Sargasso’s kerstpuzzel-recept 2021

Sargasso's kerstpuzzel-recept 2021 Horizontaal 1. Oorspronkelijk uit Mexico afkomstig donker ingrediënt (200 gram) 4. Fleurig (260 gram) 6. Glazig resultaat van de bietencampagne (150 gram) 8. Donkere bastaard (200 gram) 9. In shape voor een stranddag 11. Bosgod op het fornuis 12. Gemalen variant van 1 (40 gram) 14. Stukjes maken 15. Met geduld temperatuur laten verlagen 16. Hiermee bekleden tegen het plakken Verticaal 2. Gelegd (4 stuks) 3. Van de koe of van Brinkers (225 gram) 5. Ook voor beton te gebruiken (langzaamaan) 7. Dit is het eindresultaat van de puzzel 8. Carbonaat en zuur (1 theelepel) 10. Heerlijk! 13. Met 3 bestrijken ***** Met het oplossen van deze puzzel  heb je de benodigdheden voor een recept. Wil je het recept daadwerkelijk maken, doe dat dan in de volgende stappen. Stap 1:  1, 3 (smelten) Stap 2:  2, 6, 8, 5 (5 min.) Stap 3:  4, 12 (toevoegen aan stap 2, daarna het resultaat van stap 1 toevoegen) Stap 4:  9, 16 Stap 5:  30 Minuten bakken op 170 graden Stap 6:  15 Stap 7:  14

Door: Foto: Maria Willems (cc)
Foto: Pilav op bord - eigen foto KvdS

Lekker vega: Pilav-variatie

Dingen

RECEPT - Begin dit jaar heb ik eens wat recepten geplaatst, met de bedoeling daar een langere serie van te maken. Daar kwam het toen niet van, wegens dingen. Een recept schrijven beperkt zich in mijn geval niet tot de laptop. Niet alleen het schrijven vergt tijd, ik maak ook alle gerechten nog eens zelf om te checken of alles klopt en om foto’s te maken. Maar het zat nog wel in mijn achterhoofd, want koken is leuk, eten is lekker en ik heb al vaker gezien dat online-discussies over eten meestal gezellig verlopen. Maar ik was afgeleid, door dingen.

Toen had hoevrouwendenken.nl-redacteur Lou een dingetje met de school van haar dochter, waarna het in de groepsapp een tijdje over vegetarisch eten ging. Inspiratie op dat gebied bleek gauw uitgeput. Nou, daar weet ik wel raad mee. Dus ik pak de draad maar weer eens op, en zal van tijd tot tijd (no promises) een recept plaatsen.

Pilav-variatie

Pilav maak je normaal gesproken met vlees, in dit geval met rundergehakt. Nou heb ik nogal een hekel aan vleesvervangers omdat ze meestal niet te vreten zijn, maar hier kun je gerust de vegetarische variant kiezen. De structuur komt erg in de buurt van rul gebakken gehakt en de smaak wordt bepaald door de andere ingrediënten. En dat het smakelijk is. Ook je kids zullen hiervan smullen, dit kún je bijna niet niet-lekker vinden. Bovendien is deze vleesvervanger relatief goedkoop, maar iets duurder dan echt gehakt.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Foto: Bron: Eigen foto KvdS

Ff gezond en makkelijk (2) Paddenstoelenpasta

RECEPT - Wat, alweer vegetarisch? Yep. De bio-industrie is met de kerstdagen wel even genoeg gespekt en jij waarschijnlijk ook. Daarbij is dit echt een heel erg lekker gerecht, al weet ik niet of het ook verantwoord is qua calorieën en koolhydraten, want met die dingen hou ik me niet bezig (wat natuurlijk makkelijk genoeg is als je 48 kilo weegt). Maar de doorgewinterde diëter kan dit ongetwijfeld snel berekenen. Het is in elk geval niet zo moeilijk te maken, al moet je wel eerst weer even door dit verhaal heen bijten.

Dit gerecht heb ik voor 2 personen uitgeschreven, omdat voor meer de bereiding toch wel een gedoetje wordt. Paddenstoelen nemen in rauwe, gesneden toestand nogal veel ruimte in en die zul je in grotere hoeveelheden in fases moeten bakken. Dat is niet zo’n groot probleem natuurlijk. In dat geval zet je gewoon even een bord of schaal klaar waar je tijdelijk de gebakken champies in doet. Ze slinken zodanig dat je die naderhand weer bij hun nieuwgebakken broertjes kunt voegen. Ik gebruik zelf altijd wat gedroogde paddenstoelen voor extra smaak, maar dat heeft niet iedereen in huis en is ook niet echt nodig. Ik zou wel aanraden om tenminste (ook) kastanjechampignons te nemen, alleen de witte variant is wat mij betreft te flauw. Het lekkerste is een melange van verschillende kaboutervriendjes.

Foto: Bron: eigen foto KvdS

Na het vreetfestijn: ff gezond en makkelijk (1) Soep van geroosterde groente

RECEPT - Na het vreetfestijn dat Kerstmis heet, hebben de meeste mensen wel behoefte aan wat lichter en vooral makkelijk te maken voedsel. En die worden op hun wenken bediend, want de komende dagen plaats ik een aantal recepten. We beginnen met een heerlijk soepje van geroosterde groenten. Die, afhankelijk van je voorkeur, kan dienen als voorgerecht, of uitgebreid met brood en smeersels ook als hoofdmaaltijd gegeten kan worden. Dat laatste lijkt me vooral de dag na kerst wel de beste optie. Hartstikke gezond na al dat overdadige gedoe. Je hebt er ook weinig werk aan en het staat met een half uurtje op tafel. Elke nitwit die meer kan dan water koken, en die enigszins ontwikkelde smaakpapillen heeft, moet dit met gemak aankunnen.

Ingrediënten

Voor 4 personen: 3 flinke tomaten, 200 gram (winter)wortel óf pompoen, 1 ui, 1 rode paprika, ong. 1 liter groentebouillon, beetje olijfolie

Verder nodig; oven, bakblik, pan, snijplank, mes, staafmixer of blender. Aan het eind van het recept doe ik nog wat suggesties om de smaak op te leuken, voor wie daar zin in heeft.

Bereiding

Bron: eigen foto KvdS

Snij de tomaten en de ui doormidden, de wortel of pompoen in stukjes, maak de paprika schoon en snij die in min of meer platte stukken. De grootte maakt niet uit. Pleur alles in het bakblik en sprenkel (of giet) daar een beetje olie over. O ja, de ui moet nog wel van zijn vel en zijn kont worden ontdaan natuurlijk. En de aanhechting van het steeltje van de tomaten zou ik er ook uitsnijden. Duh.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: foto: Andrei Tchernikov, recept & foodstyling: Fiona Ivanov copyright ok. Gecheckt 11-02-2022

Omelet met gesmolten geitenkaas en zoete dille-tomatensaus

RECEPT - Vegetarisch hoofdgerecht voor 2 personen

4 el olijfolie
1 sjalot, zeer fijn gesnipperd
500 g tomaatjes
1 el sherry-azijn
1 bosje dille, fijngesneden
4 eieren
1 el room
50 g zachte geitenkaas, verbrokkeld

Verhit 2 el olie in een pan en fruit hierin de sjalot in 1-2 minuten glazig. Halveer de helft van de tomaatjes. Doe de hele en halve tomaatjes bij het sjalotje en bak 4-5 minuten, tot het vocht van de tomaatjes vrij begint te komen. Druk met een lepel een paar tomaatjes tot moes. Breng de tomatensaus met de azijn, dille en zout en peper op smaak. Verhit intussen de rest van de olie in een koekenpan met antiaanbaklaag. Klop de eieren los met de room en zout en peper naar smaak. Schenk de eiermassa in de pan, draai het vuur halfhoog en laat de eiermassa even stollen. Trek dan met een pollepel vanaf de buitenkant van de omelet naar binnen zodat de ongestolde eiermassa naar de onderkant van de koekenpan loopt. Bestrooi de omelet met de geitenkaas, laat de omelet op een bord glijden en klap hem dubbel. Serveer de omelet met de tomatensaus.

foto: Andrei Tchernikov, recept en foodstyling: Fiona Ivanov

Foto: Arwa Lokhandwala (cc)

Oliebollenhiernamaals

RECEPT - Ruim een week na oud & nieuw is er nergens nog een verse oliebol te vinden. Maar die overgebleven oliebollen van oudjaarsavond verdienen een tweede kans.

En? De oliebollen die van oudjaar waren overgebleven bewaard? Lekker in een open schaal zodat ze fijn konden uitdrogen? Dan is nu het blijde moment aangebroken dat uw gelijk wordt bevestigd. Want ja: ook voor oliebollen is er leven na de dood.

Het schijnt dat je ze ook kunt invriezen, oliebollen. Ik heb het nooit geprobeerd. Ten eerste omdat het lekkere knapperige randje er daarna natuurlijk wel vanaf is (had u sowieso zompige bollen, dan is dat natuurlijk minder een probleem). Maar vooral: wie heeft er nu een week of twee weken na oudejaarsavond nog trek in oliebollen?

Nee, oliebollen moeten na nieuwjaarsdag sterven. Sterven om vervolgens als een glorieuze Phoenix uit hun as te verrijzen. Niet geconserveerd, maar geheel nieuw, fris en jeugdig. Sommigen suggereerden mij er wentelteefjes van te bakken, wat ik overigens al doe met krentenbollen. Dat doe ik dus niet. Ik maak er een variant van broodpudding van. Oliebollenpudding. Enfin, dat doe ik sinds gisteren. En omdat het resultaat verbluffend lekker was, doop ik het “Oliebollenhiernamaals”. En mag u het van mij ook maken. Hoe? Zo:

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Foto: copyright photo Andrei Tchernikov, recept & foodstyling Fiona Ivanov

Champignons met palmkool, kikkererwt en hazelnootsaus

Veganistisch voor- of bijgerecht, 4 personen

200 g palmkool, gewassen
300 g champignons, gesneden
3-4 el olie, liefst raapzaadolie van Brassica
1 el Japanse sojasaus
200 g gekookte kikkererwten
1 tl gerookt paprikapoeder
100 ml hazelnootmelk
1/2 tl arrowroot of aardappelzetmeel
eventueel daikonkers

Snijd de harde nerf uit de palmkool (wordt in dit gerecht niet gebruikt). Snijd de palmkool in de lengte in dunne repen. Dompel de palmkoolrepen enkele seconden onder in kokend water, dompel daarna direct onder in koud water en laat uitlekken. Bak de champignons goudbruin in 2 el olie, voeg de laatste minuut de sojasaus toe en laat afkoelen. Dep de kikkererwten goed droog en bak goudbruin in de rest van de olie, breng op smaak met het paprikapoeder en zout en peper naar smaak. Breng de hazelnootmelk aan de kook. Roer de arrowroot om met theelepel hazelnootmelk en roer door de kokende melk, tot de melk lobbig wordt en een saus vormt, breng op smaak met zout en peper. Meng de champignons met de palmkool en de kikkererwten en bedruppel met de hazelnootsaus. Garneer eventueel met daikonkers.

Copyright foto: Andrei Tchernikov, recept & foodstyling: Fiona Ivanov

Foto: Bachellier Christian (cc)

Recette de la potée

COLUMN - Hoe Oud Zeikwijf van driegangenmenu’s verzorgd door kokkinnen naar marktafval vreten ging. Plus een recept voor een (min of meer) klassieke potée.

Wat betreft het emigreren heb ik gedaan zoals mijn grootmoeders, beiden uit Italië naar Frankrijk verkast: zo snel en zoveel mogelijk integreren (“Il faut hurler avec les loups”), zo min mogelijk terugkijken. Ik heb me met overgave in mijn nieuwe thuisland gestort. Een paar dingen gingen stroever dan de rest. Met name: voedsel.

Heerlijke melange met vierkantjes karton

De eerste vier jaar had ik geen cent te makke, vrat ik het afval van de markt en had ik geen last van neerbuigendheid. Ik was telkens de hemel dankbaar voor het miserabele beetje dat ik in mijn maag kreeg. Een decennium en veel eetperikelen verder was dat anders. Nederland was het Oostblok, wat voedsel betrof, was ik achter gekomen. De inwoners waren door de eeuwen heen altijd zo zuinig met eten geweest dat de lekkere dingen nooit werden verkocht: die kreeg je ook niet meer te koop. Exporteurs uit zuidelijke landen wisten het al: de beste kwaliteit ging naar Frankrijk, de minste naar Nederland. Want die letten alleen op de prijs. De supermarkten stonden vol met de allergoedkoopste spullen, die je destijds in Frankrijk niet eens aan je dieren gaf. Zo was er maar één soort koffie, en nergens op de verpakking kon je lezen of het arabica- of robustabonen waren. Dit soort subtiliteiten waren niet aan de Nederlanders besteed. ‘Een heerlijke melange,’ stond op de koffieverpakkingen. Een melange die Douwe Egberts voor de Nederlander had bedacht, zo efficiënt en goedkoop mogelijk. En de verrukkelijke theebiscuitjes van Lu? Dat waren hier vierkantjes karton, waarvan je op bezoek slechts één kreeg bij één mok slappe thee.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Rodekoolsalade met bloedsinaasappel en avocado

foto Andrei Tchernikov, recept & foodstyling Fiona Ivanov

Rodekoolsalade met bloedsinaasappel en avocado
veganistisch lunch-, voor- of bijgerecht, 4 personen

500 g rodekool
1 el sherryazijn
2 bloedsinaasappels
1 rijpe avocado
3 el avocadoolie

Schaaf de rodekool in flinterdunne reepjes. Strooi wat zout naar smaak en de azijn over de kool en kneed dit zout met schone handen door de kool, zorg dat elk stukje goed gekneed wordt: hierdoor wordt de kool zachter, makkelijker verteerbaar en bovendien smaakt het beter. Laat de kool enige tijd staan. Snijd boven- en onderkant van de sinaasappel, zet ze rechtop op het werkvlak en snijd de schil eraf. Snijd de sinaasappels in plakken en vang het vocht op. Snijd de avocado in plakken en besprenkel met het sinaasappelsap. Meng de rodekool met de sinaasappel en avocado. Druppel de avocadoolie erover en bestrooi met versgemalen peper.

foto Andrei Tchernikov

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.