Zuid-Amerika: Kirchner’s slechte week, Paraguay kiest, mijnbouw in Amazone

Deze week vanuit het Latijnse continent: een bak slecht nieuws voor de Argentijnse regering, Paraguay heeft een nieuwe doch controversiële president en een Peruaanse Indianenleider bedankt Canada voor steun in de strijd tegen de mijnbouw. Allereerst Argentinië. Het was niet de beste week voor presidente Cristina Fernández de Kirchner. Op 18 april was het weer tijd voor een massademonstratie tegen haar regering en beleid.

Door: Foto: flickr.com/glorious_journey_photography
Foto: flickr.com/urbanwoodswalker

Zuid-Amerika: schuldencrisis, sloppenwijkorkest, Hitler

ELDERS - Deze week vanuit Zuid-Amerika: Argentijns voorstel voor schuldenregeling kansloos, inspirerend documentairevoorstel over gerecycled sloppenwijkorkest, en de Venezolaanse campagne begint goed met een Godwin.

De ruzie tussen schuldeisende fondsen, die het volle pond willen innen, en de Argentijnse regering, die de ‘holdouts’ onder geen beding wil betalen, kreeg deze week een nieuwe aflevering (hier een snel overzicht, met Lego nota bene!).  De Argentijnen hadden wat uitstel gekregen om aan een oplossing te werken, maar konden niet veel meer bedenken dan een vergelijkbare regeling als in 2005 en 2010. Naar alle verwachting zullen de zogenaamde ‘holdout’ schuldeisers hier absoluut niet van onder de indruk zijn en ook de rechtbank zal waarschijnlijk blijven aandringen op betaling. Dat betekent dat Argentinië nog naar het Hooggerechtshof kan stappen, kan proberen de houders van heronderhandelde schuldenpapieren via andere landen geld toe te schuiven, of in een ‘technical default’ terechtkomt. Het Hof komt zeer binnenkort met een reactie. Spanning, spanning en sensatie…

Op GlobalVoices deze week aandacht voor een inspirerend documentairevoorstel op KickStarter, over een Paraguayaans sloppenwijkorkest bestaande uit kinderen die instrumenten gemaakt van afval bespelen. De titel van het project maakt het plaatje compleet: “Landfill-harmonic Orchestra”. Zeer het funden waard, wat mij betreft.

Natuurbeschermer Zuid-Amerikaanse Chaco bekroond

Erika Cuéllar leidt lokale mensen in Bolivia, Paraguay en Argentina op tot parabioloog met als doel een betere bescherming van de biodiversiteit in de Gran Chaco: het tweede grote bosgebied van Zuid-Amerika. Vorige week kreeg Cuéllar de Rolex Award uitgereikt voor haar werk. De Chaco, een ecosysteem van droge bossen, is een van de laatste wildernissen op aarde maar wordt ernstig bedreigd door oprukkende veeteelt. Zelf heb ik de Paraguyaanse Chaco één keer mogen bezoeken en er hier over geschreven (1 en 2).

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Chaco wildernis gaat op in rook

Bijna een jaar geleden zat ik rond deze tijd in de Paraguay. Om te bekijken of ik met een lokale natuurorganisatie ‘een plukje bos’ kon beschermen tegen de oprukkende landbouw en veeteelt en zo CO2 uitstoot door ontbossing te reduceren. Inmiddels ligt het gebied waar ik heb rondgelopen in de as. Mijn eigen micro-ervaring voegt zich hiermee in een lange rij van feiten en verhalen over de kap van de bossen op aarde: het gaat onverminderd door en de tegenkrachten ontbeert het aan financiële middelen. Het klimaatverdrag in Kopenhagen zal daarom moeten voorzien in krachtige bosbescherming willen we ooit ontbossing en de daarmee gepaard gaande CO2-uitstoot afremmen.

tresgigantes view_klToen ik over de Paraguayaanse Chaco vloog kon ik met eigen ogen zien hoe dit ongerepte gebied momenteel in rap tempo opgaat in rook. Ons vliegtuigje ploegde zich door de rookwolken, een misselijkmakende ervaring. Vorige week werd bekend dat bulldozers in de Chaco het leefgebied een geïsoleerd levende volksstam illegaal zijn binnengedrongen, de urgentie is hoog. Veeboeren zetten het Paraguyaanse bosgebied nu versneld om in grasland. De Europese Unie laat immers sinds een paar jaar vlees toe uit Paraguay: een lucratieve export.

Een deel van mijn reis bracht ik door in het observatiestation Tres Gigantes in een beschermd natuurgebied op het drielandenpunt van Paraguay, Bolivia en Brazilië midden in het grootste wetland op aarde: de Pantanal. De discussie ging destijds of op papier reeds beschermd gebied nog wel in aanmerking mocht komen voor geld dat bedoeld is voor het ‘voorkomen van ontbossing’ (in de toekomst zogenaamde REDD-gelden). Nee was het antwoord, beschermd is al beschermd, das logisch… Maar zeiden de Paraguayanen: het is enkel op papier beschermd, we hebben middelen zoals parkwachters, voorlichting, monitoring nodig voor een volwaardige bescherming?!

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Zomerquote | Nearest to Heaven

zomerquotes3Stroessner was reputed to favour the 8-10 age group. His talent scouts waylaid them outside school, from where they were taken to discreet villas to be enjoyed by the Father of his People. If they performed nicely they and their parents would be sent on a free holiday to Disneyland in Florida, the nearest Paraguayans can get to Heaven without actually dying first.

stroessnerRobert Carver verhaalt in het boek Paradise with Serpents over de bizarre aspecten van de Paraguayaanse samenleving (toen en nu). Dat moet een schrijnend surrealistische vakantietrip zijn geweest voor de slachtoffertjes van de half-Beierse half-Guarani dictator: Alfredo Stroessner. Volgens Carver deelde de Argentijnse president Juan Perón Stroessner’s passie voor minderjarigen en liet hij na de dood van Evita een dertienjarig meisje door zijn appartement in de jurken van zijn overleden vrouw flaneren. Of Perón ook tripjes naar Disneyland uitdeelde vermeldt het boek niet, maar dat is gezien Perón’s anti-Amerikanisme onwaarschijnlijk. Alfredo Stroessner had lange tijd warmere banden met de VS totdat president Carter vanwege de mensenrechtenschendingen de deur dichtgooide. No more Disneyland?

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Paraguay | Carving Up The Chaco

Paraguay is hip. Paraguay is hot. Telegraaf journalist Rob Muntz specialiseert zich er momenteel in hoeren en hakenkruizen (note to Robbie: niet vergeten die hepatitus B herhalingsprik). Hier op Sargasso beloofde ik u na mijn bezoek aan de Mennonieten een volgend fotoverslag met: “verstoppertje spelen met uncontacted tribes, geesten oproepen uit een vergeten oorlog en olie zoeken aan het Einde van de Wereld”. Uiteraard heb ik gewacht op een juiste aanleiding en die diende zich aan toen de geïsoleerd levende Ayorero stam in het nieuws kwam. Ze waren hun leefgebied ontvlucht voor de bulldozers van Braziliaanse kapbedrijven. De Ayorero indianen worden de laatste ongecontacteerde stam buiten de Amazone genoemd. Ze leven in de Chaco: de uitgestrekte dun bevolkte Noordwest punt van Paraguay die momenteel ten prooi valt aan de expansiedrift van veeboeren en houtkappers. Ikzelf stond op een paar kilometer van een tijdelijk kampement van de Ayorero’s, alleen kwam ik daar pas later achter…


De Chaco begint even buiten Asuncion en is daar nog een relatief vochtig ecosysteem met palmen, poeltjes en weiden.



Maar voorbij Mennonietenhoofstad Filadelfia wordt het klimaat droger en heter. De Chaco Seco begint. Het gebied is zo plat als een pannenkoek en er staan uitgestrekte bossen van hardhouten quebracho blanco / colorado, palo borracho (die water opslaat in de stam), cactussen en doornige struiken. Tijdens mijn bezoek was het een fris lenteweertje van 42 graden, maar het kan er in de zomer nog veel heter worden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Fotos des Tages | Paraguay

Samen met het groengebroekte Sargasso promotieteam trok ‘misschien wel de Negatiefste Nederlander‘ afgelopen twee weken rond in Paraguay voor een Rechtvaardigere én Schonere Wereld. En als ik zeg rondtrekken dan heb ik het niet over -enkel voor de foto- in de hoofdstad lafjes tegen een prostituee aanhangen (20.000 guarani oftewel 3,25 euro, TMG declaratie ‘reiskosten divers’). Nee dan heb ik het over doorreizen tot in het gebied waar je geen GSM dekking meer hebt (=avontuur!). De (ex-)mennonietenkolonie Filadelfia was onze op-een-na-laatste stop voordat we de ruigste meest verlaten Chaco Seco betraden. Ik zeg (ex-) omdat ik op straat in Filadelfia een indiaan (soft-)porno DVD’s zag verkopen en zo kan de God van de mennonieten het toch niet bedoeld hebben? Dat indianen hun eigen onderneming runnen, zeg maar?!

Afijn, mijn eerste Goede Daad samen met het groengebroekte Sargasso promotieteam was het geven van crash course ‘Aantrekkelijk Bloggen’ aan de redactie van het Duitstalige Mennoblatt. Zie hier het directe resultaat: overname van een succesvol Sargasso format Das Foto Der Woche. Daarna liet ik van de Sargasso reclame-inkomsten een ploeg Poolse stratenmakers invliegen om van de Avenida Hindenburg en échte avenue te maken. Want gemeenten met dergelijke spreuken in de supermarkt en in het park verdienen alle steun. Die avond roosterden we onze roadkill en dronken Paraguayaans Bavaria bier uit de koelbox achterin de pickup en zagen dat het goed was.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.