Formatie Stiekum en Lek-maar-raak

We zijn er bijna, we zijn er bijna, maar nog niet helemaal. Het einde van de coronacrisis? Nee, de naderende crisis van Rutte IV. De kranten staan er bol van: Regeerakkoord binnen handbereik, Kabinetsformatie nadert ontknoping, Coalitieakkoord waarschijnlijk begin volgende week en meer van dat soort spannende koppen. En alle onderhandelaars hadden wel iets te melden. Segers (CU) dacht niet deze week de boel af te ronden. Kaag (D66) zei monter dat het “heel mooi, heel ambitieus” zal worden. Hoekstra (CDA) vond heus dat ze “echt een heel eind zijn” en keek minzaam tevreden terug op “een productieve avond”. Rutte had ook heel wat te melden: "we zeggen pas wat als we er uit zijn". Hij hoeft natuurlijk ook niets te zeggen, want ergens binnen of rond het formatieteam staat de kraan open en weten we dat er een minister voor Stikstof en Natuur zal komen. Een kabinet van twintig ministers en tien staatssecretarissen moet gratis kinderopvang, rekeningrijden, miljarden naar onderwijs en klimaat en twee nieuwe kerncentrales voor elkaar zien te krijgen. Dat weten de onderhandelaars, dat weten de informateurs en dat weet de pers. De Tweede Kamer , die de opdracht tot deze informatieronde heeft verstrekt, moet het ook uit de pers vernemen. Pogingen om daar verandering in te brengen lopen stuk, nota bene in de Tweede Kamer. Pieter Omtzigt deed op 30 november een voorstel om een debat over de formatie op de agenda te zetten. Over dat voorstel werd 7 december hoofdelijk gestemd. Het plan sneuvelde met 60 stemmen voor en 67 tegen. Omdat het een hoofdelijke stemming was kunnen we precies achterhalen wie de voor- en tegenstemmers waren. Op moment van dit schrijven moest dat wel via een omweg. Normaal gesproken staan de namen van de stemmende Kamerleden bij de uitslag vermeld. Nu moesten we die uit het plenair verslag van 7 december vissen. Voor: PVV 15, SP 8, PvdA 6, GL 5, PvdD 5, FvD 4, Volt 3, JA21 2, SGP 2, DENK 3, Groep Van Haga 3, Omtzigt 1,  Den Haan 1, BBB 1, BIJ1 1. Kortom: alle oppositiepartijen wilden een debat met Rutte IV. Die sloeg de uitnodiging af. Tegen: VVD 29, D66 23, CDA 12,  CU 3. Wacht eens… We missen 23 Kamerleden. Dat klopt want er waren bij aanvang van die vergadering 137 leden aanwezig. Daarvan waren maar 127 leden present bij de stemming. Stel nu dat al die 137 Kamerleden ook braaf aan de stemming hadden deelgenomen. Verandert dat veel aan de uitslag? Er vanuit gaande dat de afwezigen hetzelfde zouden stemmen als hun partijcollega’s scheelt het slechts twee tegenstemmers minder. Zou de Tweede Kamer compleet zijn geweest én iedereen zou ook bij de stemming overeenkomstig de partijdiscipline hebben gestemd, dan zouden er drie tegenstemmers minder zijn geweest. Onder de afwezigen telden we een paar bewindslieden en onderhandelaars bij de kabinetsformatie. Stel dat hun stem inderdaad niet uitgebracht kon worden, maar die van de overige afwezigen wel, dan ziet de uitslag er ineens heel anders uit. Het voorstel zou aangenomen zijn! Wat de reden voor de afwezigheid ook was, de oppositie heeft een kans laten liggen. Zou de oppositie wel voltallig aanwezig zijn geweest (en een deel van de Rutte IV-adepten niet) dan zou het voorstel met 73 voor en 67 tegen aangenomen zijn. Opvallend: van de formatie-onderhandelaars waren Sigrid Kaag, Rob Jetten (D66) en Sophie Hermans (VVD) wel aanwezig. Wobke Hoekstra, Pieter Heerma (CDA), Gert-Jan Segers en Carola Schouten (CU) waren er niet. Ook Rutte was er niet bij. Grote vraag: waar waren zij? En als ze bij elkaar zaten: waarover spraken zij? Zat Rutte iets met CDA en CU te regelen achter de rug van D66 om? Jesse Klaver was een van de afwezigen bij de stemming en had dus wel wat goed te maken. Naar aanleiding van informatie die ook hij dus uit de pers moest halen, werd hem duidelijk dat er geen ‘beknopt regeerakkoord’ in de maak is, maar een regeerakkoord én regeerprogramma. Dat is niet de opdracht waarmee de Kamer de informateurs op pad heeft gestuurd. Klaver stuurde een brief de Tweede Kamervoorzitter,  Vera Bergkamp, die het verzoek doorgaf aan de informateurs. Of de informateurs even tekst en uitleg wilden geven. Nou, dat wilden ze wel. Geheel in stijl van de nietszeggendheid conform de Rutte-doctrine antwoordden zij: Tijdens onze persconferentie van 6 oktober jl. wees de eerste ondergetekende er onder meer op dat het thema dat de heer Klaver nu in zijn brief noemt, onderdeel van de formatiebesprekingen zou worden waarbij werkenderwijs wordt gekeken hoe dat zo concreet mogelijk invulling kan krijgen. Wij verwijzen verder naar onze brief aan u van 6 december jl. (Kamerstuk 35 788, nr. 74) en hetgeen daarin is opgenomen over de presentatie van een coalitieakkoord door de vier fracties voor het begin van het komende reces zodat daarover een debat in de Kamer kan worden gevoerd. U snapt, daar was Klaver niet blij mee en eiste nog dezelfde avond “een fatsoenlijk antwoord” op zijn vraag. Wordt het niet tijd dat de Tweede Kamer de informateurs terugroept? Bij weigering volgt ontslag. Probleem bij zo’n manoeuvre is natuurlijk dat de Rutte IV-partijen daar nooit mee in zullen stemmen. Het beloofde ‘nieuwe elan’ is in de kiem gesmoord. We zullen die stiekeme stilte moeten ondergaan. Dat wordt dus reikhalzend uitkijken naar het verslag van de informateurs, want conform de motie Eerdmans/Wilders (6 april 2021, aangenomen met alleen FvD, groep Van Haga en fractie Den Haan tegen) worden dan ook de gespreksverslagen geopenbaard. Oh, da’s waar ook… Die worden veel eerder gelekt.

Door: Foto: Schermafbeelding persconferentie 18 oktober 2021 informateurs Koolmees en Remkes
Foto: Mandy Jansen (cc)

Het échec van GroenLinks

OPINIE - Een gastbijdrage van Joyce Hes.

Er zijn veel dingen die opvallen bij deze verkiezingen.

Zo slaagde de man, onder wiens leiding de afstand overheid/burger met rasse schreden groeide, en die inmiddels Teflon Mark wordt genoemd, erin, weer het grootste aantal zetels te verwerven op persoonlijke titel en natuurlijk als manager van de BV Nederland in Corona-tijd.

Ook de grote winst voor D66 is opvallend en doet mij natuurlijk goed als oudje die met nostalgie terugkijkt op de jaren zestig en zeventig. Heel bijzonder dat die tijd, die inmiddels door velen als onrealistisch is getypeerd, nu zo wordt geëerd in de winst van Sigrid Kaag en haar partij.

Ik hoop vooral dat Sigrid haar been stijf houdt waar het gaat om Europa en mensenrechten. En zeker waar het de humanistische ethiek van D66 betreft: Voltooid leven, abortus en het homohuwelijk. Dat laatste is door paus Franciscus in de ban gedaan helaas. Homoseksuele relaties mogen niet ingezegend worden, aldus de door de paus getekende verklaring. Geen probleem natuurlijk dat Kaag gelovig katholiek is, maar ik hoop van harte dat ze wat dat betreft een eigen D66-koers blijft varen.

Hier wil ik het over het échec van GroenLinks hebben. Mijn focus ligt hierbij op Amsterdam. Het is de partij waar ik op stemde bij de vorige verkiezingen en met mij vele Amsterdammers.
Bij de Kamerverkiezingen in 2017 haalde GL in Amsterdam 19,8 procent van de stemmen en stond daarmee op kop. Bij de Gemeenteraadsverkiezingen in 2018 haalden ze zelfs 20,4 procent, en in 2019 bij de Europese verkiezingen 23,5 procent! Nu zijn ze dan gehalveerd tot 10,3 procent en moeten ze zowel de VVD als D66 boven zich dulden.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Quote du Jour | Feliciteren

“Nee, geen sprake van, geen geboe. In een gezonde democratie past het dat we iedere overwinnaar van de verkiezing feliciteren en dat doe ik vanavond.”

Terwijl Baudet net daarvoor “low” ging en iedereen voor rotte vis uitmaakte in zijn overwinningsspeech, ging Klaver “high” en feliciteerde het FvD. Maar is de winst die een partij die zich bedient van bangmakerij, leugens en halve waarheden behaalt wel een felicitatie waard? En hoe gezond is onze democratie nog, als partijen als FvD erin kunnen gedijen?

Foto: Roel Wijnants (cc)

Koehandel

COLUMN - Wat bewoog Jesse Klaver woensdag in het debat met Grapperhaus?

Grapperhaus had natuurlijk moeten aftreden. Het gedraai rond de gang van zaken op zijn bruiloft was stuitend, een minister van Justitie onwaardig. Hij had de eer aan zichzelf moeten houden. Of zelf op een boete moeten aansturen, zoals Gerard Spong gisteren in de NRC suggereerde. Al was het maar om te voorkomen dat de strafrechter in verlegenheid wordt gebracht tegenover andere bruiloftsgasten en taartjeseters die wel een boete hebben gekregen. Een minister van Justitie die ook maar de geringste schijn van ongelijke behandeling opwekt kan niet gehandhaafd worden.

Het is onbegrijpelijk dat de Kamerleden die tegenover de minister de hand over het hart streken zo gemakkelijk omgaan met het principe van de gelijke behandeling. Ongelijke behandeling frustreert het vertrouwen in de rechtsstaat. Het is in mijn ogen een van de oorzaken van de onvrede van burgers over ‘de politiek’ en de huidige parlementaire democratie. Hoe onterecht het ressentiment vaak is, je moet wel oppassen het niet voeden. Grapperhaus stookt echter met zijn gedraai en nederige excuses het vuurtje van de antidemocraten verder op.  Dit had voor het democratisch gezinde deel van de Kamer voldoende moeten zijn om het vertrouwen in hem op te zeggen.

Foto: Andrew Ballantyne (cc)

Heeft ‘links’ een achterhaald beeld van economen?

Wel volgens Jesse Frederik van de Correspondent, die daar vorige week een artikel over schreef. Zoals wel vaker bij de Correspondent is het een artikel dat goed is geschreven en een relevant onderwerp behandelt: er is veel nuttig  en interessant economisch onderzoek dat gedaan wordt.

Dat herken ik. In mijn eigen onderzoek, een experiment naar de bijstand in Nijmegen, kom ik talloze interessante economische onderzoeken en literatuur tegen, onder andere uit de gedragseconomie. Hier op Sargasso heb ik daar ook wel eens over geschreven.

Ik heb echter twee kanttekeningen bij het stuk van Frederik.

  • De generalisering over ‘links’
  • Het beeld dat geschetst wordt van de huidige economische wetenschap

1) Wie is ‘links’?

Om te beginnen bij ‘links’. Dat is, ik citeer, “Denk aan Jesse Klaver, Kate Raworth, Ewald Engelen, Sander Heijne, Rutger Bregman, en eerlijk is eerlijk, ikzelf.” Dat laatste stukje zelfkritiek siert Frederik natuurlijk, maar het was beter geweest als hij het helemaal bij zichzelf had gehouden. Hij is blijkbaar verrast over de hoeveelheid interessant, niet-klassiek/theoretisch economisch onderzoek die er is. Mooi, die verrassing, fijne aanleiding voor een leuk stuk.

Maar een Jesse Klaver, die zal niet echt verrast zijn dat er economen zijn die zinnige dingen zeggen; hij haalde nota bene hoogstpersoonlijk Piketty naar de Tweede Kamer. En zal Frederiks Correspondent-collega Rutger Bregman, die een uitgebreid stuk schreef over het boek Schaarste van (onder andere) de econoom Mullainathan, vol verbazing hebben gereageerd? Ik kan me dat nauwelijks voorstellen.

Foto: Double-M (cc)

Debatten over de ins en outs van pseudowetenschap horen niet thuis in het parlement

OPINIE - Jesse Klaver wil een parlementair debat over de racistische ideeën die FvD-prominenten er op nahouden. Volgens Yernaz Ramautarsing en Theo Hiddema kan er kennelijk een rangorde vastgesteld worden van volken, waarbij wetenschappelijk zou zijn bewezen dat donkere volken gemiddeld genomen een lager IQ hebben dan blankere volkeren, en Oost-Aziaten (en Joden vermoedelijk) gemiddeld genomen nog net wat intelligenter zijn dan blanke Westerlingen.

De suggestie dat dit dan vooral genetisch zou zijn bepaald en verklaart waarom er welvaart en democratie in Europa en Oost-Azië heerst, terwijl grote delen van Afrika en het Midden-Oosten uitgemaakt wordt door dictaturen en failed states, waar armoe en ellende heerst, ligt voor de hand. Vrij naar Van Kooten & De Bie: ons IQ is de (op een na) beste, ons IQ is (net geen) kampioen…

Dergelijke voorstellingen knopen naadloos aan bij de wens van Forum voor Democratie om Arabische en Afrikaanse immigranten zoveel mogelijk buiten Europa te houden, het Westerse culturele chauvinisme dat Baudet verkondigt, bij antisemitische samenzweringstheorieën over hoe de EU een cultuurmarxistisch project zou zijn om de nationale identiteit de vernietigen door middel van rasvermening, en wat dies meer zij.

Vraag is alleen wel: is de Tweede Kamer de geëigende plek om over dit soort ideeën te debatteren? De regeringspartijen vinden van niet, en naar mijn mening hebben ze daar volkomen gelijk in.

Foto: Wonder woman0731 (cc)

Kies met wijsheid

COLUMN - Na de doodse stilte van GroenLinks de afgelopen week over het voor de zoveelste keer geschonden demonstratierecht of de nauwgezette achtervolging door extreemrechts van Zwarte Piet-protesteerders, krijg ik redelijk mijn bekomst van de partij die zolang de mijne was.

Waar Klaver dezer dagen wel druk mee was: hengelen naar het ‘gewone’ volk. ‘Als het alleen maar gaat over identiteit, migratie en andere sociaal-culturele thema’s, wint rechts. Wij willen vanaf nu de nadruk leggen op geld, werk en de macht van het bedrijfsleven,’ zei hij, en kondigde een ‘kantinetoernee langs fabrieken, voetbalclubs en schaftketens’ aan. O hemel, GroenLinks gaat de strijd met de SP aan, compleet met nauw verholen mannelijkheidsideologie. (De werksters in de thuiszorg en de schoonmaak beschikken zelden over kantines.)

Kies je opponenten met wijsheid, Klaver.

Ik vrees dat wanneer GroenLinks het níet over migratie heeft, dat terrein helemaal in handen valt van rechts en extreemrechts: dat zou een doodenge ontwikkeling zijn. Los daarvan: waarom is ‘identiteit’ ineens zo in het verdomhoekje gekomen bij GroenLinks?

Van een term als diversiteit word ik persoonlijk ook niet vrolijk. Die is me te cosmetisch: hup, een vrouw erbij, en iemand met wat meer kleur, en klaar ben je, zelfs al heb je verder nog geen sikkepit in je beleid veranderd. Ook ‘identiteitspolitiek’ vind ik een gemankeerde term. Het zijn immers niet de vrouwen, de migranten, de homoseksuele, de transseksuele of zwarte mensen die zichzelf uit eigen beweging zo benoemden: zij, wij, zijn door anderen in die hokjes geduwd. En we krijgen straf als we daaruit willen breken.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Opgelet, onderstaande tekst kan sporen van ironie bevatten

KRAS | Documentaire

Jesse Klaver huurde een documentairemaker van naam in om zijn campagne vast te leggen. Die documentairemaker dacht: hier zit een echte documentaire in. Hij maakte de documentaire. De Vara wilde hem uitzenden. Toen brak de pleuris uit. Toen zond de Vara de documentaire niet uit. Want niet onafhankelijk gemaakt. Maar als zelfs de Vara niet meer schaamteloze linkse propaganda op de telebuis mag brengen, wie dan nog wel?

Laat dit de les zijn voor de Jessias: stop met dat transparante gedoe. Weiger media te woord te staan, schoffeer ze, houd ze af, passeer ze links en rechts via Facebook en Twitter. Dan komt er vanzelf een onafhankelijke journalist op zijn blote knieën naar je toe en mag je zelf bepalen welke vragen over je poezen zijn toegestaan.

Foto: mediateam GroenLinks Utrecht (cc)

Doe het niet

COLUMN - GroenLinks moet meeregeren, klinkt het nu alom. Ik kan die partij alleen maar dit op het hart binden: doe het niet. In een kabinet van VVD, CDA, D66 en GroenLinks – de oplossing die nu rond zoemt – is GroenLinks de kleinste partij. Met haar 14 zetels zou ze de overige drie partijen, samen 71 zetels groot, dan naar links moeten sjorren? Wees realistisch, dat gaat niet lukken. GroenLinks wordt in zo’n kabinet de nationale schaamlap: leuk voor de show, maar het heeft werkelijk niks om het lijf, en met pech loop je nog een akelige longontsteking op.

De belangrijkste tegenstrever van het kabinet wordt de PVV, die nu bovendien wordt geflankeerd door liefst twee andere hoogst ondemocratische partijen: het autoritaire Denk, en het neofascistische FvD van Baudet. Binnen een kabinet dat met moeite bij elkaar wordt gehouden, is de bewegingsruimte van GroenLinks danig gekortwiekt en moet het populistische blok worden gepaaid – dat is een positie waarin GroenLinks zich nooit, maar dan ook nooit mag laten manoeuvreren.

Belangrijker: er is meer dan ooit behoefte aan een inhoudelijke, consistente en inspirerende oppositie: aan een partij die de angst achter zich laat, die vrijheid en tolerantie verdedigt, die inclusief is, zich inzet voor het klimaat, voor eerlijker delen, en voor duurzaamheid en vergroening. Aan een partij die kan helpen het populisme te ondermijnen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Volgende