Chaco wildernis gaat op in rook

Bijna een jaar geleden zat ik rond deze tijd in de Paraguay. Om te bekijken of ik met een lokale natuurorganisatie ‘een plukje bos’ kon beschermen tegen de oprukkende landbouw en veeteelt en zo CO2 uitstoot door ontbossing te reduceren. Inmiddels ligt het gebied waar ik heb rondgelopen in de as. Mijn eigen micro-ervaring voegt zich hiermee in een lange rij van feiten en verhalen over de kap van de bossen op aarde: het gaat onverminderd door en de tegenkrachten ontbeert het aan financiële middelen. Het klimaatverdrag in Kopenhagen zal daarom moeten voorzien in krachtige bosbescherming willen we ooit ontbossing en de daarmee gepaard gaande CO2-uitstoot afremmen.

tresgigantes view_klToen ik over de Paraguayaanse Chaco vloog kon ik met eigen ogen zien hoe dit ongerepte gebied momenteel in rap tempo opgaat in rook. Ons vliegtuigje ploegde zich door de rookwolken, een misselijkmakende ervaring. Vorige week werd bekend dat bulldozers in de Chaco het leefgebied een geïsoleerd levende volksstam illegaal zijn binnengedrongen, de urgentie is hoog. Veeboeren zetten het Paraguyaanse bosgebied nu versneld om in grasland. De Europese Unie laat immers sinds een paar jaar vlees toe uit Paraguay: een lucratieve export.

Een deel van mijn reis bracht ik door in het observatiestation Tres Gigantes in een beschermd natuurgebied op het drielandenpunt van Paraguay, Bolivia en Brazilië midden in het grootste wetland op aarde: de Pantanal. De discussie ging destijds of op papier reeds beschermd gebied nog wel in aanmerking mocht komen voor geld dat bedoeld is voor het ‘voorkomen van ontbossing’ (in de toekomst zogenaamde REDD-gelden). Nee was het antwoord, beschermd is al beschermd, das logisch… Maar zeiden de Paraguayanen: het is enkel op papier beschermd, we hebben middelen zoals parkwachters, voorlichting, monitoring nodig voor een volwaardige bescherming?!

lodge_kl

Tijdens mijn verblijf in Tres Gigantes werd er een jaguar vermoord en verminkt achtergelaten op de weg. Het zou de actie van veeboeren zijn geweest die wilden laten zien dat zij -en niet natuurbeschermers- de baas zijn in dit gebied. Een jaar later bereikte mij het bericht dat op 19 september jl. een aangestoken brand een groot deel van het beschermde palmbos rondom Tres Gigantes in de as heeft gelegd. Ook hiervan worden de veeboeren verdacht. CO2 de lucht in, biodiversiteit weg, inkomstenbron lokale bevolking weg, enkel de grootgrondbezitter met zijn koeien profiteert.


tresgigantes burnt

De noodzaak van bosbescherming als klimaatinstrument is evident. Maar de weg er naartoe kent veel obstakels. Dat neemt niet weg dat we alles moeten proberen om ontbossing af te remmen, ook al is de realiteit weerbarstig. Ter contemplatie plaats ik hieronder een artikel van mijn hand dat eerder verscheen in het tijdschrift Ecologie en Ontwikkeling.

Onrust om landrechten in Paraguay

‘Ureinwohner im Chaco verlangen Land ihrer Vorfahren’
‘Innenministerium verhandelt mit Landbesetzern’
‘Sorgen in Brasilia wegen Angriffen paraguayischer ‘landloser Bauern’ auf brasilianische Einwanderer. Brasilien rasselt mit den Säbel’
‘Landlose Bauern wettern gegen ‘Klassenfeind’ Lugo’
‘Japanische Kolonisten bitten Botschafter um Hilfe’

Zomaar vijf krantenkoppen uit het Duitstalige Paraguayaanse weekblad Aktuelle Rundschau, eind oktober 2008. Alle vijf verwijzen ze naar conflicten over landrechten tussen verschillende bevolkingsgroepen in dit Zuid-Amerikaanse land. Op het platteland geraken landloze boeren in gewelddadige confrontaties met grootgrondbezitters. Het Braziliaanse leger houdt ostentatief een militaire oefening aan de grens om de Braziliaanse sojaboeren in Paraguay te tonen dat ze niet alleen staan. In de hoofdstad valt één dode bij het hardhandig neerslaan van een demonstratie van landloze boeren en indianen. De nieuwe president Lugo, die landhervormingen heeft beloofd, kan weinig doen. Een meerderheid in de Senaat blokkeert echter deze hervormingen. De krachtige airco in de lobby van het hotel Westfalenhaus in Asuncion kan niet voorkomen dat ik het bij het lezen van deze nieuwsberichten enigszins benauwd krijg bij het idee in dit land via ‘landaankoop’ aan natuurbescherming bij te dragen. De landaankoop moet een stukje bos van de Paraguayaanse Chaco, dat bedreigd wordt door uitbreiding van veehouderijen, van de ondergang redden en voorkomen dat er door ontbossing nog eens tonnen CO2 de atmosfeer ingaan. Maar het veldbezoek voor dit mogelijke REDD pilot-project heeft vertraging opgelopen: de zomerregens zijn één maand te vroeg ingetreden en veel heviger dan normaal. Rivieren zijn buiten hun oevers getreden. Vooralsnog kunnen we niet weg uit Asuncion omdat alle onverharde landingsbanen in de Chaco zijn veranderd in drassige modderpoelen.

Uiteindelijk besluiten we ons reisplan om te gooien en over land naar de westpunt van de Chaco te rijden. Onderweg zien we het leger dat voedsel uitdeelt aan slachtoffers van de recente overstromingen, of zijn het eigenlijk slachtoffers van de klimaatverandering? Rijdend in noordwestelijke richting verandert het landschap van een groen palmsavannebos langzaam in een droger ecosysteem met grote cactusbomen en de karakteristieke solitaire palo barracho (Ceiba chodatii) oftewel drunken tree die water opslaat in zijn bolle stam. Voordat we onze bestemming Parque Nacional Teniente Inciso bereiken maken we een tussenstop in Filadelfia: de grootste nederzetting in het landbouwgebied van de Duits sprekende Mennonieten. In het verleden werkten de Mennonieten samen met Jezuïtische missionarissen die de inheemse bevolking in de Chaco bekeerden tot het christendom en ze vervolgens overtuigden om zich te vestigen rondom de Mennonietenkolonies. Veel indianenstammen in de Chaco verlieten zo hun traditionele leefgebied en werden afhankelijk van de Mennonieten. Door deze omstreden methode konden de Mennonieten hun landbouwareaal uitbreiden en werden de indianen ingezet als goedkope landarbeiders. Voorbij Filedelfia naderen we het ontbossingsfront en passeren we meerdere trucks die bulldozers vervoeren die gebruikt worden om bomen mee omver te duwen.

Chaco Paraguayano
Chaco betekent ‘jachtland’ in het Quechua. Tot op heden is de Chaco nog steeds het jachtland voor enkele geïsoleerd levende nomadenstammen. Maar ook wordt de Chaco in toenemende mate door andere bevolkingsgroepen in gebruik genomen. De Paraguayaanse Chaco maakt onderdeel uit van de Gran Chaco die zich uitstrekt over Argentinië, Bolivia, Brazilië en Paraguay. Het is de warmste regio van Zuid-Amerika, in het zomerseizoen kan de temperatuur er oplopen tot wel 50°C. De Gran Chaco bestaat uit drie klimatologisch verschillende delen: de vochtigere Bajo Chaco waar palm savannebos staat, de droge semi-aride Alto Chaco met een open struikvegetatie en de Chaco Boreal met bladverliezend droogbos. In Paraguay beslaat de Chaco ruim de helft van het totale landoppervlak maar herbergt slechts vier procent van de bevolking. Het gebied heeft een rijke biodiversiteit. Zo kent de Chaco een hoge diversiteit aan reptiel- en vogelsoorten. Grote kenmerkende dieren in de Chaco zijn de laaglandtapir (Tapirus terrestris) en de halsbandpekari (Pecari tajacu) die beide de prooi vormen voor de jaguar (Panthera onca palustris). In de Chaco Boreal staat bladverliezend droogbos van onder andere palo santo (Bulnesia sarmientoi), quebracho blanco (syn. Macaglia quebracho-blanco (Schltdl.)) en quebracho colorado (Schinopsis quebracho-colorado (Schltdl.)). Uit het hout van de palo santoboom wordt olie voor de famaceutische industrie gewonnen en aan het hout wordt een geneeskrachtige werking toegeschreven. Alle drie de boomsoorten produceren (hard)hout met een hoge dichtheid en zijn daarom geliefd als bouwmateriaal, maar ook voor de productie van houtskool. De laatste jaren is de Paraguayaanse Chaco in toenemende mate onder druk komen te staan door de expansie van veehouderijen en ontsluiten nieuwe wegen voorheen afgelegen natuur.

Beschermd maar nog niet veilig
Het Parque Nacional Teniente Inciso is een door de overheid ingesteld natuurpark (veertigduizend hectare) niet zozeer om de natuur maar om de cultuurhistorische waarde van het gebied. Op een paar minuten lopen vanaf het parkwachtershuis zijn loopgraven uit de Grote Chaco-oorlog (1932-1935) te vinden. Bolivia en Paraguay vochten een uitputtende oorlog om de Chaco uit, vanwege vermeende olievoorraden. Daarbij lieten meer dan honderdduizend soldaten het leven. Maar de indianenstammen in de Chaco waren misschien wel het grootste slachtoffer van de strijd. Zij werden door beide legers gewantrouwd en als mogelijke spionnen van de vijand gezien. Een confrontatie liep steevast uit op het uitmoorden van de indianen die kansloos waren tegenover de moderne wapens van de Paraguayanen en Bolivianen. De meeste soldaten kwamen echter niet om van directe strijd maar van uitputting, malaria en dorst.

Tegenwoordig is er in Tentiente Inciso een kunstmatige drinkplaats voor wilde dieren aangelegd. De drinkplaats wordt bezocht door jaguars, pekari’s en tapirs. Op een ochtend staan we er oog in oog met een tapir en haar jong die we minutenlang kunnen observeren. Twee uur rijden over een kaarsrechte zandweg in de richting van de Boliviaanse grens bevindt zich Campo Iris (tweeduizend hectare): een stuk bos dat in 2007 met steun van de Britse World Land Trust is aangekocht voor natuurbescherming. Campo Iris herbergt een natuurlijke drinkplaats, die veel wild aantrekt. Rondom de drinkplaats vinden we in de opgedroogde kleisporen van de tapir en de jaguar naast oude verroeste olievaten uit de Chaco-oorlog. Inheemse jagers hebben een stalen draad gespannen langs de oever van de drinkplaats, door deze draad hard rond te draaien kunnen ze zo tientallen vogels op een dag vangen. De inheemse gemeenschappen in de Chaco hebben het recht om te jagen op traditionele wijze, ook in beschermde natuurgebieden. Schokkender dan de sporen van een oude oorlog en traditionele jagers zijn de recente sporen van een aardolie-exploratiemaatschappij in dit beschermde gebied. Het benadrukt nog eens dat landaankoop alléén niet voldoende is voor bosbescherming. Naast draagvlak bij de lokale bevolking en steun van de overheid is het reserveren van geld voor beheer onontbeerlijk. De aanwezigheid van een parkwachter had een dergelijke aantasting van het gebied kunnen helpen voorkomen. Uit luchtfoto’s is gebleken dat in totaal elf hectare bos is omgeduwd, maar erger nog is dat het gebied nu makkelijker toegankelijk is voor weekendjagers uit Ascunsion. We volgen de sporen van een paard over een van de nieuwe zandwegen. Een doodgeschoten gordeldier, uitgehakt bijennest en houtskoolresten verraden de activiteiten van de berijder.

Campo Iris bevat ook stukken land waar bomen ontbreken en slechts laag struikgewas staat. Hier hebben in het verleden de Ayoreo-indianen het bos in brand gezet. Deze nomadische stam van jagers en verzamelaars heeft nog geen contact met de buitenwereld. Ze jagen onder andere op de guanaco (Lama guanicoe). Het Westen van de Paraguayaanse Chaco vormt de uiterste grens van het leefgebied van deze lama die voornamelijk op de Andeshoogvlakten voorkomt. Guanaco’s grazen bij voorkeur in open gebied en ten behoeve van de jacht op de guanaco zetten de Ayoreo de vegetatie met vuur naar hun hand. Op satellietbeelden zijn de kilometersbrede fire scars goed te zien. De Ayoreo hebben als inheemse gemeenschap uiteraard het volste recht om zo hun land te bewerken. Maar hoe ga je om met CO2-credits uit bos dat in brand gezet kan worden? Bij compensatie van CO2-emissies is het van belang dat de uitgegeven CO2-credits permanent zijn en dat het bos niet alsnog wordt omgehakt of in brand gaat. De praktijk vergt improvisatie bij het tot stand brengen van REDD-projecten. In het geval van de branden veroorzaakt door Ayoreo-indianen zou het vooraf incalculeren van een mogelijk verlies van koolstofopslag misschien voldoende kunnen zijn.

Rookwolken en rasters
Voor het tweede deel van ons veldbezoek aan de Chaco gaan we naar het drielandenpunt van Paraguay, Bolivia en Brazilië. Hier grenst de Chaco aan het uitgestrekte Pantanal-wetland. Tijdens onze vlucht wordt het rasterpatroon van de ontbossing zichtbaar. Aan weerszijden van de kaarsrechte wegen zijn rechthoekige percelen ontbost, sommige gebieden zijn al volledig omgezet in landbouwgrond. De meeste percelen beschikken over een kunstmatige drinkplaats voor het vee, maar op lang niet alle percelen staat op dit moment vee. Veel veehouderijen in de westelijke Chaco mislukken omdat het er te droog is. Naarmate we verder richting het ontbossingsfront vliegen wordt het zicht slechter door de rook. We zien percelen die nog maar net zijn ontbost. De bomen en struiken zijn op grote hopen gebulldozerd, sommige staan in brand. Percelen waar het hout al is verbrand vertonen alleen nog rijen zwarte vlekken en zijn klaar om verder te worden omgezet in grasland.

rasterchaco_kl

In de verte doemen de heuvels van Cerro Léon op. Rondom Cerro Léon ligt het nationale park Defensores del Chaco (780.000 ha). Hier is de ontbossing nog beduidend minder. In Defensores del Chaco leven nog inheemse gemeenschappen die geen contact hebben met de buitenwereld. Na Cerro Léon koerst het vliegtuig aan op het drielandenpunt van Paraguay, Bolivia en Brazilië. Er verschijnen weer palmbomen en het landschap wordt aanmerkelijk groener.

Pragmatische opstelling
De palmsavanne in de noordwestpunt van de Chaco wordt eveneens bedreigd door ontbossing. Sinds de Europese Unie Paraguayaans vlees op haar markt toelaat breidt men de veehouderijen in dit gedeelte van de Chaco verder uit.

We verblijven in de door Guyra beheerde eco-lodge Los Tres Gigantes waarvan de naam verwijst naar drie vooraanstaande bewoners van het gebied: jaguar, reuzenmiereneter en reuzenotter. De lodge – die zijn energie krijgt van zonnepanelen – ligt middenin het wetland waar naast kaaimannen, capibaras en moerasherten een uitbundige diversiteit aan vogelsoorten is te bewonderen. Om de lodge te bereiken moeten we tweeënhalf uur met een klein bootje de Rio Negro opvaren de wetlands in. We komen in een groot onweer terecht en onze collega’s worden zelfs getroffen door een waterhoos en kunnen ternauwernood voorkomen dat hun bootje zinkt. Eenmaal bij bij de Tres Gigantes aangekomen blijkt de waterhoos ook de lodge te hebben getroffen, er is een raam stukgewaaid en het dak van de veranda is gedeeltelijk weggeblazen. Ook in deze regio wordt een toename van extreme weersomstandigheden waargenomen die wordt toegeschreven aan klimaatverandering.

tresriver_kl

Rondom het beschermde natuurgebied staat een tweetal percelen te koop. Op papier bevinden deze percelen zich echter in het nationale park Reserva Pantanal-Rio Negro (dertigduizend hectare) en komen zodoende niet in aanmerking voor een REDD-pilotproject. Want het vermijden van ontbossing in een bestaand nationaal park wordt niet als additioneel gezien. De realiteit is echter dat zodra de percelen in handen vallen van een veehouder de bestemming in een handomdraai kan worden gewijzigd. Hier staat de additionaliteitseis binnen REDD-natuurbescherming in de weg en past een pragmatische opstelling om toch te komen tot een gegarandeerde bescherming van het bos en het voorkomen van broeikasgasemissies.

Een vlucht naar boven
REDD biedt ontwikkelingslanden kansen voor een duurzame bosbescherming waarvan ook de lokale bevolking kan profiteren. Of REDD uiteindelijk succesvol zal zijn hangt onder andere af van hoe pragmatisch de deelnemers mogen omgaan met de eisen die gesteld zullen worden aan de projecten, zonder daarbij uiteraard duurzaamheid en de belangen van de lokale bevolking uit het oog te verliezen. Als bijvoorbeeld omwille van de additionalisteitseis een alleen op papier beschermd bos wordt uitgesloten van REDD dan worden er kansen gemist. REDD-projecten mogen er ook niet toe leiden dat een geïsoleerd levende nomadenstam als de Ayoreo-indianen van hun land worden verbannen. In beide gevallen is de bedreiging van ontbossing evident maar zal er pragmatisch met de invulling van het project moeten worden omgegaan om uiteindelijk ontbossing te voorkomen. Het instellen van een internationale instantie die toeziet op de invulling van REDD-projecten zou hierin kunnen voorzien. Zoals dit eerder is gedaan ten behoeve van duurzame bosexploitatie met het instellen van de Forest Stewardship Council (FSC) zou een vergelijkbare constructie denkbaar zijn voor REDD-projecten. Een dergelijk toezichthoudende multidisciplinaire instantie zou deze projecten kunnen goedkeuren en certificeren.

De capaciteit van lokale organisaties die het bosbeheer op zich nemen is van cruciaal belang bij het slagen van REDD-projecten. Alleen lokale natuurorganisaties, met voldoende financiële en personele middelen, die worden gerespecteerd door de overheid, bevolking en andere belanghebbenden zijn in staat dergelijke projecten succesvol te beheren. Veel aandacht en financiële middelen zullen in REDD-projecten moeten gaan naar ondersteuning van deze lokale capaciteit. Tijdens ons veldbezoek constateerden we dat er op dit moment helaas onvoldoende capaciteit is bij Guyra Paraguay om binnen de termijn mee te doen aan het HIER-project. Maar we hebben wel de verwachting dat Guyra in de toekomst een geschikte partner kan zijn in dergelijke projecten.

Op onze vlucht terug naar Asuncion kwam het vliegtuigje terecht in een zware onweersstorm. De piloot probeerde uit de turbulentie en hagelstenen te blijven door zo laag mogelijk te vliegen. We scheerden over de boomtoppen van de kletsnatte palmsavanne waar overal ondergelopen velden te zien waren. In de cockpit werd verhit gediscussieerd of we maar beter niet konden landen? Maar er was in de verste verte geen begaanbaar vliegveld te vinden. Net op het moment dat de toppen van de palmbomen wel heel dichtbij kwamen besloot de piloot om steil naar boven te vliegen dwars door de onweerswolk heen. Het leverde een paar minuten een ongemakkelijk gevoel in de maag op maar uiteindelijk kwamen we boven het onweer uit vlogen rustig verder naar onze eindbestemming. De huidige REDD-discussie lijkt soms op deze spannende vlucht. Een opeenstapeling van bezwaren en kritiek drukt het initiatief verder naar de grond: maar landen is geen optie want de ontbossing gaat door en zonder een goede bosbescherming worden de klimaatdoelen nooit gehaald. Wellicht heeft de REDD-discussie wel eenzelfde vlucht naar boven nodig als ons vliegtuigje en kunnen daarna alle betrokkenen weer vanuit een vernieuwd perspectief gaan werken aan het vermijden van CO2-emissies door middel van duurzame bosbescherming?

laatste vlucht

  1. 1

    “Bijna een jaar geleden zat ik rond deze tijd in de Paraguay. Om te bekijken of ik met een lokale natuurorganisatie ‘een plukje bos’ kon beschermen tegen de oprukkende landbouw en veeteelt en zo CO2 uitstoot door ontbossing te reduceren.”
    “Toen ik over de Paraguayaanse Chaco vloog”
    “Op onze vlucht terug naar Asuncion”

    Goed bezig zeg ;) Je pakt het bij de bron aan.. *Kuch*

    Serieus:
    CO2 compensatie werkt niet, immers veel bos of planten zouden evengoed daar zijn geplant, het is alleen een extra schoonwashandeltje voor C02 aflaathandelaren..

    http://www.volkskrant.nl/binnenland/article500772.ece/Compensatie_CO2-uitstoot_blijkt_nep

  2. 2

    Mooi verhaal @Carlos.
    Ik hoop met je mee.

    Enig cynisme van mijn kant: het is een proces dat al heel lang gaande is en nooit heeft kunnen stoppen. Ik zie geen tekenen dat dat nu zou gaan gebeuren.

    Groene dagen, groene blogs en groene hoop ten spijt.

    Goed initiatief trouwens de klimaatblogdag, ik lees toch weer nieuwe dingen en zie nieuwe links.

  3. 3

    Daarbij, in hoeverre zijn ze in Paruguay in staat om als grote delen van het land zijn opgekocht nog in staat om voldoende voedsel te verbouwen en een welvarend bestaan op te bouwen? Veel economen zeggen dat dit een fase is waardoor een economie moet gaan, om welvarender te worden en dat daarna pas de behoefte voor een schone duurzamere omgeving kans van slagen heeft.

    kt te zetten. Een daarvan is groen gas. Dat is gewoon gas waarvan de CO2 wordt gecompenseerd, met onder andere bomen. Deze bomen zijn vijftien jaar geleden via de energierekeningen al betaald door de consument en nu wordt er voor een tweede keer goede sier meegemaakt door Electrabel, E-on en Essent.

    Dat gebeurt onder andere met bomen in Oeganda. ZEMBLA ging naar Oeganda en hoorde hoe mensen van hun land gejaagd zijn voor de aanplant van Nederlandse bomen.

    Wapens
    “Mijn geiten en koeien zijn gedood. Mijn huis is platgebrand. Mijn koffiebomen en bananenbomen zijn omgehakt. Er zijn nieuwe bomen voor in de plaats gezet. Ik had niets meer en moest weg. Ik kon me niet verdedigen tegenover de wapens waarmee ze kwamen”.

    Dit vertelt Chele Musamali. Hij is in 1993 van zijn land verjaagd in de buurt van Mount Elgon in Oeganda. Op ditzelfde land worden een jaar later met Nederlands geld bomen geplant. Bomen in Oeganda die de CO2 uitstoot hier in Nederland moeten compenseren.

    De bewoners zijn boos en hebben een jaar geleden weer bezit genomen van wat zij hun eigen land noemen. Ze kappen 800.000 bomen van de ruim 3 miljoen bomen die door de Stichting Face geplant zijn.

    bron de Vara ZEMBLA docu hierover

  4. 4

    Ergo: bossen platbranden gebeurd juist voor CO2 compensatie, zo blijkt uit het onderzoek van Zembla, om daarna mini boompjes te planten. Hoe krom wil je het hebben. Misschien is het stukje bos in Paraguay wat platgebrand is, ook wel met dit CO2 doel platgebrand.

  5. 5

    @Seven: En wat stel jij voor? Meestal ontken je dat er een probleem is. Nu doe je dat niet, maar schop je tegen de boodschapper en zijn oplossingen aan, zonder zelf met een alternatief te komen. Carlos is zich bewust van de verschillende vaak conflicterende belangen die spelen. Jij probeert alleen te voorkomen dat er iets gebeurt.

    Overigens is het onzin dat economieën door een bepaalde fase móeten gaan. De vaste telefoonlijn wordt massaal overgeslagen, zonder nadelige consequenties voor de economie. Zo is het ook met behoud van bossen.

  6. 6

    @5 Ik heb het idee dat er paniekvoetbal gespeeld wordt rondom het C02 verhaal. Er is veel subsidiegeld mee gemoeid die zeer verkeerde prikkels kan geven. Of er een probleem is met C02 en wat de oorzaken daarvan zijn is ook erg onduidelijk. Zo is Al Gore geen wetenschapper, en blijken de voorspellingen en modelle van het IPCC telkens te worden aangepast aan de realiteit die anders is dan ten tijde van Gore werd gedacht..

    “the warmest year recorded globally was not in 2008 or 2007, but in 1998.

    But it is true. For the last 11 years we have not observed any increase in global temperatures.

    And our climate models did not forecast it, even though man-made carbon dioxide, the gas thought to be responsible for warming our planet, has continued to rise.

    So what on Earth is going on?

    Climate change sceptics, who passionately and consistently argue that man’s influence on our climate is overstated, say they saw it coming.

    They argue that there are natural cycles, over which we have no control, that dictate how warm the planet is.
    http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/8299079.stm

  7. 7

    @5 ps en over het economische verhaal wil ik je graag wijzen op deze video, waar ook het milieuverhaal belicht wordt.

    Globalisation is Good – Johan Norberg on Globalization (Channel 4 docu)
    http://video.google.com/videoplay?docid=5633239795464137680

    Inhoudsopgave en introverhaal over dit verhaal.
    http://www.meervrijheid.nl/?pagina=1514

    Ook in nova was over het ontwikkelingsdeel een zeer mooi item over de Zambiaanse econome Dambisa Moyo over “Dead Aid”
    http://www.novatv.nl/page/detail/uitzendingen/7301/'Stop+de+hulp+aan+Afrika'# (Conclusie, landen met gelijke startpositie die het zonder westerse hulp deden staan er in elk opzicht beter voor, ook qua milieu.
    Directe link naar nova item
    http://cgi.omroep.nl/legacy/player?/ceres/nps/rest/2009/NPS_1124346/bb.20091009.asf?start=15:50

  8. 9

    moahahaha, ik zou er medelijden mee krijgen indien je niet zo’n ongelooflijke loser was.
    Als je principes had gehad was je daar gebleven en gevochten voor je idealen ipv hier betaald te jammeren als een jood tegen de klaagmuur.

  9. 10

    @8: “Mensen die hoog van de toren blazen dat ze milieubewust leven, doen dat over het algemeen niet. Ze lijden aan het Diet Coke effect, beweert een groep onderzoekers.”

    Niet waar (PDF-alert). Heb je dat onderzoek eigenlijk wel gelezen?

  10. 11

    @Seven:
    Kan je ook reageren in eigen woorden zonder de hele tijd uit de context gehaalde snippers van anderen te citeren?

    Dat je die focus op CO2 overdreven vindt dat is duidelijk. Maar dat is maar één van de aspecten van het probleem van ontbossing in de Chaco waar Carlos over schrijft. Vandaar mijn vraag: kom met een alternatief of beargumenteer waarom Carlos ongelijk heeft, maar ga niet de boodschapper aanvallen.

    Carlos blaast niet hoog van de toren dat hij milieubewust leeft. Hij zet zich in voor verbetering van het milieu op allerlei fronten, want hij ziet dat als een probleem. Wat Carlos zijn ecologische voetafdruk is, is voor de inhoudelijke discussie irrelevant.

    Het is zelfs uitermate hypocriet om het dat als argument te gebruiken, aangezien je zelf het hele probleem ontkent. Of er is een probleem (en ben je het in grote lijnen met Carlos eens) en je kan je afvragen: maar wat doet Carlos zelf eigenlijk? Of er is geen probleem, en in dat geval is Carlos zijn vlieggedrag ook geen probleem.

    Het hulpverhaal benader je op dezelfde wijze, maar is voor een ander moment, is namelijk maar zeer zijdelings relevant hier. Het gaat nu even over de Chaco.

  11. 12

    Seven heeft gekozen om klimaatontkenner te zijn. Je hebt veel van die mensen, die eigenlijk alleen maar een tegengeluid laten horen om het geluid zelf. Dat er niets feitelijk wordt beargumenteerd, maakt voor hen dan ook niets uit, want eens zullen ze het nooit worden, want dan is het intellectuele hek van de dam.

    Subsidie is dan ook het enige gebruikte tegenargument. Want tja, daar gaan immers honderden miljarden in om. Daar is het die 10.000 wetenschappers om te doen, een piece of the pie.

    Dat ze kennis van zaken hebben, en dat er miljoenen uren aan onderzoek is geweest, is natuurlijk een absurde aanname.

  12. 15

    dit verhaal gaat in zekere zin nog verder dan CO2. de hele chaco gaat eraan en het enige dat je over vijftig jaar kan gaan herplanten zijn systeembossen die ten onrechte met natuur worden verward. ik vrees dat het een gevolg is van de groeiende overbevolking en de groeiende behoefte aan welvaart, die ik paraquayanen zeker niet wil misgunnen, ze hebben vrijwel niks.
    om in te gaan op ecologische voetafdrukken… ik voel me ergens steeds meer bezwaard om naar zulke kwetsbare plekken toe te gaan. als ik ga gaan er namelijk altijd meer mensen heen en voor je het weet is het een toeristische bestemming met alle gevolgen van dien (wegen, toiletten, afval, verkeer etc etc).
    de zuidpool en de galapagos bezwijken al bijna onder ‘verantwoord’ toerisme….
    uiteindelijk zal in zuid-amerika niet veel meer overblijven dan in europa, maar elke vierkante kilometer die blijft is winst.

  13. 16

    @10 Ars technica http://arstechnica.com/science/news/2009/10/weird-science-says-think-green-but-dont-go-green-or-slouch.ars schrijft het, nu.nl schreef het, spitsnieuws (TMG) schreef het.
    @11 Gewoon niet of weinig en korte afstanden vliegen, zuinige auto rijden. Nadenken hoe je je huis isoleert. Allemaal zaken die de bron aanpakken. PS mijn verhaal is niet tegen Carlos gericht, zeker niet het gaat mij om het fenomeen ecotoerisme (en in dit geval shoppen met een vliegtuigje boven het woud dat je wilt kopen, en de economische verschillen tussen de kopers. Lokaal in NL vind ik ook natuurmonumenten een discutabele rol daarin spelen, en ook hier ben ik geen voorstander, maar tegenstander van vernatting en het ontpolderen. Juist omdat dat kostbaar landbouwgrond permanent laat verdwijnen, met meer honger ergens ver weg als gevolg (en wellicht extra ontbossing omdat het voedsel toch ergens geproduceerd moet worden, dan liever in de buurt).
    Maar ik vind dit artikel wel een mooi artikel om die paar punten met de Sargasso community te delen. Ontbossing vind ik ook jammer, maar niet direct vanuit C02 perspectief. Aan de andere kant kan je je afvragen of een volgroeit bos nog C02 opslaat, of dat ook daar de opname stopt en er een evenwicht ontstaat, of zelfs via rotting weer extra veel C02 en methaan wordt uitgestoten. Bossen houden ook niets eeuwig vast. Van grasland is trouwens bekend dat ze per hectare meer C02 opslaan dan bos.
    http://www.agd.nl/web/show/id=400462/contentid=39551 Dus het idee dat als dat bos gekapt wordt en het gras daarna C02 uitstoot is niet juist. Sterker het voorziet daarna in zowel voedsel als werkgelegenheid. Sommige wijzen dan naar Eco-toerisme, maar dat lijkt me niet echt C02 positief gezien de vlieguren die daar vaak voor gemaakt worden, en ook een veel minder stabiele inkomstenstroom dan voedselproductie. (Naast het feit dat mensen die voedsel produceren ook direct hun eigen levensbehoefte in de buurt produceren wat ook veel voordelen heeft.

  14. 17

    @12 Vertel eens, hoe ontken je het klimaat? Het klimaat is een feit. Ook de opwarming van de laatste eeuwen ontken ik nergens. Het is alleen niet duidelijk of de rol van de mens in deze opwarming zo groot is als eerder gesteld. http://wattsupwiththat.com/2009/08/18/scafetta-on-tsi-and-surface-temperature/ (Cognitieve dissonantie (iets wat ik in andere discussies ook wel eens heb aangehaald, toeval?) kan ook bij man made global warming spelen, ik denk zelfs meer.) Als de BBC, zie 6, en anderen het nieuws brengt dat het de laatste 10 jaar niet warmer is geworden lijkt me dat wel iets om serieus te nemen.

    Over de krimende rol van de mens in de onderzoeken, daar is zelfs het IPCC (al die naam je iets zegt) het over eens. Die hebben ook de mens recent een kleinere rol gegeven in het verhaal. Serieuze onderzoekers (en dus niet filmmakers zoals Gore, gaan momenteel zelfs verder dan Gore.

    Terugkomend op je verhaal over “klimaatontkenner” , ik zet me al meer dan 10 jaar oa in voor windenergie. http://www.youtube.com/watch?v=Z1D6z5erSWM#t=2m en ben me redelijk bewust van de eindigheid van de makkelijk winbare olie en gasvoorraad. (Mede door mijn eerste studie chemie, waarbij ook de olieindustrie uitvoerig is behandeld.) Ik heb niet echt het idee, dat politici nou zulke geweldige wetenschappers zijn, en feitelijk kijken wat de oorzaken zijn. Meer het idee dat ze kijken naar wat kunnen we belasten en verkopen als mooi meeslepend verhaal. Schone lucht en schoon water lijkt me een veel belangrijkere prioriteit dan zo iets als global warming wat grotendeels qua oorzaken buiten ons ligt. Terwijl op andere vlakken met deze inspanningen wel wezenlijk belangrijke resultaten geboekt kunnen worden.

  15. 18

    @16: “nu.nl schreef het, spitsnieuws (TMG) schreef het.”

    En als zulke gerenommeerde bronnen het schrijven dan zal het wel waar zijn, ook als in het onderzoeksartikel waar ze over schreven zelf iets heel anders staat?

  16. 19

    Moet ik echt meer doen dan jou citeren om mijn punt te maken?


    @5 Ik heb het idee dat er paniekvoetbal gespeeld wordt rondom het C02 verhaal. Er is veel subsidiegeld mee gemoeid die zeer verkeerde prikkels kan geven. Of er een probleem is met C02 en wat de oorzaken daarvan zijn is ook erg onduidelijk. Zo is Al Gore geen wetenschapper, en blijken de voorspellingen en modelle van het IPCC telkens te worden aangepast aan de realiteit die anders is dan ten tijde van Gore werd gedacht..

  17. 21

    @18 Misschien moet je het artikel nog eens goed doornemen? Nou heb je zeker gelijk dat je moet oppassen voor pers die elkaar napraat, maar in dit geval lijkt het wel te kloppen.
    “In line with the halo associated with green
    consumerism, people act more altruistically after mere exposure to green than conventional
    products. However, people act less altruistically and are more likely to cheat and steal after
    purchasing green products as opposed to conventional products.”

    bron het onderzoek zelf pagina 2 pdf
    http://www.rotman.utoronto.ca/newthinking/greenproducts.pdf

  18. 23

    Mijn punt is:

    Ik heb het idee dat er paniekvoetbal gespeeld wordt rondom het C02 verhaal. Er is veel subsidiegeld mee gemoeid die zeer verkeerde prikkels kan geven. Of er een probleem is met C02 en wat de oorzaken daarvan zijn is ook erg onduidelijk. Zo is Al Gore geen wetenschapper, en blijken de voorspellingen en modelle van het IPCC telkens te worden aangepast aan de realiteit die anders is dan ten tijde van Gore werd gedacht..

    Waarom lees jij structureel verkeerd? Wie heeft het over een typo? Jij gebruikt subsidie als argument tegen klimaatverandering, en dat is een drogreden. Daarnaast twijfel je over Al Gore, alsof hij claimt zelf het onderzoek gedaan te hebben, al die serieuze wetenschap die wel gedaan is door wetenschappers negerend.

    D.m.v. cherry picking en onvolledige informatie, voer jij discussies, en het domweg volspammen van Sargasso op een manier die reageren wel heel moeilijk maakt.

  19. 25

    Nog een laatste reisverslag een laatste document, zich een weg kappend door het Paraguyaanse woud, Kijk dáár…een indiaan!

    Mooi he.

    Tja, er is (komende decennia) een 60-70% hogere productie nodig om de wereld van voldoende voedsel te voorzien. AH, Aldi haalt z’n tournedos uit Argentinië. Lidl uit…in dat plaatje passen geen achterlijke indianen en ongerept natuurschoon meer. Reservaten, dieren achter glas en plaatjesboeken, filmpjes op YT…en van elke soort maar 2 paar middels cryostase invriezen. En daarnaast DNA- en genetische databanken aanleggen. Tja, op een gegeven x- moment is het héle leven gebaseerd op nostalgie hè.

    Hee, ze hebben hier op de maasvlakte de resten van een wolharige neushoorn opgegraven!

  20. 26

    @21: Ik heb het artikel al doorgenomen en precies gelezen wat je nu citeert. Ik ben heel benieuwd hoe voor jou dat blijkbaar precies hetzelfde betekent als:

    “Mensen die hoog van de toren blazen dat ze milieubewust leven, doen dat over het algemeen niet. Ze lijden aan het Diet Coke effect, beweert een groep onderzoekers.”

    Ik vind dat in ieder geval in de verste verte niet overeen komen met:

    “However, people act less altruistically and are more likely to cheat and steal after
    purchasing green products as opposed to conventional products.”

  21. 27

    @23 / 25
    Juist omdat er grote subsidiestromen zijn moet je extra voorzichtig zijn of het onderzoek niet te veel de verkeerde richting in wordt geduwd omdat daar meer subsidie voor is. Veel onafhankelijk onderzoek laat immers zien dat het niet zo’n doemscenario is als sommige denken. Er is de komende 10 jaar in de eu alleen al 13 bn subsidie voor onderzoek naar bv CCS (CO2 opslag) en totaal rond de 50 bn euro zie https://sargasso.nl/archief/2009/10/15/infographic-zonne-energie-in-europa/#comment-386483

    Je dacht toch niet dat dat die subsidies doorgaat als het eerste onderzoek meldt dat er in het geheel geen groot probleem te verwachten is? Bekijk het gewoon als een business, een beetje kritische blik http://www.youtube.com/watch?v=cf-fzVH6v_U (laatste deel van het filmpje is ook interessant) naar hoe het werkt kan echt geen kwaad, en brengt je eerder bij de werkelijkheid.

  22. 28

    Quote uit recent artikel uit de Volkskrant:
    “Via dit mechanisme, REDD (reduced emissions from deforestation and forest degradation), zouden ontwikkelingslanden geld moeten krijgen wanneer zij hun bomen laten staan. Voor bedrijven als KLM zou het een manier kunnen zijn om hun CO2-uitstoot te compenseren.
    Wie betaalt?

    Er zijn nog veel vragen. Wie gaat dit betalen? Overheden, bedrijven of allebei? En wanneer worden de ontwikkelingslanden beloond? Is het al genoeg als ze minder bos omhakken dan ze eigenlijk van plan waren? En wat is een bos eigenlijk? Kun je een bladerdak van 10 procent al een bos noemen, zoals het nu in de verdragsteksten staat?

    De grootste vraag is wélke bossen eigenlijk het beschermen waard zijn. Wanneer het alleen te doen zou zijn om de opslag van CO2, maakt het niet uit welke boom dat doet. Zo bezien is een oliepalmplantage even veel waard is als een oeroud regenwoud. Wanneer het echter ook om soortenrijkdom gaat, is een oerwoud beduidend waardevoller dan een plantage. Daarom zou in de verdragstekst ook een passage komen over het beschermen van de biodiversiteit.

    En juist die cruciale passage is vorige week tijdens onderhandelingen in Bangkok uit de tekst geschrapt. ‘Nu kan een land een regenwoud kappen en er een plantage voor in de plaats zetten, en er nog voor worden beloond ook’, zegt Nathaniel Dyer van de Britse natuurbeschermingsorganisatie Rainforest Foundation.
    meerrr http://www.volkskrant.nl/economie/article1303140.ece/KLM_investeert_in_tropisch_oerwoud
    Zo zie je maar dat deze subsidies zeer verkeerde prikkels hebben. I rest my case..

  23. 29

    Seven: fucked up climate change denier.
    Peter: ignorant pvv fuck head
    Hemaworstje: sick fuck

    …en iedereen die hier nuance en redelijkheid heeft proberen te betrachten: dank u wel!

  24. 30

    Carlos..de hoogmoed van de mens zal er uiteindelijk toe leiden dat het bos weer de ruimte krijgt.

    Dat is wat me zo intens boeit bij sites als abandoned places. klik.