De uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen van 17 maart jongstleden is bestendigd door de beëdiging van een nieuwe Tweede Kamer. Gebruikelijk is dat er daarna een nieuw kabinet is gevormd, maar dat laat deze keer erg lang op zich wachten.
Maar alsof er geen landelijke politieke crisis is, zijn de voorbereidingen voor de volgende verkiezingen in volle gang. Nog vierenhalve maand en de stemlokalen gaan open voor de gemeenteraadsverkiezingen (16 maart 2022). Nog drie maanden en dan moeten de mensen met lokale politieke ambities hun kandidaatstelling rond hebben.
Herverdelingsverkiezingen
Elf gemeenten doen 16 maart 2022 niet mee omdat daar op andere dagen verkiezingen zijn of worden gehouden. Komende maand (24 november) zijn er herindelingsverkiezingen voor de gemeenten Purmerend (Beemster, Purmerend), Dijk en Waard (Heerhugowaard, Langedijk), Maashorst (Landerd, Uden) en Land van Cuijk (Boxmeer, Cuijk, Grave, Mill en Sint Hubert, Sint Anthonis).
In de gemeenten Boxtel, Eemsdelta, Oisterwijk en Vught zijn herindelingsverkiezingen gehouden op 18 november 2020. Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne hebben ook tot fusie besloten en zullen op 1 november 2022 gemeenteraadsverkiezingen houden. Kortom: 334 van de 354 gemeenten gaan 16 maart 2022 voor onberispelijke verkiezingen zorgen.
Coronaproof
Hoe onberispelijk hangt vooral af van het coronavirus. Het kabinet zag zich genoodzaakt tot een wijziging van de Tijdelijke wet verkiezingen covid-19 (Twv) die 7 november 2020 in werking trad. De wetswijziging werd op 7 september aangenomen door de Tweede Kamer en op 28 september door de Eerste Kamer.
De verkiezingen moeten nog steeds coronaproof zijn, maar een aantal maatregelen is geschrapt.
- De mogelijkheid voor kiesgerechtigden van 70 jaar en ouder om per brief te stemmen wordt geschrapt.
- Het maximumaantal volmachten dat een kiezer kan aannemen, wordt teruggebracht van drie naar twee.
- Vervroegd stemmen op de twee dagen (vóór de reguliere dag van stemming blijft bestaan.
De basismaatregelen die gelden voor o.a. stembureauleden en kiezers en zien op de gezondheidscheck, de veilige afstand, hygiëne en persoonlijke beschermingsmiddelen, kunnen buiten toepassing worden verklaard als de ontwikkelingen rond het coronavirus daar aanleiding toe geven.
De herverdelingsverkiezingen van 24 november zijn dus een eerste testcase of het afschalen van maatregelen naar ieders wens zal zijn verlopen.
Hoeveel partijen?
Ondertussen maken politieke partijen zich op voor maart 2022. Uit de berichtgeving van de laatste maanden visten we deze berichten:
Volt gaat in een beperkt aantal gemeenten meedoen. Dat heeft gedeeltelijk te maken met dat lokale afdelingen niet aan het pariteitsprincipe kunnen voldoen (kandidatenlijst moet een 50-50 verdeling vrouwen/mannen hebben). Een principe waar Volt niet aan wil tornen.
In Groningen lijkt dat in orde, maar in Nijmegen en Leiden moet Volt verstek laten gaan.
In Gorinchem krijgt GroenLinks niet genoeg kandidaten bij elkaar om een representatieve lijst op te kunnen stellen.
De SP haakt af in Horst (Limburg).
In Eindhoven gaan Piratenpartij en Partij voor de Dieren meedoen.
Forum voor Democratie timmert in Limburg aan de weg en hoopt in meerdere gemeenten mee te doen.
NIDA, in vier gemeenten vertegenwoordigd (Rotterdam, Den Haag, Almere, Amsterdam) kondigde aan als politieke partij te stoppen en niet mee te doen aan de komende gemeenteraadsverkiezingen.
Er zullen ongetwijfeld ook weer nieuwkomers een gooi doen naar het lokale pluche. Of er ook op gemeentelijk niveau een record aan nieuwkomers zal worden gevestigd hopen we de komende tijd voor (met?) u uit te zoeken.
