niet bestaat, of nou ja, ze hopen misschien dat als je Trump vleit hij dat soort dingen niet gaat doen. Ze zullen officieel wel beweren dat Trump “wereldwijde aandacht voor voetbal” genereert, of zoiets. Dat is ongeveer hetzelfde als zeggen dat een aangestoken vuilnisbak “aandacht genereert voor afvalbeleid”. Formeel klopt het, maar niemand met een functionerend stel hersenen neemt het serieus.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
Even een uitstapje van mijn kant. Ik hou helemaal niet zo van rap muziek, maar ik buig diep voor dit samenwerkingsverband. De tekst en clip spreken voor zich.
Jimmy Kimmel is terug. Niet alleen achter zijn bureau en op het scherm, maar ook in het centrum van een rel die de FCC (Federal Communications Commission) volledig heeft ontmaskerd. De man maakte een paar vileine opmerkingen over MAGA-aanhangers die de moord op Charlie Kirk zouden proberen uit te buiten, waar hij door wat volgde per direct gelijk in kreeg. Brendan Carr, de Republikeinse voorzitter van de FCC en loyaal Trumpfan, rook namelijk zijn kans en suggereerde dat Disney/ABC met “news distortion” bezig was. Hij gooide er meteen een dreigement achteraan: boetes, intrekking van licenties, de hele trukendoos.
De betrokken bedrijven, Disney/ABC en o.a. Nexstar en Sinclair, knikten vervolgens braaf en haalden Kimmel “indefinitely” van het scherm, een laffe buiging voor politieke intimidatie. Want de FCC is niet alleen de ‘neutrale’ scheidsrechter van scheldwoorden en ‘news distortion’ (oh hoi FOX News) op televisie, maar ook de poortwachter bij fusies en overnames van dezelfde mediabedrijven. En dat is relevant, omdat een voorgestelde fusie tussen Nexstar en Sinclair bijvoorbeeld een bedrijf oplevert dat 80% van de Amerikaanse huishoudens bedient, het dubbele van wat officieel is toegestaan. En natuurlijk was dit het belang dat moest worden beschermd, en de ‘leverage’ die de regering Trump heeft over dit soort marktpartijen.
Het was een grap, maar niet helemaal, toen Stephen Colbert bovenstaande zin voor het eerst uitsprak. Het lachen wordt inmiddels steeds zuurder. Want als een AI-model zoals ChatGPT een feitelijk antwoord geeft op een vraag over klimaatverandering, racisme of ongelijkheid, dan klinkt dat voor veel mensen tegenwoordig als links. En dus onbetrouwbaar. Dat diezelfde AI gewoon de wetenschappelijke consensus benoemt? Negeer dat maar. In het tijdperk van complotten en gesponsorde verontwaardiging is feitenresistentie een deugd geworden, en alles wat daar niet in meegaat wordt afgedaan als “woke propaganda” of een complot van de – uiteraard – linkse academie, rechters en pers.
Niet verrassend dus dat conservatieve techbro’s, complotdenkers met zendingsdrang en beleidsmakers met identiteitscrisis nu hun pijlen richten op taalmodellen. ChatGPT is te links, zo klinkt het. De realiteit moet “meer in balans”. Vrij vertaald: de realiteit moet aangepast worden aan de ideologie. En dat is geen hypothetische nachtmerrie meer, dat is al begonnen.
Is ChatGPT echt links? Of ligt het misschien aan jou?
Onderzoek bevestigt inderdaad dat ChatGPT vaker progressieve antwoorden geeft dan rechtse. Uit een studie gepubliceerd in het Journal of Economic Behavior & Organization blijkt dat het model neigt naar linkse partijen, ideeën en waarden. Niet omdat het stiekem een rode vlag vasthoudt, maar omdat het getraind is op grote hoeveelheden publieke data: Wikipedia, wetenschappelijke publicaties, journalistieke stukken. Bronnen die, hoe vervelend ook voor de VVD-borreltafel, meestal gestoeld zijn op bewijs, nuance en empathie. In dat landschap klinkt dit al snel als links.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
QUOTE - Currently there’s a lot of finger-pointing going on in our country after the domestic terrorist attack at the Capitol, with much of it directed at President Donald Trump. The reality, however, is that the more distasteful aspects of Trumpism existed long before his presidency.
The 45th president didn’t create the water threatening to sink our democracy, but he punched holes in what was already a leaky, papier-mâché dam.
Long-lasting dams, the kind a country founded on white supremacy needs in order to create a more equitable society, require time, strong material and commitment.
Vlak voordat hij zijn kabinet Schoof opblies bezocht Geert Wilders een bijeenkomst in Hongarije van de extreemrechtse organisatie CPAC (Conservative Political Action Conference). Hij trad daar op als een van de sprekers naast Alternative für Deutschland-voorvrouw Alice Weidel, Santiago Abascal van het Spaanse Vox, de zoon van Netanyahu, diverse kopstukken uit de Israëlische politiek en natuurlijk de Hongaarse premier Viktor Orbán zelf. Met de jaarlijks terugkerende conferentie hoopt de conservatieve Hongaarse regering bruggen te slaan richting de Angelsaksische wereld. Donald Trump en de zijnen zien de aartsconservatieve, autoritaire en pro-Russische Orban als een voorbeeld ter navolging. Dilan Yeşilgöz noemde het zondag in Buitenhof onverantwoord van Wilders dat hij juist nu ‘weekend gaat vieren met allemaal Poetinvriendjes’. Voor Geert was het ongetwijfeld een warm bad dat hem extra heeft gesterkt in zijn voornemens om zijn Nederlandse politieke vriendjes te laten vallen. Asielmigratie is het excuus, maar waar het om draait is dat Geert inziet dat hij met Schoof, Yeşilgöz en Van der Plas nooit de Nederlandse Orbán kan worden. Ook voor hem is de Hongaarse premier een lichtend voorbeeld.
Trump noemde de Hongaarse premier ‘een zeer goede leider, een zeer sterke man’. Hij voegde eraan toe: ‘Sommige mensen mogen hem niet omdat hij te sterk is. Het is fijn om een sterke man je land te laten besturen.’ En dat geldt ook voor de extreemrechtse omgeving van Trump. Zo citeert The Guardian Kevin Roberts, de directeur van de Heritage Foundation die het befaamde ‘regeerprogram’ van Trump, Project 2025, schreef: “Het moderne Hongarije is niet alleen een model voor conservatief staatsmanschap, maar hét model.” Steve Bannon noemde Orbán ooit ‘Trump vóór Trump’. The Guardian: ‘Sinds Trump in januari aan zijn tweede termijn begon, lijkt de adoratie in razend tempo te zijn omgeslagen in navolging. Trump heeft, net als Orbán vóór hem, de macht van de staat aangegrepen om rivalen te achtervolgen, duistere retoriek omarmd om politieke tegenstanders te demoniseren en ‘woke’ uit instellingen te zuiveren, in wat analisten de ‘orbánisering van Amerika’ noemen.’
OPINIE - Een gastbijdrage van Frans Kuijpers, eerder verschenen bij ‘Ballonnendoorprikker’.
“Ondanks dat de oorlog in onze voortuin volop gaande is, willen we de verdediging niet in onze achtertuin”, aldus Tom Lash in een artikel bij De Correspondent. Lash maakt zich zorgen over de vele bezwaren en beren op de weg naar een sterk leger. “Het gaat niet om netjes. Het gaat om snel.” Zo eindigt hij zijn betoog. Want: “Wil Europa zelf ook nog iets te zeggen hebben, dan moeten we ook op militair gebied op eigen benen kunnen staan. Om dat voor elkaar te krijgen moeten we in Nederland echt anders gaan kijken naar hoeveel we bereid zijn op te offeren voor onze eigen veiligheid. Dat hoeven geen Noord-Koreaanse toestanden te worden, maar iets minder polder, en iets meer loopgraaf, kan geen kwaad.” En snel betekent dat ‘heilige huisjes’ soms wat minder ‘heilig’ zijn. Dat gaat mij toch iets te snel.
Het klopt, zoals Lash schrijft dat het gros van de politieke partijen aan boord is voor een groter leger. Zelfs de Partij voor de Dieren. En ik ben ook aan boord voor een Europa, of beter gezegd een Europese Unie, die militair op eigen benen staat. En ja: “Terwijl in het oosten een gevaarlijke gek een land platwalst,” zit er, “in het westen een gevaarlijke gek (die) betwijfelt of hij nog zin heeft ons te helpen.” Dat vraagt om actie, maar dan wel de juiste actie. Die juiste actie moet beginnen met een goede analyse van de bedreigingen. Die goede analyse begint niet met het roepen dat er 3, 4 of 5% van het bruto binnenlands product aan defensie uitgegeven moet worden. Dat een secretaris generaal van de NAVO of een president van de Verenigde Staten dat roept, wil niet zeggen dat het moet. Geld moet niet het beginpunt zijn maar het sluitstuk. Door met geld te beginnen, kunnen we, in de huidige constellatie met private wapenfabrikanten, minder kopen voor dat geld.
VIDEO - I’m working my ass off with the Christmas stuff that, you know, who gives a fuck about Christmas stuff and decorations but I need to do it, right? And then I do it, and I say I’m working on Christmas and planning for Christmas, […] And they say, ‘What about the children that are separated?’ Give me a fucking break.”
Precies, en wie geeft er nog een fuck om die kinderen die van hun ouders zijn gescheiden als je deze overdaad aan kerstigheid ziet? Maar het mag ook wel, want dit jaar is natuurlijk ook de laatste keer dat Donald en Melania ons een prettige kerst kunnen kan wensen vanuit het Witte Huis. We moeten zeggen, ze heeft zichzelf weer overtroffen.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
COLUMN - In Amerika zijn de afgelopen weken rake klappen uitgedeeld aan de wetenschap. Zo werd mensen die bijvoorbeeld een subsidieaanvraag wilden indienen verboden om woorden zoals gender en bias te gebruiken – woorden zonder welke het eenvoudig heel lastig is om over bepaalde onderwerpen te spreken. En zo werden door wetenschappelijke websites ‘gezuiverd’ van allerlei informatie omdat deze in strijd zou zijn met de ideologie van de nieuwe heersers. Dat betrof onder andere informatie over vaccinatie, soa’s en anticonceptie.
Heeft de Nederlandse wetenschap gereageerd? Ik heb een tijdje gezocht, maar ik heb geen reacties gevonden. In De Morgen stond wel een goed stuk van decanen geneeskunde uit Brussel, Antwerpen, Hasselt en Leuven. Maar uit Nederland? Geen woord.
Misschien hebben wij het hier te druk met onze eigen besognes. De grote kladderadatsch is hier immers ook al begonnen, met de sluiting van de afdeling Technische Natuurwetenschappen in Twente, waar tientallen banen geschrapt staan, de eerste tientallen van enkele duizenden, als we niet uitkijken. De Open Universiteit in Heerlen volgt mogelijk binnenkort, en dan hebben we al net moeten slikken dat bijvoorbeeld Italiaans in Leiden en Utrecht (de enige twee plaatsen met een volledige opleiding) wordt geschrapt. Dat is allemaal nog vóór de bezuinigingsagenda wordt aangekondigd – dat is niet vrolijk.
