Het lijkt een laatste middel te worden om het ‘onderwijs van de toekomst’ te redden. Via #onderwijs2032 kan iedereen zijn of haar plannen ventileren en het gevoel krijgen mee te werken aan een onderwijstoekomst die ertoe doet. Staatssecretaris Dekker maakte onlangs dit plan bekend. Klinkt goed, zo’n nationale oproep. Eindelijk gaat het gewone (onderwijs)volk aangehoord worden en mogen alle ideeën uit de huis- en docentenkamer aan de oppervlakte komen. Dit alles met het doel de kleuters van nu klaar te stomen voor een wereld hier ver vandaan: het jaar 2032. Maar is zo’n futuristisch doel, verpakt in een hippe hashtag, wat het onderwijs nu nodig heeft? Hij zal het wellicht goed bedoelen. Maar met #onderwijs2032 zet Dekker indirect zichzelf én alle betrokkenen bij het Nederlandse onderwijs voor schut. De diepere laag achter #onderwijs2032 is dan ook geen vraag of oproep, maar een schreeuw om hulp, om een pasklare oplossing te vinden voor een probleem dat al voor vele kabinetten achter elkaar een moeilijk te nemen horde blijkt te zijn.
Aldus Samson in de Volkskrant.
Ach ja, de toegankelijkheid van hoger onderwijs bezuinigen we kapot door alle beurzen af te schaffen en studenten alleen nog maar leningen aan te bieden, en de daardoor nog verder verdiepte tweedeling tussen hoog- en laagopgeleiden compenseren we dan door peuters naar school te sturen.
Ze zijn echt goed de weg kwijt daar bij de PvdA.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
OPINIE - De eindtoetsen in het primaire onderwijs zijn sinds dit schooljaar verschoven van februari naar april. Omdat vóór 1 maart alle basisscholen hun leerlingen in groep acht moeten hebben geadviseerd over de te volgen leerroute in het voortgezet onderwijs, zal de verplichte eindtoets hierbij veel minder een doorslaggevende waarde hebben dan voorheen. Dat is een gunstige ontwikkeling.
Maar is het (basis)onderwijs hiermee klaar voor de toekomst?
Basisscholen krijgen dit schooljaar de vrijheid om naar eigen inzicht te kiezen uit enkele, door de minister goedgekeurde, eindtoetsen voor de leerlingen van groep acht. Vóór 1 februari moeten alle 6500 scholen een keuze hebben gemaakt uit het geringe aanbod van eindtoetsen. Dat de Centrale Eindtoets, in de volksmond ‘Cito-toets’ genoemd, hierin een monopoliepositie heeft is niet vreemd. Het befaamde nationale toetsorgaan drukt immers al vele decennia een belangrijke stempel op de toetsing van de basisschoolleerlingen in ons land.
Wanneer we enkele van de goedgekeurde overgebleven toetsen met elkaar vergelijken, zien we wel wat verschillen. Bijvoorbeeld dat de Centrale Eindtoets zowel op papier als digitaal kan worden aangeboden, de IEP-toets enkel op papier en de Route8-toets alleen digitaal. Waar de Centrale Eindtoets kiest voor een traditionelere lay-out, maakt de IEP-toets juist gebruik van afbeeldingen die meer bij de belevingswereld van de leerlingen van nu aansluit (vraagvorm in Facebookposts).
DATA - Het World Economic Forum is net voorbij en ik was benieuwd of er dit jaar iets gezegd is over onderwijs. Onder het kopje “Employment Skills and Human Capital” vindt men een nogal bonte verzameling artikelen. Over “Hoe om te gaan met negatieve feedback?” en “5 redenen om je baan niet op te zeggen”. Niet veel vergezichten over onderwijs dit jaar.
De wat meer strategische stukken over onderwijs zijn vorig jaar verschenen. Zo vond ik een interessante publicatie over de belangrijke trends in onderwijs en opleidingen (Education and Skills 2.0: New Targets and Innovative Approaches). Daarin wordt ook de Human Capital Index genoemd.
Het World Economic Forum, dat vooral bekend is vanwege de Global Competitiveness Index, heeft een aparte indicator voor Human Capital, die weer bestaat uit 51 indicatoren. De laatste publicatie dateert uit 2014 en toont de scores over 2013.
Nederland staat in deze ranking op de vierde plek, achter Zwitserland, Singapore en Finland. De grafiek komt uit het landenrapport van Nederland.
Een handig overzicht is het, en ik kan me voorstellen dat deze index relevant is voor bedrijven die op zoek zijn naar een vestigingslocatie. Dan zal de informatie op landenniveau wel iets te globaal zijn vermoed ik.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Het gaat niet de goede kant op:
De Turkse nationale onderwijsraad heeft de minister van onderwijs namelijk zojuist geadviseerd studenten aan de hotel- en toerismescholen niet langer te onderwijzen hoe ze alcoholische dranken moeten serveren. Ook moeten stages in hotels en restaurants waar alcohol wordt geschonken worden verboden. Want dat brengt jonge moslims maar in verleiding.
De minister heeft al gezegd dat de adviezen precies stroken met de plannen die hij in voorbereiding heeft. Het is een klein en veelzeggend onderdeel van de adviezen die de onderwijsraad heeft geproduceerd. Verplicht godsdienstonderwijs vanaf het eerste jaar van de basisschool – denk maar aan uw zesjarige. Godsdienstles op de kleuterschool haalde het niet. Wel moeten kleuters leren wat paradijs en hel inhouden, en worden ze doordrenkt met liefde voor God. Ook adviseert de raad (tenminste op religieuze scholen) invoering van het Ottomaanse Turks als verplicht vak – de taal van de vroegere elite die met Arabische en Perzische woorden is doorspekt en het Arabische alfabet gebruikt. Vader des vaderlands Atatürk voerde in 1928 een taalhervorming door en verving het Arabische schrift door het Latijnse.
OPINIE - Sander Dekker is een nationaal gesprek gestart onder de noemer #onderwijs2032. Iedereen mag meedenken wat er anders, beter moet. ‘Wat moeten kinderen leren op school zodat ze klaar zijn voor hun toekomst?’ Hoe stimuleren scholen de flexibiliteit, creativiteit en het vermogen tot samenwerking van leerlingen, zodat leerlingen klaar zijn voor een steeds sneller veranderende wereld?
De eerste reacties variëren van nieuwe manieren om de economie te laten draaien met ICT, leren programmeren, creativiteit stimuleren, de maker movement, en meer aandacht voor hoogbegaafden, muziek en sport. Wat echter vergeten wordt is aandacht voor de ontwikkeling van de persoonlijkheid van kinderen.
Zelfs in landen waar mensen over het algemeen gelukkig en welvarend zijn, blijven de zelfmoordcijfers stijgen. Psychische problemen kosten de maatschappij in Nederland volgens een onderzoek van de OESO jaarlijks twintig miljard euro. Geen wonder dat de Wereldbank sociaal-emotionele vaardigheden noemt als belangrijk kapitaal voor de arbeidsmarkt.
Een sterke persoonlijkheid bepaalt in hoge mate of een kind op latere leeftijd maatschappelijk succes zal boeken. Kenmerken als doelmatigheid, zelfverzekerdheid, creativiteit en grote sociale vaardigheden zijn minstens zo belangrijk als een hoog IQ.
Uiteindelijk heeft een mens nodig dat hij zo goed mogelijk met zichzelf en de mensen om hem heen op kan schieten. Nieuw is deze gedachte niet. Artikel 1.2.1 uit de Wet educatie en beroepsonderwijs stelt: ‘Educatie is gericht op de bevordering van de persoonlijke ontplooiing ten dienste van het maatschappelijke functioneren van volwassenen…’ Wettelijk is het dus al verplicht dat scholen zich ook richten op op het vergroten van levensvaardigheden.
ACHTERGROND - Op de radio luisterde ik onlangs naar een interview met socioloog Abram de Swaan. Helaas ging de interviewer vooral in op zijn persoonlijke leven, terwijl de Swaan waarschijnlijk veel meer interessants te melden had over zijn recente boek: Compartimenten van vernietiging; over genocidale regimes en hun daders. Het boek verschijnt binnenkort ook in het Frans.
Een van de passages in het interview intrigeerde me. Hij vertelde dat hij in een ingezonden brief in het NRC had geschreven over de opkomst van IS. Een van zijn verklaringen is dat steeds meer meisjes naar school gaan, ook in de islamitische wereld. Dat leidt tot spanningen, die we in Europa eind 19de eeuw begin 20ste eeuw ook hebben gekend. Bij ons leidde het tot de opkomst van de grote arbeidersbewegingen.
Ik zocht eerst naar een grafiek die deze ontwikkeling helder schetst. Een van de millennium goals is de “Education Gender Parity”: 100 geeft aan dat de verhouding jongens/meisjes in het onderwijs gelijk is. Sinds 1990 (en ik vermoed inderdaad in de twintig jaar ervoor) is deze verhouding in veel islamitische landen inderdaad ingrijpend gewijzigd.
Bron: Worldbank (2014). Data on Millennium Development Goals. Dashboard geraadpleegd op 9 jan. Een getal tussen 0 en 100 betekent dat er meer jongens naar school gaan, een getal van 100 betekent dat de verhouding jongens en meisjes gelijk is. Boven 100 betekent dat er meer meisjes naar school gaan dan jongens.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Ik begrijp het gevoel van overbelasting bij veel docenten maar het vraagt soms ook iets van de leraar zélf. Als je dingen moet doen waarvan je denkt dat ze geen zin hebben, stop ermee! Doe alleen waarvan je zeker weet: dit helpt mijn leerlingen vooruit. Doe de rest niet! Ik kan niet zo goed tegen de klaagcultuur in het onderwijs, tegen het: ik zie het nut er niet van in, maar… Stop er gewoon mee! Kom in actie! Zeg: ik wil mijn tijd besteden aan de kinderen. Zeg dat op school tegen je collega’s, tegen je baas. […] Misschien is het goed dat ik dit zeg tegen een links weekblad dat ook in het onderwijs wordt gelezen.
OPINIE - Afgelopen vrijdag werd de samenstelling van de Onderwijsraad voor de periode 2015-2018 bekend gemaakt. Het positieve nieuws is dat er voor het eerst ook leraren deel uitmaken van de Onderwijsraad. Een beter signaal dat vanaf nu ook met in plaats van alleen over leraren wordt gepraat, is bijna niet denkbaar.
De Onderwijsraad wordt geacht onafhankelijk advies aan de regering te geven over beleid en wetgeving met betrekking tot het onderwijs. Van ieder lid van de raad wordt een beschrijving gegeven, inclusief relevante nevenfuncties in het heden en verleden. Opvallend is echter dat van een tweetal leden een belangrijke nevenfunctie niet wordt genoemd. Voorzitter van de nieuwe raad prof. dr. Henriëtte Maassen van den Brink is daarnaast ook voorzitter van de raad van toezicht van het Cito. Ook raadslid prof. dr. Steven ten Have zit in diezelfde raad van toezicht als vice-voorzitter. Vervolgens is het stuivertje wisselen in de raad van commissarissen van Cito B.V.
De raad adviseert over de hoofdlijnen van het beleid en de wetgeving op het gebied van het onderwijs. Hij neemt een onafhankelijke positie in zowel ten opzichte van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en dat van Economische Zaken als ten opzichte van het onderwijsveld. Niet alleen adviseert de raad – gevraagd dan wel ongevraagd – de betrokken bewindslieden, maar ook de Eerste en Tweede Kamer kunnen om advies vragen.
De grote onderwijsdebatten van onze tijd gaan steevast over de vorm. Over de beste methode. Over het juiste lesprogramma. ‘Wel of geen iPad?’ is daarbij de grootste vraag. Het onderwijs wordt keer op keer gepresenteerd als een manier om je aan te passen – als een glijmiddel om het leven mee door te glibberen. Op de vele onderwijscongressen orakelt de ene na de andere trendwatcher over de arbeidsmarkt van de toekomst en de bijbehorende ’21st century skills’ (doorgaans iets met ‘creatief’, ‘adaptief’ en ‘flexibel’).
Eigenlijk [zouden we] een heel andere vraag moeten stellen: welke kennis en vaardigheden willen we dat onze kinderen hebben in 2032?
Wie die vraag stelt, heeft het niet meer over aanpassen en meebewegen, maar over sturen en creëren. Dan gaat het niet meer over hoe we ons geld moeten verdienen, maar over hoe we het willen verdienen. Op deze vraag hebben de trendwatchers geen antwoord. Zij zijn immers de volgers van de trends, niet de scheppers.
Education works best when all the parts are working
De boodschap is duidelijk: samenwerken (en überhaupt werken) zorgt voor beter onderwijs. Deze spreuk komt uit onderstaand plaatje:
Echter, wie goed kijkt ziet dat het plaatje helaas een treffende samenvatting is van de huidige staat van het onderwijs. Het ontbreekt nog aan een mannetje dat zand tussen de raderen gooit.
(via)
Fors grotere kans op vroegtijdig schoolverlaten na ‘zwarte’ basisschool.
Aldus een persbericht van de Universiteit Maastricht. In de introductie wordt die fors grotere kans geëxpliciteerd:
Nederlandse basisschoolleerlingen in een school met meer dan 77,7% niet-Nederlandse kinderen, hebben een verdubbelde kans op vroegtijdig schoolverlaten (VSV) in hun middelbare schoolcarrière.
De impliciete boodschap: zwarte scholen zijn slecht. En die boodschap wordt maar al te graag opgepikt. Maar dan komt de nuance:
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
