Themablog | De macht van de NS

De EU onderzoekt verboden staatssteun aan de NS, meldde het NRC Handelsblad vorige week. Het gaat om de gunning van de exploitatie van het hsl-traject aan de NS in 2001, waarvoor destijds ook andere vervoerders in de running waren. Na het hele Fyra-debacle, waar de Tweede Kamer afgelopen donderdag over vergaderde, wil Arriva een kans op het traject te rijden. De gemeente Den Haag heeft al samenwerking met Arriva gezocht om een verbinding vanaf die stad naar Brussel te maken, de zogenaamde Lage Landen Lijn. Het roept de vraag op of de macht van de NS langzaam aan het afbrokkelen is. Aan de andere kant: het bedrijf heeft afgelopen jaar net de exploitatierechten voor het hoofdrailnet van 2015-2025 gekregen, waarmee we ook het komende decennium op veruit de meeste trajecten op de NS aangewezen zijn. Bovendien heeft de NS inmiddels ook bedrijven in het buitenland én is het de enige aandeelhouder van busbedrijven Qbuzz (actief in Noord-Nederland en Utrecht) en heeft het 49% van HTM personenvervoer (Den Haag) in handen. Hoe zit het eigenlijk met de macht van de NS? Hoe is die verzelfstandiging ook alweer gegaan in de jaren '90, op welke trajecten vindt er concurrentie plaats? En zou de NS weer volledig onder controle van de overheid moeten komen? Sargasso onderzoekt het deze week in het Themablog: De macht van de NS.

Foto: Thomas van de Weerd (cc)

Vertraagde treinen

COLUMN - Ik weet niet wie de communicatiestrateeg is van de Nederlandse Spoorwegen, maar het staat buiten kijf dat hij briljant is. Slecht nieuws wordt de laatste tijd steeds zó gebracht dat alleen enorme zuurpruim er geen plezier aan beleeft. Wanneer je hoort dat de trein “aankomt over tien minuten”, heb je toch maar mooi een leuk puzzeltje om op te lossen: wat de NS eigenlijk willen laten weten is immers dat je trein is vertraagd. Als de trein niet rijdt “wegens aangekondigde werkzaamheden” weet je dat ze bedoelen dat het je eigen schuld is dat je het niet weet. De uitleg van NS-boodschappen is een schone zaak en schenkt forenzen veel vermaak.

Tot zover het sarcasme. Er schuilt een fundamenteel probleem in de manier waarop de NS mensen slecht nieuws brengen: door mooi weer te spelen. Ze laten je geen ruimte om je te ergeren, terwijl die ergernis wel degelijk reëel is. Een trein die te laat is, is gewoon te laat en het is extra storend als degenen die daarvoor verantwoordelijk zijn, doen alsof er niets aan de hand is.

Het is evenmin verstandig dat de NS je inpeperen dat niet het spoorbedrijf verantwoordelijk is voor het feit dat jij niet wist dat de trein niet rijdt. Weliswaar hebben ze gelijk – je had het inderdaad kunnen weten – maar het is een slechte benadering van een gefrustreerde reiziger. C’est le ton qui fait la musique. De NS kunnen je beter eerst zeggen dat het vervelend voor je is en je daarmee brengen in een welwillende stemming, moeten je dan vervolgens uitleggen wat de oplossing is, en kunnen daaraan tot slot iets toevoegen als “ga voor actuele reisinformatie naar onze website”. Dan concludeer je zelf wel dat je zulks voortaan beter wel kunt doen.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Gerard Stolk (cc)

Stiltecoupé

COLUMN - Ik heb al eens eerder geblogd over mijn frustratie dat het in de stiltecoupé lang niet altijd stil is. Soms besteed ik er een kunnen-die-proleten-hun-mond-niet-houden-in-de-stiltecoupé-tweet aan, wat door mijn reguliere volgers op Twitter inmiddels wordt herkend als een niet helemaal serieus te nemen running gag. Ik realiseer me dat de stiltecoupé, in het licht der eeuwigheid bezien, niet zo’n groot belang heeft.

Dat wil niet zeggen dat de frustratie niet reëel zou zijn. Op zondag 21 juli reisde ik rond het middaguur van Amsterdam naar Heerlen, toen op het Amstelstation een echtpaar binnenkwam dat de gezelligheid uitstraalde. Ik wist instinctief dat ze geen boeken, laptops of kranten tevoorschijn zouden halen, en inderdaad: ze keken uit het raam en gaven commentaar op wat ze zagen (“zie je wat een leuke crossbaan dat is?”). Na verloop van tijd besloot ik er iets van te zeggen.

Doorgaans werkt dat. Mensen hebben vaak niet in de gaten dat ze in een stiltecoupé zijn komen zitten, want het is niet heel erg duidelijk aangegeven. Dit keer werkte het niet.

Zo vriendelijk mogelijk vroeg ik of ze hadden gezien dat ze in een stiltecoupé waren gaan zitten. “Wat ongezellig, het is toch weekend?” Ik legde uit dat er mensen zijn die op zondag moeten werken. “U had toch ander werk kunnen kiezen?” Het was niet eens beledigend bedoeld – de mevrouw sprak me aan met “u” – maar een uiting van totaal onbegrip voor het eenvoudige feit dat een stiltecoupé er is om mensen in staat te stellen te lezen of te schrijven. Ik ben vol machteloze woede weggelopen en ergens anders gaan zitten.

Foto: Nik Morris (van Leiden) (cc)

Brief aan Bert Meerstadt

BRIEF - Geachte heer Meerstadt,

De Fyra. De supersnelle trein van duizendmiljoenmiljard euro tussen Nederland en België. Die trein, die doet het niet. Je vraagt je af waarom mensen überhaupt supersnel van Nederland naar België zouden willen, maar dat is een gepasseerd station. Was blijkbaar vraag naar. Prima, als president-directeur van de NS ging u het regelen.

Maar dat is dus behoorlijk mislukt. En als er iets mislukt, dan is daar iemand verantwoordelijk voor. Het is belangrijk om te weten wie, want die kunnen we dan gaan bashen. Pas als dat gebeurd is, kunnen we weer verder met zijn allen. Dus gaan we met een parlementaire enquête op zoek naar een schuldige. Ik vind het heel verstandig dat u de uitkomst daarvan niet afwacht en alvast heeft aangekondigd op te stappen.

De uitkomst van de enquête zal wel iets worden in de trend dat alle betrokkenen steken hebben laten vallen. De Italianen hebben een kuttrein gebouwd, de NS had dat moeten voorzien en de overheid had jullie beter moeten controleren. Bovendien zijn de aanbestedingsregels niet goed, omdat ze stimuleren om altijd de te kiezen voor de goedkoopste optie en niet voor de beste prijs/kwaliteit-verhouding.

De NS is op papier een zelfstandig bedrijf, maar aangezien de staat de enige aandeelhouder is, heeft het kabinet altijd het laatste woord. Een aandeelhouder from hell mag je wel stellen, want er wordt nooit naar de lange termijn gekeken. Nederlanders vinden het heerlijk om te zeiken op de NS, dus het is politiek makkelijk scoren om zich met jullie werk te bemoeien.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Michael Day (cc)

Incompetentie en lafheid

COLUMN - Volgens de Volkskrant van zaterdagochtend hebben de managers van de NS bij de aanschaf van de treinstellen van de Fyra allerlei waarschuwingen in de wind hebben geslagen.

(Voormalig)NS-medewerkers schetsen een beeld van een staatsbedrijf waar managers met geringe inhoudelijke spoorkennis zich niet laten corrigeren door hun eigen vakmensen.

Tja. Hierover zullen weinig mensen verbaasd zijn, zowel binnen als buiten de NS. De afgelopen jaren zagen we de opkomst van een klasse van managers die meer wisten van besturen dan van wat de organisatie nu eigenlijk deed. Daarover wordt steen en been geklaagd. Het Volkskrantartikel is slechts één voorbeeld.

Helemaal eerlijk is de kritiek niet. Organisaties worden steeds complexer en het besturen ervan veronderstelt speciale vaardigheden, wat met zich meebrengt dat je mensen moet aantrekken die deze vaardigheden hebben geleerd – en dus wat minder inhoudelijke kennis bezitten. Dat is onvermijdelijk en het is al even onvermijdelijk dat er beslissingen worden genomen waarvan men op de werkvloer ziet dat ze onuitvoerbaar zijn. Klagen over de incompetente leiding behoort inmiddels tot de kantoorfolklore, en dus luisteren de bestuurders er niet meer naar. De gemiddelde krantenlezer kijkt er evenmin van op.

Een veel interessantere vraag is waarom medewerkers, als ze zo scherp zien dat iets verkeerd gaat, niet ingrijpen. Akkoord, het vergt wat moeite. Je baas zal niet staan trappelen van ongeduld om zijn eigen incompetentie te krijgen uitgespeld, maar een medewerker hoeft toch niet steeds de weg te kiezen van de minste weerstand? Waarom verbinden zo weinig mensen aan het negeren van hun vakkennis de conclusie dat ze bij een zieke organisatie werken en dat ze beter kunnen opstappen? Zijn onze hypotheekschulden dan echt de gouden boeien waarmee we vast zitten aan incompetente managers?

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-02-2022

#Dezeweek | Is het al Komkommertijd?

COLUMN - Toen ik mijn (met een beetje geluk) laatste tentamens van het jaar had ingeleverd, en daarna voldaan, maar ook flink verbrand op de bank lag, ontsprong in mijn hersenpan de vraag: Is het al Komkommertijd?

Op de televisie was een aflevering van de Lama’s. Ik dacht dat ik vijf jaar geleden voorgoed van dat programma verlost was. Vijf jaar na dato zijn de grappen nog even plat, is Patrick Lodiers een nog even slechte presentator en roept het publiek nog altijd achterlijke suggesties om vervolgens slaafs te klappen na elke grap die ze niet begrepen. Dat dit blijkbaar de beste optie voor het vrijgekomen tijdslot van De Wereld Draait Door is, is best wel een harde fuck you naar de andere programma’s op de NPO. Hoe dan ook nog steeds een kijkcijfersuccesje, maar ze mogen in die cijfers best rekening houden met de mensen die dachten dat ze in de rubriek De TV Draait Door hadden ingeschakeld. Stomme oude TV-programma’s herhalen, het móest wel Komkommertijd zijn.

Dan nog het nieuws over ‘gevaarlijke IKEAkopjes’, waar de bodem uit zou kunnen kletteren als je er hete vloeistof in zou gieten. En zeg nou zelf, dat doen we allemaal wel eens met theekopjes. Het leverden dan ook tientallen gewonden op. Geen zorgen, als je het (overigens foeilelijke) kopje hebt gekocht, mag je ‘m gewoon terugbrengen. Ook wordt het servies uit de handel gehaald, erg fijn. Nieuws over theekopjes, het móest wel Komkommertijd zijn.

Vaker met de bus bij treinwerkzaamheden

NIEUWS - De NS en ProRail zijn onder verscherpt toezicht gesteld naar aanleiding van het onderzoeksrapport over de botsing tussen een intercity en een sprinter in april 2012. ProRail suggereert nu als oplossing vaker bussen in te zetten bij werkzaamheden aan het spoor, zodat er minder risico op treinongelukken is.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Gerard Stolk (cc)

Brief aan de NS

BRIEF - Geachte NS bestuurders,

Het weer en de trein. De gemiddelde Nederlander raakt over deze twee onderwerpen niet uitgesproken. En met uitgesproken bedoelen we in Nederland dan dus uitgeklaagd. Het weer is altijd kut en de trein is altijd te laat. Dat is gewoon zo, ook als het niet zo is. Als de zon schijnt, is het te warm en als de trein op tijd is, was dat precies die ene keer dat een beetje vertraging wel goed was uitgekomen.

En daar moeten jullie beleid op maken. Dat dat heel moeilijk is, geloof ik direct. We hebben geloof ik het drukste spoor van de wereld, met de meeste wissels, dus er is weinig ruimte voor fouten. Die worden wel gemaakt en dus zijn reizigers vrij ontevreden over jullie dienst. De oplossing die jullie daarop hebben gevonden? Gewoon niet meer naar hun mening vragen.

Dat zit zo. De NS wordt jaarlijks door de overheid beoordeeld op zijn prestaties. Als die onder een bepaald niveau zijn, krijgen jullie een boete. Op de beoordelingschecklist staan zeven punten waarbij de mening van de reiziger leidend is. Die zijn niet altijd best, waardoor jullie in 2011 en 2012 boetes moesten betalen. Nu willen jullie die zeven punten terugbrengen tot één, zodat er minder onvoldoendes op het rapport staan.

Foto: Marc Schouwenaars (cc)

Feit of fabel: Fyra hoorzitting

ACHTERGROND - De hoorzitting over de Fyra is vandaag van start gegaan in Brussel. Het Beneluxparlement  voelt de NS en het Belgische vervoersbedrijf aan de tand over de aanschaf van de falende hogesnelheidstrein. Maar hoe heeft het zo ver kunnen komen, hoe zit het precies met de Italiaanse leverancier en…wat gaat het ons kosten? Tijd voor de feiten.

Het Benelux parlement, tot vandaag had bijna niemand ervan gehoord. Wat is het?
De hoorzitting wordt georganiseerd door het Beneluxparlement. Het Beneluxparlement verschaft de regeringen van België, Nederland en Luxemburg adviezen op het gebied van economische en grensoverschrijdende samenwerking. Het parlement telt 49 leden waarvan 21 uit België, 21 uit Nederland (Eerste en Tweedekamerleden) en 7 uit Luxemburg.

En wie zitten er namens Nederland in?
Namens Nederland komen vandaag Tweede Kamerleden uit de commissie Infrastructuur en Milieu, dit zijn: Paulus Jansen (voorzitter cie I&M, SP), Betty de Boer (VVD), Duco Hoogland (PvdA), Machiel de Graaf (PVV), Sander de Rouwe (CDA), Stientje van Veldhoven (D66) en Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) aanwezig. Zij stellen vragen stellen aan de NS, Prorail, NMBS (Belgische NS) en Infrabel (spoorwegbeheerder België). Hier een overzicht van de vaste leden van het Beneluxparlement.

Het is nu 2013, maar het verhaal van de Fyra begin in 2001 toen NSHispeed de concessie won voor de Hogesnelheidslijn. Hoe ging het verder…?
Het verhaal begon al eerder, Den Uyl had het al over een hogesnelheidslijn en in 1995 besloot het parlement tot de aanleg van de Hogesnelheidslijn Zuid, deze spoorlijn geschikt voor hogesnelheidstreinen verbindt Amsterdam en Parijs (via Schiphol, Rotterdam en Brussel) met elkaar.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Kort - illustratie Sargasso

KORT | Uitkomst Fyra-hoorzitting reeds bekend

OPINIE - Er komt wellicht een hoorzitting, voor zowel Nederlandse als Belgische parlementariërs, over de Fyra. Begrijpelijk. Voor die Fyra betaal je meer dan voor een gewone trein, omdat hij tussen Amsterdam en Rotterdam 2 minuten lang 260 km/uur rijdt. Als hij rijdt. Maar er is geen treinverbinding onbetrouwbaarder dan die van de Fyra en dat was ook al zo voordat die Italiaanse treinstellen in gebruik werden genomen. Het lijkt onderdeel te zijn van een plan, om de reizigers op één van de belangrijkste spoortrajecten – tussen de drie grootste steden en Antwerpen en Brussel – langzaam steeds kwader te maken en hen ziedend maar machteloos op perrons achter te laten.

Als er een hoorzitting komt, is het duidelijk waar die plaats moet vinden. Daar waar mensen gehoord moeten worden: in de Fyra op het traject Amsterdam-Brussel. De uitkomst is overigens al bekend. Wij vatten het voor u samen: Prijs-Kwaliteit Fyra

Vorige Volgende